Home » Đào Phạm Thuỳ Trang
Nhà văn Đào Phạm Thùy Trang (Tây Ninh)
Nhà hàng có hai bếp. Chay và mặn. Hiển được xếp vào đội bếp chay với nhóm ba người, trong đó anh Đức bếp trưởng.
Anh Đức gọi:
- Hiển, đem 2 bịch cơm này bỏ vô sọt rác đi!
- Trời ơi! Sao bỏ anh? Hồi sáng em nghe còn ăn được mà?
- Được thì mày ăn đi! Đổ lông đổ lá hết trơn rồi, chiên lên hột cơm nhão nhè đặng bếp bị đổ thừa yếu tay nghề hả mậy?
- Nhưng… nhưng… cơm trắng phau phau vầy đổ tội quá anh?
- Làm đi, đừng nói nhiều!
Hiển còn biết nói gì ngoài việc xách hai bịch cơm bỏ lẹ lẹ vào đáy sọt rác. Lòng thầm mong người lấy rác sẽ có ý một chút để thấy bịch cơm mà đem về phơi khô cho gà ăn để đỡ “tội”.
Nhà hàng Hiển làm thuộc mô tip “công ty gia đình” nên tất cả nhân viên đều phải chịu “một cổ hai tròng”. Anh em bếp là cực nhất nhưng vẫn luôn tặc lưỡi cho qua vì lương chỗ này cao hơn chỗ khác tới một phần ba.
Ủa sao nói “một cổ hai tròng”? Vì bà chủ già là mẹ chồng, có tiền mở nhà hàng nhưng không có năng lực lãnh đạo. Bà chủ trẻ là con dâu, tất nhiên không có bạc tỉ để mở nhà hàng nhưng lại có nhiều mối quan hệ qua công việc hướng dẫn viên du lịch của mình.
Mở nhà hàng, bà chủ già không chịu ngồi yên đó chờ chia lợi nhuận, mà ngày nào cũng lui tới dòm cái này ngó cái kia rồi hỏi sao không cái nọ theo tinh thần… cháu mười tám đời của Trùm Sò.
Mỗi khi bà chủ già tới là ào vô bếp đòi lặt rau, gọt, xắt. Mà trời ơi, bà bảy hai tuổi rồi, ngồi xuống phải có người kéo tay mới đứng lên. Vậy mà cũng ham làm. Chỉ có điều bà “trùm sò” quá, rau muống xào tỏi mà lặt để cả lá chứ không chịu bỏ. Kết quả dọn lên xong thì…dọn xuống. Khách còn gọi bà chủ trẻ tới nói mát mấy câu. Rằng thì là mà… họ có tiền đi ăn nhà hàng, sẽ không ngại mắc rẻ, đừng mang mấy thứ rau heo này dọn lên mất tiếng nhà hàng.
Bà chủ trẻ ức quá, đem bếp ra chửi te tua. Anh Đức để bà chủ trẻ nói cho hả dạ xong từ tốn “Dạ thưa chị, cái này chị phải hỏi lại bà chủ già giúp em, là bà lặt rau cho gia đình ăn hay bán cho khách. Đó chính là mớ rau bà lặt và nhất quyết bảo bếp phải xào dọn lên “cho đỡ phí” ạ”.
Hai bà chủ già - trẻ nhìn nhau rồi… im lặng bỏ lên khu vực sảnh. Bếp một phen bị chửi oan ức.
Hôm sau chị Giàu (tên bà chủ trẻ) vô sớm hơn giờ làm, mời cả bếp mấy ly sinh tố rồi ngọt nhạt:
- Bếp à, chị nói nghe nè. Tay nghề các em thì chị không ý kiến, em cứ làm tất cả mọi việc hợp với quy chuẩn nhà hàng. Lỡ có mẹ chồng chị xuống “quậy” thì em gọi cho chị hoặc chồng chị xuống mời bà lên phòng cho em dễ xử lý trong bếp nhé!
- Chị nói vậy thì em cảm ơn nhưng thân làm mướn tụi em khổ lắm chị. Bà Tám (tên bà chủ già) xuống bếp cứ ca bài ca con cá rằng “Tụi bây biết nhà hàng này của ai không? Của tao đó. Con Giàu chỉ là quản lý ăn lương của tao thôi. Bây phải nghe lời bà chứ không được nghe lời con Giàu nghe chưa”. Em hỏi chị, tụi em phải nghe ai?
Anh Dương trưởng bếp mặn thẳng thắn cho biết như thế.
- Trời đất ơi! Mẹ chồng chị nói vậy thiệt hả? Để chị coi lại coi.
Bà chủ trẻ mặt hầm hầm bước ra khỏi khu vực bếp. Cái áo trễ cổ khá sâu mà sao thấy mặt chị nóng đỏ ran. Hai ông bếp chay- mặn nháy nhau cười ha hả.
Chuyện trái khoáy “một cổ hai tròng” của bếp chưa có dấu hiệu dừng lại mà ngày một tăng lên theo cấp số nhân.
Hôm đầu tuần hết đá để ướp nguyên liệu. Nhà hàng có tủ mát nhưng bà chủ già không cho xài, nói tủ to vậy, có phải ngày nào cũng đông khách đâu mà lên đơn hàng ắp lẳm về trữ đó. Thôi cứ ngày nào nhập hàng ngày đó, rồi mua thùng mút xốp về tấn đá mà ướp nguyên liệu.
Hai bà chủ cãi nhau một trận cuối cùng bà chủ trẻ phải… thiệp. Ba chiếc thùng mút to nhất được mua về, mỗi thùng bỏ một cây đá mới gọi là “trám đít”. Nhưng hôm nay Hiển lên đơn nhập 3 cây đá thì bà chủ già giảy nãy “Hai cây đá thôi con, chia ra làm ba thùng cũng được. Mỗi cây ba chục ngàn chứ ít ỏi gì đâu”.
Hai bếp trưởng và bốn chị phụ bếp bụm miệng mà không kịp, tiếng cười cứ khầng khậc vang lên rất buồn cười. Rồi Đức nói với bà chủ già rằng “Một cây đá phải ướp cả thùng đồ trong 24 tiếng đó bà, nếu chỉ có hai phần ba cây thì sẽ không đủ lạnh để giữ mát cho nguyên liệu đâu bà ơi!”.
Bà chủ già vuốt lại mái tóc bạc rồi nói rõ to và bảo “Thằng Đức với thằng Dương, hai đứa bây cứ nết xài sang của tuổi trẻ. Người xưa vẫn không nói “khéo ăn thì no, khéo co thì ấm” sao? Bây cứ cho tụi nhỏ sắp xếp cho gọn gàng thì sao mà không ướp đủ”.
Kết quả là sáng hôm sau, số rau cải, ớt chuông, thịt cá… còn lại trong thùng mút vừa úng vừa hôi vì không còn tí đá nào giữ mát.
Bà chủ trẻ kiểm tra và la chói lói. Nói bếp “muốn chơi” cho chủ nhà hàng chết thì nói, chứ sao lại làm ăn kiểu kém chuyên nghiệp thế này?
Anh Dương không nhịn nữa, anh xẳng giọng “Ý chị nói bếp dở hả? Sao chị không hỏi coi ai đặt hai cây đá? Bà Tám đang đứng kìa”.
Bà chủ già đang đứng xớ rớ, nhìn mớ rau củ, cá thịt nhũn hôi thì… im lặng bỏ đi.
Lần ấy, bà chủ trẻ dặn bếp “Chiều nay nhà hàng mình có tiệc. Khách của chị 40 người. Bếp chuẩn bị nha”
Trong các món cần chuẩn bị đó có cơm chiên cá mặn, cơm chiên dương châu và sushi chiên. Tất nhiên cơm trắng là chính, còn lại các lại “nhân cơm” như cà rốt, bắp, đậu hà lan, chả lụa, hải sản…
Bốn kg gạo được nấu để làm các món mà bà chủ trẻ đã đặt cho đoàn khách này. Chỉ khổ là… khách tới xong thì đổi món tây nên cơm dư ra. Quy tắc của bà chủ già là “tận dụng hết mức có thể” nhưng cơm cũng không thể để quá 36 tiếng trong tủ đông. Mỗi lần có khách dùng món cơm chiên cũng chỉ lấy ra một phần rồi dùng lò vi sóng mà rã đông rồi mới chiên. Lấy ra lấy vô nên cơm đổ lông nhão nhừ dù chưa có mùi hôi. Vậy nên bây giờ anh Đức mới bảo Hiển nhanh tay “phi tang” kẻo bà trùm sò tới bắt “tận dụng” là mệt.
***
Bếp chay ế quá, doanh thu nhà hàng tháng này lỗ trầm trọng. Xem lại danh sách khách ăn chay chỉ có năm mươi người nên bà chủ già quyết định cho bếp chay nghỉ việc. Mặc bà chủ trẻ an ủi, làm ăn có lúc vầy lúc khác, nhà hàng mình mới ra, lỗ lã là chuyện bình thường. Nếu cho bếp chay nghỉ, mai này cần làm sao tìm?
Nhưng bà Tám vẫn quyết định giảm hai nhân sự bếp chay. Là bếp trưởng và phụ bếp. Còn “chảo phụ” là Hiển vốn bà con gần với mình nên bà chủ già giữ lại.
Nhà hàng không bán chay nữa, Hiển tất nhiên được biên chế vào đội anh Dương bếp mặn. Anh ấy khéo tay, làm món gì cũng bắt mắt ngon miệng, khách ăn còn hể hả khen ngon, gọi đầu bếp lên thưởng vài ly sần sần mới cho về vị trí.
Hai mẹ con bà chủ đều nở mặt vì Dương, chỉ có điều anh hay chửi quá.
Làm nước sốt không kịp: chửi Hiển. Xào ốc móng tay mà lửa áp chảo nhiều quá: Hiển ăn chửi. Cơm chiên cá mặn mà xốc cá nát quá: Hiển no chửi. Chảo mực xào chia ra hai phần mà bàn ăn hết, bàn kêu mặn: chửi Hiển tiếp tục. Rau lặt không kịp: chửi bà Hai phụ bếp. Thớt lau chứ không rửa: cũng chửi bà phụ bếp. Hình như chửi là đam mê của anh Dương hay sao ấy!
Hiển không chịu nổi cái sự vô lý đó bởi khẩu vị mỗi người mỗi khác, nếu Hiển làm mặn thật, thì bàn kia đã bỏ rồi. Sao họ ăn hết còn khen mực giòn, nước sốt ngon mà bàn này kêu mặn? Bà Hai phụ bếp đã ngoài năm mươi, tay chân bắt đầu chậm chạp, sao anh nỡ chửi hoài?
Nhưng anh Dương không đồng ý lập luận đó, anh bảo làm mướn không phải chỉ hì hục làm là được, mà phải làm sao cho chủ thương nữa kìa. Tao bếp trưởng, làm cho chủ thương thì mày chảo phụ phải làm cho tao thương, bà Hai phụ bếp làm cho mày thương…Như vậy mới sống tập thể được.
Hiển bảo em chả biết làm sao để anh thương vì ý anh nay vầy mai khác. Em chỉ biết làm việc siêng năng, thật thà là đúng yêu cầu của bà Tám.
- Vậy bà Tám làm bếp trưởng hay tao? Anh Dương hỏi khó
- Thì anh!
- Vậy sao mày không chịu nghe tao chửi?
Tuổi 18 của Hiển không thể ngây thơ đơn giản như bạn bè trang lứa để sáng sáng xòe tay nhận tiền mẹ đi học, trưa về đã có cơm sẵn trên bàn. Sau Hiển còn hai em song sinh lớp 5 gầy ốm đèo đẹt nhưng người đàn ông trụ cột của gia đình đã không từ mà biệt vợ con từ khi cặp song sinh kia lên năm tuổi.
Mười bốn năm chồng vợ, ba Hiển chưa một ngày đem niềm vui hạnh phúc cho vợ con. Hết giờ làm thì ông sa vào mâm nhậu bằng lập luận “Trẻ không chơi/ già hối hận”. Bây giờ ông còn trẻ, tay chân còn khỏe, răng chưa long, tóc chưa bạc nên ông phải ăn chơi một tí để khỏi phí đời. Chỉ phiền là nghề thợ hồ của ông thu nhập bấp bênh nên tiền làm ra chỉ đủ nhậu mà thôi.
Còn tất cả cuộc sống cơm áo gia đình đều oằn đôi vai gầy của mẹ Hiển. Bà là thợ may gia công, nhận đồ chợ về ráp công đoạn ấy mà. Có những đêm ngọn đèn điện vàng ệch bên giàn máy rào rào ấy cứ sáng đến gà gáy lần một để đủ số hàng quy thành cơm gạo, dầu ăn, nước mắm, tiền học, tiền thuốc, tiền đám tiệc… cho gia đình
Mẹ đã khóc hết nước mắt rồi, lời ngon tiếng ngọt cũng năn nỉ hết rồi. Nhưng ba Hiển không nghe, ông vẫn triền miên theo những bạn bè và cuộc nhậu. Nên sau khi học hếp lớp 9 Hiển không thể đi học nữa. Em xin phụ chạy bàn quán cà phê, rồi bưng bê quán ăn gia đình… Siêng năng, chăm chỉ, thật thà nên khi bà cô họ xa mở nhà hàng thì mẹ Hiển xin cho em về làm. May bà Tám còn nhớ chút tình họ hàng nên chấp nhận. Chỉ có điều, lương của Hưởng không thể “cào bằng” như các anh em đã học qua đầu bếp.
Anh Dương réo lên:
- Hiển! Dĩa ốc lác nướng tiêu xanh mày coi sao có chục con mà khách bỏ lại hết tám kìa!
Những chén bát, thức ăn, rau cải thừa được phục vụ dọn trở vô bếp ê hề ra đó. Chị tạp vụ phải rửa đến mệt nghỉ. Hiển cầm con ốc lác lên, những hạt tiêu xanh còn lẩn khuất trong mớ thịt ốc và nước sốt sền sệt. Sao lại thế nhỉ? Nước sốt nướng ốc này Hiển làm theo công thức anh Dương dạy, thì làm sao có thể…
Hiển đưa con ốc lên miệng, chút nước ốc chảy vào đôi môi cậu chàng 18 mặn đến xám hồn.
- Trời ơi! Mặn quá! Hiển hốt hoảng.
- Mày nói gì? Mày làm sao cho mặn? Đừng giỡn nha!
- Hũ nước sốt bữa anh dạy em làm còn đó! Anh đem ra so với nước chan ốc này sẽ biết, chứ em làm sao được!
Anh Dương ào đến bên mấy con ốc. Tiện tay lấy hũ nước sốt trong tủ lạnh ra so. Đưa con ốc lên miệng, rồi lại nếm hũ nước sốt. Anh Dương hét lên:
- Thằng nào chơi tao? Hũ sốt bình thường, sao con ốc mặn?
Cả bếp im phăng phắc.
Cơm xế dọn ra. Ăn để lấy sức mà làm việc tới tận 10 giờ đêm đấy. Nên có mệt cách mấy, nhân viên cũng phải cố gắng ăn, chứ từ bốn giờ chiều tới khuya thì chả còn thời gian mà ăn gì đâu.
Nhưng… sao thế này? Nồi cơm chính tay bà Tám hấp đã chảy nhớt nhão nhè. Dạo này bà Tám hay kêu quán ế, nhân viên bếp cần “ăn tiết kiệm” tối đa, thức ăn thừa của khách, chịu khó nêm nếm lại thì cũng ăn ngon lành. Bà chủ trẻ không chịu, nói mình phải xem nhân viên là tay chân của mình, có ai mà sống thiếu tay chân cho được? Má ăn gì, nhân viên ăn nấy chứ phân biệt đối xử là không tốt. Bà Tám khóc tu tu, nói con dâu dạy khôn mẹ chồng. “Tao hỏi bây, tao trả lương cho tụi nó hay bây?”
Câu hỏi khó quá, chị Giàu bỏ qua và đi mất.
Bà Hai phụ bếp bới chén cơm chảy nhớt nhão nhè đến bên bà Tám “Cô coi, bữa nay người ta bán gạo giả hay sao ấy, cơm mới nấu sáng, giờ đã thiu nhớt đây ạ”. Vừa nói, bà vừa dích dích đũa cơm đưa lên mũi bà Tám. Mùi thiu chua nồng nồng. Bà Tám dịch người ra xa xa làu bàu “Cơm thiu thì đãi rửa lại rồi hấp mà ăn, bộ bây không biết làm hay sao mà mắng vốn tao vậy?”. Rồi bà ngoe ngoảy bỏ lên sảnh.
Bà Hai lắc đầu đi về phía bếp. Anh Dương gõ lanh canh vào nồi cơm mới “Bí mật sẽ bật mí đây… cơm Thạch sanh đã tới… mời bà con măm măm”.
Thì ra anh đã bí mật nấu cơm mới từ lúc phát hiện nồi cơm cũ đã lên nhớt mà bà Tám bắt mọi người “ăn tiết kiệm” Bà Hai và đũa cơm thơm lừng thì thào “Ê đừng chửi tao nghe Dương… chính tao quên, lỡ tay chế thêm nước mắm cho từng con ốc đó”.
Hiển lấm lét nhìn sếp Dương, sợ sếp chửi, mọi người ăn mất ngon. Nhưng hôm nay kỳ lạ, sếp Dương… cười
Đ.P.T.T
Nhà văn Đào Phạm Thùy Trang
Đời người ta có nhiều chứng bệnh phong: phong hàn, kinh phong, phong đòn gánh, phong hủi... Riêng anh chủ quán bột chiên chủ thằng bé Đen lại mắc phong chửi.
Chiếc khẩu trang luôn xề xệ trên mặt nhưng ảnh cứ lầm bầm chửi hai đứa phụ quán là Đen và con Ly.
Gì mà khách vô chưa kịp ra oder cũng chửi. Khách kêu tính tiền chưa kịp đem phiếu ra cũng chửi. Khu vực bếp khá xa khu khách ngồi, nhưng cặp mắt anh chủ là “quả nhãn kim tiêm”, ý lộn, “quả nhãn kim tinh” hay gì á. Ảnh nhìn không xót một vị khách nào, ngay cả cái nĩa rớt mà thằng bé Đen chưa kịp lượm, ảnh cũng chửi.
Ba cái bếp thì luôn đỏ lửa vì bột chiên, nui chiên, bánh lọt xào, cánh gà chiên nước mắm, mì xào… Nhưng mắt anh chủ cứ lia như sát thủ trong phim hành động lia súng vậy đó. Khách nào mới vô, khách nào chờ nãy giờ, khách nào kêu tính tiền, khách nào đang xỉa răng và dượm móc ví ra… ảnh đều thấy và hét hai đứa phục vụ “khách kìa, khách kêu kìa”.
Đen mới 14 tuổi nên nó chưa biết suy nghĩ như chị Ly 18. Cứ hễ anh chủ nhóng cái mỏ lên chửi “lính” là cái môi Đen cũng giựt giựt tính cự lại. Vì sao? Vì nó cũng chạy muốn lọi giò chứ có ngồi không đâu mà chửi. Anh chủ bảo nó sao không oder, sao không tính tiền, sao không bưng gỏi, sao không mang trà đá, sao không mấy thêm khăn giấy…
Ủa rồi tay chân sao không mọc ra thêm giùm cái? Gì thì cũng từ từ chứ. Khách cả chục, mà phục vụ có hai đứa, đi ăn bột chiên đã nóng rồi, mà tính khách còn nóng hơn thì…chết vi khuẩn đường ruột hết à!
Chị Ly cười nghiêng ngả khi nghe thằng Đen xổ một tràng. Là nó lén “xổ” sau lưng anh chủ thôi, chứ nói trước mặt á, trong vòng một nốt nhạc là lãnh lương ra khỏi quán thôi.
- Tao hỏi mày, nếu mày nghỉ quán anh Khang thì mày có đi làm quán khác không?
- Có chứ chị! Nghỉ thì lấy gì ăn!?
- Rồi mày làm quán khác, chắc chắn chủ không chửi không?
- Ừm… cái đó… không biết..
- Vậy mày phải coi lại cách ăn ở, coi sao ảnh cứ chửi mày hoài vậy?
- Chắc tại ảnh… mới bị bồ bỏ!
- Bậy, tao nghe nói ảnh chưa có bồ!
- Chời, thời nay hai lăm tuổi mà chưa có bồ là ế đó! Hay là bà làm bồ ổng đi, cho ổng hết chửi với tụi mình!
- Xời, hổng phải gu tao nha! Gu tao là bạch mã hoàng tử, ăn nói lãng mạn, hát hay đàn giỏi nha! Còn anh Khang hả, tao chỉ làm mướn cho ảnh để lấy tiền thôi, làm bồ thằng cha quỷ khó vậy, tao thà chết sướng hơn!
Giọng con Ly cong cớn.
***
Thăng Đen mồ côi mẹ đã ba năm nay. Nói rõ ra là mẹ Đen mất vì Covid. Một người phụ nữ ngoài ba mươi khỏe mạnh ngày vác cả trăm cần xé củ mì nhưng không chiến thắng được đại dịch và đã qua đời. Để lại thằng con trai mới lên 10 cho ông chồng làm nghề mua bán trái cây dạo.
Vậy rồi cuộc sống đẩy đưa, thằng bé tiểu học đang được học bán trú ngon lành phải chuyển qua học một buổi để buổi còn lại theo cha ngược từng cơn gió trên chiếc xe lôi khắp mọi nẻo đường mà bán dừa tươi, bán dưa hấu, bán cam, bán bơ… kiểu mùa nào trái nấy để gọi là “cha con có nhau”. Những bữa cơm gia đình của cha con thằng bé Đen đã không còn nữa, mà ba năm nay triền miên ăn cơm hộp, cơm gà xối mỡ, cơm sườn nướng, sườn ram…đủ mọi hương vị chiên, nướng, luộc, xào. Nhưng rồi ba Đen nói, chỉ có cơm nhà ngon nhất, chảo cá con kho quẹt chấm với dưa leo hoặc rau luộc cùng tiếng cười của vợ chồng con cái là hạnh phúc nhất. Vậy mà cái hạnh phúc đó đã quá xa vời, kể từ ngày Đen mồ côi mẹ.
Mấy tuần nay chiếc xe lôi của cha con thằng bé Đen ăn cái gì mà cứ hư miết. Bán buôn ế ẩm mà xe hư lần mấy trăm ngàn thì thật là méo mặt lắm.
Bao nhiêu lần không đếm hết, chiếc xe đang vù vù chạy, gió ngược thốc vào mắt những bụi bặm, nhựa đường, đất cát cay đến xốn xang, rồi bỗng dưng xe xực… xực… tắt máy. Nhưng Đen ưa cảm giác xé gió đó, nó thấy mình như một anh hùng, dám đi gió ngược mây mà bay lên tận mấy tầng trời xanh mưa nắng.
Gió theo vận tốc của xe chạy đến nổi cái nón bảo hiểm như bứt quai và nhảy khỏi cái đầu hoe nắng của Đen vậy. Nó cười hăng hắc nói với ba rằng, khi nào rảnh rảnh, ba chở con đi khắp đất nước nhé. Để con thấy ruộng bậc thang ở miền Bắc đẹp như thế nào, để con biết Hà Nội thơm mùi hoa sữa là mùi như thế nào. Rồi miền Trung có biển xanh cát trắng nữa, miền Tây Nam bộ có dừa nước, có con sông chín rồng… cha con mình sẽ đi hết nha ba!
Ba của Đen vừa quẹt mồ hôi vừa mắng yêu “Rồi lấy khỉ gì ăn mà đi dữ vậy con? Cơm ngày hai bữa, xe hư sửa sặc gạch tao đây mà mày còn đòi đi khắp đất nước nữa à?”
Đen nói, đó chỉ là ước mơ thôi mà ba. Khi nào mình rảnh thì mình đi thôi, biết đâu lúc đó cộng đồng mang sẽ đưa ba lên dzu túp rằng “Người đàn ông và thằng con cùng chiếc xe lôi ba bánh đi du lịch khắp đất nước”. Rồi “lai” nhiều lên, ai cũng biết cha con mình, đi tới đâu người ta sẽ cho quà bánh, cơm gạo, áo quần đến đó. Mình sẽ không sợ đói đâu ba! À mà khi cha con mình đi, nhớ đem tấm hình mẹ theo nha ba! Để mẹ đi chung với mình á ba!
Ước mơ là mơ ước vậy thôi chứ có bữa, cha con còn không đủ tiền ăn hai dĩa cơm nữa đó. Vậy là… ba Đen chọn cách mua một dĩa, thêm một phần cơm trắng, rồi chia thức ăn ra cho hai cha con.
Cũng tạm lót dạ được, nhưng cái tuổi mới lớn của Đen thì cái dạ dày như bị thủng vậy, ăn xong tí là đói, tí là đói ngay thôi.
Nên khi quán bột chiên A. Khang ở ngã tư chợ xã mở ra và treo bảng “cần người phụ việc” thì Đen bảo ba ghé lại, hỏi xem có nhận Đen không.
***
Anh Khang quét ánh mắt nóng như hòn than nhìn Đen từ đầu tới chân rồi nói:
- Ép ép nhận đại, chú! Đáng ra phải mười lăm tuổi mới được. Nhưng thương hoàn cảnh em nó, con nhận luôn. Nhưng chú cho em nó cắt tóc gọn lên, móng tay chân bấm sạch sẽ nha, khuyến mãi thêm cho nó cái quần dài cho lịch sự nha chú! Áo thì quán con sẽ phát cho nhân viên. Làm từ 2 giờ trưa tới 9 giờ tối, tháng được nghỉ hai ngày, lương tháng đầu ba triệu, bao cơm cháo no nhóc, nha chú! Nhưng yêu cầu nhân viên không được sử dụng điện thoại trong giờ làm việc, tiền bạc thật thà, ăn nói lễ phép với khách, nha chú!
Mọi sự rốp rẻng trong một phút ba mươi giây làm thằng Đen mừng suýt khóc vì không nghĩ mọi việc dễ dàng như vậy.
- Dạ… dạ… cảm ơn cậu chủ… tuy em nó mất mẹ sớm nhưng tui bảo đảm nó cũng biết lễ phép thật thà lắm! Ba của Đen cũng mừng đến nói lắp.
***
- Ba chiên trứng, hai chiên xúc xíchhhh…
- Hai cánh gà chiên nước mắm ít cay, anh Khang ơi!
- Năm ly sâm hột é ngọt nhiều dì Tám ơi…
- Hai bánh lọt xào quán ơiii
- …
Tiếng gọi món loạn cả lên kèm theo tiếng chảo cháy xèo xèo, mùi tỏi ớt bốc lên khiến người ta nhảy mũi liên tục. Thằng Đen thì bảo khách đòi ăn chi mà “cay như quỷ”, để nó vừa bưng vửa nhảy mũi. Con Ly thì nói “Ăn tiền là chỗ cay nhảy mũi đó cưng”. Rồi tụi nó kháo nhau rằng có cay cho dữ vậy thì nước ngọt, nước sâm mới bán đắt chứ! Hai đứa cười hí hí huých nhau khiến mấy chén nước tương bưng cho khách bị đổ tèm lem vào dĩa gỏi đu đủ trông như món bị bỏ thừa, thấy ớn!
- Phi tang ngay, để ông chủ khó tính lại chửi!
Con Ly nói chưa dứt đâu thì thằng bé Đen đã cho hai dĩa gỏi đi vào chỗ không trời không đất. Hai cái má của nó phồng lên rồi lại độn qua độn lại trông rất buồn cười.
***
Mưa to quá, đài báo áp thấp nên bầu trời cứ xám xịt. Con Ly ra khỏi cửa quán nhìn ba bên bốn phía, thấy hướng nào cũng đục trắng màu mây. Gió thì quất vù vù qua mấy tầng cây, mấy đoạn đây điện gì đó bị gió quăng đứt lòng thòng gần quán mình, thấy ghê quá. Ly gọi to:
- Anh Khang ơi anh Khang ơi... ra coi dây điện gì đứt chỗ quán mình nè, vầy nó giựt làm saooo
Giọng con dài dài nhằng ẻo lả làm anh chủ quán không thuộc tuyp người lãng mạn thấy rất bực. Rồi anh cũng bước ra xem, bảo:
- Đi làm, làm ơn bỏ não vô đầu chút nha! Nhận biết chút nha, dây quai-phai mà nói đây điện làm tao mắc công bỏ bếp ra coi hà!
- Em có biết dây gì đâu, thấy lòng thòng là báo anh thôi, không anh lại trách sao không nói sớmmm
Con Ly vẫn nhão nhoẹt
- Thôi nha, đây không có nhu cầu nghe ỏng ẹo! Lượn đi!
Anh Khang vẫn giữ nét oai ông chủ kèm tí khô khan của tuyp thanh niên không biết lãng mạn là gì.
Con Ly quay đi lầm bầm “Lúc nào cũng ngầu, hèn gì ế, vái cho ế tới đám giỗ luôn”
***
Con Ly không có ba. Đơn giản theo mẹ nó nói, chuyện ly hôn là “lỗi hệ thống” từ thời ông Lạc bà Âu, họ sống với nhau tới trăm đứa con vẫn chia tay. Thì vợ chồng thời nay sinh một vài đứa rồi bỏ nhau là chuyện bình thường. Quan trọng là người làm mẹ phải ráng dạy con ngoan ngoãn học hành, thành người phi thường thì quá tốt, không thì người bình thường cũng được. Quan trọng là đừng tầm thường nha.
“Người bình thường” theo mẹ Ly là còn nhỏ ráng nghe lời mẹ học hành chăm chỉ, lớn học cho được cái nghề nuôi thân, quan trọng đừng dối trá lừa lọc ai hay vi phạm pháp luật là tốt rồi. Làm người á, không cần hi sinh vì người khác quá đâu, đừng nghĩ “gái có công, chồng không phụ”. Ừ thì mình có công mình làm hết mọi việc rồi, thì còn gì nữa đâu cho chồng phụ giúp
Vậy nên dù chỉ là bà cô bán rau cải thôi, nhưng mẹ đã cố gắng nuôi con bé Trúc Ly vàng ngọc của mẹ học xong lớp 12. Cô bé đang chờ thi vào Cao đẳng sư phạm, khoa Mầm Non đấy. Trong khi chờ đợi để học thì Ly xin vào quán A Khang làm phục vụ.
Lương tháng ba triệu cũng được, thời gian làm việc như vậy cũng được, quan trọng là nó sẽ được ăn uống các món của tuổi teen thật đã miệng mà không lo về chuyện tiền bạc.
Mà anh Khang coi khô khan cộc tính và hay chửi vậy chứ cũng tâm lý lắm, mấy dĩa bột chiên trứng của tụi “lính”, bao giờ anh cũng làm phần đặc biệt, có xúc xích nè, có tôm nè, có tóp mỡ nữa nè
***
Trước khi làm ông chủ trẻ, anh Khang cũng làm mướn hết bốn năm chứ bộ! Nhưng thời buổi “mật ít ruồi nhiều” rồi “bụt nhà không thiêng” nữa nên về nhà mở cái quán nho nhỏ, chi tiêu tự túc.
Đã qua rồi cái thời sáng sớm ngược sương ngược gió để vào ca một, mà sương sớm còn đỡ. Có khi là mưa sớm, tầm tã, rầm rập trên mái tôn, thèm được cuộn mình vài chiếc mền nhung ấm ngủ thêm chút nữa. Mà cái chuông điện thoại cứ rền rĩ báo thức, thì làm sao mà ngủ? Rồi nhớ mấy cái “công” nước lèo, nước tiềm, cháo, bún… của nhà hàng đang chờ mình. Nướng thêm tí nữa thì quá êm, nhưng ai sẽ thay mình cho mấy cái “công” đó lên bếp, ai sẽ cho từng gói nguyên liệu vào nồi?
Vậy là tốc mùng dậy, ngược gió ngược sương mà đi thôi.
Xong ca một thì về ngủ được từ hai giờ, tới năm giờ chiều là lại ngược những cơn gió xoáy của bầu trời vần vũ, mà đi làm “ca gãy” ở quán ăn gia đình Cây Cau.
Người nghe sẽ hỏi, làm một ca, lương tháng sáu, bảy triệu rồi. Thanh niên chưa vợ xài cũng đủ, làm chi nhiều cho mệt rồi than? “Sống lâu lên lão làng” mấy hồi mà lo cho nát đời trai vậy Khang? Dạ thưa đủ đấy, nhưng đủ bản thân mình thôi, còn phần nào phụ mẹ nuôi em, phần nào dành dụm cho gia đình lúc hữu sự?
Vậy nên Khang phải đi làm như vậy. Ngày của Khang bắt đầu từ bốn giờ ba mươi sáng và kết thúc lúc mười một giờ ba mươi đêm.
Bốn năm ròng rã như thế với hai chỗ làm. Sức người chứ bộ sức voi sao, Khang cũng mệt chứ. Nhưng cứ nghĩ đến cảnh mẹ mình mẹ đơn thân có ba đứa con trai mà chưa một ngày được giàu có đủ đầy là anh phải cố gắng… cố gắng…
Nhưng rồi sự “hết duyên” nhau đã xảy ra. Quán ăn Cây Cau đã bị mất một số tiền to mà đối tượng nghi vấn lại chính là… mấy đứa “lính” trong quán.
Ông chủ bảo rằng đó là tiền ông chuẩn bị trà tiền hàng, gần hai mươi triệu, vừa đếm xong để trên bàn chờ bà chủ đi ngân hàng chuyển cho bên nhận thì khách ào vô quán quá đông.
Vậy rồi… hết khách, tiền mất. Mà khu vực kế toán này ngoài ông bà chủ và các nhân viên thì khách không đến được. Thì ai lấy?
Năm nhân viên gồm Khang phụ bếp, hai em phục vụ, dì Sáu làm rau, cô Tư rửa chén chả ai chịu nhận mình đã lấy. Camera lúc đó “tua” lại không được vì bỗng dưng mất sóng.
Chủ quán nhờ công an vào cuộc, ông chủ nhất quyết chỉ là đám “lính” dám chôm tiền chứ không ai. Rồi ông quyết định, trong khi chờ điều tra thì các nhân viên đều bị “giam lương”.
Vụ việc sáng tỏ sau ba tháng điều tra. Hóa ra, kẻ lấy tiền chính là… con trai của ông bà chủ! Vậy mà họ không xin lỗi đám nhân viên một tiếng, còn bảo “may mà không phải tụi bây”. Trong “tụi bây” đó có hai bà già gần sáu mươi mới ghê!
Buồn đời, bà rửa chén xin nghỉ, Khang cũng nghỉ việc ở Cây Cau.
Bây giờ thì không còn cảnh chiều chiều ngược gió đi làm, tối tối ngược sương đêm đi về nữa. Cái quán tại nhà Khang, sau ca một làm ở nhà hàng thì thời gian còn lại dành cho cái quán. Thức ăn nhanh tuổi teen nên không cần đầu tư nhiều nồi nhiều chảo hay nhiều gia vị chuẩn nhà hàng. Chỉ xèo xèo thơm thơm chuẩn đường phố là được.
Hai đứa “lính” cũng tuổi em của Khang chứ to tát gì. Nhưng đôi khi mệt quá, chửi cũng là xả xì trét vậy đó. Với lại tụi nó, nhất là thằng Đen cũng còn ham chơi lắm.
Anh Khang cười hì hì bưng hai dĩa bột chiên thập cẩm cho hai “lính”. Mùi dầu chiên, mùi hành lá, mùi trứng, mùi tóp mỡ, xúc xích đan xen vào nhau trong cơn mưa chiều đang trút từng cơn xối xả ngoài hiên quán. Hai đứa hít hà nuốt nước miếng rồi con Ly hiểu chuyện hơn, đã bưng dĩa của nó mời anh chủ “Anh ăn đi, trưa giờ em thấy anh chưa ăn gì cả. Em thì… đang giảm cân”.
Anh Khang cười “May mà giảm cân nên mét năm hai mà có năm bảy ký á. Hông giảm chắc chín bảy ký”.
Rồi anh đi về hướng bếp, làm hai dĩa bột chiên nữa, một cho mình, một cho dì Sáu rửa chén.
Từng cơn gió trong màn mưa đang quất ngược ngọn nước vào cửa quán.
Đ.P.T.T
Nhà văn Đào Phạm Thùy Trang (Tây Ninh)
Thằng Bo chạy loanh quanh chiếc tàu thủy bằng giấy mà ba nó đang dán những chi tiết cuối cùng. Nào boong tàu nè, thân tàu nè, cánh cửa hình như hơi nhỏ so với thân tàu ba ạ! Rồi mấy chiếc phao cứu sinh đâu ba? Úi… còn phòng nào của thuyền trưởng hả ba?
Ba nó xùy xùy vì mệt. Bảo rằng đây chỉ là đồ chơi bằng giấy các tông mà làm như bằng thép thật vậy đó. Con nhìn đi, miễn sao ra dáng chiếc tàu là được.
Rồi ba nó lấy chai sơn xịt, xịt xèng xẹt vào hình khối bằng giấy ấy. Chiếc tàu màu nâu của giấy dần dần biến thành màu xanh da trời trông bóng loáng và đẹp lắm.
Bo nhảy cẩng lên đòi ôm chiếc tàu “Coi nó lớn bằng thân hình của Bo không”. Nhưng ba nó bảo hãy để sơn khô một chút. Rồi chiếc tàu này cũng của con chứ của ai mà vội?
Bo ngồi chăm chăm chờ chiếc tàu giấy khô sơn. Rồi nhìn ba nó, Bo reo lên “Ba mặt mèo kìa! Đi rửa đi để người ta cười chết”. Rồi Bo lanh chân chạy lấy bình dầu lửa cho ba, rút thêm mấy miếng khăn giấy cho ba nó thấm dầu mà chùi mấy vệt nước sơn trên mặt.
Chiếc tàu thủy này đã tốn hết bốn ký giấy các tông cùng hai tiếng đồng hồ hì hục của ba nó. Nhưng xem bộ ông khá vui vì tiếng cười và bao câu hỏi đầy thắc mắc của Bo. “Ba, ba… sao ba biết làm chiếc tàu hay vậy? Ba, ba… rồi ba học cách làm tàu ở trên du- túp hay đâu vậy? Ba, ba… hay là ba làm cho mấy thằng bạn thân của Bo, mỗi đứa một chiếc như Bo được không?”.
Ba nó từ tốn trả lời, vì thấy con nít toàn chơi xe, súng, đồ điện tử, điện thoại… mà không biết tự làm đồ chơi như ba hồi đó. Nên ba làm cho con “lác mắt” luôn. Vì nhà mình mua bán giấy vụn mà, nhiều giấy đẹp lắm, chỉ cần có hoa tay chút là có một mớ đồ chơi. Nhưng ba chỉ làm cho con được thôi, ba còn phải đi làm việc nữa, nếu làm cho bạn con mấy chiếc tàu nữa, chắc mẹ con la làng quá.
Bo thì thầm “Bo biết rồi, mẹ là bà La Sát đó. Thôi ba làm cho Bo nhiêu đây cũng được”. Hai cha con nhìn nhau cười ha hả.
***
Thật ra thằng Bo không phải là con ruột của ba nó. Ngày ba nó cưới mẹ nó, thì Bo đã tám tuổi rồi.
Nguời ta nói ba nó “mua trâu được nghé”, mà coi bộ con nghé độ tuổi này khó thuần à nghen! Chỉ cần nó cãi lời mình thôi, rồi nó mặt nặng mày nhẹ, bảo một đàng nó làm một nẻo cũng đủ tức… trào hèm. Ấy là chưa kể, nuôi nó lớn cho đã, nó nghe lời ba ruột nó, về quậy cha dượng “banh nhà lồng” thì sao.
Nhưng ba nó nói, thân tui lên trâu xuống chó, bao cay đắng cuộc đời còn chưa vật chết thì lẽ nào lại đi sợ một đứa con nít sao? Mà cuộc đời này, chỉ cần mình thương nó thì nó sẽ thương mình. Ai bảo mấy ông nghĩ nó là con của vợ chi cho có cái “tì” ban đầu. Tui thì coi nó như con ruột, mình không mất công quạt than, giặt tã mà vẫn có đứa gọi bằng ba thì còn gì sướng bằng?
Thiên hạ trợn mắt nói ba nó “ngu mà lì”. Năm chày ngày tháng rồi coi lời thiên hạ đúng hay kẻ lõi đời như anh đúng. Chỉ sợ lúc thằng con của vợ ăn no rồi quậy thì thằng cha dượng chỉ có nước đập đầu vô gối mà chết.
Cái sự “quậy” cua Bo bắt đầu ngay từ đêm tân hôn của ba mẹ nó. Nó không về phòng mình ngủ mà cứ nhè giường cưới mà nhảy lên nằm giữa “Ba mẹ cho Bo nằm chung đi mà. Rồi Bo lăn qua bên đây ôm mẹ, lăn qua bên kia ôm ba. Tội nghiệp Bo lắm… mấy năm nay không có ai làm ba để ôm. Mẹ thì bắt Bo ngủ riêng từ hồi 6 tuổi. Mỗi tối Bo đều sợ ông kẹ, sợ ma, sợ chuột, sợ thằn lằn… đủ thứ hết. Nay có ba rồi, ba cho Bo ôm ba mẹ nha!”.
Mẹ nó mặt hờn hờn bảo “Con trai gì mà yếu đuối vậy? Lớn rồi phải ngủ riêng chứ sao lại ngủ với mẹ hoài?”. “Bo có tám tuổi mà mẹ nói lớn rồi phải ngủ riêng, vậy ba mấy tuổi mà được ngủ chung với mẹ? Hay là ba nhỏ tuổi hơn Bo?”.
Nó nói vậy, người làm ba chỉ có nước phì cười và nói “Thôi ông tướng, ngủ đi cho tui ngủ với. Mệt ông quá!” Đôi chân non nhảy tưng tưng trên giường “Ồ dze… ba là thuơng Bo nhất”.
Bo xa bố ruột từ khi năm tuổi. Chuyện người lớn thôi chẳng thèm tìm hiểu làm gì. Chỉ biết rằng người bố ấy hơn mẹ Bo rất nhiều tuổi và khá nghiêm khắc. Bố không bao giờ chịu làm “ngựa ông nhong nhong” cho Bo cưỡi vì than đau lưng. Bố cũng không đùng đình Bo trên cổ như bao người cha khác hay đùng đình con đi chơi. Vì mỗi khi bố chở Bo ra đường, người ta hay hỏi “cháu nội hay cháu ngoại anh vậy” làm bố mắc cỡ.
Bố cũng không giúp mẹ việc nhà. Mỗi ngày mẹ của Bo đi bán rau cải ở chợ, xong về còn nấu cơm, dọn dẹp nhà cửa. Bố thì hết nằm tới ngồi trước cái tivi vì bố nói mình “già rồi”
Lần nọ, lúc Bo gần bốn tuổi, nhà có đám giỗ ông nội nên mẹ nghỉ bán rau và phải đi chợ thật sớm để nấu nướng. Mẹ dậy rồi, Bo lại dậy theo chứ không chịu ngủ nữa. Bo ôm chân mẹ, không cho mẹ đi chợ và khóc “Sao bữa nào mẹ cũng đi sớm vậy, nằm lại cho Bo ôm chút đi”.
Mẹ dỗ, hôm nay nhà có đám giỗ ông nội, Bo hãy để mẹ đi chợ, tí xong việc mẹ sẽ ôm Bo. Nhưng cậu bé lên bốn không đồng ý, cậu muốn mẹ nán lại ôm mình. Vậy là bố Bo bực quá, ông thét lên “Hôm nay giỗ bố tao mà mày cũng không cho giỗ là sao hở thằng mất dạy?”. Rồi đôi bàn tay cứng chắc của người đàn ông tuổi sáu mươi đã hất con mình từ trên giường xuống đất trong tích tắc mà người làm mẹ không sao ngăn cản kịp.
Kết quả cú hất đó là không còn chợ búa giỗ chạp gì nữa cả. Vì sau tiếng thét “á” là đứa bé bốn tuổi ngất xỉu. Mẹ Bo không kịp chảy tóc, không kịp mang dép đã phải ôm con ra trạm y tế.
Thời gian sau nữa thì bố mẹ Bo chia tay.
Những ngày vắng bố, anh em Bo rất buồn vì mẹ phải lao động cực nhọc hơn, hai anh em Bo ai cũng trong tuổi ăn tuổi học. Hồi còn có bố, mẹ vẫn đi bán cả ngày nhưng việc nhà còn có bố dòm ngó, nhắc nhở anh em Bo làm. Bây giờ sáng sáng thằng anh lớp 6 đưa đứa em mẫu giáo đến lớp. Chiều anh lại rước em về rồi chơi với em, tắm cho em, nấu cơm chờ mẹ về. Có hôm mẹ về muộn vì chợ ế, anh em Bo nằm ôm nhau mà sợ… ma vô cùng. Chúng bật tivi to lên như lúc bố còn ở nhà. Nhưng sao sự sợ hãi trong lòng con nít vẫn rõ lên mồn một khi tiếng tàu chuối quẹt vào mái tôn; khi tiếng con chuột nào đó kêu chút chít trên máng xối.
Những ngày vắng bố, mắt mẹ nhòe hơn vì cơ cực cuộc đời và vì buồn tủi cho số phận. Mẹ kém nhan sắc, nên chấp nhận lấy chồng già hơn mình 20 tuổi, để làm một chỗ dựa cuộc đời. Ai ngờ cuộc đời là biển khổ mênh mông nên ở tuổi hơn nửa đời người phải dở dang duyên nợ và một mình nuôi con.
Ba năm sau ngày ly hôn, mẹ Bo gặp được người đàn ông dám “xăm mình” để cùng gồng gánh hai anh em Bo. Đó là người chủ xe tải hay chở thuê rau cải cho mẹ Bo từ chợ huyện về chợ xã. “Chú xe tải” ấy siêng năng chăm chỉ, yêu con nít và biết giúp đỡ mọi người. Mỗi chiều tối chú hay giúp mẹ chở mớ rau cải thừa về cho đàn gà ở nhà ăn. Mớ rau cải, thúng mủn ấy, nếu mẹ chở bằng xe máy thì cũng mất hai ba chuyến. Mà chợ thì xa nhà đến 5km.
Rồi “chú xe tải” và Bo quen nhau, chú hay mua cho Bo mấy cây kem cá mà Bo thích. Mỗi lần cho kem, chú hay chơi trò đoán tay có tay không với cậu bé lên 8. “Giờ Bo đoán xem chú đang cầm cây kem tay trái hay tay phải nhé! Nếu đúng sẽ được nhận kem ngay, sai phải thụt dầu 5 cái mới ăn kem”.
Kem cá ngon lắm. Đó là cây kem hình con cá, với bao ngoài bằng bánh xốp, kem trong mình cá bằng đậu xanh và sữa nên béo mịn thơm ngon vô cùng. Cây kem cá đó, lâu lắm mẹ mới chịu mua cho Bo một cây, vì giá nó đến tám ngàn đồng “Ăn một cây kem bằng hai ký rau muống thì phí lắm”. Mẹ hay nói vậy.
Lần ấy, “chú xe tải” chở rau cải hư về nhà cho mẹ thì gặp anh Hai của Bo bơm nước và phát hiện… máy bơm chạy rào rào nhưng nước không lên. Trời chập choạng, cậu bé lớp 6 biết làm gì với cái máy bơm khi mà đường điện, dây ràng buột ống đáy, hay là cháy văng mô- tưa lung tung cả lên?
Vậy là “chú xe tải” ra tay sửa máy bơm. Rồi chú phát hiện cái xe đạp từ thời một ngàn chín trăm hồi đó của cậu nhóc lớp 6 cứ “trật con chó” cành cạch. Vậy là chú ra tay sửa luôn.
Trời bỗng dưng đổ cơn mưa như hữu ý. Ông xanh giận ai mà gầm rú ì đùng, mái tôn giật xoèn xoẹt khiến hai anh em Bo sợ… nóc nhà bay. Nước tràn máng xối chảy lênh láng nhà cửa. “Chú xe tải” lại ra tay che chắn, dạy bảo anh em Bo dọn dẹp vật cản cho nước chảy. Lấy cây cuốc để khai thông đường cống rãnh, lấy mớ dây dù cho chú chằng buột lại mái tôn đang run bần bật vì gió…
Mười hai năm hôn nhân cho đến ngày chia tay, bố Bo chưa bao giờ làm những việc nhà như thế. Máy bơm hư, dây điện đứt đều nhờ thợ đến sửa. Tất cả đã có mẹ Bo chi trả. Bố chỉ việc đi ra đi vô trong nhà và xem tivi thôi. Vì bố bảo “tôi già rồi”.
Bây giờ bỗng dưng có người đàn ông không thân thiết nhưng đã giúp anh em Bo chăm sóc nhà cửa, dạy bảo chúng biết làm gì khi bất chợt cơn mưa đến thì anh em chúng thấy “chú ấy” thật vĩ đại ghê.
Rồi chú còn giúp anh Hai của Bo làm món thịt kho tiêu ngon ơi là ngon. Canh bắp cải cũng là bắp vải và muối, bột nêm sao qua bàn tay chú lại ngon đến vậy.
Hết mưa, mẹ Bo về. Ngại ngùng cho hoàn cảnh đơn chiết xập xệ của mình. “Chú xe tải” thì luôn miêng nói “Không sao… một mẹ nuôi hai con được vầy là tốt rồi”. Bữa đó anh em Bo có một bữa cơm ngon ơi là ngon vì có “chú xe tải” kể chuyện tếu cho nghe. Rồi thằng nhóc lên 8 đề nghị “Hay là chú cưới mẹ con đi. Con thích một người ba hiền và giỏi làm việc như chú vậy đó”. Hai người lớn nhìn nhau thẹn thùng.
“Chú xe tải” cũng hoàn cảnh lắm. Sống với vợ tám năm nhưng không sinh được con dù đi khám bác sĩ đều nói hai vợ chồng “sức khỏe bình thường”. Vợ chú không đồng ý, rằng đời đàn bà xuân sắc có một thời, còn trẻ mà không sinh nở thì lúc già lấy con cái đâu để nương tựa? Nắm níu thêm hai năm nữa, bệnh viện to nhỏ gì cũng đi xét nghiệm; miếu mạo đình chùa gì cũng đi cầu khẩn nhưng cái bụng cô ấy vẫn không động tịnh gì.
Vậy là chú chấp nhận chia tay để vợ đi lấy chồng khác mà kiếm mụn con nhờ cậy tuổi già
Chuyện đã năm năm rồi… Chú sống một mình trong căn nhà nhỏ, có chiếc xe tải nhỏ chạy chở hàng độ nhật. Có khi làm khá tiền cũng không biết để dành làm gì, vì một thân một mình ăn uống bao nhiêu.
Vậy nên giá chở thuê của chú rẻ hơn người khác. Vậy nên mẹ Bo mới kêu xe chú chở hoài. Chú nói, cuộc đời ai chẳng muốn có được tiếng cười trẻ thơ cho vui nhà vui cửa. Nhưng có lẽ “cái số” mình không con nên đành chịu.
Mẹ Bo thì cần một người đàn ông gánh vác gia đình. Rồi mấy tháng sau họ về với nhau bằng bữa tiệc nho nhỏ ra mắt chòm xóm.
Anh em Bo gọi “chú xe tải” bằng ba ngọt xớt. Anh Hai của Bo cần khoan tường đã có ba dạy bảo. Anh muốn sửa xe đạp đã có ba hướng dẫn. Anh cần làm mấy cái mô hình điện tử cho bài Vật lý thì cũng đã có ba làm cùng. Điện nhà bị cháy cầu chì, máy bơm bị hư không lên nước, bóng đèn đứt… đều có ba sửa chữa.
Nhất là ba rất yêu quý Bo, cứ rảnh rỗi là làm đồ chơi cho cậu nhóc từ những chai nhựa nước suối, tre trúc, giấy vụn… Món nào ông cũng làm rất tỉ mỉ. Chiếc bàn học của Bo giờ chất đầy những món đồ chơi ba làm.
Những buổi chợ khuya của mẹ đã không còn tành tạch máy xe nổ hai ba lượt rồi một mình ì ạch chở về. Mà đã có xe tải của ba chở vèo một chuyến từ nhà lên chợ huyện rồi cùng nhau lựa hàng và vù về chợ xã. Mỗi khi mẹ còn bán cho hết mớ rau cải kịp trưa, thì ba đã về nhà làm cơm chờ các con đi học về ăn.
Gần đây ba Bo còn thêm công việc mua giấy vụn. Ba tìm được nhà máy thu mua giấy rồi ba đến những cửa hàng tạp hóa, hệ thống Bách hóa xanh để thu mua. Chiếc xe tải của ba, ngoài việc chở hàng thuê cho các cô chú trong chợ, giờ còn thêm công việc chở hàng trăm ký giấy vụn mỗi ngày.
Mỗi khi rảnh rỗi, ba hay làm đồ chơi cho Bo. Dạy Bo sử dụng keo dán sắt cho vật liệu nào, súng bắn keo thì dán vật liệu nào, keo hai mặt thì dán gì cho hợp lý.
Hai năm qua, nhà Bo có ba đã ấm áp hẳn lên. Mỗi cơn mưa không còn lo tràn ngập nhà cửa; chuyện điện đóm, mô- tưa đã không còn tự dưng tắt ngúm.
Bo giờ đã lên lớp 5, Bo thèm một em bé để ẳm đi chơi mỗi chiều như người ta. Nhà Bo gần trường học, sân trường thì rất rộng, nếu mà có em bé đó nha, mỗi chiều Bo sẽ đẩy xe cho em chạy vòng vòng sân trường chơi đến khi nào mệt mới về ăn cơm.
Nhưng ba Bo nói “Em phải chờ chú chim Hồng hạc nào đó bay ngang nhà đẻ rơi một cái trứng, mẹ lượm vô bỏ túi áo cất rồi nó chui tọt vào bụng mẹ mới nở ra em bé được. Chứ con tưởng ai bán em bé ở chợ như bán rau cải hay sao hễ muốn là có?”
Bo gật gù ra vẻ hiểu rồi. Còn bây giờ thì mỗi khi ba nó đi mua giấy về, Bo lại phụ ba ôm giấy từ xe vô nhà chất gọn gàng thành đống cao. Sau đó thì leo lên đống giấy tuột xuống như chơi cầu tuột trong công viên vui lắm. Ba của Bo vừa xuống giấy vừa quẹt mồ hôi mà cứ hay la “Coi chừng tuột một hồi té nha Bo”.
Đ.P.T.T
Bếp trưởng đẩy “Giấy yêu cầu tiếp phẩm” về phía Thật:
- Lên em Mơ tiếp phẩm, gấp!
- Em Mơ là anh kêu, còn em kêu bằng chị mà? Thật ngập ngừng.
- Bởi ta nói mày ngu lâu khó đào tạo là vậy. Người ta hơn mày có hai tuổi mà cứ kêu chị… chị hoài nên nó không tiếp phẩm cho là đúng rồi!
Thật ra trước khi Mơ vào nhà hàng này làm thì không có chuyện “xin tiếp phẩm”. Bởi ngay tối hôm trước bộ phận bếp đã kiểm tra nguồn hàng trong tủ lạnh, tủ đông tại bếp của mình, thiếu món gì thì lên list gửi đến bộ phận kế toán. Ở đó sẽ phụ trách việc đặt hàng, ngày mai nguồn hàng rau củ, quả, thịt cá… sẽ bò vào tận bếp là xong.
Nhưng từ ngày Mơ vào thì khác. Mơ là người yêu của anh quản lý, xin vào làm ở bộ phận lễ tân. Nhưng chả biết thủ thỉ sao đó mà nhà hàng “đẻ” thêm chức danh “Quản lý kho”. Anh quản lý bảo, vì nhà hàng chúng ta mới khai trương, mọi sự còn mới mẻ, lượng khách chưa nhiều mà lượng hàng nhập tùy ý bộ phận bếp thì có khi dư thừa giập ún ra. Vậy nên bộ phận kho sẽ kiểm tra bộ phận bếp, chúng ta sẽ có “Giấy yêu cầu tiếp phẩm” từ bếp đưa lên, bộ phận kho sẽ duyệt để tránh tình trạng thực phẩm dư thừa ở bếp.
Bếp trưởng không đồng ý. Anh cho rằng nguồn khách vô chừng, mà thực phẩm thì bếp không được chủ động sẽ thành ra trễ nãi, như vậy ai sẽ chịu trách nhiệm? Quản lý không trả lời được.
Phó giám đốc nhà hàng vốn là anh ruột của quản lý, anh ấy liền đứng ra giảng hòa “Thôi thế này nhé, em Mơ sẽ trực kho suốt 12/12, khi nào bếp cần gì cứ mang giấy xin tiếp phẩm lên kho, nhập đơn vào hệ thống xong là sẽ có thực phẩm xuống bếp. Chỉ cần bộ phận bếp giúp nhà hàng ta hết lòng là được”.
Thật ra, khi không chủ động nguồn thực phẩm thì bếp sẽ khó khăn trong khâu sơ chế. Ví dụ như rau củ quả không thể nhặt, rửa, cắt, thái… trước được. Những món hải sản như sò lông, sò huyết, ốc, hào… cũng không chà rửa sạch sẽ được. Tôm, mực, cá, thịt… càng không chủ động sơ chế được.
Thân làm thuê, biết làm gì hơn là chấp nhận phương án của chủ. Chỉ có người làm bếp là cực nháo nhào khi có khách nhóm vào gọi món vì thời gian xin tiếp phẩm ít nhất cũng hai mươi phút.
Từ bếp lên kho phải qua hai lần cửa. Cửa khá nhỏ. Chiếc xe đẩy thực phẩm trên tay Thật vừa khít với mấy khung cửa này nên tay nó hay bị trầy vì quẹt vô khung cửa còn nham nhám vôi vữa.
Mơ ngồi trên ghế dựa ở cửa kho, tai đeo phone, mắt nhắm kín chẳng biết ngủ hay nghe nhạc. Thật gọi “chị Mơ” đến hai lần vẫn không nghe bộ phận kho trả lời. Bực mình, Thật gọi điện thoại thì Mơ mới giật mình “Gì vậy ông nội?”. “Tiếp phẩm, có khách nhóm”. “Tí nữa đi, tao đang bọc màng thực phẩm mớ rau củ”. “Bếp trưởng nói chị cho tiếp phẩm gấp, mười khách đang chờ!”. Thật có phần khó chịu.
“Nhưng tao đang bọc, để bọc xong cân kéo rõ mới kết đơn và xuất đơn được”. “Ok vậy em về báo bếp trưởng”
Thật hết kiên nhẫn.
***
- Họppppp
Âm giọng khàn khô của anh quản lý kéo dài từ sảnh xuống bếp.
Hai mươi hai giờ đêm. Đáng lý giờ nhân viên đã bắt đầu ra về. Dù gì họ cũng làm việc suốt mười hai tiếng đồng hồ rồi. Từ chín giờ sáng tới hai mươi hai giờ đêm toàn đi, đứng, chạy… là quá sức một con người. Nhưng chị Giám đốc ngọt nhạt “Anh chị em ơi… ráng cho Trân mười lăm phút thôi mà”.
Thì họp.
- Tại sao hôm nay bộ phận bếp không làm đủ món khách yêu cầu? Họ phản ảnh đến Ban giám đốc, chê nhà hàng chúng ta không chuyên nghiệp, phục vụ không nhiệt tình. Có như vậy không? Ai chịu trách nhiệm?
Lời chị Trân đầy sắc lạnh.
- Bộ kho không cung cấp đủ thực phẩm, bộ phận bếp lấy gì nấu thưa chị? Hay chúng tôi chặt mười ngón tay ra chế biến?
Lời anh bếp trưởng cũng đanh gọn không kém.
Mọi ánh mắt đổ dồn về phía Mơ. Anh quản lý ngồi cạnh bên huých huých đôi vai vào vai chị ấy.
- Hóa ra việc này do Mơ tất cả à? Anh Phó giám đốc hoài nghi.
- Phải… à mà không phải. Tại bạn Thật phụ bếp. Em bảo bạn ấy chờ em kết đơn xong mới xuất đơn nhưng bạn ấy không chịu chờ!
Mọi ánh mắt lại dồn về phía Thật, cậu chàng đầu bếp tập sự mới 18 tuổi.
- Bạn Mơ nói đúng chứ bạn Thật? Anh quản lý giọng trầm hùng.
- Thật làm theo ý của tôi đó Ban giám đốc! Bếp bao nhiêu việc thì anh chị biết rồi. Nhà hàng to, bếp chỉ bốn người, khách đang chờ một nhóm mà bắt phụ bếp của tôi đứng chờ vô lý như vậy tôi không đồng ý! Tại sao bạn Mơ không linh động một chút, hàng nào tiếp phẩm cho bếp thì ghi lại, tí nữa kết đơn nhập thì trừ qua đơn xuất thế là xong!
Anh bếp trưởng lên tiếng giải vây cho Thật.
- Nhưng điều đó trái với quy tắc làm việc của kho ạ! Mơ rụt rè.
- Mơ nói đúng đó bếp, chúng ta làm việc phải có quy tắc mới chuyên nghiệp được! Anh Phó giám đốc góp lời.
- Quy tắc quan trọng hay khách quan trọng hơn? Bếp trưởng hỏi lại.
- Nhưng mà chị nghĩ… chỉ cần bếp cố gắng hết sức thì khách đã không phàn nàn. Chỉ có khi là bếp không cố gắng nên khách mới phản ánh tới Ban giám đốc thôi. Chị Trân nói khẽ.
Bấy giờ bao con mắt của các bộ phận lễ tân, kho, sảnh… đều dồn về bếp. Có vài ánh mắt hả hê vì bếp đã bị chỉ điểm khiển trách đúng địa chỉ.
- Bếp bốn người, làm tám món cho mười khách. Trong đó ba món hải sản phải chà rửa, nướng, ướp. Trong bốn mươi phút đã xong mà Giám đốc cho rằng bếp không cố gắng. Trong khi kho không cấp thực linh động thì chị chả nói gì. Thì xin lỗi Ban giám đốc, cái chức bếp trưởng này tôi không làm nữa!
Bếp trưởng rứt chiếc nón trên đầu ném toẹt xuống bàn. Chiếc áo trắng đồng phục đã lấm tấm màu dầu mỡ cũng được anh tháo ra vất nhanh lên thành ghế rồi xô cửa bước ra.
Buổi họp kết thúc.
***
Bếp trưởng uống ừng ực hết ly bia rồi trừng mắt với Thật:
- Sao mày không uống?
- Em uống… Tào Tháo đuổi và nhức đầu lắm anh…
- Nhức uống riết hết nhức. Đuổi mệt thì hết đuổi!
- Nhưng em sợ… đuối mai đi làm không được!
- Làm… làm… nghỉ vài bữa coi có đói không? À mà tao đang thắc mắc nè, mày chưa vợ chưa con sao phải lo mất việc làm vậy?
- Chứ anh không lo sao?
- Hồi đó tao lo, giờ tao hết lo rồi mày!
- Sao kỳ vậy?
- Gì mà kỳ? Cái nghề này nó lạ lắm, nôm na như câu “Theo tình tình phụ/ phụ tình tình theo” á, mày biết không?
- Dạ… không!
- Ờ mày ngu như con bò đội nón mà biết gì. Như tao nè, giờ nhậu chờ bà Trân gọi năn nỉ mới vô làm lại. Mà tao sẽ nói luôn với bả là nhà hàng đó có tao thì không có con Mơ nha!
Dọc theo men bia, bếp trưởng kể về đời mình. Mười bảy tuổi thi xong 12 thì… cha chết. Mẹ phải nuôi em ba đứa nên không thể nào nuôi được đứa con trai lớn vào đại học nông lâm như anh muốn. Vậy là bạn bè rủ anh về Sài Gòn làm bảo vệ. Ngày ôm bộ hồ sơ chờ sáng mai đi nộp thì đêm đó ngồi tán dóc với mấy ông anh chung xóm trọ. Mấy ảnh cười ha hả, bảo làm bảo vệ mà cũng bày đặt nộp hồ sơ, bày đặt đòi bằng cấp ba. Làm phụ bếp cho tao đi, khỏi giấy tờ, bằng cấp gì cả. Chỉ cần siêng năng ngoan ngoãn là được. Nghề dạy nghề từ từ sống lâu lên lão làng thôi mày ạ!
Thế là con đường đầu bếp của anh bắt đầu từ đó. Người ta cũng thử độ chân thật của mình lắm mày ạ. Khi quen trong bếp rồi thì sẽ được giao đi chợ. Cái khâu đi chợ này, mày khéo ăn cũng khá lắm à nha!
- Khéo ăn là sao ạ?
- Là mày “ăn rơ” với bà bán hàng, cân sò tám trăm ram ghi vô giấy tính tiền một ký. Nhưng thực tính có tám trăm ram thôi. Số dư đó mày bỏ túi. Rau cải cũng vậy, mỗi thứ một chút cũng đậm lắm.
- Nhưng lỡ bị phát hiện?
- Thì bị đuổi việc chứ sao!
- Vậy anh làm sao?
- Tao không có gan cũng không có ngoan, chỉ có sống theo cách má tao dạy “thật thà là cha quỷ quái” nên lời dạy đó dính luôn với tính cách con nguời tao. Sau hai lần chợ tao không nhận đi nữa. Rồi ông bếp trưởng ổng thương, dạy nghề cho tao thật nhiệt tình. Mười lăm năm qua tao làm ở Sài Gòn, phồn hoa đô hội, tiền muôn bạc vạn chán chê rồi, chỉ có thời gian bên má là không nhiều. Nay má tao già rồi, không biết theo ông theo bà ngày nào. Nên tao về quê, tiền bạc không thành vấn đề nữa nhưng sớm tối má con được bên nhau là hạnh phúc.
- Sao anh không cưới vợ?
- Mày hỏi như má tao vậy á! Nghề của mình đặc thù quá. Sáng ra đi khi mọi người chưa thức, tối ra về mọi người ngủ hết trơn thì quen ai để cưới?
- Thì kêu… má anh cưới cho có người làm dâu của bà!
- Làm dâu thật hông? Hay má tao làm dâu lại? Thôi hén, vạn sự tùy duyên hén. Ba cái vụ đó hên xui đi. Tao mới ngoài ba mươi chứ mấy! Còn mày?
Thật gắp miếng bò nướng:
- Em kể được nhưng không uống được nha!
- Ok!
Hít một hơi dài lên dây cót cho câu chuyện nhưng rồi miếng bò nướng như chợt mắc ngang cổ họng Thật. Hương vị thơm nồng của mùi thịt nướng như không còn nữa, còn chăng là dư vị mồ hôi trên mặt mẹ con nó qua bao ngày vất vả. Mắt cậu chàng 18 dõi theo những tháng ngày cơ cực của bốn mẹ con trong căn nhà xập xệ mất hút bóng đàn ông từ năm nó 12 tuổi. Ba Thật bỏ vợ con để theo người đàn bà khác vì lý do rất đơn giản “Số tui với bà sống với nhau nghèo hoài. Thôi chia tay cho đời bớt khổ nha”.
Đời ai bớt khổ không biết, còn đời mẹ con nó càng khổ bởi người đàn bà gầy yếu ấy phải nuôi ba con trai bằng nghề bào vỏ củ mì. Anh em Thật lớn lên, muốn nghỉ học đi làm lò mì nhưng mẹ không cho, nói ráng học cho có cái nghề, nghề gì cũng được. Thật thương mẹ công việc giờ giấc vô chừng, hễ mì về là bỏ cơm bỏ nước để đi cho kịp. Nên học xong lớp 9, nó vào trường nghề, hệ trung cấp môn nghiệp vụ nhà hàng để học được cách làm bếp cho mẹ bớt cực.
Học trường nghề không tốn học phí, còn được học bổng nên cũng đỡ cho mẹ. Rồi có một chú hàng xóm giới thiệu nhà hàng bạn chú sắp khai trương, cần nhân viên bếp nên Thật nộp hồ sơ vào.
Bếp trưởng trầm ngâm “Ba tao chết bỏ lại vợ con cơ cực, thôi coi như tạm được vì có ai muốn mình chết. Còn ba mày thật là… sao tao thấy mắc cỡ cho đàn ông quá mậy?”. “Mỗi người mỗi khác anh ơi! Em giờ chỉ biết ráng làm phụ mẹ lo cho hai em. Thằng kế em 16 tuổi học giỏi lắm, thằng út mới lên 10. Vậy nên em sợ thất nghiệp như sợ ma luôn”.
Chuông điện thoại bếp trưởng bỗng reo inh ỏi.
Anh ừ à gật gù rồi lên giọng ra điều kiện với bên kia đầu sóng. Loáng thoáng nghe tên em Mơ, kiểu đời có Du thì không nên có Lượng gì đó. Cuối cùng anh ok ok liên hồi “Chỉ cần không phải em Mơ trực kho thì mai tôi sẽ vô làm”.
Búng “tróoc” hai ngón tay, bếp trưởng hất mặt với Thật:
- Mày thấy tao nói hay không? Theo tình tình phụ/phụ tình tình theo là vậy đó! Bà Trân năn nỉ mai vô làm lại kìa!
- Em biết anh là số một mà! Thật cười ha hả.
- Tao số một, mày số hai hả? Bếp trưởng cũng cười
Hai anh em đứng lên, dĩa mì xào hải sản còn nguyên chưa ai đụng đũa. Bếp trưởng bảo Thật lấy cái hộp xốp đem về ăn chơi, bỏ lại cũng đã tính tiền rồi.
Tiếng xe máy khầng khậc nổ giòn trong đêm đã bắt đầu vắng. Bếp trưởng vòng xe lại dặn Thật:
- Mai vô sớm tí, lên sẵn mấy công nước. Ngũ quả tiềm, súp hải sản, măng hầm giò tao giao mày hết đó!
Gió đêm lành lạnh qua từng thớ thịt trên đôi tay đầy lực của cậu chàng 18. Thật xiết ga nhanh hơn, đã hơn 12 giờ đêm, chắc mẹ cửa chờ sốt ruột lắm.
Đ.P.T.T
CÁCH NHẬP COMMENT TRÊN HƯƠNG QUÊ NHÀ
Đầu tiên, nhấp chuột vào ô Nhập nhận xét của bạn rồi viết comment. Viết xong, nhấp chuột vào ô Tài khoản Google. Sau đó nhấp chuột vào Tên/URL thì sẽ hiện ra 2 ô. Ô phía trên, ghi Họ và tên của bạn. Ô phía dưới, ghi dòng chữ:huongquenha.com
Cuối cùng, nhấp chuột vào ô Tiếp tục và nhấp chuột tiếp vào ô Xuất bản là xong. (Nếu bạn đã có sẵn Tài khoản Google, thì sau khi viết comment, chỉ cần nhấp chuột vào ô Xuất bản là thành công)