Những màn khói mỏng, xoắn xuýt quyện vào nhau bay lên từ mái nhà tranh nằm cheo leo giữa đèo
dốc luôn là hình ảnh gợi buồn trong tôi nhiều nhất. Hình ảnh ấy nhắc tôi nhớ về
một miền quê nghèo, hẻo lánh gắn liền với những ngọn đồi, con suối, lũy tre nơi
tôi từng sinh ra, từng một thời gắn bó trước khi cùng gia đình di cư vào sinh
sống ở phố huyện này.
Kí
ức trong tôi về miền quê ấy là kí ức về khói. Khói tỏa ra từ gian bếp củi lấm
láp tro bụi khi mẹ hì hụi thổi cơm mỗi sáng, cho con no bụng đường xa đến
trường. Là màu khói lam chiều lẩn trong ánh tà dương khi gian bếp hầm hầm đỏ
lửa, mẹ bận bịu trong bếp thổi lửa nấu cơm chiều.
Ngày
ấy, khói với tôi như một người bạn tâm tình. Còn nhớ những buổi sớm mai lầm lũi
đi bộ đến trường, mùi khói tỏa ra từ gian bếp mẹ nấu vẫn thơm lừng quyện trong
không gian đường đèo uốn lượn cùng tôi đến trường. Rồi cũng mùi khói ấy đưa tôi
trở về với mái nhà đơn sơ có bếp lửa hồng ấm áp sau mỗi giờ tan học.Tôi tìm
thấy niềm vui khi mỗi chiều lang thang ra con suối trước nhà, thả chút
buồn tự lự vào không trung và ngơ ngẩn ngắm nhìn từng sợi khói cuốn vào nhau
bay trên từng hàng cây ngọn cỏ. Tôi đã luôn nghĩ về nó như một buổi chiều bình
yên nhất trong cuộc đời.
Mùi
khói xưa còn là mùi gợi nhắc trong tôi nỗi nhớ về mẹ, về bóng dáng tảo tần, lầm
lũi sớm hôm. Ngày ấy, mẹ khổ lắm. Vì sinh chúng tôi năm một nên lúc nào
cũng tất bật, chẳng bao giờ mẹ có thời gian cho mình. Lũ trẻ chúng tôi ngày nhỏ
cứ hồn nhiên vô tư nào biết gì, chỉ việc ăn, học và chơi. Gian bếp chỉ là nơi
ghé vào mỗi khi đi về bụng đói chứ chẳng khi nào biết giúp mẹ nhóm bếp, nhen
lửa thổi cơm. Gian bếp cứ như là không gian chỉ dành riêng cho mẹ, thuộc về mẹ,
những người khác chẳng cần phải ghé vào, để rồi khi mẹ vắng nhà, cả bọn bắt đầu
nhốn nháo lo lắng không biết bữa nay sẽ ăn gì. Căn bếp trống hơ trống hoác,
ngôi nhà bỗng trở nên hiu quạnh, bếp lửa cũng nhá nhem tro bụi bởi chẳng có
người quét dọn, lau chùi. Gương mặt đứa nào đứa nấy xám xịt, buồn thiu. Đôi mắt
ráo hoảnh nhìn nhau chẳng buồn nói. Khi ấy, mùi khói là mùi chúng tôi ao ước
được ngửi thấy. Ấy vậy mà khi mẹ về đến nhà nhóm bếp thổi lửa, ngôi nhà bỗng
trở nên ấm áp lạ thường, giọng nói tiếng cười rộn ràng cả không gian rừng núi.
Thứ khói tỏa ra từ bếp lửa mẹ nhen không chỉ mang lại sự ấm áp cho gia đình tôi
mà còn cho cả miền trung du nơi núi rừng heo hút này.
Từ
ngày rời xa mảnh đất ấy tôi chẳng còn được ngửi mùi khói củi thường xuyên.
Những con đường đi học sáng sáng thơm mùi khói giờ cũng chỉ còn trong hồi ức.
Mùi khói thân thuộc hôm nào giờ trở thành mùi của nỗi nhớ- nỗi nhớ về một miền
quê đã sinh tôi ra và nuôi lớn tôi. Nó gắn liền với những tháng ngày không thể
nào quên. Và tôi biết, mai đây dù cuộc sống có đưa tôi trôi dạt nơi đâu chỉ cần
tôi còn nhớ mùi khói bếp hăng hắc, nồng nồng ấy tôi cũng sẽ tìm được đường về.
L.L (Quảng Nam)
.jpg){kind=small}
.jpg){kind=small}
.jpg){kind=small}