Khi tôi mở bao gạo để lấy bịch bánh ra thì thấy nó đã vỡ vụn ra từng mảnh nhỏ. Những miếng bánh vỡ mịn thành bột được gói ghém cẩn thận trong một chiếc bịch ni lông trắng. Mùi vị của bánh vẫn thơm nức, một mùi hương nhè nhẹ của quê nhà, của nơi xứ Nẫu đồng quê có hàng dừa thẳng tắp. Đó là những miếng bánh tráng nước dừa đậm đà hương vị của quê hương mà mẹ đã nướng sẵn để gửi vào phố cho con gái. Mẹ luôn dành những điều tốt đẹp nhất, những món quà quê dân dã nhưng đậm hương vị quê nhà.

Từng miếng bánh vẫn còn giòn tan khi được nướng dưới ngọn lửa hồng, chiếc bánh được hơ đều để không bị chai và cháy. Những trái dừa sau nhà, mỗi khi khô và rụng mẹ đều để dành khoảng mấy trái rồi đem tới chỗ làm bánh đưa người ta làm. Khi đó, không chỉ là dừa khô mà còn cả tiêu và hành để cho bánh được thơm và có chút cay sè của dân xứ Nẫu. Những chiếc bánh được làm ra từ lò bánh nhà quê, làm theo yêu cầu của khách hàng. Mẹ đưa dừa, hành, tiêu nhiều nên chiếc bánh sẽ béo thơm hẳn mùi nước dừa và vị tiêu, hành càng làm cho bánh thêm đậm đà. Những chiếc bánh được mẹ để dành để khi nào có dịp gửi ra phố cho con. Mẹ luôn nghĩ rằng ở nơi đất khách: “Chắc con sẽ không có món bánh tráng nước dừa như ở nhà. Nếu có thì cũng không có an toàn và thơm ngon như nhà làm”. Ấy vậy mà bao nhiêu đồ ăn ngon mẹ đều cất giữ cho con.

Chiều hôm ấy, có bác Ba hàng xóm vào phố để thăm con trai, tiện thể mẹ gửi cho bác bịch bánh bỏ trong bao gạo. Mẹ định gửi cả ràng bánh sống nhưng lại nghĩ vô đó làm gì có lửa, có than để mà nướng. Con nướng bếp ga thì bánh sẽ không được ngon mà còn bị cháy, bay mùi ga. Thế là, mẹ nướng vài cái rồi bẻ làm tư để cho vào bịch, cột chặt lại để khỏi bay hơi và giữ cho bánh được giòn hơn. Mẹ bỏ chung vào trong bao gạo để gửi cho con. Những cái bánh tráng nước dừa được gửi vào phố mang theo hương vị quê nhà. Mẹ biết con rất thích ăn bánh tráng nước dừa. Vì lúc bé, mỗi lần nhà có được trái dừa nào con cũng nhắc mẹ làm bánh tráng dừa cho con ăn. Mỗi lần ăn, nó đều tấm tắc khen ngon. Và chẳng bao giờ nó chán món quà quê ấy cả. Nhiều lúc nó tiết kiệm để dành, nó chỉ bẻ một phần nhỏ của miếng bánh để chui vào xó bếp để nướng khi mẹ nấu ăn xong. Nó sợ hết bánh, ăn một lần là lần sau chẳng có để mà ăn. Một cái bánh to như vậy nó có thể ăn đến bốn lần. Lần nào, nó có được miếng bánh tráng dừa trên tay, nó cười rất tươi và rạng rỡ. Ấy vậy, mà tình quê theo nó tận ra phố, mỗi lần nó mua được cái bánh tráng dừa ở phố. Người ta đã nướng sẵn nhưng nó kể: “Bánh tráng dừa ở phố không có vị dừa, không có hành, tiêu gì cả.” Thế là nó lại dặn mẹ: “Bao giờ có dịp mẹ để dành dừa làm bánh cho con”.

Nó cầm miếng bánh tráng dừa đã vỡ vụn lên ăn mà ngấm từng giọt nước mắt. Nó thương mẹ vô cùng. Những món ngon mẹ đều để dành để gửi cho nó. Kể cả mấy miếng bánh đã vỡ vụn như bột nhưng vẫn còn thơm lắm, thơm hẳn mùi vị xứ dừa của tỉnh Nẫu. Nó lấy một ít ra để ăn. Nó nhai như ngọt lịm của tình quê. Những miếng bánh giòn tan, nhai nghe rụm rụm. Vị bánh rất béo của dừa, một chút cay của tiêu và hành làm nó càng thêm nao lòng. Nó ước được trở về nhà ngay lúc này, để nó được chui xuống bếp nướng bánh tráng dừa để mà nhâm nhi trước vị khói của củi lửa trong bóng chiều hoàng hôn của quê nhà.

Thế đấy, một miếng bánh tráng dừa vỡ vụn nhưng đậm đà tình cảm biết bao. Mỗi ngày nó lấy ra một ít để nhâm nhi và rồi một ngày những bột bánh vụn vỡ cũng hết, chỉ còn là một chiếc bì không nhưng sao hương vị ấy vẫn còn mãi đâu đây. Những chiếc bánh tráng dừa trong ký ức lại ùa về trong nó và nó nghe có mùi bánh thiệt, là mùi bánh tráng nước dừa. Nó lần theo hương thơm ấy để chạy thẳng xuống căn gác xếp và thấy cô chủ nhà đang ngồi nướng bánh. Hóa ra đó chỉ là ảo ảnh của nó chứ chẳng phải là chiếc bánh của quê nhà. Nó từ từ bước lên trong bước đi của chiều tà…

L.T.C.T

Read more…

Nắng bất chợt xuyên qua hàng cây, kẽ lá. Nội tôi vẫn ngồi trên chiếc võng tre cọt kẹt dưới gốc mận của ngày hè. Ngày còn khỏe mạnh, nội hay ngồi dưới gốc mận chẻ từng nan tre, vót từng nuột lạt, chuốt từng sợi cước để chuẩn bị đang từng cái rổ, cái vợt bán cho người ta. Ngày đó trưa nào tôi cũng thấy nội ngồi trên chiếc võng cặm cụi với đống tre trước nhà. Tôi hỏi: “Sao trưa nắng mà nội không ngủ?”. Nội cười và bảo: “Nội phải đan rổ, đan vợt kiếm tiền cho cháu mua kẹo chứ?”. Miệng nội nói nhưng mắt và đôi tay nội vẫn làm. Ngày hè ở quê tôi, trời nắng như đổ lửa; bầu trời trong vắt, bồng bềnh những đám mây trôi đang lượn vòng với gió. Tôi vẫn thường hay nghe mọi người bảo nhau: “Trời này người còn héo, nói gì cây cỏ”. Thật vậy, trời vừa nắng, vừa nóng lại vừa hanh hanh oi bức, mang lại cảm giác khó chịu buồn bực. 

Ngày đó nội tôi mới sáu mươi, sống cùng với chú Út nhưng nội vẫn có cái nghề kiếm sống riêng là đan vợt cho các bà bán bún; đan rổ, đan thúng cho các bà đi chợ bán cá, bán tôm. Vì vậy mà cũng có đồng ra, đồng vô. Ngày nào tôi cũng thấy nội làm việc, ít khi thấy nội ngủ trưa. Tôi hay phụ nội xếp nuột lạt và đôi lúc còn vót được các rẻ tre làm cật. Cứ thế mùa hè của tôi lặng lẽ trôi qua với nan tre, nuột lạt. Những ngày nội bán rổ cho người ta, có tiền, nội hay cho tiền ăn sáng, tiền mua quà vặt. Những lúc nhổ tóc bạc, nhổ râu hay nặn những cái mụn cho nội, nội hay cho tiền. Thấy thế tôi lấy làm thích. Hình như trong cái tuổi mới lớn, còn non nớt và khờ dại được ai cho tiền hay tặng quà thì đó được xem như là một niềm hạnh phúc lớn lao.

Bây giờ thời gian trôi qua, tôi trở lại thăm nội. Nội vẫn ngồi dưới gốc mận trên chiếc võng kêu cọt kẹt dưới cái nắng trưa hè. Nhưng hình ảnh về một cụ già bên đống nan tre không còn nữa mà là hình ảnh của một ông cụ với chiếc gậy đang ngồi nhìn về phía trước như trông mong một điều gì đó. Mắt nội không nhìn thấy được gì, phía trước nội là một màn đen bao quanh, dày đặc. Mọi hoạt động chỉ nhờ vào chiếc gậy cùng vớ sự thân thuộc trong cuộc sống đã hình thành nên xúc cảm về sự quen trong cuộc đời nội những ngày “xế chiều”. Mỗi lần đi học xa về thăm nội, thấy nội vẫn ngồi đó, tiến lại gần trước mắt nội; nội ngồi yên lặng bỗng dưng bất giác lên tiếng: “Đứa nào đó? Con Tú có phải không?”. Bỗng dưng lòng tôi lặng im, có một điều gì đó nhói lên từ trong trái tim khi nội vẫn nhắc tên tôi mỗi khi có bước chân lạ đến gần. Mẹ thường hay bảo: “Nội mong con về lắm đó!”. Rảnh rỗi nội hay chống gậy và bảo đứa cháu dắt sang bên nhà tôi hỏi: “Con bé Tú khi nào về? Tổ cha nó ở trỏng chi mà lâu dữ không về?”

Tôi thì bận bịu với việc học và đi làm thêm nên ít có thời gian về thăm nội. Ngoài thời gian học trên lớp tôi còn đi làm. Cuộc sống cứ thế trôi qua khiến tôi ít về nhà hơn. Có đôi lúc mấy tháng tôi mới về nhà một lần.

Cách vài ba ngày là ông lại chống gậy sang hỏi thăm, không thì nhờ đứa em con chú Út chạy qua nhà tôi hỏi xem tôi đã về chưa. Có hôm ông bảo ba tôi gọi điện thoại cho ông nói chuyện với tôi. Giọng ông vẫn to và dõng dạc như ngày nào. Ông sợ tôi không nghe rõ, càng nói to hơn: “Làm gì trong đó mà không về thăm nội gì hết? Chờ Ông chết rồi về luôn sao?” Nội chỉ hỏi thăm tôi vài câu rồi không nói nữa. Nghe giọng ông mà lòng chạnh buồn vì có lỗi với ông nhiều quá. Phải để ông trông mong từng ngày.

Tôi đứng trước mặt nội, lặng im nhìn tóc nội đã bạc trắng, khuôn mặt đã già đi nhiều theo nếp nhăn của thời gian. Cái nắng ngày hè vẫn vậy, vẫn ngọn gió nam mang theo hơi nóng của vị hè thổi vào lòng người như rát cả từng thớ thịt. Nhưng cuộc sống thì đã khác: Nội đã già và tôi giờ đã lớn, đã chững chạc hơn rất nhiều. Tôi vẫn im lặng, đi vòng ra phía sau nội, choàng tay ôm nội như thời còn bé. Nội vẫn hỏi: “Đứa nào đấy? Có phải con bé Tú đã về đó không?” Tôi òa lên khóc trong tiếng nấc “Nội ơi! Con nè…! Con Tú cháu của nội nè…!” Nội quơ tay sờ lên tóc tôi “Đúng thật là gái Tú rồi”. Nội cười rất tươi khi nhận ra được một điều quen thuộc của cuộc sống đã lấp đầy nỗi nhớ của ông bao ngày qua. Cuộc sống của các cụ là mong muốn con cháu mình trở về thăm, được ôm những cái ôm đầy vị ấm của tình thương. Một thứ tình cảm nồng nàn của hương vị nắng ẩn chứa chút “mát”của vị nồng trong những ngày hè. Rồi nội hỏi thăm cuộc sống ở Quy Thành của tôi ra sao, có tốt không, mọi chuyện như thế nào? Cứ thế cuộc trò chuyện của ông cháu đã hết một buổi chiều. Dù chiều tà đã buông xuống trước hiên nhà, bóng nhà đã ngả xuống sân nhưng dù vậy cuộc sống của nội giờ chỉ là màn đêm dày dặc, chỉ thấp thoáng vệt sáng từ trong trái tim của đầy ắp tình thương. Đối với nội, cuộc đời đã cho nội sống đến ngần này tuổi, được thấy con cháu khỏe mạnh, hạnh phúc là nội cảm thấy vui rồi.

Ngày trước khi hoàng hôn lấp ló sau lũy tre làng, hai ông cháu cùng nhau ra giếng tắm. Ông xách nước xối cho cháu tắm. Cháu ôm ông đội nước chung. Ông kì đất cho tôi sau những giờ chơi đồ hàng, bán hàng xén với lũ bạn trong xóm. Còn giờ thì… khoảnh khắc ấy phút chốc không còn nữa. Tôi dắt tay ông ra giếng, xách những gàu nước đầy vị mát của ngày hè tắm cho ông. Ông bảo: “Nước vẫn mát như ngày nào cháu nhỉ?” Tôi thủ thỉ bên tai ông: “Nước quê mình mát thật”. Dòng nước quê tôi ngày hè vừa mát vừa trong, vẫn “dịu ngọt” như thuở ban đầu.

Ấy thế mà nhanh, ngày dài đã sắp hết. Cái nắng hạ của vị hè vẫn nóng đậm sắc màu như câu hát “Quê em hai mùa mưa nắng”. Cái nắng của mùa hạ vẫn đậm đà màu nắng miền Trung. Ngày trở lại thành phố tôi mang theo trong mình nỗi nhớ tình thương của ông cũng cái vị nắng đồng quê với cánh đồng mùa gặt. Một vị nắng thanh trong, vẫn e thẹn lấp mình sau kẽ lá.

L.T.C.T

Read more…

Nhắc đến đầm Trà Ổ (đầm Châu Trúc) là đầm nước ngọt lớn nhất của tỉnh Bình Định không ai là không biết đến con tôm, con rạm nơi đây. Một vùng đất với nhiều đặc sản được làm từ tôm,r ạm, lươn, chình… Nổi tiếng một vùng với món bún tôm Châu Trúc nhưng chắc hẳn món “rạm um” chắc có lẽ nhiều người vẫn chưa biết đến.

          Mỗi lần đi học xa nhà về thăm quê là mẹ lại làm cho cái món rạm um ngon hết biết. Rạm được bắt từ đầm lên còn sống, tươi xanh, cựa quậy rất mạnh. Để có được món rạm um ngon, mẹ hay lựa những con rạm cái, rạm bè và ngon hơn nữa nếu có là rạm kền. Để biết được con nào chắc mẹ bảo: “Con dùng ngón cái ấn vào cái yếm dưới phần bụng của nó là sẽ biết con rạm nào chắc, con nào ốp”. Những con rạm chắc thường có gạch rất đỏ và nhiều quyện lại với nhau. Khi cầm con rạm mẹ hay chỉ tôi nên cầm bằng ngón cái và ngón trỏ, cầm vào bên trên cái mu của rạm để nó khỏi cắn vào tay. Khi đó, rạm sẽ được ngâm vào nước cho ra chất bẩn và mùi khai của rạm; tách con rạm ra  làm đôi bỏ yếm và bỏ luôn phần lông mềm bên trên phần bụng của con rạm; tiếp đến là bẻ hết que và càng rạm  nếu những con rạm cái, rạm kền có càng to thì nên giữ lại vì càng rạm chứa nhiều thịt và rất ngọt rất tốt cho xương, phát triển chiều cao. Sau khi đã làm sạch rạm, vớt ra rổ để ngửa con rạm cho ráo; phần mu rạm mẹ hay dùng một thanh trẻ nhỏ hay que tăm dùng để cạy gạch đỏ từ trong mu rạm vào phần gạch đỏ của bụng rạm. Sau khi đã làm xong, mẹ bảo: “Rạm um có ngon hay không là ở giai đoạn chế biến". Cho chảo lên bếp và cho dầu ăn vào để nóng lên. Tắt bếp và xếp từng con rạm vào chảo một cách ngay ngắn  sau đó bắt đầu bỏ gia vị: củ hành và ớt đã được giã nhuyễn, thêm vào đó là muối, đường, bột ngọt cùng với một ít tiêu rắc đều trên từng con rạm và một ít nước mắm để tăng thêm hương vị đậm đà.  Món này phải cay thì khi ăn sẽ không có vị tanh mà mang vào đó là một hương vị cay nồng khiến người ăn sẽ nhớ mãi. Sau khi đã bỏ đầy đủ các loại gia vị mẹ bảo phải đập nắp lại và vặn nhỏ lửa thì rạm mới chín đều và thấm gia vị, khi ấy gạch rạm sẽ không bị vỡ ra. Khi chín món rạm um sẽ có mùi thơm của hành, mùi cay của ớt và tiêu, màu của rạm sẽ có màu nghệ của gạch rạm. Khi ăn vào bạn sẽ không thể nào quên được vị ngọt của rạm đầm mà không nơi đâu có được, một hương vị đặc trưng nơi đồng quê. Chỉ cần vài con rạm um thôi cũng đủ  để ăn hết cả nồi cơm mà không muốn đứng dậy.

          Với hương vị đồng quê, đi xa  bạn chẳng thể nào quên được mùi vị ấy. Nếu ai có dịp ghé ngang Châu Trúc  mà không được ăn món này thì đã bỏ lỡ một chuyến đi  đến vùng đất đầy nắng và gió của miền sông nước.

L.T.C.T

Read more…

 Những hạt bụi chờn vờn, lan tỏa mờ mịt trên những con đường phẳng lặng, trải dài theo ánh nắng của ngày hè mang theo hơi nóng của cơn gió nam bỏng rát. Ở đó họ vẫn làm miệt mài trên những con đường đang làm dang dở, mặc kệ những cơn lốc xoáy bụi đường như dần cuốn trôi họ. Ngoài dòng đời ngược xuôi, giữa đô thị phồn hoa với những trang phục sang trọng, lộng lẫy thì họ những con người lái xe beng, những chiếc máy xúc vẫn đang miệt mài làm bạn với bụi đường từng ngày và từng giờ để lo cho cuộc sống mưu sinh của mình. Người ta sợ nắng làm cháy sạm làn da trắng mỏng, sợ bụi làm nhòe màu áo sang trọng. Còn họ thì sao? Họ cũng có vẻ đẹp riêng của bản thân mình. Họ chọn cho mình một nghề bụi đất thấm đẫm màu da pha lẫn màu nắng, xen lẫn vị nồng của từng giọt mồ hôi rơi, ướt đẫm trên vạt áo nhưng họ vẫn cho ấy là niềm vui của riêng mình và cho bao người. 

   Nhìn những cơn lốc bụi đường pha màu áo đỏ của bác lái xe, tôi lại nhớ về một người anh mà tôi từng biết. Anh tốt nghiệp trường cao đẳng nghề của tỉnh với chuyên ngành lái xe beng - con đường mà anh đã chọn. Nhiều người chọn cho mình những con đường cao quý, sang trọng. Còn anh, anh chọn nó. Anh nói: “Con người đẹp hay không, không phải ở cái lộng lẫy hào hoa của nghề nghiệp sang trọng. Nó đẹp hay không là ở vẻ đẹp tâm hồn, trái tim nhân hậu. Họ có sống và dám đối mặt với sự thật, đó mới là đẹp”. Câu nói của anh như cho tôi nhiều bài học về cách nhìn nhận, phán đoán trên đường đời. Những cơn bụi đường màu đỏ dường như là người bạn chân tình nhất của anh. Anh thấy nó đẹp, một nét đẹp hoang sơ và nguyên vẹn bởi nó vốn dĩ là những hạt bụi còn ẩn mình trên những đồi núi cao, được người ta khai phá trong vẻ đẹp nguyên sơ. Nhưng nào ai biết được vẻ đẹp của bụi. Người đời luôn tìm  cách xua đuổi và xa lánh nó. Trong mắt họ, bụi như là một thứ côn trùng độc có thể làm chết con người ta bất cứ lúc nào. Còn riêng anh, từ ngày anh đến với nghề, đến với bụi, anh chẳng còn sợ nó như bao người vẫn nghĩ. Anh đến với nghề bằng tất cả niềm đam mê và khát vọng của mình. Bụi đất đỏ gắn liền với một thời kí ức “màu đất” của anh. Trên con đường từ nhà tới trường, trải qua những con đường quanh co uốn lượn, anh phải vượt qua một thảm cỏ bụi đường phẳng lì mù mịt trong những ngày nắng. Rồi những cơn gió tốc lên, bay hết cả vào mặt, hai con mắt nhắm ghì vì chẳng thể nào mở ra được nữa cả. Hôm nào đi học áo trắng quần xanh chỉnh tề trong bộ đồng phục của trường thì khi về đến nhà cũng chỉ còn là một màu đỏ còn đọng lại trên chiếc áo trắng. Rồi ngán nhất là những ngày mưa đến, con đường màu đất sền sệt. Đường bị chia thành nhiều ranh giới khác nhau, cùng song song trên một dải đường. Đoạn thẳng, đoạn cong, đoạn khô, đoạn ướt. Ngày mưa đi học, anh phải mang theo một cái cây nhỏ bỏ vào giỏ xe hay dắt nó vào dưới yên xe đạp. Mà chẳng phải riêng anh, đứa nào đi trên con đường này cũng cầm theo ít nhất từ hai đến ba cái cây nhỏ. Có lẽ mới nghe người ta sẽ không ngại đặt ra câu hỏi vì sao? Tôi cũng vậy. Và rồi anh giải thích cho tôi nghe, con đường đất đỏ sền sệt, xe đạp đi đến đâu là dính vào bánh xe đến đó giống như người ta thắn kẹo đậu, đường luôn bám theo đậu không thể tách rời thì đất đỏ bám lấy xe như cặp đôi yêu nhau quấn quýt như sam. Hễ đi khoảng năm đến mười phút là cả đám dừng lại cạy đất đỏ ra khỏi bánh xe giống như người ta dùng đũa để quét bột ra khỏi khuôn bún. Vì vậy mà đi học, hôm nào anh và các bạn phải đi sớm hơn cả nửa giờ đồng hồ để trừ hao công đoạn này. Còn vòng về đi ngang qua một cái ao nhỏ bên đầu cầu, nước cũng không sâu lắm. Toàn bộ sách vở họ để trên đường không thì treo vào một gốc cây nào đó. 

Tụi con gái thì cẩn thận hơn, bọn nó mang hết trên vai. Còn xe đạp thì cho nó tự lái từ trên đường phi thẳng xuống ao; mặc cho nó thỏa sức tắm rửa, tung mình dưới dòng nước suối đầu nguồn chảy về. Đứa nào làm siêng thì đứng luôn dưới ao, cầm cây cạy đất đỏ và vừa quay luôn bánh xe để cho đất đỏ ra nhanh mà xe lại nhanh sạch. Nhìn bánh xe quay vòng vòng như mô tơ phun nước ra rồi hút nước vào. Một lát như thế là chiếc xe đạp sạch cót. Ngày nào, anh cũng cho xe tắm ao. Ấy thế mà mẹ anh cứ la anh suốt mùa mưa “Mày đi xe đạp kiểu chi mà dây sên sét hết trơn”. Anh cười hì hì “Tại đất đỏ yêu con dữ quá! Biết làm sao được”. Có đôi lần trên con đường đó, anh cũng “ăn bánh canh” lát cả mặt mày, chân đi cà nhắc cũng vì “đo đường”. Ấy thế mà anh nhớ mùi đất- mùi đất đỏ hòa quyện mãi trong tâm hồn anh. Có lẽ con đường màu đất đã gắn với cuộc đời của một kiếp người trên dải đất phẳng lì đầy những chông gai như những cơn lốc bụi mùng mịt. Nhưng rồi sau những cơn lốc cuộc đời đó, họ vẫn vươn mình hướng đến tương lai giữa những sợi nắng lấm tấm pha mờ trong cơn mưa bụi.

L.T.C.T

Read more…

                     Cây bút trẻ Lê Thị Cẩm Tú

Mùa đông đang se se lạnh đôi tay… Trên đường về nhà chiều nay, giữa lòng phố giăng giăng bụi mưa, tôi nghe có tiếng rao: “Ai mua bánh đùng không? Bánh đùng đây!.. Bánh đùng vừa thơm vừa giòn đây…”. Lòng tôi chợt như sững lại. Đã bao lâu rồi, một thời trẻ con với cái “bánh đùng” chiều đông đã chóng qua đi như một hơi ấm thoảng qua. Nhắc đến món bánh dân dã ấy nơi làng quê nghèo chỉ còn là một kí ức đẹp.
Thành phố nhộn nhịp với bao âm thanh phố chợ. Tiếng rao của người lọt thõm giữa mịt mù giá rét, “bánh đùng” bây giờ được bỏ bì đi bán dạo. Đó là những khúc bánh mì ngắn nhỏ được làm từ máy với công nghệ sản xuất dây chuyền, chứ không phải là loại “bánh đùng” phải đứng chờ chực hàng giờ mới đúc được cả gói đem về nhà để dành ăn dần. Thành phố làm gì còn cái máy để “đùng” bánh đứng ngay giữa chợ nữa đâu. Lâu ngày về quê, thỉnh thoảng trên con đường đất đỏ dưới bờ tre ngà ven đường, vẫn có “chú Đùng” đứng đó với hàng lớp người bao quanh. Chẳng biết chú tên gì, cứ thấy chú có cái máy đúc “bánh đùng” và cứ thế gọi tên. Mỗi lần thấy chú xuất hiện ở làng với chiếc máy, thì cứ như là một niềm vui lớn dấy lên trong lòng bọn trẻ.
Trẻ em làng tôi rất thích món bánh dân dã này. Mà cả người lớn cũng vậy. Hương thơm của nó mỗi khi ra lò như có sức thu hút bao người. Họ chen lấn, xô đẩy, đứng chen chúc nhau để mong được tới lượt mình. Nguyên liệu làm bánh giản đơn nhưng lại quyện lấy kí ức thèm muốn trong lòng mỗi người. Hai lon gạo với một lon đậu phộng, một gói mì tôm bẻ nát, trộn thêm đậu xanh với thêm ít hạt muối nữa là thấy món “bánh đùng” đã rất hấp dẫn. Mỗi chiều đi học về, thoảng nghe mùi “bánh đùng” quyện bay trong gió là tôi đã biết ở làng đang có chú Đùng tới. Mọi người bao vây lấy chú, đứng quanh lớp trong lớp ngoài. Có người phải đứng chờ từ trưa tới chiều mà vẫn chưa tới lượt.
Tôi cũng vội chạy về nhà, liệng cặp sách ở đó, chạy xuống bếp đổ ra cả kí gạo rồi đi kiếm cái bao to để đựng bánh. Ngày đó đi học chẳng có được lấy một nghìn bạc trong túi, thèm “bánh đùng” quá vì lâu lâu mới có dịp, chạy loanh quanh đi kiếm mẹ để xin tiền nhưng không thấy đâu. Tôi vội chạy xuống đường để gặp người nào đó mượn tạm vài ngàn, đi mua gói mì tôm với ít hạt đậu bỏ vào. Còn lại mấy nghìn để dành “đùng” bánh. Xách cái bao với bịch gạo đi vòng vòng, khi mượn được tiền, tôi mừng quýnh lên. Rồi lại lo muộn quá chú không “đùng” nữa thì coi như bỏ cả kí gạo, về sẽ bị mẹ la. Mấy đợt trước tôi chỉ “đùng” có hai lon thôi, bởi mẹ không cho “đùng” nhiều vì mỗi lần có “bánh đùng” tôi chỉ ăn bánh, không chịu ăn cơm. Cả bao bánh mà ăn chỉ vỏn vẹn trong hai ngày là hết trơn. Ăn “bánh đùng” rồi uống nước nữa là no và ngon tuyệt không còn gì bằng!
Tôi bon chen đứng xếp hàng, vì là người đến sau nên cũng phải chờ mọi người “đùng” xong hết mới tới lượt tôi. Trời thì tối mà lòng thì vẫn còn hớt ha hớt hải. Chú Đùng cũng đã mệt đuối, tôi sợ chú không “đùng” nữa vì mọi người đã về gần hết. Mặt tôi lúc ấy trông thảm não. Chú Đùng nhìn tôi an ủi: “Chú sẽ đùng hết, không mất phần đâu mà lo!”. Tôi cười hì hì, mặt rạng rỡ hẳn lên. Tôi ngồi hóng từng cái “bánh đùng” ra lò với mùi thơm quyện nứt cả mũi! Cái bánh nào bị bể tôi cũng cẩn thận nhặt chúng cho vào bao. Những mảnh vụn nhỏ thì tôi cho vào bụng ngay tức khắc, cảm giác như không gì ngon bằng. Dù cho tôi ăn “bánh đùng” cả ngày cũng không thấy ớn! Chú bảo: “Sao cháu đùng nhiều thế, ăn có hết không?”. Tôi cười: “Bao nhiêu bánh đùng cháu ăn cũng hết”. Một kí gạo là gần được hai bao bánh. Tôi nhìn thấy bánh là thấy cuộc đời như nở hoa. Những hạt gạo cuối cùng cho vô máy, ra những khúc “bánh đùng” cuối cùng, tôi lượm hết cho vào bao.
Đâu đây văng vẳng tôi nghe có tiếng người gọi tên chú Đùng. Tiếng máy ồn quá chú không nghe thấy nên định tắt máy, dọn dẹp rồi đi về. Tôi bảo: “Chú ơi, đừng tắt. Con nghe có người gọi tên chú” - “Giờ mà làm gì còn có ai nữa con”, chú mệt mõi nói. Quả nhiên là có tiếng trẻ chạy tới. Thằng Tí ở cuối làng, nó học dưới lớp tôi. Nó vừa chạy vừa kêu tên chú Đùng, hì hục chạy, trên tay cầm bì gạo với gói mì tôm chưa kịp trộn. Nó thở không ra hơi: “Chú Đùng ơi!... Chú… đúc cho con bánh… với”. Tôi nhìn mặt nó còn tội nghiệp hơn mặt mình lúc nảy. Chú Đùng đã mệt nhưng vẫn cố gắng đúc cho nó. Nó nhảy cẫng lên vui sướng. Chú “đùng” bánh, còn tôi phụ chú dọn dẹp xung quanh kẻo muộn. Nó ngồi nhặt bánh bỏ vô bao mà miệng thì hát chỉ một câu: “Cuộc đời vẫn đẹp sao, tình yêu vẫn đẹp sao…”.
Rồi hai đứa dọn dẹp xong, chào chú ôm bao bánh đi về. Chú đùa hỏi: “Thế có xách nổi không?”. Hai chúng tôi khiêng bánh về nhà, trời đã tối sẫm. Về đến nhà, mẹ cũng đoán được thế nào chiều nay tôi cũng đi “đùng” bánh. Nhưng mọi hôm “đùng” ít, hôm nay ôm một bao lớn rồi thêm một bao nhỏ tòn teng xách về làm mẹ giật cả người. Tôi nhanh chân xách bánh vô nhà, rồi vội đi tắm. Tắm xong đã thấy tôi ngồi ngay trước nhà, cầm ba khúc “bánh đùng” nhai vỏn vẻn, mẹ chỉ còn biết lắc đầu cười…
Thời bây giờ kiếm lại món “bánh đùng” làm tại chỗ như ở quê cũng hiếm thấy. Chỉ thấy tụi nhỏ mua “bánh đùng” công nghiệp có đủ màu sắc dài chừng gang tay ngồi ăn, chứ ít có ai chạy xe đến tận nơi để máy bánh như thuở nào. Kí ức vẫn còn mãi, hương vị bánh chỉ cần nhắc đến thôi cũng đủ để nhớ về một mùa đông tuổi thơ ấm áp, giòn tan trong lòng.

L.T.C.T

Read more…

Sau buổi tan trường, tôi tình cờ bắt gặp nụ cười tỏa nắng ấy vẫn đang vươn mình ra đón ánh dương của ngày mới. Giữa màn bụi đường mịt mùng như khói tỏa, “nàng” đứng bên vệ đường tỏa ngát hương thơm. Nụ cười của nàng làm tôi như đứng sững lại. Trong cái nắng oi bức xen lẫn với những bụi bặm của con đường màu đất, tôi thấy nàng vẫn cười với cánh hoa sắc trắng, màu trắng của sự tinh khôi và non dại xen lẫn những lấm tấm nhụy vàng. Với thân hình nhỏ nhắn và mảnh dẻ, cả họ nhà nàng làm trắng rực cả một vùng hai bên vệ đường. Những ngọn gió lướt qua, nàng đung đưa ngả theo điệu gió. Những điệu gió như cũng đánh thức những cô nàng còn đang ngủ nướng, núp mình dưới bóng của những lá lúa xanh rì.

Trên con đường màu đất đỏ rực, nàng mọc khắp nơi hai bên lối đi. Nàng vẫn bon chen giữa dòng đời cùng các loại hoa cỏ khác. Ấy thế mà nàng vẫn trẻ, vẫn đẹp, vẫn lung linh sắc hương dịu ngọt. Mỗi lần đi ngang qua những cánh đồng, nơi nụ cười tỏa nắng của nàng đang ở đó, tôi vẫn hay dừng lại để nhìn ngắm nàng. Có hôm tôi đứng nhìn nàng một cách đắm say, mặc cho bao nhiêu ánh mắt của người đi đường đang nhìn tôi lạ lùng. Tôi mải mê nhìn nụ cười tỏa nắng của những cánh hoa sắc trắng tinh khôi. Loài hoa ấy mang tên hoa cỏ dại. Và tôi đang ngắm nhìn những nụ cười của hoa cỏ dại.

Rồi trong một đêm giữa những cơn gió se lạnh của những ngày thời tiết đổi mùa, sương giăng mù mịt, tôi rọi đèn xe trên tuyến đường về nhà, vô tình nhìn sang bên kia đường lại bắt gặp ánh mắt ấy, nụ cười ấy, nụ cười hoa cỏ dại vẫn đang tỏa mình trong làn sương se lạnh.…

Cỏ dại là một loài hoa đẹp với nét đẹp đơn sơ, giản dị như điệu nhạc không lời giữa ánh trăng rằm trên bờ cát vàng. Để rồi một mai đi xa, trong tim tôi vẫn in nhớ hình bóng ấy, hình bóng của một loài hoa cỏ đang tỏa nắng với một nụ cười duyên dáng, đẫm sắc yêu kiều giữa con đường đẫm màu bụi đất.

L.T.C.T

Read more…