Mùa hạ đến, trái tim chia phôi với biết bao kỉ niệm rực nắng thuở ấu thơ. Kì thi vội trôi nhanh qua những phút giây ly biệt giảng đường, hè về. Không khí ngột ngạt phố thị luôn làm cho con người ta có cảm giác chùn chân bước, muốn tìm về một không khí xa xôi thuở ấy. Khung trời tuổi mộng hiện về sâu trong kí ức thật tươi đẹp mà bây đây thật khó kiếm tìm. Trong những ngày tâm can khó thở tôi xách ba lô bước vội về quê, đi tìm chút tình chút thương với biết bao điều bí ẩn nơi đồng quê gắn chặt với tôi một thời mộng tưởng.

 Ngày ấy, khi còn nhỏ xíu tôi đã có cảm giác đặc biệt với mùi hương dủ dẻ với màu lá tinh khôi. Hơi sương của lá còn đọng trên cành thấm màu kí ức. Bông hoa nhỏ chúm chím trong lá cố tình lẩn trốn những đứa trẻ tìm đến. Nhưng chỉ mấy ngày từng cánh, từng cánh hoa nhỏ xoè ra, toả hương ngan ngát khắp con đường làng. Trên con đường từ trường về nhà luôn luôn tràn ngập hương thơm, đưa con tim thơ dại tìm đến bứt bông hái cành. Lũ trẻ chúng tôi nhặt nhạnh từng đoá hoa dủ dẻ với màu vàng thanh tao, hương thơm dịu nhẹ toả khắp làn da, sóng mũi, chiếm cả linh hồn tuổi thơ. Cây dủ dẻ thật đặc biệt. Tôi thường xuyên bứt lá dủ dẻ vấn lại thổi “te te te” lấy làm thích thú lắm. Lá dủ dẻ trơn nhẵn hoà thanh âm lạ vang vọng khắp cả cánh đồng gọi mùa hạ rộn ràng tới. Hồi nhỏ, ở khắp quanh nhà xóm nhỏ chỗ nào có cây dủ dẻ những đứa trẻ đều biết hết. Đặc biệt thích nhất là lúc dủ dẻ chín, từng chùm chín mọng căng ra mời gọi tôi đi tìm, đi tìm quả ngọt đồng xanh.

Mỗi ngày đi chăn trâu lúc nào tôi cũng hái rất nhiều chùm dủ dẻ rồi nhẹ nhàng giấu kín. Dủ dẻ chín màu vàng đậm, mỗi chùm thường có nhiều quả. Tôi nhớ nhiều kỉ niệm với mùa dủ dẻ đã ăn sâu vào kí ức. Có những khi tìm được chùm dủ dẻ mấy đứa trong đám xúm nhau vào giành lộn đến nỗi quả dập nát hết, rơi rụng xuống đất lấm lem bùn. Vậy mà vẫn tiếc lượm lên phủi phủi rồi cho vào miệng để cảm nhận vị ngọt nồng nàn thấm ngọt đôi môi. Ngày nào mà tìm không được một chùm dủ dẻ thì nước mắt thả ròng ròng lúc nào không hay, về nhà làm nũng mẹ. Lúc ấy mẹ cười rất tươi, mẹ xuống vườn hái một bó rau ngót và cẩn thận cho đứa con một chùm rất to, chín mọng tự thuở nào. Lúc ấy, đứa con nhỏ lau nước mắt cầm lên ăn từng quả dủ dẻ rồi phụ mẹ lặt rau nấu bữa cơm chiều.

Có lẽ những đứa con thị thành chưa bao giờ nhìn thấy quả dủ dẻ hoang dại này. Có rất nhiều bánh trái đồng quê mọc lên từ tự nhiên như vậy nhưng nuôi dưỡng rất nhiều tâm hồn hồn nhiên, ngây thơ, gắn chặt với từng hồi ức kỉ niệm ruộng đồng. Những sắc hương làng quê thực nhỏ nhoi mà luôn đong đầy tình cảm lớn cho linh hồn tràn đầy tình yêu thương bao la, rộng mở. Hương thơm xa xưa ấy thấm chặt trong chân răng kẽ tóc, vị ngọt quả dủ dẻ đánh thức vị giác mỗi khi nhớ lại, trong lòng không khỏi bâng khuâng.

 Những món quà đồng quê thời ấu thơ thực khó phai mờ trong kí ức, từ quả sim tím chín rực trên triền đồi cao, chùm dủ dẻ vàng vọt toả mùi hương đong đầy đến những quả mua ăn xong tím rịm cả miệng, cả lưỡi, rồi những quả vàng nhợ chua chua ngọt ngọt được bố mang về từ trên non cao. Bây giờ tìm lại những món quà thuở xưa thật khó, khi đã dần dần biến mất để thay thế cho những cánh rừng keo bạt ngàn. Thế nhưng trong sâu tẳm thâm tâm làm sao mà quên được những giờ phút rong chơi của mùa hạ đầy nắng đầy gió. Một ngày bất chợt nhìn thấy một chùm dủ dẻ chín vàng bên đường mà cảm thấy nôn nao, xúc cảm. Dừng chân nếm lại mùi hương xưa, vị ngọt ngày ấy mà lòng không khỏi rưng rưng…

P.N (Quảng Nam)

                                                                                   

Read more…

                                                 Nhà văn trẻ Minh Vy

Khi còn là một cô bé 8 tuổi tôi rất mê hát, suốt ngày cứ nghêu ngao mấy bản nhạc xưa như Lan và Điệp. Thuở ấy, nhạc thiếu nhi không nhiều như bây giờ, hơn nữa ba mẹ tôi cũng không phải là dân trí thức để hướng dẫn cho con biết bài nào nên hát và bài nào không nên.

Ba đạp xích lô mỗi ngày, còn mẹ thì buôn bán ở chợ. Mỗi chiều về ba thường chở tôi trên chiếc xích lô đi khắp thành phố. Tôi là một vị khách đặc biệt đi mãi trên xe ba mà không nghĩ đến chuyện trả tiền công.

Chiều chiều, ba để dành cho con gái năm trăm đồng để tôi được hát karaoke. Thuở đó karaoke không nhiều như bây giờ, khắp cả khu vực chợ Bà Chiểu nơi nhà tôi ở chỉ có một tiệm. Người đến hát đông lắm, người ta tính mỗi bài hát năm trăm đồng. Ba đăng ký cho tôi hát bài Lan và Điệp. Ba ngồi chồm hổm dưới đất nghe tôi hát, xong ba lại khoe với bạn bè: “Con gái tui hát hay lắm đó nghen!”.

Tôi lớn lên cùng với những khó khăn của cuộc sống, nhưng tôi luôn được ở bên ba mỗi ngày. Rồi tôi lập gia đình và vợ chồng tôi cũng dọn về ở chung với ba. Tôi rời xa vòng tay của ba lúc nào chẳng hay, tôi chỉ biết mỗi ngày đi làm kiếm tiền về nuôi con. Gia đình tôi nấu ăn riêng và các thứ đều riêng...

Ngày kia tôi đi làm về muộn, mọi người đã ăn tối xong. Tôi tắm rửa rồi xuống bếp lục cơm ăn. Có cơm nhưng không còn thức ăn, uất ức, tôi la toáng lên: “Sao ba lại ăn hết đồ ăn của con!”.

Chồng và con tôi đều đã ngủ, chỉ có ba ngồi đợi cửa và nghe những lời đó của tôi. Ông chắp tay sau lưng rồi lom khom bước ra ngoài cửa, nhìn vào không gian của màn đêm. Tôi giận ba nên hậm hực bước lên phòng, khóa cửa và ngủ khi bụng đang đói.

Tôi dọn ra riêng, tiền thuê phòng cao quá mà lương của vợ chồng thì hạn hẹp. Hai vợ chồng phải canh ban đêm ra chợ Bà Chiểu, để mua rau người ta bán giá sỉ cho đỡ tiền chi tiêu. Mười giờ đêm, chúng tôi về nhà trọ với trên tay lỉnh kỉnh các bó rau.

Theo thói quen mỗi khi đi đâu về, tôi kiểm tra điện thoại. Một cuộc gọi nhỡ của ba. Ngập ngừng một lúc, tôi bấm nút gọi lại. Giọng ba buồn buồn: “Sao mấy ngày rồi tụi con không về nhà?”. Tôi ngập ngừng: “Con vừa mới đi ngang, nhưng thấy ba đang ăn hủ tiếu ở quán đầu hẻm nên không vô nhà”. Ba ngạc nhiên: “Sao không ghé lại ăn với ba cho vui?”. “Dạ thôi, con đang đi mua rau về nấu cơm”. Tôi nghe giọng ba run run: “Giờ này chưa ăn cơm sao, còn tiền không, về ba cho”.

Ba đứng trước cửa đợi, tôi bước vào nhà, mấy anh chị em đang nói cười rộn rã, ba nhìn tôi rồi đưa cho tôi năm trăm ngàn đồng. Tôi nhận, muốn cảm ơn ba nhưng miệng không mở được thành lời, đối với tôi lúc này, lời cảm ơn sao thật khó nói.

Đêm đã khuya, ba kêu tôi về vì sợ nhà trọ đóng cửa, tôi còn nấn ná luyến tiếc không gian đầm ấm của gia đình. Ba lom khom bắc ghế, với tay lên bàn thờ lấy cho tôi trái xoài chín vàng: “Xoài này ngọt lắm, ba để dành cho con đó”. Tôi cầm trái xoài, bước nhanh ra cửa và lên xe ra về. Ba vẫn đứng nhìn tôi đang khuất dần trong màn đêm, khi tôi ngoảnh lại thì thấy bóng ba đã nhòe dần vì mắt tôi có nước...

Nửa khuya, tôi ăn trái xoài chín thấy ngọt ngào làm sao, nhưng lẫn trong đó có vị mằn mặn của nước mắt.

M.V (TP. HCM) 

Read more…

Năm 9 tuổi, tôi được bố mẹ gửi về sống với ông bà ngoại và cậu út. Từ một đứa trẻ thành phố, tôi phải học cách quen với cuộc sống đi trên nền đường đất đỏ, có tiếng gà gáy mỗi sáng.

 Quê ngoại tôi ở vùng đồi núi của Bắc bộ. Ông bà tôi làm nghề nông, trong nhà có nuôi một đàn lợn con, hai con trâu và rất nhiều gà vịt. Ngày nghỉ, tôi theo bà đi chăn trâu. Đồng lúa bát ngát trước mặt khiến tôi choáng ngợp với màu xanh trải dài tít tắp.

Trong nhà, ông ngoại là người chìu tôi nhất. Ông tôi là cựu chiến binh đánh Mỹ. Mỗi buổi tối, ông bà và tôi hay ngồi ở hiên hóng mát. Ông kể cho tôi nghe chuyện ở chiến trường năm xưa, chuyện ông cứu đồng đội như thế nào, rồi truyền thuyết về loài chim bói cá, về con rết. Những chuyện ấy, ông kể đi kể lại mà tôi vẫn luôn thấy chúng hấp dẫn, thú vị. Hôm nào, ông quên kể chuyện là tôi phải đòi ông kể mới đi ngủ được. 

Ở quê tôi, người ta không xây tường gạch làm hàng rào mà trồng  cây dứa dại, cây xương rồng làm ranh giới, rào chắn. Bao quanh vườn nhà ngoại là hàng dứa dại tốt um tùm. Khi cây dứa to, ông ngoại mang dao đi phạt bớt cho tàu lá khỏi lan ra vườn. Những lúc như thế, ông tìm chiếc lá nào to, dài, đẹp rồi ông tước hết gai, kết thành chiếc chong chóng cho tôi chơi. Chiếc chong chóng có 4 cánh, ông xiên thêm chiếc cành nhỏ vào giữa làm trục cầm. Có lần, tôi xin ông làm cho 5 cái chong chóng. Tôi mang đi khoe và phát cho bọn trẻ trong xóm. Cả lũ í ới, chạy đua xem của ai quay tít và lâu bị tuột hơn. Bước chân chạy huỳnh huỵch cả xóm. Con đường đất đỏ mùa khô bị tụi trẻ quậy khiến bụi tung mù mịt, đỏ ngầu quần áo. Mỗi bận lên rừng về ông giắt đầy quả làm quà cho tôi. Chẳng ai biết thứ quả ấy tên gì chỉ biết là chim ăn được thì người cũng ăn được.

Ở đầu sân nhà có một cây mít to. Ông lấy một phiến gỗ dày, buộc thừng ở hai đầu rồi treo lên cây. Từ ngày có cái đu, bọn trẻ trong làng hay đến nhà tôi chơi. Chúng rất thích cái đu này.

Ông tôi là người khéo tay trong làng. Người trong làng thường đến nhờ ông đan cho cái giọ bắt cua, cái rổ, cái rá, có người còn nhờ ông đan cho cả nôi cho em bé nằm. Tôi cùng mấy đứa em cứ lăng xăng chạy quanh sân xem ông đan lát. Ông ra bài toán đố xem ai giải được ông sẽ đan tặng cái rổ con con. Ôi, trẻ con ai chẳng thích mấy thứ ấy.

Ngày ấy, ông đã dạy tôi ăn một món ăn đặc sản khiến tôi nhớ mãi. Buổi tối, hai ông cháu cầm khoảng hai chục cái bẫy ra vườn. Tôi soi đèn cho ông đặt bẫy. Ông tìm chỗ nào có lối mòn nhẵn, hơi ẩm để đặt bẫy. Sáng hôm sau, y như rằng có một dây dài những con chuột bị dính bẫy. Ông cùng cậu út đốt rơm thui và lột da chuột. Bữa cơm trưa, ông bày lên mâm những cái đùi chuột xinh xinh rán giòn, vàng xộm, ngậy mỡ và thơm lừng. Tôi không dám ăn nhưng ông và cậu cứ gắp vào bát giục tôi ăn. Tôi đánh bạo ăn thử, không ngờ thịt chuột ngon đến thế. Từ đó thành ra tôi lại mê món thịt chuột.

Nhớ có năm mất mùa, trong nhà còn ít gạo mà bố mẹ tôi vẫn chưa gửi tiền về. Bắt đầu vào bữa cơm, tôi phụng phịu vì trong mâm chỉ có mấy miếng thịt mỡ, nồi cũng ít cơm. Ông nhìn tôi hiền hậu: “Không dỗi con nhé, có ít ăn ít, có nhiều ăn nhiều nha”. Nghe ông nói, tôi ngoan ngoan ăn mà không dám mè nheo nữa. Câu nói ấy, in sâu mãi trong tôi, như một hành trang trong cuộc sống sau này.

… Ông tôi đã mất được gần 5 năm. Thi thoảng có thời gian rảnh tôi cùng bố mẹ vẫn về thăm bà và cậu mợ, rồi ra đồi thắp nén nhang lên phần mộ của ông. Tôi thầm nói: “Ông ơi, con nhớ ông lắm”.

N.D (Hà Nội)

Read more…

Đặng Thị Hoa quê ở Tây Sơn,Bình Định, đang học năm 2 ngành sư phạm Văn trường Đại học Qui Nhơn.

Nhớ lắm tuổi thơ tôi, những năm tháng màu hồng rực rỡ, tôi như vô thức trước mọi biến chuyển ngày đêm, chẳng buồn lo âu những nếp nhăn hằn in trên trán mẹ cha. Đêm ngắn ngủn với giấc mộng dài thơ ngây, ngày cũng vội đóng sập cửa màn đêm khi trò trốn tìm còn dang dở. Ai tìm thấy nhau giữa bầu trới còn loang lổ sáng tối ấy?

 Tuổi thơ ơi thèm lắm những buổi chăn bò chơi rong, nhặt nhánh cỏ làm gà tơ háu đá, đuổi bắt cua,canh rau má ngọt lành. Sình sịch tiếng máy cắt hòa lẫn tiếng cười ha hả trẻ thơ. Tuổi thơ tôi- những đêm trăng tròn dạo bắt ếch cùng ba. Tĩnh lặng! Bản giao hưởng đồng quê réo rắt, như một nguồn xung điện mạnh mẽ, hằn sâu vào kí ức êm đềm.Yêu biết mấy những cơn mưa dông bất chợt đầu hạ,nước mưa như lũ trẻ làng chạy đua chơi trò đuổi bắt, ào ào như dòng thác đổ tận trời xanh, cao thẳm. Mưa chẳng mấy chốc đã ngập chân gốc rạ, thứ còn sót lại sau một vụ mùa cực nhọc.

Và đêm ấy thể nào bọn ếch đồng cũng í ới gọi nhau đi kiếm chát. Chúng tất bật chuẩn bị cho một cuộc hò hẹn đêm khuya.sau bữa cơm chiều, ba sửa soạn lại chiếc đèn pin đội đầu đã lâu lắm không được dùng đến. Tôi cũng ngồi bên ba nhưng không táy máy, phá phách như mọi hôm, mà ngoan ngoãn như một con mèo mướp dễ thương. Ba hiểu ngay ý định tinh quái của đứa con gái nhưng chẳng giống con gái xíu nào của mình.con vàng cũng đứng kế bên ngoe nguẩy cái đuôi. Tất cả dường như đã sẵn sàng cho một cuộc “săn” kì thú. 

Đêm đóng sập cửa, những ông sao bắt đầu mở tròn xoe đôi mắt, lấp lánh đẹp lạ kỳ trên bầu trời xanh thẳm.Chị gió nghịch ngợm trêu bụi mận đang trầm ngâm nơi góc sân để lắng nghe bản giao hưởng của những nhạc công dế mèn. Gió luồn khe cửa như một vị khách mang hơi mát tinh khôi và chúc vị nồng của đất làm tặng phẩm cho gia chủ. 

Lặng! Từ đồng xa đã rền vang tiếng ếch ăn đêm.Chiếc đèn pin của ba bật sáng.tôi lúi cúi chạy xuống bếp mang cái đụt mà thường ngày mẹ vẫn mang để bắt cua đồng, vào một bên hông. Ba cười chẳng nói gì bởi ba hiểu quá rõ sở thích của đứa con gái nghịch ngợm mỗi khi mưa đến là gì. Ba đội đèn pin đi trước, tôi và con vàng tí tửng theo sau. Đồng rộng mênh mông, bóng đêm như một gã khổng lồ, khiến đôi lúc tôi phải rùng mình khiếp sợ, khi nhớ lại nhưng câu chuyện kinh dị mà bọn trẻ làng hay kể. Nhưng đó chỉ là thoáng qua.tiếng lội nước bì bõm của ba, tiếng con vàng sủa inh ỏi, cùng với tiếng thì thầm đáng yêu của nhưng cặp “ tình nhân” côn trùng, làm tôi thêm yêu không gian ấy, khoảnh khắc ấy. Kết quả cho một đêm là nồi cháo ếch thơm phưng phức mà mẹ dành cho hai cha con. Và tôi lúc nào cũng được dành phần ngon nhất, con vàng thì hì hà hì hục bên cái bát dừa với một ít cháo nóng còn thơm vị nồng mặn của đất của nước quê hương.

Và tuổi thơ tôi- yêu cả những ngày nắng gắt được ngồi trên đôi quang gánh kĩu kịt của mẹ đi bẻ bắp. Những bắp ngô to tròn, mũm mĩm hạt chen chúc nhau một đầu quang gánh, còn tôi được mẹ ưu ái dành trọn một đầu cho đứa con gái yêu. Bọn bắp ngô xinh xắn kia chắc thầm ganh tị với tôi lắm bởi chúng chẳng được một mình một cõi như tôi. Tôi khinh khỉnh cất tiếng hát vang, xua tan đi cái nắng như thiêu như đốt đang vắt từng giọt mồ hôi thấm ướt lưng áo mẹ tôi.

Yêu biết mấy những năm tháng đó!

Đ.T.H (Bình Định)

Read more…

Bên nhà rặng tre già xào xạc theo tiếng gió! Nắng dội xuống oi ả của buổi xế trưa, con đúng đợi mẹ đi làm đồng về! Bỗng giật mình khi nhìn những giọt mồ hôi lăn trên lưng áo mẹ, con nhanh chân mở cánh cổng tre kêu cọt kẹt.

Ngày xưa mẹ kể con nghe trên con đường làng nhỏ đưa mẹ sang làm dâu nhà bố, không rõ duyên cớ làm sao mà nước mắt của mẹ cứ chảy dài, thấm ướt hết chiếc khăn mùi soa. Bộ dạng xấu hổ lúc đó của mẹ may được chiếc nón lá che bớt, nếu không mẹ đã ngượng nghịu nhiều với bà con hai họ. Bố đã lựa đoạn tre già có thân, cành nối nhau, gọt vót mắt thật sạch, lấy dây mây buộc vào cột chái nhà làm thành cái móc để mẹ treo nón. Dẫu vui dẫu buồn, đời mẹ sống không thể thiếu hai chiếc nón lá. Một chiếc mẹ để làm đồng, chợ búa; còn chiếc kia mẹ giành cho hỏi cưới, lễ lạt. Mẹ nói: “Chiếc nón chính là phần thưởng tài hoa của người xưa tạo ra; là ngọn nguồn tự tin của mẹ trên đời!”

Rồi thuở còn bé bỏng ấy, cứ hễ mẹ ở nhà là hai chị em tôi lại lấy nón ra chơi trò đi cấy đồng xa. Dẫu mặt mày bị nón lá che lấp vẫn sướng rơn lên, lon ton chạy khắp thềm nhà như thể được lớn thêm vài tuổi. Nón lá của tuổi thơ tựa bầu trời yên lành. Mẹ dành cho hai chiếc nón lá thật nhiều cử chỉ quý mến. Cứ chừng được tháng mẹ lại quét lên hai mặt trong ngoài của chúng một lớp dầu bóng để giữ cho bề mặt nón được bền hơn, mới hơn và lấp lánh hơn khi ở trên đầu mẹ. Khi nón không vẹn nguyên nữa mẹ vẫn giữ lại cho bố đội đi cày. Tôi thích thú màu của chiếc quai nón, có lẽ rằng chiếc quai nón là nơi thấm lưu giữ lại những giọt mồ hôi.

Những con chớp xé ngang bầu trời, mưa bão bố đi vắng nhà, mái tranh tre lênh láng nước dột. Mẹ đội nón lá vào, quờ quạng xắn ống quần, trèo thang lên tận nóc nhà dùng mấy tấm ni-lon cũ rích chắn che chỗ hở. Giấc mơ của chúng tôi nhờ thế không bị nước mưa nhỏ xuống làm cho sũng ướt. Bỗng dưng nhớ khi bình minh mới ló rạng, mẹ đã sắp đâu vào đấy những bó mạ non vào hai đầu gióng để gánh ra đồng. Bóng dáng mẹ với chiếc nón lá tảo tần bước thấp bước cao trên triền đê năm nao vẫn tỏa lan xuống đời chúng tôi chất chứa yêu thương, ấm êm sớm chiều...

Chỉ bằng một chiếc nón lá thân thương!

 Hoàng Thị Nhã (Hải Dương)

Read more…

  

 Khi gió chướng bất chợt phất qua khung cửa, lòng tôi bỗng nao nao, rũ mềm. Tôi nhớ quay quắt những mùa tết cũ ở quê nhà. Nhớ đến nghẹn thở những ngày cùng người thân, bạn bè gom nhặt từng chút một để làm nên mùa xuân đạm bạc, khó quên.

          Vừa sang tháng Chạp, ẩn trong vẻ tĩnh lặng làng quê là những gợn sóng ngầm náo nức, xen lẫn âu lo. Tôi bắt gặp tiếng chắc lưỡi hít hà: ”Mau quá! Lại sắp tết rồi. Khổ tới nơi!” Người thích than thở nhất là bà ngoại. Bà đi ra đi vào, nhìn lên cái tủ thờ lạnh lẽo, trống trơn rồi đảo mắt vào cái bếp la liệt xoong nồi đen kịn lọ nghẹ treo cặp vách lá. Bà hạ thấp tầm nhìn xuống cái hũ gạo bé tẹo lúc nào cũng không đầy dến một phần tư. Ngoại ra ngồi trên cái chõng tre, têm vội miếng trầu, đặt vào cái ống ngoáy vàng xỉn, giầm tan nát  lá trầu xanh đến khi nó chuyển sang màu máu. Bấy giờ, mọi người   lẽn đi nơi khác, để bà  yên với những giọt nước mắt chực trào xuống đôi má hóp.

          Mẹ bắt đầu quảy gánh hàng ra chợ sớm hơn và đến tối mịt mới quay về. Thỉnh thoảng, mẹ lôi từ trong cái thúng khúc vải ú nâu để may áo cho bà, khi thì khúc vải ka- ki để may quần cho ông. Có hôm là một bộ đồ hoa vàng cho tôi. Mẹ cứ thầm lặng tha về từng món, chậm rãi, đủng đỉnh như không có gì phải vội. Khi nghe tôi khoe, lũ bạn cằn nhằn: ”Sao dì không mua một lần mà cứ vài ba bữa “rước” một món cho mắc công tụi tao… nôn nao từng chặp vậy hả?”. Dù vậy, tôi biết chúng hiểu. Bởi mẹ chúng có khác gì đâu. Cả tuần nhịn ăn sáng, cắn răng bớt thức ăn  chiều mới gom đủ tiền mua một cái áo loại rẻ tiền sực nức mùi hồ vải. Bác Tư, mẹ Hạnh là trùm sò nhất. Bao giờ bà cũng lựa màu sặc sỡ, dài rộng để… trừ hao sang năm mặc vẫn vừa. Vì vậy khi trông thấy Hạnh xúng xính trong bộ đồ màu xanh đọt chuối mà lưng quần phải kéo lên tận ngực cho khỏi vấp, áo lại dài tới đầu gối, tụi tôi bò ra cười. Nỗi vui cứ ngất ngưởng tận chín tầng mây.

          Sau mỗi buổi học, bọn tôi vác bao đi hốt lá dầu khô hoặc nhặt củi để dành ba ngày tết nhóm bếp. Tôi xếp cẩn thận từng xấp lá cây củi vào bao. Nhờ vậy, nó nhiều đến nỗi khi hai đứa bạn khiêng đặt  lên lưng tôi thì tôi té sấp vì nặng. Thằng Phong càu nhàu: ”Đồ tham lam! Củi và lá chứ phải tiền đâu mà mầy hốt cho cố, cõng nặng le lưỡi cho biết thân!” . Tôi nhớ đến đôi quang gánh  ngày ngày oằn nặng trên vai mẹ khiến dáng người còng xuống như một  dấu hỏi giữa trời chiều. Tôi bỗng trở thành lực sĩ, vác cái bao nhẹ tênh như thể vác mây trên trời.

          Khi chái bếp đầy củi, chúng tôi chuyển sang việc bám theo mấy người tát đìa cá. Tôi hăng hái lội xuống sình phụ xách giỏ. Tôi thừa biết khi xong việc thế nào người ta cũng ném cho vài con cá ngộp. Chỉ chờ có vậy, chúng tôi mang “chiến lợi phẩm” chạy về nhà giao cho người lớn. Ngoại  làm sạch rồi ướp muối, phơi khô. Tết đến đem nướng chấm nước mắm me. Lúc đó thì thượng đế cũng phải tràn nước bọt ra bên khóe.   

          Nhà tôi nghèo nên không có mùa xuân nào gói bánh tét. Mãi đến sang ngày ba mươi tết mẹ mới mua về một, hai đòn để cúng kiến rước ông bà. Bao giờ mẹ cũng dùng sợi chỉ cắt nó thành sáu khoanh để chia đều cho mỗi người. Và bao giờ mẹ với bà cũng giành miếng bìa vì ngán mỡ và đậu. Tôi ngạc nhiên lắm. Mãi đến khi có con  tôi mới hiểu lòng bà và mẹ.

Đã bao mùa Tết tôi không có dịp quay về chốn cũ. Để rồi cứ ngậm nỗi buồn tưởng tiếc những mùa qua. Và, khi tiếng chuông chùa  ngân nga giữa đêm trừ tịch, báo hiệu khoảnh khắc giao thừa đã điểm, tôi  thắp nén hương trầm lạy tạ tổ tiên rồi khai bút. Tôi trải lên trang giấy nỗi nhớ dạt dào những ngày mùa xuân chạm ngõ quê tôi.

Nguyễn Thị Mây (Trà Vinh)

Read more…

Cánh diều ngập ngừng lội gió bay cao. Bầu trời tuổi thơ

trong xanh với tia nắng gần chiều. Tuổi thơ là những tiếng cười

giòn tan với đám bạn cạnh nhà và cứ thế êm đềm trôi đi…

Tự hào về tuổi thơ êm đềm ấy, con luôn mỉm cười về

những ngày tháng được sống trong sự chăm sóc và nuôi nấng

của bố mẹ, gia đình và những người thân yêu xung quanh.

 Sinh ra trong một gia đình thuần nông, chính vì thế, tuổi

thơ của con cũng êm dịu như chính những cánh én chao nghiêng

trên nền trời xanh ngắt. Không quá ồn ã và đông đúc, không có

những buổi chiều được bố mẹ dắt tay đưa đi chơi, con và đám

bạn gắn liền với những trò chơi dân gian của trẻ con vùng quê.

Phải chăng!

Cái tuổi thơ gắn liền với những buổi trưa hè lê la chơi bi

cùng tụi con trai cạnh nhà với đôi mắt trong veo mà sau này khó

có thể gặp lại, với những bài đồng dao ê a đi khắp xóm với trò

rồng rắn cuộn mây! Nhớ khi xưa mùa về con tung tăng theo mẹ

với đám bạn đồng. Mẹ gặt lúa, con lẽo đẽo theo sau, vui vẻ đuổi

bắt những chú cào cào, muôm muỗm béo ngậy. Nhớ những lần

cùng đám bạn chơi trốn tìm xung quanh đống rơm vừa mới tuốt,

thóc vẫn còn ngổn ngang ngoài đồng. Nhớ những buổi chiều thả

trâu dọc triền đê, con lại lang thang cùng đám bạn chơi trò đuổi

Giờ đây khi con đã lớn, đã không còn được sống trong sự

chăm lo của bố mẹ. Không còn ngày tháng rong chơi để trâu

đi mất như năm nào, không còn hát nghêu ngao bài đồng dao

mỗi lần trêu nhỏ bạn nhưng mỗi khi nhìn đống rơm nhà ai ngoài

đồng ruộng, mỗi khi bắt gặp cánh diều chao nghiêng, trong lòng

con lại dạt dào những cảm xúc khó tả.

Bố mẹ trao vào tay con một tấm vé trong một trường đại

học lớn, con luôn cố gắng chẳng để phụ ơn. Bỗng dưng giờ đây

con thấy nhớ quê, con ước mình một lần quay về cái tuổi lên

năm, lên bảy đó. Cảm ơn đã cho con một tuổi thơ êm đềm đó.

Mùi thơm bông lúa trỗ đòng bỗng thoảng lên trong lòng con….

 Hoàng Thị Nhã (Hải Dương)

Read more…

Năm học lớp Bốn, tôi học rất kém môn Văn. Mỗi khi làm bài về nhà, tôi lại lấy những đoạn văn hay trong quyển “Học tốt Văn” chắp nối lại thành bài văn của mình. Thấy bài làm của tôi điểm cao, bạn bè ai cũng trầm trồ khen. Tôi thì cứ đinh ninh rằng cô giáo không biết tôi dùng văn mẫu.

Đến một hôm, cô ra đề Văn làm tại lớp mà không được dùng tài liệu tham khảo, tôi phải vừa canh chừng cô giáo vừa hí húi lật lật, chép chép để hoàn thành bài kiểm tra của mình. Hết giờ, cô gọi tôi ra gặp riêng và ngỏ ý mượn lại quyển học tốt Văn của tôi trong hai ngày để cô tìm tài liệu phục vụ cho bài giảng. Tôi lưỡng lự lấy quyển sách đó đưa cho cô. Hai ngày sau, cô gọi tôi ở lại và bảo: “Quyển sách của em rất quý. Cô đã đi tìm mua mấy lần mà hiệu sách nào cũng bảo không còn. Hay là em kỉ niệm lại cho cô được không?”. Tôi đang bối rối không biết xử trí ra sao thì cô đã mỉm cười: “Cô biết em học môn Văn không được tốt như các môn khác nên rất cần nó để tham khảo. Hay là thế này, cô đang dạy đội tuyển Văn của trường, cuối tuần em có thể mang sách vở đến học cùng. Cô sẽ kèm thêm cho em, em thấy thế nào?”

Sau vài giây lưỡng lự, tôi đã gật đầu đồng ý. Và trong suốt ba tháng “học ké” lớp đội tuyển, nhờ sự tận tình chỉ dạy của cô mà tôi đã biết phân chia bố cục, tự viết những đoạn cảm xúc để tạo thành bài văn hoàn chỉnh. Cuối năm thi lên lớp, tôi được tám điểm Văn từ chính khả năng của mình. Tôi đã rất hãnh diện.

Đến hôm tổng kết năm học, khi kết thúc buổi lễ, cô gửi lại quyển sách “Học tốt Văn” cho tôi và bảo rằng: Cô có ý “mượn” làm kỉ niệm là vì cô không muốn tôi phụ thuộc quá nhiều vào sách nâng cao. Nên tự mình cảm nhận, tự mình viết ra dù có không hay thì vẫn là văn của mình, vẫn quý hơn là đi xào xáo của người khác. Học văn là học làm người, tự mình rèn dũa thì tốt hơn là đi đạo cái chất “Người” từ kẻ khác. Nếu tôi cứ lệ thuộc vào nó, sau này lên lớp cao hơn, đi thi không được mang tài liệu vào phòng thì tôi sẽ không làm bài tốt được.

Nhớ về chuyện đã qua, tôi thầm cảm ơn sự tinh tế của cô năm xưa đã giúp tôi không bị xấu hổ với bạn bè và nhận ra được giá trị thực sự của việc học văn. “Văn học là Nhân học” - tôi đã lớn lên bằng những bài học giản dị mà cao quý như thế.

Phạm Tử Văn (TP. HCM)

Read more…

Mẹ tôi rất ít khi nói một câu ngọt ngào với con cháu, không rầy la nhắc nhở thì cũng ta thán về một điều gì đấy, có khi nhỏ xíu. Nói chung, có vể như mọi sự, mọi chuyện con cháu không khi nào làm hài lòng bà. Ngay từ nhỏ tí tôi đã thấm điều này và ê ẩm, tủi thân khi nghe nhìn sự dịu dàng tinh tế của mẹ người ta chỗ này chỗ khác, thậm chí trong sách và phim ảnh!

Tôi là “chuyên gia” đi chợ, ngay từ thời lớp 1, lớp 2. Những không khi nào mẹ tôi hài lòng về chuyện mua sắm của tôi, khi thì quá mắc- mà có mấy nghìn đồ ăn thôi- khi lại bị la vì mua đồ không ngon. Riết tôi đối phó bằng cách… nói dối. Mua mắc nói rẻ, thêm cân bớt lạng cho phù hợp kiểu “hợp thức hóa” như bây giờ người ta thường nói. Học hành tới đèn dầu cháy khét tóc vì ngủ gật, vẫn bị la như thường, cho dù mẹ tôi gần như mù chữ! Nhất là ăn mặc, từ lớn chí bé đến giờ, mặc áo nào cũng có ý kiến của mẹ tôi duyệt, nào cự lại thì nhứt xương vì những lời chì chiết của bà! Nói thì bất hiếu, song quả thật tôi và mấy đứa em xẩu mình, ê ẩm khi nhắc đến mẹ, sợ nhiều hơn thương. Có cảm giác không một milimet nào lọt khỏi quan sát của bà, không có sự biến đổi nhỏ nào không bị quản lý, và chuyện làm mẹ hài  lòng là bất khả thi. Tôi cũng không dám đặt câu hỏi: mẹ mình có thương mình không, tại sao lại khắc nghiệt đến như thế. Nhưng cho dù không đối diện với câu hỏi đó, giữa tôi và mẹ, mấy đứa em tôi và mẹ và sau này giữa bà – cháu luôn có khoảng cách nào đấy.

Tôi thèm làm sao một tiếng ngọt ngào, một lời an ủi, hay một cử chỉ nhẹ nhàng của mẹ, và ước gì nghe một tiếng khen. Song tất cả những thứ ấy không bao giờ có. Trong lòng có cái gì đó vơi đi, không đầy. Cho dù mẹ tôi thực sự hết lòng lo cho con cháu bằng tất cả khả năng.

Chúng tôi không có cha, mẹ đơn thân nuôi các con trong khi học hành nghề nghiệp là một con số không.  Bà chỉ làm những việc nhỏ bé giữa chợ đời: bán một thau xôi, một thau cốm dẹp, hay một xịa bánh mì… Sáng bán, trưa bán, chiều bán; khuya cũng thức làm cái gì đấy. Khi cả xóm còn yên giấc mẹ tôi đã họp chợ với món hàng bé xíu của mình, bao nhiều năm trời đằng đẵng. Và chúng tôi sống giữa chợ không trông chờ vào cái gì khác ngoài những món tiền lẻ mẹ kiếm được bằng mồ hôi, nước mắt. Chúng tôi được nuôi lớn lên, song sự hụt hẫng về tinh thần, sự thiếu thốn tình cảm là có thật, thèm thuồng khao khát sự âu ếm như chúng bạn.

Nhưng nghĩ lại, nghĩ kỹ, thật kỹ mới thấy khoảng cách ấy có lý do của nó, và thật buồn khi nhận thức như thế chỉ mới có gần đây thôi. Mẹ chi li thái quá tiền bạc tới từng đồng bạc lẻ bởi vì mẹ kiếm tiền có dễ đâu, bán bao nhiêu gói xôi mới được một nghìn tiền lời? và bao nhiêu ổ bánh mì mới đủ tiền cho con mua vài quyển vở? Để con có một chiếc áo có khi mẹ phải mất hàng tháng trời chắt chiu. Hở chút mẹ la mẹ mắng vì Người xót xa sự hoang phí, cho dù sự hoang phí ấy đối với người ta, và có khi là các con bà, chẳng là gì.. Tôi đã hiểu. Nếu không có sự nghiệt ngã ấy, sự chặt chẽ đến nghẹt thở ấy, liệu bà có nuôi nổi đàn con với hai bàn tay trắng giữa chợ đời củi quế gạo châu? Môn lo gich có nguyên lý: cái gì cũng có lý do của nó. Quả thật, khoảng cách giữa mẹ và chúng tôi có lý do chính đáng mà giải mã được thì nước mắt tràn mi.

Hiểu được như thế tôi và hy vọng là cả mấy đứa em, mấy cháu, không còn thấy khoảng cách nào nữa hết, mà chỉ còn là tình mẫu tử, lòng mẹ bao la như biển Thái Bình.

Nguyễn Thành Công (Bạc Liêu)

Read more…

        Từ khi lao vào kinh doanh, buôn bán đầu óc tôi lúc nào cũng lo toan lời lỗ. Một lần trong bộn bề công việc bên tai tôi vẳng nghe tiếng trẻ thơ đọc:

“ Chuồn chuồn ơi về đây ăn cơm với cá

 Ngày mai tao đội nón lá lại nhà mầy chơi”

     Câu ca dao đơn giản vậy mà đã làm cho tôi nhớ lại một thời của những trò chơi thơ ấu. Thế là bao sự nhọc nhằn của công việc tạm gác qua một bên, ký ức tôi quay về với miền quê êm ả. Hồi ấy quê tôi là vùng đất với đầy đủ các tố chất của một miền quê Nam bộ. Cũng thằng Tí thằng Tèo, con Bé con Na, với con cá cọng rau, lao đau luống cày ải… Và có những buổi trưa vắng bọn nhóc tụi tôi trốn ngủ rủ nhau đi bắt chuồn chuồn dọc theo những bờ kinh, luống cỏ. Bắt được con nào bọn tôi ngắt một cọng hoa cỏ dại gắn vào đuôi chuồn chuồn rồi thả cho nó bay. Đứa nào gắn cọng to thì chuồn chuồn bay thấp, còn đứa nào gắn cọng nhỏ hơn thì chuồn chuồn cất cánh bay cao. Cứ thế bọn tôi vừa chạy theo lũ chuồn chuồn bay thấp, bay cao vừa hát to:   “Chuồn chuồn ơi về đây ăn cơm với cá/ Ngày mai tao đội nón lá lại nhà mày chơi”.

       Trò chơi thả chuồn chuồn thỏa thích. Bọn tôi chuyển qua trò bắt chuồn chuồn cắn rốn để tập bơi. Lúc ấy trong tâm trí non nớt của bọn tôi đứa nào cũng tin tưởng rằng chuồn chuồn cắn rốn là một phép màu cho những đứa nào muốn tập bơi. Mặc dù trò chơi này rất đau đớn vậy mà đứa nào cũng cắn răng chịu đựng để có một niềm tin vững chắc trước khi ngụp lặn trong làn nước mát dưới cái nắng hè gay gắt. Thế là bao trò chơi dưới nước được bọn nhóc chúng tôi tận dụng. Nào là trò bắt tôm bắt tép, trò trồng chuối leo thang… Chắc tại được chuồn chuồn cắn rốn nên có đứa hăng say với trò chơi trồng chuối dưới nước, hăng say đến mức đưa cả mông lên khỏi mặt nước và tuột cả quần ra ngoài mà nó không hay, làm cho bọn con gái cười giòn cả con rạch…

         Thú vui của trẻ con miền quê bao giờ cũng mộc mạc, đơn sơ nhưng vô cùng hấp dẫn mà mỗi khi đi xa mấy ai mang được nó đi cùng. Để một ngày nào đó công việc và cuộc sống bon chen dồn ta về một góc, lúc đó trí óc của ta mới chợt nhớ và thèm một khung trời thơ ấu, khung trời của sự bình yên…

Đào Văn Đạt (Bình Dương)

Read more…

  Phạm Tuấn Vũ

Sinh ngày 20-02-1991

Quê ở xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam

Tốt nghiệp sư phạm Văn ở Đại học Quy Nhơn năm 2003, hiện nay đang học Cao học Văn học Việt Nam năm 1 tại ĐH Quy Nhơn.

          Làm sao quê được con sông quê của một thời thơ ấu. Sông đời chảy đi, sông quê chảy đi, nhưng dòng sông tuổi thơ muôn đời ở lại. Ai đó rời quê nghèo, đến những phố thành mĩ lệ, có thể đánh mất dần từng giếng nước bờ ao, từng hàng tre thửa ruộng một thuở khó nghèo. Nhưng với riêng tôi, dòng sông lững lờ suốt đời êm êm trôi, đi qua miền thơ ấu sẽ còn chảy mãi trong kí ức yêu thương, neo đậu lại tâm hồn sau những ngày phiêu bạt, chở về những phù sa yêu thương sau những ngày tất tả làm con tim hóa đá cỗi cằn…

          “Quê hương tôi có con sông xanh biếc / Nước gương trong soi tóc những hàng tre” (Tế Hanh). Làm sao quên được con sông quê gắn liền với một thời chân đất đầu trần, đong đầy nghĩa tình quê mẹ, ăm ắp kỉ niệm thân thương. Sông quê tôi ở miền trung du, nên không có cái ầm ầm dữ dội của ghềnh thác nơi phía thượng nguồn, cũng không có cái mênh mông đến rợn ngợp cuối dòng phía hạ lưu nơi con nước sắp hòa vào lòng biển cả. Con sông của tuổi thơ tôi hiền lành, êm đềm qua từng năm tháng, xanh mướt hai bờ bãi mía nương khoai. Sông quê hiền hòa, bốn màu xanh một màu trời biếc, soi bóng những cánh rừng ngát xanh, vỗ về những cánh đồng xanh non mạ mới, ru khúc hát hàng tre xanh thẳm qua bao nhiêu năm tháng thâm trầm. Con sông ngàn tuổi, nhưng lúc nào cũng cứ vô tư, hồn nhiên như đứa trẻ bi bô, trong veo như mắt cô thôn nữ mười tám. Con sông ấy cho tôi cả một trời kí ức tuổi thơ trong lành, thiết tha.

          Làm sao quên những chiều vào hạ, trời êm như ru, cánh diều cao tít. Trâu đồng ta no cỏ, ta có những thú vui đồng cạn với đám bạn chân đất đầu trần. Này những trò đuổi bắt, này những buổi vác cần đi câu, hát nghêu ngao “Chiều nay em đi câu cá, về cho má nấu canh chua”. Đợi hết tuổi thơ chắc má cũng không có cá mà nấu nồi canh. Nhưng dễ gì quên được những chiều như thế. Bọn trẻ quê như tôi ngày ấy, có khi nào nghĩ đến những món đồ chơi, nhưng trò chơi thì không bao giờ thiếu. Chỉ cần mỗi chiều chiều, một lát í ới gọi nhau, lũ bạn xóm nhỏ lại chạy ra bờ sông. Con gái thì gấp thuyền giấy thả trôi theo dòng, bọn con trai ném đá cho ướt hết con thuyền giấy mộng mơ. Con gái ngồi khóc. Con trai vụng về, lại nhảy xuống sông mà vớt thuyền giấy lên hong. Nhìn con trai ướt mèm biết lỗi, con gái lại cười. Làm sao quên được những nụ cười thơ dại, lấp lánh như nước sông khi hoàng hôn xuống, yên bình cả một trời quê.  

          Làm sao quên những trưa hè oi bức, “lặng rồi cả tiếng con ve”. Bọn trẻ con nhà quê bọn tôi ngày ấy chẳng bao giờ biết ngủ trưa. Chúng tôi có những niềm vui gắn với con sông đầu làng. Đi bắt ve, hái quả rừng chán chê, cả bọn lại rủ nhau ra bờ sông ngồi hóng gió, hôm nào nóng quá thì nhảy hết xuống sông mà tắm. Đứa lớn bày mẹo tập bơi, rằng bắt con chuồn chuồn cho nó cắn rốn là biết bơi liền. Bọn nhỏ chẳng biết gì nên cứ tin theo, con chuồn chuồn cắn rốn thật đau rồi lại thêm một trận uống no bụng nước. Vậy mà vui, chẳng ai biết giận hờn ai. Con sông quê hai bờ rợp bóng, nước mát trong như nước đầu nguồn, đã bao lần tắm sông như thế, mà không thể nào quên vị nước ngọt ngào. Một nhà hiền triết bảo “Không ai tắm hai lần trên một dòng sông”. Bọn tôi ngày thơ đã tắm hàng nghìn lần như thế, nhưng chưa một lần thấy con sông quê nhà đổi thay. Có chăng là những ngày đi biệt, khi quay về ta làm khách trên chính quê ta, tự thay đổi nên thấy dòng sông thay đổi. Còn con sông quê, vẫn thân thuộc, hiền hòa. Và luôn sẵn lòng chở về đầy ắp kí ức thân thương, ủi an cho lòng mỏi mệt, tưới mát cho những tâm hồn hóa sa mạc khô cằn, miễn sao lòng ta thôi hờ hững…

          Có những dòng sông chảy mãi, qua những miền Tổ quốc thân yêu. Nhưng cũng có dòng sông ở lại, với quê hương xóm làng, yêu thương nhau nên chẳng nỡ rời nhau mà hóa ao hồ. Có những dòng sông một đi không trở lại. Nhưng cũng có con sông đời đời ăn ở đời đời kiếp kiếp với người. Thương làm sao con sông tuổi thơ, qua bao nhiêu mưa nắng thay đổi cuộc đời, vẫn ở lại cùng quê hương, neo giữ những kỉ niệm. Thương làm sao con sông đã cho tôi một trời ấu thơ đẹp mãi, dù sông đời có cuốn ta ra tận đại dương xa khuất lối về…

Phạm Tuấn Vũ (Quy Nhơn)

Read more…

Cô gọi điện thoại hỏi “Rảnh không? Tháng bảy về giỗ ông cố”. Rồi cô kể mới vừa giăng rào quanh vườn, dọn dẹp cây cối cho gọn gàng tươm tất. Kể cả căn nhà cô cũng cho sửa phía sau dài ra gần mé mương. Chái bếp được xây kín đáo, vững chãi bằng gạch. Cô lại bảo: “Ngon lành rồi, mưa gió cũng không sao…”

Tôi dạ cầm chừng rồi hứa hễ rảnh rỗi mới về được. Thương mái nhà ba gian kiểu cũ, nhớ mảnh vườn quê gắn liền với tuổi thơ hiền hòa. Ở đó có gốc gòn to tướng còn sần sùi ba cái tên mà chị em chúng tôi khắc vào ngày bé. Giờ nghe đâu làm hàng rào nên cô đốn hết. Vườn tược trống trải dễ nhìn hơn đám cây cối um tùm không ai chăm sóc.

Chái bếp quê mình chắc cũng vẹo xiêu rồi nên cô xây lại. Nhân tiện xây luôn hai hàng gạch chừng mét hai rồi kê tấm đan, đặt ba cái cà ràng lạnh ngắt lên đó để khỏi phải ngồi bẹp dưới nền mà thổi lửa. Thì tiện nghi hơn bếp cũ. Dễ quét tro, dễ nhóm bếp hơn nếu cái cà ràng đặt dưới đất. Hồi đó mỗi bận mưa dầm, đất ẩm lâu ngày, củi ướt nên mỗi bận nhóm bếp phải đốt thật nhiều lá dừa mới đủ hơi nóng mà bắt lửa. Phía trên giàn bếp nội tôi chứa củi, để trên bếp để mượn hơi lửa nóng để củi vừa khô tới được hong khô hơn cho dễ nhóm.

Mùi khói ướt thật lạ. Nhất là vào những buổi chiều mưa dầm như thế này. Ngọn khói từ trong bếp len qua song bếp, thứ khói mờ mờ, đục đục lẩn quẩn trên mái lá dễ khiến người xa quê chạnh lòng mà thương, mà nhớ. Là những buổi cơm chiều với tô canh mướp hương được nội tự tay cắt trái chuyến đầu mùa, mướp nấu với tép đồng được chao dưới xẻo nước sau hè. Ơ cá lòng tong kho chung với cơm dừa béo ngậy. Bữa cơm cây nhà lá vườn ngọt lịm cả tuổi thơ.

Là những buổi sớm tinh sương, nội nhóm bếp hâm nóng nồi cơm ngụi để chúng tôi ăn qua loa rồi ôm cặp đến lớp. Nội nói “cơm ngụi chắc bụng” nên có ăn món gì ngoài chợ bán cũng không bằng ăn cơm. Để đến tận bây giờ, cho dù đang sống vội vã giữa thị thành nhưng có rất nhiều buổi sáng, gia đình tôi vẫn có thói quen quây quần bên nhau cạnh nồi cơm ngụi được hâm nóng bằng điện. Loại cơm trắng cá tươi không chút mùi khói bếp vẫn theo tôi như một món ăn mà thi thoảng vẫn là món không thể thiếu trong buổi sáng của gia đình.

Là những lúc trời vừa tạnh cơn mưa, nồi ốc luộc lá ổi thơm lừng cả xóm. Lũ chúng tôi đứa giã chén muối ớt vắt chanh, đứa chạy ra vườn bẻ vài cái gai bưởi vào rồi hì hục lể. Thịt ốc mùa mưa mập tròn. Chúng tôi đứa nào cũng vậy. Tay cầm gai bưởi, tay xoay vỏ ốc sao cho con ốc được kéo ra khỏi vỏ nguyên vẹn rồi chấm vào miếng muối ớt vắt chanh... Thật khó mà hình dung khi thịt ốc đã yên vị trong miệng rồi dùng vỏ ốc múc một vỏ nước ốc luộc xì xụp húp...

Là cái chảo gang được nội đổ miếng bánh xèo nấm mối vừa giòn vừa béo, nồi cháo cò mênh mông đại dương, xoong bánh canh bột gạo nấu cá lóc với nước cốt dừa... Các món ngon được chế biến từ đôi bàn tay của nội, từ chái bếp được che tạm bằng lá dừa nước được bà cháu tự tay chằm...

Các món ăn dung dị còn vẹn nguyên mùi khói bếp chiều nay lại tìm về phố thị, để đứa con gái nhà quê hơn hai mươi năm cơm áo chốn thị thành se thắt nhớ. Có thể vì cơn mưa chiều nay dai dẳng quá, cũng có thể vì câu chuyện cô nhắc đến chái bếp xưa của nội được xây mới bằng gạch mà tự dưng thấy tiếc ngẩn tiếc ngơ một lọn khói chiều.

Võ Thuỵ Như Phương  (TP. HCM)

Read more…

Chiều nay, cơn mưa đầu mùa như trút hết nước xối xả xuống lòng thành phố. Tôi dựng xe và ghé vào một quán cháo lòng nhỏ bên đường. Chợt thấy ánh lửa lập loè từ những tổ than đá dùng giữ nóng cho cháo, tôi cảm thấy lòng nhớ thương man mác. Ánh lửa đỏ ấy kéo tôi trở về những ngày xa xưa. Hình ảnh của bà bên chiếc cà ràng cũ kỹ hiện ra như in trong tâm trí của tôi.

Nhớ hồi còn tí xíu, cứ vào 4, 5 giờ sáng, bà tôi thường thức dậy sớm để nấu bữa sáng cho cả nhà. Hình ảnh của chiếc bếp lửa đỏ rực đã thành thân quen đối với tôi. Cái chái bếp của bà tôi nhỏ đơn sơ, mái lá sẫm màu khói đen sì, bên dưới kê hai chiếc cà ràng cũ kỹ, nhưng trông khuôn bếp thật ngăn nắp, trật tự.

Hình ảnh bà bên bếp lửa đỏ đã đi sâu vào ký ức của tuổi thơ tôi. Mái tóc bạc phơ của bà cứ thấp thoáng bên bếp lửa bập bùng. Bà bắc nồi cơm lên cà ràng. Bà dùng một thanh củi nhỏ đùa tro ra hai bên, khéo léo đặt củi vào, rồi vớ một nắm lá dừa khô mồi lửa. Thỉnh thoảng, lửa không cháy. Bà dùng một chiếc ống trút rỗng ruột làm ống thổi. Tôi hay chạy đến giúp bà thổi lửa, mỗi lần như vậy là khói, bụi bay mịt mù làm mắt tôi cay xè. Bà nhìn tôi mỉm cười nhỏ nhẻ hạnh phúc.

Công việc bếp núc của bà thật khéo léo. Dù là rơm, lá hay củi mục gì thì bà cũng đốt cháy hết một cách gọn gàng. Tôi nhớ như in lời dạy của bà về nghệ thuật nấu cơm: phải đun lửa sao cho thật khéo, để lửa không đi ra đằng sau nồi, khi đã chín rồi thì để lửa liu riu như thế nào mà không bị khét, không bị khô nước, hay hôi khói... Khi ở cạnh bà trong bếp, tôi rất thích nghe tiếng nổ lách tách rất vui tai của những thanh củi cháy dở dang. Tôi còn hay dùng mấy thanh củi đang cháy đỏ rực làm kiếm nô đùa thật thích - và mỗi lần như vậy tôi thường hay bị bà la rầy, có lẽ vì bà sợ tàn củi làm tôi bị phỏng hay cháy quần áo chăng?. Tôi còn nhớ, mỗi lần nấu cơm, bà tôi thường lùi vào lớp than đỏ rực vài củ khoai, củ mì... để một lát sau, tôi có món khoai nướng thơm phức, ngon tuyệt.

Vào những buổi chiều mưa rả rích. Tôi hay ngồi bên bếp lửa đỏ với bà. Tôi đưa tay ra huơ huơ trước bếp. Hơi nóng từ bếp làm lòng tôi ấm lạ. Lúc ấy, tôi không thể thốt lên được nên lời. Những làn khói trắng tỏa ra. Chúng luồn xiên qua mái lá, sau một lúc nhảy nhót, cuối cùng chúng bay vút lên bầu trời sâu thẳm. Tôi thường thả hồn mình theo những làn khói trắng đến miên man...

Thế rồi, quê tôi dần dần đổi mới. Nhiều ngôi nhà tường lần lượt mọc lên. Điện thắp sáng cũng tìm về. Nhiều gia đình trong xóm thi nhau mua bếp gas, nồi cơm điện, ấm điện... Họ không còn nấu bếp củi nữa vì nó vừa bất tiện về thời gian,  mặt khác khói bếp sẽ làm những bức tường, mái tôn đen kịt. Vì vậy, cái cà ràng dần dần bị mai một, lãng quên. Thấy bà tôi già yếu, các cô chú đòi mua bếp điện cho bà dùng. Bà nhai trầu, bỏm bẻm nói vui: "Củi đuốc của vườn nhiều quá chừng, bỏ uổng, vả lại, nấu cơm điện ăn không ngon bằng bếp củi..."

Lớn lên, tôi vào đại học sống xa nhà. Nơi tôi ở trọ chỉ nấu toàn bằng bếp dầu, bếp gas mi-ni. Công việc nấu nướng thuận tiện và bảo đảm thời gian hơn. Nhưng có đôi lúc, tôi lại khát khao và thèm nghe những tiếng nổ lép bép của bếp lửa, thèm được nhìn những làn khói trắng tỏa ra từ những mái lá và thèm được nếm một củ khoai nướng biết dường nào...

Lúc nào, tôi cũng tự nhủ với lòng: “Mình sẽ không bao giờ có thể quên công ơn to lớn của bà, không quên món nợ nghĩa tình với chiếc cà ràng ngày xưa...”

Vĩnh Sơn (Tiền Giang)

Read more…

Huế đã sang hè bởi cái nắng nóng cứ gắt gỏng mãi. Đã thế chiều nay lại cúp điện, tôi loay hoay tìm chút gió của trời mà sao khó quá. Thế là cùng một cô bạn thả bộ ra khoảng sân trước Đại Nội kiếm chút thư thái trong lòng. Ngồi dưới một tán cây đủ bóng mát tôi nhìn mọi người vui đùa trên thảm cỏ xanh.

Trước mắt tôi là hình ảnh một người đàn ông và một cô bé đang đùa giỡn. Cô bé chừng 4 tuổi, bước những bước chân xiêu vẹo với 2 bím tóc đung đưa. Chốc chốc, bé chạy lại ôm chầm lấy người đàn ông mà tôi đoán là ba cô bé rồi hôn chùn chụt vào má. Bỗng dưng cô bé thả tay ra, quay lưng và toan chạy sang phía con đường lót gạch đỏ như tìm thứ gì đó. Người đàn ông nhìn theo, chưa kịp nói gì đã nghe một tiếng "thịch" và sau đó là tiếng cô bé khóc thét lên vì bị ngã đau. Người đàn ông chạy lại, bế cô bé lên, vừa xem vết thương ở đầu gối vừa dỗ dành: "Vi Vi ngoan, ngã mà khóc là xấu, đừng khóc nữa nào, ba thương"...

Cô bé nghe thế bỗng cố gắng mím môi ngăn những giọt nước mắt và không quên dùng đôi tay bé xíu quẹt lên má. "Vi Vi không khóc, Vi Vi không đau vì Vi Vi có ba rồi, nhưng Vi Vi ghét cục đá kia, ứ ứ...". Cái giọng nũng nịu của cô bé khiến tôi mỉm cười. Cô bé thật hạnh phúc khi có người ba như thế. Rồi người đàn ông bế cô bé đi. Nhìn hai cái bóng khuất phía đằng xa lòng tôi chợt len lỏi điều gì thật khó tả - tôi nghĩ đến ba mình. Ngày còn bé ba cũng từng bế tôi như thế nhưng đã lâu tôi không còn trao gởi những yêu thương.

Đã bao lâu rồi tôi không nói chuyện nhiều với ba, không cùng ba tâm sự vui buồn, không cùng xem một đoạn phim hay đơn giản là những lời hỏi thăm ngắn ngủi. Tôi không nhớ rõ nhưng chính điều đó cho tôi hiểu rằng thời gian vô tình tạo ra một khoảng cách lớn giữa ba và tôi. Tôi mơ hồ nhận ra tôi đang đánh mất dần điều gì đó quý giá trong cuộc đời mình.

Tôi là đứa con gái duy nhất trong nhà có bốn anh em và cũng là con út. Thế nên, mặc dù gia đình không mấy khả giả nhưng tôi luôn được bố mẹ và các anh yêu thương, chiều chuộng trong chừng mực có thể. Đặc biệt là ba tôi, người đã cho tôi những kí ức tuổi thơ thật êm đềm.

Ngày bé, ai từng bế tôi trên vai chạy long nhong khắp vườn, ai từng đèo tôi trên chiếc xe đạp xanh cốm cũ kỹ mà lúc nào cũng kêu lóc cóc, ai từng tự hào khoe với mọi người rằng tôi là "con gái rượu" của ba, ai từng hôn tôi chùn chụt và cạ bộ râu cằm lởm chởm vào khuôn mặt bé tẹo của tôi, và... ai đã cặm cụi mấy ngày đêm làm cho tôi đôi gióng bằng tre bé xinh xinh để chơi "đồ hàng" với chúng bạn? Tôi từng tự hào hãnh diện biết bao nhiêu khi chúng bạn ganh tị với những gì ba làm cho tôi. Vậy mà, có lẽ tôi đã quên.

Tôi đã quên và để quên những miền kí ức ngọt ngào ấy ở tận nơi nào mà lâu lắm rồi tôi không thể nhìn thấy. Đến tận ngày hôm nay, khi đang chuẩn bị cho bước ngoặt mới của đời mình, rằng tôi sắp rời xa đôi tay rắn rỏi của ba, rời xa yêu thương của mẹ để bước vào đời thì là lúc tôi thấy tiếc nuối cho khoảng thời gian đã qua vì tôi trót "đánh rơi" quá nhiều yêu thương thay vì tôi dành cho ba.

Không phải không biết yêu thương, không phải không biết nghe lời, cũng chẳng phải vì tôi hư đốn mà có lẽ vì mặt trái của sự trưởng thành trong tôi. Có lẽ, ngay từ lúc cắp sách đến trường tôi đã "hờ hững" với vòng tay của ba để chạy theo những mối quan tâm đầy thú vị. Tôi có lớp, có trường, có bạn bè, thầy cô, có bài vở, có những cuộc tranh đua vị thứ. Lớn hơn thì tôi những niềm đam mê riêng, có ước mơ, hoài bão và cả những màu sắc khác của cuộc sống. Tôi lao vòng quay ấy nhanh đến nỗi chẳng thể nào nhận ra ai đó từng dắt tay đưa tôi bước qua những nẻo đường thơ bé mà bây giờ bỗng lặng lẽ cổ vũ phía đằng sau. Tôi bước đi nhanh và không kịp nhận ra vào một ngày ấy ba chẳng thể nào bước cùng tôi hay dang đôi tay cổ vũ tôi nữa. Đến bây giờ, giật mình nhìn lại thì khoảng cách giữa ba và tôi quá lớn để tôi có thể trao gởi những yêu thương.

Tôi biết tôi được như bây giờ không phải vì tôi luôn độc lập và mạnh mẽ mà bởi tôi luôn nghĩ đằng sau mình có ba sẵn sàng nâng đỡ những lúc tôi vấp ngã. Tôi nghĩ ba sẽ mãi như thế, tôi tự tin bước đi và không mấy khi nhìn lại. Nhưng... tôi đã không biết một điều đơn giản rằng cũng có lúc ba vấp ngã trước sóng gió của cuộc đời, lúc ấy ba không chỉ cần có mẹ ấy thế mà tôi lại không ở bên dù là một lời an ủi. Tôi hiểu, tôi đã sai.

"Ba à...!

Con đã sai khi cho rằng để làm một người con tốt là chỉ cần nghe theo lời ba dạy mà quên quan tâm đến ba nhiều hơn vào mỗi ngày

Con đã sai khi đã rất nhiều lần khiến ba lo lắng, buồn phiền cho những ngốc nghếch của con vì đã yêu thương một người con trai từng làm con đau.
Con đã sai khi nghĩ ba lúc nào cũng đủ mạnh mẽ để bao bọc cho con mà không biết rằng ba cũng là con người, cũng đau ốm, buồn phiền, yếu đuối và gục ngã.
Con đã sai vì con là người thiên vị, con thiên vị mẹ hơn vì chia sẻ niềm vui, nỗi buồn với mẹ, vì con chỉ nhổ tóc sâu cho mẹ, con dành ra 4 ngày đặc biệt trong năm để tặng quà và quan tâm mẹ mà con quên rằng 365 ngày trừ đi 4 ngày ấy là những ngày còn lại con nên dành cho ba.

Và... con biết...

... con càng sai hơn khi con chưa bao giờ nói với ba rằng: "Con thương ba rất nhiều" để ba thấy ấm lòng những lúc ba cần chút lửa của cuộc sống.
Nhưng ba à, ba sẽ không giận con vì những điều đó phải không vì con biết ba là người có lòng bao dung đủ rộng để bao bọc lấy tâm hồn con cho đến hết cuộc đời. Thế nên, ngay từ bây giờ, con sẽ sửa sai, chẳng có điều gì là quá muộn phải không ba? Con sẽ không bước đi một mình nữa, mà chắc chắn sẽ lại có người đồng hành với con. Lần này, con không để ba đứng phía đằng sau, ngược lại, con sẽ thay vào vị trí đó. Vì con nghĩ, giờ con đã đủ lớn để giữ "trách nhiệm" và "quyền lợi" quan trọng đó.

Dẫu ba không là người hoàn hảo, ba cũng có những sai trái, ba cũng từng làm con đau nhưng ba đã sinh ra con, ba là ba của con. Thế nên, con sẽ chứng tỏ cho ba thấy rằng: Con xứng đáng là con của ba. Hãy tin con, ba nhé!

Mong rằng...

Trái đất còn lắm yêu thương của tình phụ tử.

Mong rằng...

... những ai còn ba hãy cố gắng xích hai trái tim lại gần nhau hơn nữa. Dẫu đôi khi là rất khó nhưng tôi tin sự gắn kết ấy sẽ tạo nên điều kì diệu như cô bé 4 tuổi đang khóc vì đau bỗng mím môi thật mạnh mẽ khi được ba an ủi, động viên.

Sau này, con cái bạn cũng sẽ đối xử với bạn như thế.

Và, dù bạn là ai thì bạn cũng chỉ có một người ba trên đời.

Còn những ai không còn ba, xin bạn đừng buồn, vì ba của bạn không mong điều đó.
Cách tốt nhất để "chuộc lỗi lầm" với ba là "Hãy trở thành người tốt và sống thật hạnh phúc"

Tối nay, tiết trời ở Huế vẫn rất nóng nực.

Nhưng...
.... tôi đã tắm mát tâm hồn.”

Huế, hạ 2010

Hồ Tịnh Thủy 

Read more…

Câu chuyện nói về một người đi buôn sắt vụn ở làng cô bé. Lâu rồi nhân dịp ngày giỗ tổ Hùng Vương, cô bé mới có cơ hội về quê. Nhà nó khá xa so với trường  nhưng chưa phải là xa nhất, nó nghĩ vậy nên lúc nào cũng tìm ra điểm mình may mắn và mỉm cười được. Sau một trận say xe về tới nhà nó nằm bẹp cả buổi chiều trong nhà chẳng biết bên ngoài trời đất thế nào nữa.

Nhưng sáng hôm sau định ngủ nướng như mọi ngày thì nó bị mẹ gọi dậy sớm lại giống hệt hồi chưa đi học xa nhà. Nó nhận thấy không khéo đi học xa nó trở nên lười biếng hơn thì phải vì chẳng ai thúc giục cả. Sáng ra, thôi thì dậy sớm một hôm vì bố mẹ, mọi người đã chuẩn bị đi làm hết rồi. Công việc của nó là quét sân, cái sân còn bằng đất được phủ đầy bằng lá khô, rồi bao nhiêu là những nhánh hoa vải nhỏ xíu trùm lên. Không khí buổi sáng ở quê nó thật là trong trẻo, một cảm giác tươi mát tràn đầy trong lòng nó. Cảm giác mọi thứ giá như mãi như thế này thì thật là tuyệt. Nó tay cầm cái chổi rơm rê rê mau mau cho nhanh hết cái sân, cái chổi này bố nó bện bằng rơm nếp lâu rồi thế mà vẫn còn bền, nó nhớ cái việc của nó là nhặt những bông thóc lép còn vương lại trên những con chổi. Hay thỉnh thoáng muốn nhổ tóc sâu cho bà thì sẽ nhặt một bông thóc lép kẹp vào sợi tóc nhổ rất nhanh. Chẳng biết bây giờ ai còn nhớ cái mẹo nhỏ này không nữa. Chắc là không đâu?

Đang miên man mải suy nghĩ thì bố nó với ra ngoài đường chào bà cụ sáng sáng vẫn đi bộ đi chợ qua cửa nhà nó. Mẹ nó cũng đi chợ rồi! Hình như mọi thứ vẫn thế. Mà cũng không phải vì nó nhận ra mình cũng lớn nên nhiều rồi. Bỗng nó nghe thấy  tiếng rao: “Ai nhôm đồng, sắt vụn bán đây!!!”. Tiếng rao từ đằng xa vọng lại mà nghe rất quen tai nhưng đồng thời cũng rất lạ… vì nó nhớ hình như rất lâu rồi chưa nghe cái giọng rất thân thuộc này. Bao kí ức trong nó cứ hiện dần lên qua tiếng rao ấy, ngày bé nó từng đem bán những đôi dép hỏng, thu lượm mấy cái cái chai nhựa vất ở góc vườn, rồi cùng tụi bạn bên hàng xóm đi nhặt những mẫu sắt vụn về bán để đổi lại là những que kem. Nhớ lại cái thời bé suốt ngày đầu trần chân đất chạy theo tụi con trai đi bêu nắng rồi cùng nhau bày ra trò đi nhặt những mẫu sắt vụn mà nó tủm tỉm cười một mình.

Nó ngó mặt ra ngoài đường xem ai mà quen vậy. Hóa ra là bác đi mua sắt vụn ngày xưa luôn nhé! Chắc bác thuộc lòng mọi con đường làng nó như trong bàn tay rồi! Nó chợt nghĩ không biết bác còn nhớ con bé nhem nhuốc là nó không! Con bé mà ngày xưa biết bác sẽ đi qua đoạn đường này mấy lần, vào tầm nào. Nhiều lần ăn cơm trưa xong, đứng ngó ra ngoài ngày xưa là con đường dải đá khấp khểnh nó vẫn thấy bác đi rao trong trời nắng gắt lã chã mồ hôi. Nó băn khoăn lắm, tự hỏi bác ăn cơm lúc mấy giờ nhỉ vì hình như nhà bác chẳng ở làng nó đâu, hơi xa thì phải. Bé bé nhưng nó cũng bắt chước người lớn thở dài. Ngày xa ấy... !

Suy nghĩ một thoáng, nhìn thấy bác đạp xe gần tới nhà mình nó chạy ra cổng chào bác, chẳng cần biết bác còn nhớ mình không nhưng bác mỉm cười lại rõ tươi làm nó vui lắm. Mặc dù không phải người thân nhưng bác đáp lại nó như người trong nhà: “Ừ cháu à!”. Nó nhớ ngày xưa hay phải trông nhà, nhiều khi xách đôi dép ra bán bác còn dặn: “Ở nhà thì cẩn thận khóa cổng vào cháu nha!” Chắc hẳn bác được nhiều người trong làng nó quí lắm vì nó thấy bố nó cũng hay nhắc tới bác mà. Chợt nó nghĩ  một người, một nghề, tạo được lòng tin, sự quí mến của mọi người thì thật đáng trân trọng! Rồi bác cũng đi qua nhà nó, vậy mà trong lòng nó hiện lên bao suy ngẫm và nó chợt nhận ra hôm nay bầu trời rất thanh mát chứ không phải là một ngày nắng gay gắt như bao ngày xưa nữa!

Hoàng Thị Nhã (Hải Dương)

Read more…