Minh Nguyệt (Hà Nội)
 

Hình dáng những người mẹ vẫn là chiếc bóng cao cả đậm sâu trong trái tim những người con và che chở bước con đi giữa cuộc đời đầy chông gai. Dù con bệnh tật bao nhiêu năm, dù con hư hỏng không nên người, mẹ vẫn ngày đêm đi theo con đến hết cuộc đời.“Con nằm liệt giường khi mẹ 55 tuổi, bây giờ mẹ đã 85 tuổi. 30 năm rồi con ạ, mẹ không bao giờ rời xa con đâu” - bà The ngồi đó và cứ vuốt tóc con, nhẹ nhàng...

Một ngày mưa gió mù mịt, ai đó đập cửa:

- Bà ơi! Con trai bà tên Trần Văn Thành phải không? Thành bị thương vừa chuyển từ chiến trường về, đang nằm ở Bệnh viện…

Bà The loạng choạng như đi trên nền đất sụp. Chụp cái nón lá, theo chân người báo tin tới bệnh viện. Mưa ngâu tầm tã.  Mẹ gặp con đang nằm yên trên giường bệnh trắng toát bông băng. Vết thương của nó ở phía sau lưng, nơi cột sống. Trong những phút tỉnh lại sau cơn đau, anh Thành chỉ biết rằng mình đã bị lọt vào ổ phục kích ở vùng Núi Đen trên đất bạn Camphuchia. Hai mẹ con ôm nhau khóc. Bắt đầu những ngày tháng bà The ở bệnhviện chăm con. Những tưởng tính bằng ngày, sau đó dần thành tháng, thành năm và nhiều năm. Người ở bệnh viện cho hay bà có hàng chục năm ăn ở suốt trong bệnh viện để nuôi con. Nuôi từ khi tóc bà còn ít bạc cho đến giờ đã bạc trắng. Bà ở bệnh viện từ khi cơ thể con còn lành lặn, khi hai bàn chân con còn nguyên vẹn cho tới lúc cắt dần chỉ còn một chân. Bà xòe bàn tay rồi nói cho con vui: “Chủ nhà cũng là tôi, đầy tớ cũng là tôi, mẹ nó cũng là tôi mà y tá cũng tôi luôn!”.  Con mẹ, thằng Thành phải mổ đi mổ lại đến chín lần, chuyển đi khắp các bệnh viện, rồi về trung tâm nuôi dưỡng thương binh nặng ở Thuận Thành (Bắc Ninh). Đến đâu mẹ anh cũng ở bên cạnh. Tài sản của mẹ còn lại đến nay là một giỏ “đồ hàng” để dưới chân cầu thang nhà tập thể cũ kỹ, mốc
meo, hôi hám. Trong đó đầy đủ tất cả mọi thứ từ ly, chén, đôi đũa,
bếp gas, bình thủy, nồi niêu, bộ đồ hàng đều sẵn sàng, chỉ lúc “hữu
sự” thì xách mà chạy theo con đi khắp các bệnh viện. Lúc đầu, mẹ còn
nằm ngoài hành lang bệnh viện, cứ né qua né lại, cho tới dần quen rồi bệnh viện dành hẳn cho mẹ một cái giường. Bệnh viện quen đến mức bác sĩ
cho phép mẹ ra chợ, coi món gì con thích thì mua về nhóm bếp nấu cho
con ăn. Bởi bà là mẹ mới biết con mình thích cái gì. Suốt ngày mẹ loay
hoay trong bệnh viện, phụ y tá chuyện này chuyện nọ, giúp thương binh
trong khoa khi con ngủ. Đêm bệnh viện, mọi người ngủ hết, mẹ lọ mọ mở
rổ trầu, têm cho mình một miếng trầu rồi canh con ngủ tới sáng. Những mùa Tết trong bệnh viện, mẹ ở tới khuya, lau mình, tắm rửa cho con sạch sẽ rồi mới về nhà cúng giao thừa. Sáng mồng một Tết lại vào bệnh viện thật sớm, gần chục năm liền mẹ luôn là người “xông đất” bệnh viện.

Đời mẹ là cả một chuỗi ngày gian truân đau khổ, vất vả. Mẹ chỉ biết giấu kín trong lòng, không hề kêu ca, phàn nàn. Một cuộc đời từ khi bố mẹ sinh ra là long đong, lận đận. Bà sinh ra ở cái tuổi Quý Sửu tưởng con trâu vàng. Nhưng mẹ được sinh ra vào giờ đi cày nên suốt đời đi
cày mà vẫn chẳng đủ ăn, chẳng làm nên công trạng, chẳng “vàng” chút
nào. Anh Thành từ chiến trường về được hai tháng, bà The theo con vào
sống trong bệnh viện thì một ngày hung tin ập tới: chồng bà bị tai
biến, vừa mất tại nhà. Bà điếng hồn, gửi vội con, chạy về lo tang
chồng. Chôn cất chồng xong, lại vào bệnh viện. Một tháng sau, hung tin
lại tới: mẹ bà mất ở quê nhà. Vậy là bà phải gửi con, chạy về quê chịu
tang mẹ. Bà The lấy chồng năm 25 tuổi, sinh 4 đứa con trai. Những
năm kháng chiến chống Pháp bà ở nhà nuôi con để chồng yên tâm đi đánh
giặc. Hoà bình năm 1954, ông trở về trong đoàn quân chiến thắng, tiếp
quản Thủ đô. Tưởng rồi ông ở nhà với bà, nuôi con. Nào ngờ ông lại tiếp
tục lên đường đi đánh Mỹ. Mãi tới khi giải phóng hoàn toàn miền Nam,
thống nhất đất nước cuối năm 1976 ông mới trở về, trên người đầy
thương tật. Cuộc đời bà gắn với cái xóm nhỏ vùng đất bãi ngoại ô ven
sông Hồng, từ thuở nó hoang tàn và nghèo nàn, nước ngập lầy lội cho
đến khi nó thành khu phố, thành phường. Ngày xưa nước sông Hồng dâng lên
ngập có khi đến tận giường, bà cứ hì hục tát nước vì chỉ sợ con bị
ướt, cứ vậy mà thâu đêm như con gà mẹ, bà xòe cánh che chở cho các con
của mình. Nhà giống như nhà trẻ, khi tụi nó lớn, nhà lại giống như
trại lính vì toàn là giường tầng, đứa dưới, đứa trên, nằm xếp lớp ngủ. Ông bà thì có thể nằm vạ vật đâu đó để canh chừng lũ con. Cuộc đời cứ mãi trôi đi trong vùng đất bãi vậy mà các con của bà cứ vậy, như củ khoai mà lớn dần. Bà The có thể mỉm cười nhìn thấy từng đứa tự lập được. Con trai cả của bà, thằng Thành đi bộ đội, còn 3 thắng con trai lớn lên lộc ngộc, ngoan ngoãn,  nhưng bà có biết đâu, cái phút ấy cũng là bắt đầu những biến cố nghiệt ngã nhất trong cuộc đời người mẹ. Đứa con thứ hai tự dưng bị tâm thần, người ta đưa nó chữa chạy khắp nơi rồi cuối cùng cũng đưa về nhà cho bà. Rồi lại thêm con thứ 3  bị điện giật trở nên ngơ ngơ ngẩn ngẩn. Nhà có hai người con bị tâm thần, bà lại chăm nom chúng như thuở lên hai lên ba. Bệnh tâm thần gặm nhấm thân hai người con dần mòn để rồi cả hai lần lượt qua đời trong cảnh nghèo. Đến khi đón anh Thành ở Trung tâm nuôi dưỡng thương binh nặng về, nhà chỉ còn một cái giường đôi, bà phải cắt ra thành giường đơn cho con nằm. Nhiều lúc nửa đêm, bà ở nhà một mình, nước ngập tới vạt giường, bà phải chạy kêu mấy anh ở phường xuống giúp đưa con lên xe lăn, rồi cột xe trên giường nằm chờ sáng mà ngồi canh con.

Nằm bên Thành, bà The nhớ lại những ngày bà vào sống trong bệnh viện nuôi con, ở nhà đứa con trai út theo bạn ra ga Hà Nội lao vào hút xách rồi đâm nghiện ngập, ban đầu là hút, sau tới chích. Bà như quị xuống khi người ta đưa con trai út đi cai nghiện. Rồi lại hung tin ập đến: con bà bị nhiễm HIV/AIDS, đã ở giai đoạn cuối. Bà đưa con về, lại ôm con trong lòng như hồi nó mới chập chững biết đi. Hết cách điều trị, thân con lở loét và đau đớn. Bà
mang con về nhà, bà nằm giữa hai người con, một đứa bên trái, một đứa
bên phải nằm chệch phía dưới chân. Nằm vậy chứ có bao giờ bà chợp mắt
được đâu, hễ con rên nhẹ vì đau là bà bật dậy ngay. Vết thương lở loét
ở lưng Thành, lở khắp cả người con trai út, bà đều cẩn thận lau chùi
thật nhẹ vì sợ con đau. Bác sĩ bảo: “Bà nên cẩn thận, nếu sơ sẩy là bà
bị lây nhiễm thì cả ba mẹ con cùng chết, đưa người bị nhiễm HIV vào viện người ta lo”. Bà nói: “Nó khó tính lắm, chỉ có mình tôi mới biết nó đau, nó khó chịu chỗ nào mà lo. Đời tôi còn gì để mà mất, dẫu có bị lây nhiễm từ
con nhưng con tôi còn sống ngày nào tôi còn lo lắng cho nó ngày ấy”.  Rồi người con út cũng ra đi trong vòng tay mẹ, và bà sống với người con trai thương binh đã 30 năm qua luôn “đeo dính” bà.

Bây giờ trong ngôi nhà tình nghĩa khang trang, bà móm mém nhai trầu, đôi mắt nhìn con  nằm ngủ lòng nhẹ tênh. Bóng mẹ in vào vách tường vừa mới sơn vôi như một pho tượng sống. Rằm tháng Bảy này mùa Vu lan lại về. Hàng xóm, người ta đang đốt mã, hoá vàng làm lễ xá tội vong nhân, để báo hiếu các bậc tiền bối to lắm, cố lớn lắm. Vào dịp này mọi người thường cúng bái cầu xin cho tổ tiên, ông bà hoặc cha mẹ đã khuất được siêu thoát. Đây là
nét văn hóa và nhân bản của lễ Vu Lan, và mùa Vu Lan được xem là mùa
báo hiếu. Còn bà ngồi đó, bàn tay cứ vuốt nhẹ lên mái tóc con: “Cũng
có lúc tôi muốn chết đi cho nhẹ gánh cuộc đời, nhưng cứ nhìn nó nằm
thui thủi thì làm sao nhắm mắt được đây?”.

Bàn tay bà quệt ngang khóe mắt, dòng nước chảy ra loang thành vệt trên gò má nhăn nheo như quả táo tàu của bà - những giọt nước mắt màu trắng đục! Những giọt nước mắt ghi dấu thử thách ghê gớm của cuộc đời một người mẹ. Những giọt nước mắt màu trắng đục như không phải là nước mắt mà là những dòng sữa mẹ…

 M.N

Read more…

                                                     Minh Nguyệt (Hà Nội)

Khoảng nửa đêm mùng 5 Tết bỗng có tiếng sấm đùng đoàng. Tôi choàng tỉnh giấc đứng bên cửa số, nhìn lên bầu trời đêm sấm chớp, lòng tôi thấy buồn rười rượi, chưa bao giờ có sấm chớp đùng đùng vào ngày ba mươi Tết và đầu tháng Giêng. Tôi mở cửa số nhìn ra sân, trong màn đêm, qua tia chớp, thấy cây đào thế của chàng trao tặng hôm rằm tháng Chạp, vẫn đứng vững trước cơn lốc giao mùa. Ký ức yêu hiện về trong tôi một hình ảnh không bao giờ có thể quên, một chàng trai có tấm lòng xuân thơm thảo chẳng mấy ai được nhận đó là hình ảnh người tôi yêu. Đến lúc này tôi chợt nhận ra, hình ảnh của anh trong tôi đã quá lớn, tôi như bị cái cảm giác đó đè nặng lên người. Hơn 3 năm trời biết nhau, nhưng hình như chỉ có riêng tôi là mang trong lòng một cảm giác khó tả, cái cảm giác mà anh vẫn thường gọi là “đơn phương”. Hơn 3 năm trời, có lúc hạnh phúc mà cũng có lúc mệt mỏi vô cùng. Hơn 3 năm trời, hình ảnh đó chưa bao giờ vụt tắt trong tôi. Hơn 3 năm trời, tôi lúc nào cũng dặn lòng rằng anh chưa bao giờ nghĩ về tôi để lòng mình nhẹ nhõm hơn, nhưng không, càng dặn lòng thì lòng lại càng dâng trào cảm xúc.

Ngày ấy cách đây 3 năm, trên đường đi tới trường đại học, chiếc xe máy bị hết xăng, đang loay hoay dắt bộ toát hết mồ hôi, bỗng có một chàng trai đi tới hỏi tôi, và khi biết xe hết xăng, chàng bào tôi dắt xe vào hè phố chờ. Chỉ khoảng dăm phút chàng đã đem tới một can xăng 5 lít. Và từ đó tôi mê chàng luôn. Tình yêu “sét đánh” đã làm tôi mê muội, và từ đấy tôi luôn mơ về chàng. Đêm cũng mơ. Thế rồi qua Facebook chát chít với chàng quên cả ăn, cả ngủ. Học hành bê trễ. 3 năm yêu anh qua mạng nhiều hơn là thi thoảng gặp nhau trong quán cà phê. Có vài lần tôi ôm choàng lấy anh, và nhắm mắt chờ anh nụ hôn nhưng  anh bảo “tình yêu của anh dành cho em chưa có”. Tôi cố níu kéo tình yêu đơn phương đến tận bây giờ.

  Đã có lúc tôi kìm nén muốn dập đi cảm giác đó để đi tìm một chân trời mới, thế nhưng tôi không hề cảm thấy thoải mái, và rồi cảm giác đó lại quay về và ngày càng lớn hơn trong tôi. Cũng đôi lần anh có những biểu hiện làm tôi chết lặng, nhưng có lẽ do biết anh quá lâu và cũng quá gần gũi nên tôi không thể nhận ra đó chỉ là sự vô tư trong tình bạn hay là gì gì đó nữa. Thấy tình yêu đơn phương của mình trôi đi theo thời gian như “vó câu qua cửa sổ” tôi nhiều lần cố gắng né tránh anh vì tôi sợ, sợ hình ảnh đó lại lớn hơn, sợ tôi không kìm nén nổi cảm xúc. Nhưng tôi không thể khoanh tay trước những khó khăn của anh, và thế là tôi không thể kiểm soát được mình mà chạy theo tiếng gọi của con tim, đến bên và giúp đỡ anh. Mà mỗi lần như thế, tôi biết hình ảnh đó lại lớn thêm một ít.  Khi anh gặp khó khăn hay than thở với tôi thì tim tôi như thắt lại, tưởng như là mọi việc xảy ra với chính tôi vậy. Tôi và anh có vẻ thân mật hơn, nhưng mọi thứ theo tôi thì chỉ là một thứ tình bạn lâu năm thân thiết mà thôi. Tôi đã làm tất cả nhưng chưa bao giờ nghĩ rằng làm vậy là để được chàng nhìn khác hơn về mình, chưa bao giờ. 

Biết tâm tư tình cảm của tôi dành cho anh, mẹ tôi thường nhắc nhở:

- Con hãy tin vào cuộc sống hôm nay xô bồ mưu sinh. Tình yêu là cái gì? Nhất lại là đơn lẻ chỉ làm khổ cho mình. Cha mẹ xưa có yêu nhau lắm đâu vậy mà các con bây giờ đều đã lớn khôn. Mẹ muốn con gỡ bỏ cái tình yêu “sét đánh” nhưng đơn phương ấy đi càng sớm càng tốt.

Mẹ tôi tò mò cuối cùng cũng biết số điện thoại của anh, và mẹ gọi cho anh: “Cháu hãy buông tha con gái của tôi càng sớm càng tốt, để nó còn đi lấy chồng bởi năm nay nó đã hai nhăm…”.  Anh đã trả lời mẹ tôi rằng: anh chưa hề yêu tôi… Từ đấy, tôi đã bao nhiêu lần nhìn thấy người khác đến và bày tỏ cùng chàng, là bấy nhiêu lần tôi chỉ đứng sau và lẳng lặng nhìn theo. Tôi ngưỡng mộ những người đó, họ dám can đảm biểu hiện tình cảm với chàng. Còn tôi, tôi luôn sợ mất đi một tình bạn tốt đẹp nên chỉ dặn lòng mình phải kìm nén lại mà thôi. Hôm nay nhìn  cây đào thế vươn dáng con rồng ngoài sân, tôi thấy lòng mình bỗng buồn thiu. Cây đào như chút kỷ niệm của chàng để lại cho nhà mình. Tôi nhớ có lần chàng bảo:

- Trồng hoa, chúng ta có hương sắc của hoa. Nuôi chim, chúng ta được nghe tiếng hót. Đem hạnh phúc đến cho người khác, người ta cũng tìm cách làm cho chúng ta hạnh phúc.

Tôi thở dài:

- Anh bỏ tôi ra đi biền biệt, chẳng biết bao giờ anh mới ra Bắc, thôi đành ngắm đào nhớ đến người vậy!

Chiều đầu năm, đào quất trơ cành, trụi lá, co ro trong giá lạnh. Những con gió buồn thổi đến, nhất là nạn dịch Covid-19 đã và đang làm náo loạn cả thế giới, đang phả từng luồng hơi thở trong lành trong hương xuân mới của trái đất… quá buồn…  Qua mạng, với anh trên Zalo, tôi thấy khuôn mặt anh mệt mỏi không giấu đi nỗi lo âu khi đất Hà Thành đang từng ngày căng mình ra chống dịch. Tỷ lệ nghịch với không khí đón xuân là nỗi lo ế ẩm mọi mặt và kinh tế nơi đô thành. Anh nói với tôi: “Cuộc sống cơm áo gạo tiền đâu phải là dễ, mấy đêm nay anh thức trắng lo lắng sang năm tới, với những biến cố khôn lường thế này liệu anh có thể vươn lên xóa nghèo? Ngoài đó em hãy tìm người yêu mình thật sự, để xây dựng cho mình cuộc sống hạnh phúc dài lâu nhé!...”. Cho đến hôm nay sau 3 năm rồi, tôi nhận thấy mình quá “ngốc” có một số biểu hiện lạ, tôi muốn thổ lộ cùng anh, nhưng rồi lại thôi, vì anh còn đang bận quá nhiều với công việc, cuộc sống riêng tư, vì tôi không muốn anh nghĩ ngợi nhiều mà ảnh hưởng cuộc sống của anh, và trên hết tôi luôn muốn anh đạt được những điều tốt đẹp nhất. Anh biết không, cảm giác kìm nén đó thật là khó chịu. Chỉ cần nghĩ tới anh là tôi đã hạnh phúc rồi, nhưng sau đó tôi lại quặn lòng vì anh chưa bao giờ nghĩ khác về tôi, chưa bao giờ có một thứ tình cảm cao hơn tình bạn. Mệt mỏi lắm, vất vả lắm. Tôi thật sự muốn anh biết cảm giác và suy nghĩ của tôi, thật sự như thế.

Ngoài sân. Nắng chiều tàn. Trời tím dần. Tôi đứng ngắm cây đào. Mùi thơm của cây cỏ quyện vào tóc, ủ vào nếp áo, lan toả khắp nơi với những tấm lòng xuân. Tôi hít một hơi dài. Bao giờ anh về?  Cây đào lại được trở về với chủ của nó, ngôi nhà sẽ ấm tiếng cười hơn.

M.N

    

Read more…

Mạ non bầm cấy mấy đon

Ruột gan bầm lại thương con mấy lần.

Mưa phùn ướt áo tứ thân

Mưa bao nhiêu hạt, thương bầm bấy nhiêu!”

(thơ Tố Hữu)

Làng tôi, trước kia, ai cũng gọi mẹ bằng bầm, gọi cha bằng thầy. Dần dần, dân làng tôi, người đi công tác, người đi học nơi xa, hoặc đi làm ăn buôn bán ở ngoài nên sự giao lưu đã làm thay đổi cách xưng hô, từ “bầm” chuyển sang “mẹ” cho bớt vẻ nhà quê. Giờ thì đại đa số con cái gọi những người sinh thành ra mình là bố, mẹ. Tôi không muốn thay đổi cách gọi này vì lúc nào tôi cũng cảm thấy mình còn bé bỏng bên cạnh bầm và mỗi lần cất gọi “bầm ơi”, tôi thấy trào lên một tình yêu thương ấm áp khó tả. Tôi biết lúc ấy, bầm tôi cũng rất vui. Tình cảm tôi dành cho bầm lây sang cả bè bạn gần xa và bầm tôi trở thành bầm của cả các bạn tôi. Mỗi lần đến nhà hoặc hỏi thăm qua điện thoại, các bạn tôi đều không quên hỏi “Độ này bầm có khỏe không?”. Quê tôi rừng cọ đồi chè, bên dòng Lô Giang có “bóng người sầm uất bến Then,” hầu hết gọi mẹ là bầm. Bầm tôi xuất thân từ một gia đình khá giả họ Dương. Ông ngoại làm nghề thầy lang nên bầm cũng học được một vài phương thuốc chữa bệnh bằng cây thuốc Nam lấy trên rừng. Bầm tôi lấy thầy tôi, và ăn ở với thầy tôi được ít năm thì thầy tôi hy sinh trong một trận chống càn của giặc Pháp. Bắt đầu từ đó, cuộc sống của gia đình tôi lâm vào cảnh vô cùng nghèo túng.

Ở vậy nuôi các con, bầm phải làm rất nhiều công việc, từ đồng áng đến chạy chợ, trời rét như cắt da cắt thịt phải vác cuốc ra đồng. Có ngày, 3 giờ sáng phải quảy gánh củi nặng hơn 50 cân đi chợ huyện cách xa 9 cây số, bán đi lấy tiền đong gạo. Nhà tôi có thửa ruộng ở cánh đồng Cầu Trộm- nửa sào, bầm phải cuốc hết một ngày. Hai chân bầm được đôn bằng tấm ván dày 3 phân, dài 2 m, đặt nổi trên bùn, đứng trên tấm ván vung tay cuốc để không bị thụt. Vùng ruộng lầy này, nếu người thụt chân xuống là ngập hết đầu. Trâu, bò bị thụt xuống là chết ngạt. Tôi đi theo giúp bầm cuốc ruộng. Một hôm, bầm bảo tôi về trước nấu cơm. Về nhà, tôi nằm lăn ra ngủ. Trưa, bầm về thấy bếp nguội tanh, nồi vẫn để bên góc nhà. Bầm gọi, tôi pha trò: “Các cụ đã bảo “gạo dé hé nắng là chín!”. Bầm tôi bật cười “Cha bố cái thằng, chỉ tài chống chế”. Vào đầu mùa mưa, những buổi đi cày, chân bầm bị đỉa bám đầy.

Bầm chuẩn bị sẵn cái que, ở đầu buộc một nắm vôi trộn bồ hóng gói trong mảnh vải. Gạt một cái, lũ “đỉa phải vôi” tuột khỏi chân, để lộ ra vệt máu loang trên mặt ruộng. Hình ảnh đó cứ đeo đuổi tôi cho đến tận bây giờ. Sau khi thầy tôi mất, vừa phải vật lộn với cuộc sống lao động vất vả hàng ngày, bầm còn tiếp tục làm giao liên, chuyển tài liệu mật cho một vài cơ sở cách mạng trong huyện. Bầm kể: Mấy lần bị địch nghi ngờ trong quang thúng có tài liệu mật của Việt Minh. Chúng lật tung lớp bèo tây ngụy trang bên trên, nhìn thấy lũ cua bò lổm ngổm, chúng để bầm đi. Chúng có ngờ đâu tài liệu được cuộn cho vào ống sậy rồi được buộc chặt ở dưới đáy thúng. 

Bầm tôi có 4 người con. Ba anh em trai chúng tôi lớn lên từ củ khoai, củ sắn của bầm. Lớn lên, anh cả tôi đi bộ đội vào Nam chiến đấu, hy sinh nay chưa tìm được chỗ anh nằm. Anh hai tôi năm sau cũng đi bộ đội, bị thương cụt một chân đến tận háng. Còn tôi, tưởng bầm giữ ở nhà, nào ngờ khi tôi xung phong nhập ngũ thì bầm động viên: “Con đi chân cứng đá mềm, hẹn ngày chiến thắng, chờ con trở về.” Tôi bị nhiễm chất độc da cam, nay thì không hy vọng gì đường con cái. Bầm nuốt nỗi đau vào lòng, nhiều đêm bầm ngẫm cảnh đơn lẻ, khóc cạn khô dòng nước mắt. Trong suy nghĩ và từ sâu thẳm tình cảm của mình, bầm tôi thực sự là Bà mẹ Anh hùng, vĩ đại như biết bao Bà mẹ Việt Nam Anh hùng khác.

M.N

Read more…

Mùa đông, khi những cơn gió mùa Đông Bắc đột ngột tràn về, lùa vào trong da, tê tái lạnh run người, những đàn chim đang bay mải miết về phương nam tìm gió và nắng ấm. Rồi đến những ngày tiếp theo, ban ngày trời âm âm u u, ít nắng và trời lạnh thấu xương, nhiều ngày trời chuyển mình, những làn mưa phùn kèm theo gió bấc thổi như găm kim vào da thịt. Bạn hay tôi đang ở ngoài đường phố đều muốn nhanh nhanh về nhà trong khoảng khắc này, để xà vào tổ ấm.

Một sáng mai, bỗng mẹ tôi gọi to: “Các con ơi, hôm nay rét ngọt về rồi”. Chúng tôi ngơ ngác, mẹ chỉ tay ra ngoài đường phố nói: “Các con nhìn rặng cây cơm nguội đầu đường Yên Phụ thì biết. Cái rét này không tê lạnh mà đem theo chút hơi nước báo hiệu của mùa xuân về. Hàng cây cơm nguội còn xanh suốt mùa đông nay bắt đầu rụng lá để nảy chồi đơm lộc đón xuân”. Ngoài phố dòng người và xe cộ vẫn tấp nập ngược xuôi. Thi thoảng có những cành đào, cây quất chơi Tết sớm đã chảy vào nội đô. Không ngờ trong cái rét tê lòng ấy giữa phố phường ồn ã lại có nhưng cơn “rét ngọt” khẽ khàng đến. Bỗng tôi nhớ lại ngày thơ ấu ở quê, ngoại tôi từng bảo: “Những cái rét đậm và khô, rét thấm vào người, dân ta thưởng gọi là “rét ngọt” bởi rét có hương sắc, hương vị, thứ rét chỉ cuối năm mới có, khi ngọn gió đông đã lả tả và chơm chớm sắp xuân, độ xuân…”.  Một sóng sánh mìn mịn, một óng ánh rỡ ràng, một lung linh tươi thắm. Nếu nói là nắng mật ong thì không phải nhưng đó là thứ mật lìm lịm ngọt như mật khoai lang nướng, ngọt hồn hậu và lan tỏa… Rét ngọt chênh chao của hoài niệm làm cho người ta dễ nhớ, đánh thức trong ta những ngày đã xa, cho ta sống chậm lại để nếm thấm và nghe được cả những âm thanh vô hình để hiểu thấu rõ hơn giá trị của cuộc sống, của tươi non và ấm áp. Rét ngọt về như mời gọi ta xích lại gần nhau hơn, trải lòng nhau hơn.  

   Có những đêm đông, vách nhà tranh nứa của ngoại tôi chi chít ánh sao trời lọt vào, và gió thì ghé thăm thường xuyên. Bầy con co ro ngồi bó gối bên bếp lửa mùa đông, mắt như kiếm tìm một điều gì đó diệu kỳ. Lòng thầm mong đông đừng tới, ngọn lửa kia đừng tắt? Hay thảng hoặc vu vơ mơ về phép màu trong truyện cổ tích có ông bụt, bà tiên hiền hậu? Nhưng rồi nhận ra khi chờ mãi, chờ mãi mà chẳng có ông bụt, bà tiên nào ghé thăm. Lại ngồi bó gối nhìn cha vật lộn với từng phên tranh che chắn, mẹ nhẫn nại bện từng nùi rơm làm đệm cho giấc ngủ thêm phần tròn trịa. Nhà ngoại ngày ấy, có một cái bếp riêng. Tuy hơi chật hẹp, nhưng là nơi cả nhà quây quần mỗi khi mẹ tôi nổi lửa nấu cơm. Trên bếp ba chân được nặn bằng đất sét, mẹ nấu cơm, luộc rau, xào xáo các món ăn. Đủ các loại cây làm củi, kể cả các cành tre mà cha tôi chặt ở bụi tre gai sau nhà, mỗi khi đun các cây củi sủi bọt trắng kêu sèo sèo, và rơm rạ cháy lem lém, toả ra không gian một mùi thơm dễ chịu. Mùi cơm chín, mùi khoai nướng thơm nưng nức, mùi thức ăn, mùi ngô nướng, lạc luộc thơm lừng… làm cho lũ trẻ chúng tôi thèm thuồng, miệng ứ nước miếng đòi mẹ cho ăn. Trên gác bếp ngoại thường treo lơ lửng đủ thứ, nào là rổ rá, chổi rơm… nào là hành, nào tỏi, ngô, thóc nếp… Cả nhà quây quần bên bếp lửa hồng ăn cơm. Ăn xong, chúng tôi thường ngồi nghe ngoại đọc truyện Kiều, hay kể chuyện cổ tích, nhiều đứa vừa nghe vừa ngủ gật, có đứa còn lăn ra cái ổ rơm ngoại tôi đã trải sẵn mà ngủ vùi… Mỗi khi nói đến “rét ngọt” tôi lại nhớ đến ngoại. Chao ôi, một đời người có hai lần làm con trẻ. Người già cũng là một con trẻ khi cái tuổi đã nhớ nhớ quên quên, đã chậm rãi lẫm chẫm bước đi. Và ngoại tôi đến cái tuổi ấy lại thích ăn ngọt. Ngoại chống rét bằng trầu cay vôi đậm và bát nước chè xanh sánh vàng như màu nắng rét ngọt. Rồi ngoại lại thích mở đầu bằng câu chuyện: “Cái ngày ấy…”. Khi người quen nhắc lại chuyện quá khứ là đã có dấu hiệu tuổi già. Và rét ngọt trải ra với ngoại, với tấm khăn nhung, với cái bậc cửa mà ngoại thường ngồi đó để vá áo dù đường kim mũi chỉ đã run rẩy. Sao người lại cứ muốn đắp bồi ghép lại cho đầy đặn. Miếng vá lại cứ chồng lên, dày thêm thì tuổi ngoại cứ héo dần mỏng manh...

Mùa này nơi phố phường xô bồ cuộc sống mưu sinh. Cái rét ngọt về ngang phố, khiến tôi chợt nhớ đến câu thơ của một thi sĩ: "Tháng giêng, mơ về trăng non rét ngọt/ Bún ốc/ Gỏi cá sống/ Bánh cuốn/ Bún chả/ Xài một miếng khô…”. Sự động lòng đó đôi khi đã giúp ta như một điểm tựa mà rét ngọt là chất xúc tác, là thứ gia vị điểm tô đằm thắm không hời hợt sao nhãng…  

M.N

Read more…

Nhớ lại, cũng vào những ngày cuối thu cách đây một năm, khi giọt mưa

thu vừa buông xuống những hàng cây sữa trên đường Nguyễn Du. Đầu tháng

Mười gió đã hiu hiu lạnh, tôi lang thang thơ thẩn trên đường Thanh Niên,

ngắm hồ Tây thơ mộng. Mặt hồ yên bình,thanh lắng, hoàng hôn bắt đầu

buông xuống, phía bên kia hồ Tây ba ngọn núi Ba Vì đỉnh cao đỉnh thấp,

nhấp nhô trong đám mây bạc, bồng bềnh trông như nàng tiên nữ tóc trắng như

tuyết đang bay bay về phía cuối trời. Bỗng chuông điện thoại trong túi tôi reo

lên, rút điện thoại ra đặt vội lên tai. Một tiếng con gái trong trẻo đầu bên kia

cất lên: “A lô! Em giới thiệu cho anh một người bạn gái là cô giáo, có thể tri

âm tri kỷ với anh đấy… Nếu khi nào thành công phải làm lễ ra mắt nhé!...”

Qua “bà mối” là em gái tôi, tôi biết được điện thoại của cô giáo và địa

chỉ nhà em ở phố Đội Cấn cách nhà tôi chừng ba cây số. Hình như giác quan

thứ tám chứ không phải thứ sáu của tôi chợt báo cho tôi thấy hình ảnh một cô

giáo mảnh mai, nhí nhảnh, yêu trẻ và con người này cũng đang trong tâm

trạng thất vọng về tình yêu. Hai nửa cô đơn gặp nhau tại đây rồi, biết đâu

cũng là số phận. Con người ta ai mà không có số phận, vượt được qua số phận

đã được ông trời định trước, đã an bài làm sao thoát xác được. Lần này nhận

được “bà mối” mát tay, tôi thấy tâm hồn mình dường như khác xa các lần

trước, trong lòng xôn xao lạ thường. Tôi thầm nghi: “Có lẽ lần này tôi gặp

được ý trung nhân và một nửa này đã do ông trời sắp đặt”. Tôi quyết định

ngay chiều tối nay sẽ đến nhà em. Tôi bấm máy, bên đầu dây tiếng phụ nữ,

trong và tròn cất lên. Hình như em đã được “bà mối” giới thiệu trước về tôi,

nên khi nhận điện thoại em nhận lời tiếp tôi tại nhà ngay. Nhà em nằm sâu

hun hút hết ngõ lại đến ngách, vậy mà chẳng hiểu thế nào tôi tìm được đến tận

nhà em chỉ qua một lần hỏi thăm. Linh tính báo cho tôi thấy, hình như mình

có duyên với em rồi.

Ra mở cửa là một cô giáo thanh mảnh, tầm thước, đôi mắt hơi to nép

trong đôi kính cận màu xanh lơ trông rất trí thức. Em cười và mời tôi vào nhà.

Ngôi nhà của em mới xây khá đẹp, mùi sơn vôi còn thơm hắc, tuy chỉ có

khoảng ba mươi mét vuông sàn, nhưng ngăn nắp gọn gàng, trang trí thật đơn

giản, nhưng hài hòa. Tôi chợt nhận ra em đúng là cô giáo như mẹ hiền rồi.

Lần đầu gặp em mà tôi cứ tưởng mình đã gặp em ở đâu và trái tim tôi cứ đập

thình thịch. Chẳng biết trái tim em lúc này thế nào nhưng tôi phát hiện ra đôi

má của em cũng ửng hồng dần tôn thêm vẻ đẹp cho nước da mịn màng, em

càng trở nên kiêu sa và quyến rũ. Tôi muốn ôm ngay lấy em mà ghì, mà hôn.

Em đó, mái tóc thề chấm ngang vai, tỏa ra mùi nước hương gội đầu làm xôn

xao lòng tôi. Chưa lần nào tôi lại bị “điện giật” như lần này. Có phải đây là

“tình yêu sét đánh” mà từ xưa các cụ đã nói? Tình yêu ai có thể bắt tội được

nó, áp đặt được nó, chứ còn giữa tôi và em một luồng “sét” đã ập đến trái tim

từ lúc gặp em thế mới kỳ lạ. Tôi và em chỉ qua vài câu chuyện thôi,vậy mà tất

cả đều tâm đầu ý hợp thế mới kỳ lạ. Từ hôm ấy, ngày tôi trao đổi với em qua

tin nhắn, vào phây… Những hình ảnh, tin nhắn hiển hiện tình yêu đã kết nối

chặt chẽ. Chỉ cần xa em mấy hôm trên mạng là tôi nhớ cồn cào. Lại một chiều

thu, trời mua lâm thâm tôi đến nhà em. Hôm nay em đón rất tự tin như hai

đứa đã quen nhau lâu rồi. Tôi rủ em ra quán cà phê đầu phố. Em ngồi bên tôi,

tách cà phê thơm phức tỏa lan. Tôi ngồi sát bên em hơn, em không phản đối,

bên tôi là cô giáo tuổi đã ngoài ngũ tuần, song trông chỉ ngoài tứ tuần. Em

nhìn tôi trong đôi mắt to và sáng, nụ cười luôn thường trực trên môi:

- Mới quen nhau mà em thấy yêu anh rồi đấy.

- Ôi! Anh cũng thế- tôi nói trong hổn hển

- Nhưng anh ơi! Hãy từ từ để hai đứa hiểu nhau hơn. Anh đã biết gì về em đâu,

cuộc đời của em khổ lắm. Em chẳng muốn nói ra đâu…

- Em nói cho anh nghe đi… cuộc đời em có là bể khổ thì anh sắn sàng là chiếc

thuyền buồm dương cánh vượt qua bão táp đưa em đến bến bờ hạnh phúc…

Em nhìn tôi đôi mắt say đắm hơn, em dựa đầu vào vai tôi:

- Có thế thật không anh? Em thở dài

Tôi vuốt nhẹ mái tóc em:

- Không được thở dải cô giáo ạ! Cô giáo đứng trước học trò mà thế thì làm sao

trò yêu được.

Tách cà phê của tôi đã cạn, em định chia tách cà phê của em sang, tôi

nhanh tay cầm luôn chiếc tách cà phê của em rồi nhanh chóng đặt lên môi

nhấm nháp. Em cười:

- Anh khôn lắm! Em biết rồi… ôi, anh rất thông minh, anh đưa môi vào tách cà

phê tức là thể hiện đã được hôn người ta đấy phải không?

“Người ta”… ôi! Hai từ nũng nịu quá, trẻ trung đến nao lòng, như rót vào trái

tim tôi một giọt yêu cuối thu đang cô quạnh giữa heo may. Chia tay trong lưu

luyến và nhớ nhung. Đếm ấy, tôi thao thức mãi không tài nào ngủ được. Ông

trời xui khiến thế nào mà đến lúc này tuổi xấp xỉ lục tuần tôi mới được gặp

em. Muộn màng, nhưng sao tình yêu lại bùng lên mãnh liệt như tuổi còn

xuân? Coi thể ngọn lửa lòng bị tắt quá lâu, có thể trái tim bị băng giá chai

lì nay được thắp lên ngọn lửa tình yêu đằm say, cứ như trầu cay quện vào môi

thắm.

Thế rồi, một ngày sinh nhật tôi, em hẹn tôi đến nhà. Hai đứa gặp nhau

trong niềm hân hoan khó tả:

- Hôm nay sinh nhật anh, em chẳng có gì, chỉ có nụ hôn anh nhận không?

- Anh nhận chứ! Chỉ cầu mong sau nụ hôn là…

- Thôi đừng nói nữa, anh nói nữa là em sợ mất anh đấy!

Em đưa bó hoa lấy từ xe máy vào chìa ra trước mặt tôi:

- Tặng anh yêu!

Em pha cho tôi tách cà phê G7, mùi cà phê thơm ngọt. Nụ hôn đầu tiên

của em dành cho tôi quý giá vô vàn. Căn nhà trống vắng, chỉ có hai đứa bên

nhau, em để cho tôi ôm vào lòng như thế, như thế… Hạnh phúc vô biên của

hai đứa trào dâng. Tôi khắc ghi nó mãi mãi và đem nụ hôn này đi theo hết

cuộc đời.

Mùa thu nữa sắp qua đi, cái se lạnh đầu đông đã chớm vào thành phố,

cơn gió heo may thổi nhẹ trên mặt nước hồ Tây. Chúng tôi đi bên nhau, đôi

bàn tay nắm chặt lấy nhau như chẳng bao giờ muốn rời xa. Phía trước, mặt

nước hồ Tây bồng bềnh những con thiên nga, trên lưng có đôi trai gái đang

tâm tình vô tư, họ cười trong mênh mông hạnh phúc. Mặt nước hồ sóng

sánh, kéo một vệt dài theo sau đuôi những con thiên nga, đan quyện vào nhau

thảnh hình mũi tên lao về phía trước. Em dựa đầu vào vai tôi thủ thỉ:

- Hôm nào hai đứa mình đi cưỡi thiên nga nhé!

M.N

Read more…

Vậy là mùa thu lại về - mùa đẹp nhất trong năm. Một chút hanh hao, một chút se lạnh vừa đủ tinh tế để cho những ai vô tâm nhất cũng cảm nhận được rất rõ từng hương thầm của gió Gió có khi làm ta sợ, cũng có khi làm dịu mát tâm hồn ta…và gió còn mang đến những âm thanh lắng đọng, len lỏi trong từng thời khắc giao mùa. Đó là khi gió heo may về trên phố.

Cơn gió heo may nghe ngồ ngộ, nó là bản hợp cả hội tụ cả nắng , gió và mưa, mang lại một không gian dìu dịu trong thoảng hương bay len lỏi qua từng góc phố rêu phong, từng hàng cây, mái nhà…thấm dẫm vào hồn người. Mỗi thu về, tôi bỗng nhớ đến đoạn thơ tropng bài thơ “Đất nước”của cố nhà thơ Nguyễn Đình Thi: “Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội/ Những phố dài xao xác heo may/ Người ra đi đầu không ngoảnh lại/ Sau lưng thềm nắng là rơi đầy”. Đó là một bức tranh thu tuyệt đẹp và đã được ghi lại từ hơn 60 năm trước. Chỉ với một câu thơ "gió thổi mùa thu hương cốm mới" đà đánh thức trong lòng người đọc hình ảnh mùa thu Hà Nội với vẻ đẹp truyền thống, tao nhã, bền vững và cổ xưa. Ánh thu Hà Nội của hiện tại đẹp mà buồn, gợi bao sự thương nhớ. Sáng mùa thu chớm lạnh trong lòng Hà Nội, hay đúng hơn là cái chớm lạnh của lòng người trước mỗi đợt, mỗi khoảnh khắc heo may về. Liệu có phải đây thực ra là nỗi nhớ qua những câu thơ đầy khắc khoải và ám ảnh trong mỗi tuổi thơ mỗi lần đi xa Hà Nội. Ở đây, còn gợi thêm một hình ảnh nữa về đặc trưng của Hà Nội: "Con phố dài" và, thêm một nét tinh tế nữa, đó là "xao xác". Tất cả đều gợi ra sự vắng vẻ, hiu quanh. Sự "xao xác" của lá thu hay là nỗi tâm sự đong đầy. Hình ảnh gió xao xác kết hợp với hình ảnh con phố dài đã tạo ra sự thu hút, sự sâu thẳm. 

Một chút gió heo may, một chút hương cốm thơm nức. Một hình ảnh quen thuộc kéo dài từ năm này qua năm khác không đổi thay. Đến hôm nay, mùa thu ấy vẫn in đậm trong bao tâm hồn của thế hệ trẻ Việt Nam. Hãy sống chậm lại một chút để tận hưởng những giây phút tuyệt vởi của cơn gió heo may về trên phố, chúng ta sẽ thấy lòng mình thật bình yên. “Mùa thu vàng hoa cúc… chỉ còn anh và em…” Câu hát ngân lên trong gió heo may đầu tiên ùa về, cũng là lúc hoa cúc bắt đầu nở rộ khắp các cánh đồng ven đô. Làng lúa làng hoa Mê Linh, Tây Tựu… cúc vàng nở thắm yên lành trong cơn gió chiều se sắt sương thu. Có một đêm như thế, có nhiều đêm như thế, ta đi hoặc ta tự mình tưởng tượng, chỉ riêng Hà Nội mới cho ta một cảm giác đê mê say. Và chao ơi là hương hoa sữa. Hoa sữa thoang thoảng trầm, êm êm và cũng nhẹ hắc. Hoa của riêng mùa heo may Hà Nội, của riêng một góc Đông Đô, Thăng Long. Ta lại bóc một tờ lịch nữa, đã lại thấy mùa heo may chuyển từ Nô-en sang năm mới dương lịch, để bước vào Tết âm lịch cổ truyền suốt nghìn năm đất nước.  Phố Phùng Hưng vào buổi sáng, ánh nắng chiếu ngang hai dãy phố bên sáng bên tối. Ánh nắng len lỏi lọt xuống những con đường nhỏ trong khu vực 36 phố phường. Buổi chiều nắng vàng xiên khoai trên phố Hoàng Hoa Thám làm nổi bật thảm cỏ xanh ven đường… Bỗng nhiên. Và bất chợt, một phút giây nào đó trong cuộc đời. Con người như bay lên, hư ảo, lâng lâng và tan biến. Cảm giác mới lạ ào đến, tóc em nhẹ bay và mắt sáng long lanh. Và gió. Gió từ đâu như mơn man, như lướt nhẹ, như đùa giỡn cả trong từng hơi thở dịu êm.  Những ngọn gió ngoại thành, người ngoại thành xuôi ngược qua cầu. Trước mắt ta, trời trong trong thật cao, thật xanh và quang đãng. Nắng hoe vàng, hoa hoe trắng sáng, hoe hoe xanh và hoe hoe óng ả. Bóc một tờ lịch mới, chợt đã thấy “Bạch Lộ” – Nắng nhạt cuối tháng 7 âm lịch bước sang đầu tháng 8 “Thu phân”. Ta nghe màu gió heo may đã bắt đầu về để tạo nên những cảm giác mới – Từ năm cửa ô Hà Nội, gió heo may xòe mở tóc em bay.

Lại nghe đòng đòng thơm hương cốm mới, như sữa mẹ ngọt ngào nuôi ta từ thời thơ bé.  Cô gái Hà Nội đã bắt đầu khoe các kiểu áo rét mùa đông, những màu áo len mỏng rực rỡ và mảnh khăn chồng voan bay nhẹ lướt. Lại thương em trong đó Sài Gòn – Em ở trong này không có mùa đông – nên em không được ngọn gió heo may mơn man. Hãy về đây em ơi, cùng Thăng Long non nước, nghe những nhịp heo may đầy ắp miền kỷ niệm thân thương nồng ấm. Ngày ấy đã qua, chỉ có mùa thu là muôn đời vẫn thế, vẫn thắm đượm sắc hương và nồng nàn nỗi nhớ khi… heo may về trên phố.

M.N

Read more…