Buổi sáng tinh mơ. Cơn gió nhè nhẹ lùa qua khe cửa sổ, mấy chú chim non lục đục bên cánh của như đồng hồ báo thức. Tôi ngồi dậy, căng mắt lên. Nhóc Sơn hàng xóm sang í ới: “Chú ơi, chú hẹn con đi tập thể dục sáng nay mà sao giờ chú mới dậy”. Tôi xoa đầu nhóc rồi bảo: “Nào! Chú dậy rồi đây, ra đồng thể dục thôi con”.

Hàng người đứt khúc nối nhau đi thu hoạch lúa. Trên đồng xa, không còn tiếng cô Tư í ới gọi chú Lực, cũng không còn tiếng con Út Đẹt kêu lên khi bị cua quắp nữa.

Làng ở gần với quốc lộ, một con đường rộng thênh thang rất lý tưởng để phát triển cụm công nghiệp. Vì thế, cánh đồng làng đã nằm trên giấy tờ quy hoạch của tỉnh từ năm năm trước. Nhưng cũng vì thế mà làm cho bao nhiêu người trông ngóng bấy nay, cô Tư ngóng, chú Lực ngóng, ai trong làng cũng ngóng, mong dự án về làm tươi mới làng quê, đặc biệt là sẽ mua lại phần ruộng của nhà mình. Năm năm đó, họ bèn lấy ngắn nuôi dài, người đi vá xe ven đường, người mở quán nước, nhà nghỉ âu cũng tạm đủ sống trong lúc chờ dự án.

Nhóc Sơn chạy theo tôi ra đồng, trước mắt nó và trong mắt tôi là hai bầu trời khác nhau. Ngày thơ bé, tôi và ba nó thường ra đồng giúp ba má gặt lúa, chăn trâu rồi cả mót lúa và móc cua nữa chứ. Trời nắng chang chang, ba nó nhỏ con hơn tôi nhưng hay nghịch, lần nào từ đồng về quần áo cứ đen thui, mặt dính đầy sình, trên tay là một mớ chiến lợi phẩm mà thiên nhiên ban tặng.

Hai chú cháu dắt tay nhau đi mấy vòng cánh đồng. Đúng mùa thu hoạch mà sao giờ tôi nhàn rỗi đến lạ, không còn tất bật như ngày trước, thóc thóc rơm rơm. Mà mùi thóc non hình như nhạt hơn trước, phải chăng do con người dùng quá nhiều phân bón hóa học, thuốc trừ sâu. Nhưng được cái sản lượng tăng rất rõ ràng. Những cỗ máy cắt lúa cứ ngồm ngoàm trên cánh đồng, như ngoạm tuổi thơ trong tôi từng khúc.

Cu cậu nắm tay chú thật chặt, chốc chốc lại ngước mặt lên và hỏi: “Sao giờ con không thấy tổ chim non ở dưới ruộng thế chú, ba con hay kể ngày xưa cứ hễ đi gặt lúa là ba lại mang về một tổ chim non, rồi ba nuôi chúng lớn, chúng hót cho ba nghe, con cũng muốn được như vậy”. Tôi bèn trả lời thằng nhóc: “Chắc chim non nhanh lớn bay đi mất rồi con, ta chịu khó đi thêm vòng nữa sẽ thấy thôi con ạ”.

Tôi rất ghét nói dối nhưng quả thực tôi vừa nói dối nhóc Sơn, vì cũng từ lâu rồi tôi đã thấy những đàn chim thưa dần trên cánh đồng. Do môi trường hay do con người? Mà môi trường dù sao cũng là do con người quyết định. Từng đàn chim sải cánh về những nơi “quê hơn” để tránh xa cơn lốc đô thị hóa đang càn quét môi trường sống. Cánh đồng trông rộng hơn, không phải về diện tích mà là khoảng cách giữa con người với con người trên cánh đồng, rất thưa. Tiếng cười khoái trá của người nông dân khi được vụ cũng không vang vang như trước, bỗng thấy hao hao nỗi nhớ phảng phất trong tâm niệm người hoài cổ.

Thoáng cái đã gần trưa, người người xếp các bao thóc căng mòng lên các xe mà họ gọi là xe “bọ xít” rồi lao thẳng ra khỏi cánh đồng làng. Không ai nhờ vả tôi bốc bao lên xe hộ, vì họ đều là những người lạ, không còn là cô Tư, chú Lực nữa. Trên ruộng cũng không còn người bó rơm, mót lúa như trước vì việc đó quá nhỏ nhặt trong nền kinh tế thị trường sôi động. Thóc ra khỏi làng, thóc vào nhà máy rồi thóc lại về với chính nồi cơm của cả làng, của cô Tư, chú Lực, nhưng thóc này không còn được đổi trực tiếp bằng mồ hôi nước mắt nữa mà được đổi bằng tiền – thứ mà đa phần được cho là thước đo của giá trị cuộc sống.

Hai chú cháu ngồi phịch cái xuống lúm cỏ xanh rờn còn sót lại mong manh, giật  mấy ngọn cỏ gà còn cuối cùng như minh chứng cho một thời đã qua. Tôi dạy nhóc buộc cổ cỏ gà, rồi kéo. Hồi xưa, tôi và bố nó rất hay chơi trò này lắm, còn bây giờ trẻ con chẳng mặn mà, may sao nhóc này vẫn cảm thấy hứng thú, vừa kéo nhóc vừa cười rộn.

Nhóc bất chợt hỏi tôi: “Mỗi làng có một cánh đồng hả chú? Thế cánh đồng này rốt cuộc là của làng mình hay của làng nào, ngày xưa chú và ba con hay chơi ở khu nào thế? Tôi cười nhẹ một cái, đặt tay lên đầu nhóc chỉ về phía ánh sáng mặt trời: “Phía xa xa kia con ạ!”

N.V.C

Read more…

“Để mai mẹ đưa con đi thi, mai mẹ sẽ nghỉ chợ” tôi còn nhớ như in lời của mẹ tôi bảo tôi vào buổi tối trước hôm đi thi huyện môn tiếng Anh năm lớp 6. Tôi đồng ý và tiếp tục ôn cho kỳ thi lớn đầu tiên trong đời của mình.

Hôm đó là một ngày trời mưa tầm tã từ sáng sớm, cơn mưa tích tụ bao ngày đã quật đổ mấy gốc tre. Cả mẹ và tôi đều dậy từ rất sớm để chuẩn bị cho kỳ thi trọng đại này, nhưng trời cứ mưa, cứ mưa, hai mẹ con chỉ biết nhìn mưa mà lòng vội vã.

Trường thi cách nhà khoảng 5km, mẹ dự định chở tôi đi bằng xe đạp, chiếc xe đã theo mẹ chợ búa hơn chục năm nay, trải qua biết bao mưa nắng vết hoen gỉ đã không còn sót chỗ nào. Nhưng không có cách nào khác, mẹ chuẩn bị áo mưa cho tôi mặc, mà hồi đó nhà nghèo, đến áo mưa cũng nát, nó chỉ như chiếc túi nilong to bây giờ trùm ngang trùm dọc lên đầu, bọc kín sách vở cho đỡ ướt.

Cơn mưa càng ngày càng lớn, dường như ông trời mặc kệ thân cò đang cố che chở cho con đến trường thi đúng giờ. Xe đạp mẹ lăn bánh qua trường cấp hai, bỗng một chiếc xe lam bấm còi inh ỏi đằng sau, hóa ra đó là chiếc xe của bác bảo vệ trường, bác bảo hãy sang đây để bác chở đi thi sẽ nhanh hơn và không bị ướt.

Từ trong vô thức, tôi nhảy xuống xe đạp của mẹ và trèo thoăn thoắt lên xe lam. Bác phóng vút xe. Nhìn về sau, một mình mẹ trong mưa xụp trong chiếc nón rách và chiếc áo tơi. Chắc hẳn trong người mẹ cũng ướt sũng nước. Lòng ích kỷ lúc đó đã áp đảo tất cả, trong đầu tôi vẫn luôn hướng về kỳ thi, mong cho bác bảo vệ đi xe nhanh đến trường thi, còn mẹ, tôi mặc định là mẹ sẽ không sao về cả thể xác lẫn tinh thần. Mẹ sẽ đạp xe về nhà đúng không?

Tiếng trống trường thi vang lên. Tôi bước vào phòng thi khi ngoài trời ngày càng mưa to, bầu trời xám xịt, đôi lúc lại có sấm sét ngang bầu trời. Bắt đầu làm bài thi, tôi như trúng tủ là làm liên tục mà không dừng. Chỉ khoảng hai phần ba thời gian là tôi đã làm xong, nhưng đến lúc đó trời vẫn chưa ngớt mưa. Tôi nhìn xuống cánh đồng gần trường, một người phụ nữ mặc áo mưa đang cố kéo hai con trâu về nhưng chúng nhất định không đi.

Hai con trâu như thể không biết mưa hoặc không biết sự cố công của chủ đang kéo chúng về mà cứ đứng. Người phụ nữ nhỏ nhắn gắng sức lắm, ướt hết nhưng vẫn không thể kéo nổi. Lúc đó tôi chỉ ao ước mình là con trâu sẽ nghe lời chủ mà đi về thật nhanh. Cơn mưa cứ mưa, hắt vào cửa sổ mấy hồi ướt cả áo tôi, rồi đến lúc nộp bài vẫn chưa ngớt chút nào.

Bước ra khỏi phòng thi với nét mặt rạng rỡ vì làm được bài, tôi ngóng đợi bác bảo vệ đâu để lên xe về. Từng hàng người đi qua lướt lại, phụ huynh vội vã che ô cho các sĩ tử và hỏi han xem con làm được bài hay không. Qua các khe nhỏ giữa một rừng người - mẹ tôi đang đứng một mình đợi con trong chiếc áo mưa bên cạnh là chiếc xe đạp của mẹ. Trên đầu mẹ là chiếc nón lá xụp xuống, ánh mắt mẹ đăm chiêu mong ngóng con nhưng mãi chưa thấy đâu.

Tôi chạy lại phía mẹ và rúc vào trong áo mưa. Vội vã khoe với mẹ tôi làm được bài, từng giọt mưa nong nóng rơi vào mặt tôi, nhưng không, đó là nước mắt hạnh phúc của mẹ. Mẹ đã đứng dầm mưa đợi tôi từ lúc thi tới bây giờ, mẹ không về nhà vì quá nóng ruột đợi tôi trong phòng thi.

Trời mưa giá rét là vậy nhưng không cản nổi bước chân của mẹ. Bỗng lúc đó tôi nhớ lại hình ảnh người phụ nữ trong mưa kéo hai con trâu giữa đồng lúa mênh mông, mẹ cũng vậy, đứng mưa cả sáng, đôi môi mẹ nhợt nhòa đi, bàn tay bàn chân mẹ bị nước mưa ăn tróc hết da. Mẹ xoa đầu tôi âu yếm và chở tôi về trên chiếc xe đạp cọc cạch. Từng vòng xe lăn trong nước mưa, thi thoảng những chiếc xe máy của phụ huynh đi đón con lại vọt qua, nước bắn té tát vào mặt mẹ, tôi ôm mẹ mà bụng mẹ đã ướt sũng và run lên từng hồi vì lạnh.

Về đến nhà, rặng tre trước nhà đổ xệ xuống làm mái ngòi nhà rớt mất mấy viên, sân nhà ngập nước, con chó nhỏ chạy ra mừng rỡ. Mẹ đỡ tôi xuống xe và vội vàng chuẩn bị nước và quần áo cho tôi tắm tránh bị ngấm nước mưa. Hai mẹ con ngồi bên bếp lửa rơm ấm áp, khói bếp len lên từng lớp ngói sao mà ấm lòng. Lúc đó tôi chỉ thầm biết xin lỗi mẹ vì buổi sáng đã để mẹ lại một mình, để mẹ đứng mưa trong cô đơn và trách chính mình khi ghen tị với bạn khi nhà không có xe máy..

Giờ nhớ lại cái ngày đó, tôi chỉ muốn lúc nào cũng về nhà thật nhanh sà vào lòng mẹ khóc thút thít và ngửi mùi khói bếp quê hương trong cơn mưa rả rích.

N.V.C

Read more…