Vào những buổi sáng khi mặt trời chầm chậm nhô lên tại bên kia đường chân trời, tôi ngồi xuống, trầm lặng ngắm nhìn cây bồ đề mọc bên cạnh dòng sông. Trên cái nền tịch lặng của buổi thời giao chuyển giữa ngày và đêm tối, những chiếc lá xanh mềm còn ướt đọng sương vừa rung lên rì rào, vui sướng. Cành lá đó, ngay thực tại, dường như vừa thoát khỏi khối ưu sầu sâu thẳm của bốn bề vô trực giác, của cái đằng đẵng chìm đắm trong cô độc, của cái thu mình hớt hãi ngó nhìn quanh. Rồi khi từng dòng ánh sáng lẻ rọi soi lên chiếc lá, đem nồng ấm tới làm lắng đọng sương trời tan hòa vào bản thể, vào gốc rễ, vào sự tồn tại. Những chiếc lá bắt đầu hân hoan nhảy múa cùng nắng sáng trong một nguồn sinh lực sống tươi mới, trong một hừng đông trời thẳm đầy tình yêu cùng vạn thể.

Khi mặt trời bắt đầu nhô cao hơn trước những đám mây trôi. Hơi nóng của ngày hè từng giờ được rải xuống, tích tụ vào hư không rừng rực như một ngọn lửa cháy sáng, sẵn sàng vét cạn hết nguồn lực sống của mọi cuộc đời bé nhỏ đương thu mình bên dưới đó. Và ngay đấy, dưới tàn cây, bóng bồ đề xòe nở, bung to như một bông hoa đơm tụ vào thì. Trong thực tại mát mẻ mềm mại dưới bóng cây, sự bảo vệ đó không hẳn là một hình khối của một ngăn chắn nóng bức, mà nó tích đầy hơi thở của sự hiện hữu, của một năng lực sống đang thị hiện trong cảm nhận không thời gian, của một tình yêu của người mẹ lan tỏa xung quanh những đứa con mình.

Tại buổi trưa trời oi bức đó. Tôi lặng im ngồi tránh nắng bên bản gốc xù xì rễ. Đưa bàn tay giáp nhẹ vào thân cây. Tôi chạm nghe nhịp đập của sự sống đang dịch chuyển trong thân thể nhựa trào. Tôi chạm nghe có một bản thể đang quẫy vùng hứng khởi. Tôi chạm nghe có một tâm sự muốn làm ra sự hiện hữu của chính mình. Nhưng lòng ham muốn thị hiện đó không là tiếng gió rì rào trên ngọn cây, không là tiếng chim hót líu lo nghiên ngó trên cành, không là tiếng nước bờ sông đẩy vỗ lào xào. Mà từ nội tại thẳm sâu của sự thâm nhập, từng dòng âm thanh vang dội vang dội vào siêu thức, “tôi đây”, “tôi là cây”, “tôi là chính mình”, “tôi có một tồn tại cùng anh bên đó trời đời”. Cái cảm thị đó. Cái cảm giác đó. Cái cảm thụ của kinh nghiệm được bầu bạn cùng thiên nhiên. Cái cảm thức của trực nhận một hiện hữu của những nhiều điểm sống, của những mầm mống, của những tác tạo rì rào trong thế giới đem nhận thức tôi đến một bến bờ của vô biên xứ. Thăm thẳm.

Rồi khi mặt trời buông rơi mình xuống hoàng hôn. Nắng lụi tàn dần trên những ngọn cây. Ánh sáng mới lúc nào hãy còn chói chang, rực rỡ, giờ biến tan chỉ còn là một nền mờ nhạt cuả một bức tranh màu xám, đông đặc. Và cây bồ đề bắt đầu trở nên lặng im, thu mình vào nội thức. Bỏ mặc mọi gió trời liu diu. Bỏ mặc con nước của dòng sông vỗ bờ. Bỏ mặc mọi tiếng chim buồn réo gọi nhau về tổ. Và rồi, bóng tối nhấp nháy đến, nuốt gọn hình thể của cái cây vào cái dạ tham lam, nhấn chìm sự thị hiện của cây vào một lặng im ngác ngơ, đóng băng nhận thức của cây vào nỗi loi ngoi đợi chờ sáng.

Và trong màn đêm sâu thẳm của thời gian, cây bồ đề lớn lại đắm mình vào một trạng thái tịch lặng, gắng ướp lên ngày mai cho một hiện hữu đời.

Nguyễn Văn Hiến (Bạc Liêu)

Read more…

Con đường dài về nhà Lương qua ba lối quanh co, nhiều khúc rẽ, nhô trũng như những bấp bênh cuộc đời mà anh từng chạm tới.

 Tôi đến đấy trong một buổi chiều nắng cạn, gió chạy chơi rong ở một nơi xa nào đó không nhận thấy. Bầu trời thôi mây chỉ còn lại một nền xanh xa nhìn chao đảo. Tôi theo anh. Theo lối vào thật nhỏ. Nhỏ chẳng vừa hai đôi chân cùng đi bước song hành. Lương đi trước, tôi theo sau. Giày chạm lao xao vào bờ cỏ xanh nhô, mọc thưa theo bờ tường cao, theo những ổ gà đầy nước. Con đường còn sũng ướt, còn mềm sau cơn mưa đã dứt từ hôm qua, quanh co lót dưới hai bờ tường cao vọi, dưới những căn nhà dựng đứng che. Đêm xuyên đêm, ngày nối ngày. Nắng trời không lọt tới làm đọng lại một quá khứ bùn lầy, một ngai ngái dằng dai.

Lương lặng lẽ đi trước.

 Tôi ngó cái lưng còng của anh. Tôi tưởng tượng nó như dấu chấm hỏi đặt đằng sau những suy nghĩ trong những đêm dài, đêm Lương nằm gác tay lên trán ngó lên trần, nhìn ngoài sân. Mênh mang theo dòng chảy suy tưởng về quá khứ lạo xạo, chông chênh một tương lai khuất lè trước mắt. Một dấu hỏi luôn đặt sau những sự kiện của anh, của mẹ anh, của cha anh. Và lời giải đáp mãi thinh lặng ấy nối thành đau buồn. Đau buồn trường lâu đọng lại thành những hình khối bê tông của tri giác, đè mệt lên cái suy nghĩ xác xơ đượm màu cơm áo.

Tôi nhợt nhạt theo sau.

Tôi ngợp hẫng giữa một loãng khí bao dọc hai bức tường cao nghệu. Từng hơi thở trôi ra dường như bị dựng bật, xốc lại vào mũi, rã rượi. Chưa bao giờ tôi có cảm giác chạm đụng vào điểm tận cùng của hình thể và nhận ra cái giới hạn chật hẹp, cái tù ngục quanh bao. Vô vọng và tẻ nhạt. Và mùi tẻ nhạt đó cũng làm bóng Lương thêm co lại, rút nhỏ giữa hai vách tường đông đặc, đơ cứng một vô tri. Tôi ngó góc rêu xanh mọc hoang dưới bức tường vôi cũ. Tôi nghe một lắng đọng chìm dần, một im lặng trường dài kéo con đường xa mút. Tôi thấy mình đi thật lâu. Đích đến nặng mỏi mòn. Gót chân sắp tê đi. Đầu gối gần mệt rã. Tôi thều thào hỏi anh sắp đến chưa, Lương cuối đầu đi chẳng quay lại, bảo rằng “sắp sắp”.

Tôi gặp Lương ngày hôm qua. Ngày tôi né mưa trong căn quán nhậu vĩa hè, quây quần những chiếc áo xanh đẩm mồ hôi sau một đêm dài bốc vác. Tôi chú ý đến Lương trong cái thế nâng ly rượu lên trong buổi sáng ngày đó. Một khuôn mặt rã rời. Một cái cầm ly gọn vô vọng. Một cái ngửa cổ cong hờn tủi. Một cái uống rộng đớn đau. Một cái nuốt trôi nghẹn nghẹn. Rồi tôi nhận ra Lương, nhận ra người bạn học cũ trong những tháng năm dài giữa Sài Gòn rộn rã.

Lương đây rồi! Lương bạn tôi. Lương của những ngày vất vả giữa giảng đường đại học. Làm thuê, vác mướn. Oằn nặng vai trong chợ đêm dài. Rệu rã chân sau chiếc xích lô giữa những con đường lớn Sài Gòn. Lương của những tháng ngày mỏi mệt đọng thành cái hằn sâu trong hốc mắt, thành làn da sạm đen, thành những rụt rè xa cách. Lương của một quyết định rưng rưng chấm dứt giấc mơ học hành của mình, vì như anh nói không ai có thể cùng lúc đi trên hai con đường riêng biệt.

Lương đây rồi! Lương con của một người mẹ mù loà vì bệnh tật. Lương con của một người cha lẻn trốn đi vì không muốn cưu mang một người vợ sẽ mãi mẫm mò trong bóng tối. Lương của một mối tình dứt đoạn. Lương, người chồng của một người vợ không muốn chăm sóc một người già đã mù, đương mù và sẽ mù. Rồi một đêm đen, quanh một mãng tối vây phủ xù xì, quanh một im lặng tịch trầm. Một đêm Lương bốc vác ngoài chợ đêm, trước căn nhà xó nhỏ, có tiếng chân vội vàng dẫm lên tàn lá vú sữa giòn, lên những yêu thương nồng, lên những hi vọng đời. Nàng ra đi. Nàng chạy tìm một tương lai khác. Vứt bỏ một quá khứ tồi tàn nằm biệt tại sau lưng.

Tay tôi xiết vào tay Lương. Trong cái bắt tay, tôi nghe vết nhám mòn chay dựng chạm vào xót xa, chà xát tận ngậm ngùi. Cúi nâng một ly rượu cay. Ngửa hớp một hơi nồng. Tôi nghe một khắc khoải vọng thầm: Có những điều mở ra, đôi khi, không thể nào kết thúc. Mơ ước và cố gắng chỉ là những gia vị của cuộc đời.

Tôi theo sau Lương.

 Qua cây bàng khuyết lá mọc chơ vơ ngay góc quẹo. Nhà anh kia, mười năm qua vẫn nằm đó. Dưới tàn vú sữa mọc che, trên mái tôn xanh màu rêu đọng, những lá úa rũ đầy. Theo thời gian, những nhà khác lớn lên, hẻm nhỏ cao dần, bỏ lại nó thành căn hầm đi xuống như một pháo đài của quá khứ khó nghèo.

Chúng tôi lần bước xuống.

Nghe tiếng chân người lộp cộp. Bà mẹ Lương chống gậy lò dò bước ra. Một cơ thể yếu già. Một tuổi đời chạm ngõ. Một tóc bạc trắng màu. Một bàn tay chạm vào cánh cửa ván sột soạt. Bà húng hắng ho rồi hỏi: “Lương! Con về đấy à”, Lương đáp “dạ”.

Tôi đến gần cầm tay bà. Trên làn da mỏng và xương của một đời người sắp trở về thế giới của trút bỏ, vẫn chưa thôi quên ngồi bên góc cửa đợi chờ và hi vọng. Năm tháng và thời gian đã tắt vụt trong đôi mắt đựng một màn đêm đầy tối. Không hôm qua. Chẳng ngày mai. Cái nhận thức mỏi mòn trụ lại như con thuyền trôi lạc giữa biển gió khơi trời, quanh hư không trải rộng, cô đơn hướng nhìn một vành trăng, một mặt trời theo một ngóng đợi trường dài.

“Má còn nhớ con không?”.

“Ai đó? Bạn con đến chơi đấy à!”.

“Anh Hiến, bạn học con hồi trước”.

Hai tiếng “bạn học” vừa nghe như chạm vào một sâu thẳm buồn đau. Một thất vọng dựng trào. Bà chơi vơi. Làn da nheo rúm lại. Nước mắt rớt vào đêm. Tôi tưởng như sự sống và cái chết nơi bà đang cách nhau bằng một sợi chỉ mỏng, một làn hơi thở nhẹ. Vội đỡ bà ngồi xuống ghế, Lương rót ly nước mát đưa mẹ và ra hiệu cùng tôi bước ra ngoài sân.

Giữa một tịch trầm của thời gian chuyển lưu vô tận. Quanh mùi hương đọng lắng trong gió chiều lặng khép. Chơi vơi ngó Lương đứng nghiêng thân dưới tàn vú sữa đang mùa đơm bông trái. Tôi thấy câu trả lời của dấu hỏi chấm đặt sau cuộc đời anh, vẫn trống và vẫn trắng.

Nguyễn Văn Hiến (Bạc Liêu)

Read more…

Cuối năm, khi những dãy gió rét mùa Đông Bắc tràn về, Bạc Liêu choàng lên mình một màn sương sáng ủ mỏng. Hơi lạnh hạ xuống tận chân người, trôi lơ vơ như đám mây trời, ve vuốt lên làn da quen chịu mùi nắng nóng, làm co ro và xám xanh. Từ ngoài kia đại dương, gió biển tràn thổi nhẹ quanh quanh phố phường, lướt lên những hàng me xanh mới màu trái non. Trong buổi trời gần xuân, những chiếc lá nhỏ xíu thả mình bay lững lơ, rơi xuống và đậu lên mái của dãy nhà xây theo lối kiến trúc Pháp cổ, nằm im nghe một lắng đọng dịu mềm rêu phong ướp lạnh.

Khu làm việc hành chính, nơi làm việc của tỉnh trưởng Bạc Liêu thời Pháp thuộc, được che mát dưới những tàn cây bồ đề và hàng dương già cũ, một thiết kế hoàn chỉnh để người và cây gặp nhau trong một lắng đọng của thiên nhiên, đạt đến một thư thả trong những rối bời bận rộn. Giờ đây, những cánh cửa xanh đã khép lại, im lìm. Đôi lúc, bàn tay gió kéo đến gõ gõ giật giật. Không một tiếng vọng lại. Không một lời đáp trả. Một trăm năm, thời gian quá lâu để cho những hào nhoáng kia còn đọng lại. Bóng cũ, người xưa. Tất cả đã vùi chôn vào đất.

Vài năm trước, khi vào đây tôi quen một ông lão làm vườn có mái tóc đượm màu mây, thời gian bỏ sót những vệt sóng trườn trên làn da, dẫn tôi đi xem từng chỗ một trong dinh, ông huyên thuyên kể về lịch sử từng căn nhà, từng góc cây, chiếc đồng hồ đá, từng kỷ niệm riêng về ông nội lão, người từng làm nhân viên hành chính trong dinh cơ này. Ông nói những ngôi nhà kiểu cổ còn rất nhiều ở đây, ngoài kiến trúc Pháp dễ nhận ra là những cái cửa sổ rất lớn được xây dựng trên cao để đón gió biển. Những cơn gió đến từ biển thổi vào cửa sổ, gió chạm các vách ngăn, gió luồn xuống tầng trệt, gió lùa vào cả những căn phòng kín. Nheo nheo đôi mắt ngó xa xăm trời, tàn thuốc vừa cháy rụi đến tay, giọng ông chùng xuống tiếc nuối, ở nhà cổ là có một máy điều hòa thiên nhiên với năng lượng của gió và biển.

Đi tiếp vài trăm mét, Nhà Lớn, dinh thự của Hội đồng Trạch nằm cạnh sông Bạc Liêu hiện ra trước ánh nắng chiều vàng nhạt. Những mãng tường, chiếc cầu thang dẫn qua mấy tầng lầu, các bu-long… tất cả vật liệu để làm ra ngôi nhà kia đều đến từ Paris, chở trong con tàu lớn, lướt trên luồng sóng dữ, xuyên qua các đại dương và xây lên bằng bàn tay của những người thợ được chọn lọc. Người xưa thật biết ăn chơi. Không biết bao nhiêu hạt lúa do tá điền làm ra, bao nhiêu mồ hôi đã thấm vào đất, bao nhiêu công người oằn lưng trên những cánh đồng thẳng cánh cò đã bỏ ra đủ để đổi lấy cơ ngơi ảo vọng này.

Trong buổi chiều nhá nhem, chiếc Austin Mano thời thượng từ từ dừng bánh trước cửa lớn. Một dáng người sang trọng mặc áo vest trắng, tay cầm gậy batoong, đầu đội nón hồng mao bước xuống. Cổng mở. Những người đầy tớ mặc bộ bà ba đen đứng xếp hàng, khoanh tay, cuối đầu chào Trần Trinh Huy, tay công tử ăn chơi nổi tiếng Nam Kỳ Lục tỉnh. Những ngọn đèn măng xông được thắp sáng lên trong dinh và ngoài sân. Tiếng đàn kìm khải lên điệu nhạc trầm. Bóng người thiếu phụ buông rơi mái tóc buồn trên lưng, ngó đôi mắt mòn mỏi, khuôn mặt héo hắt về phía xa, một vệt mờ khói khỏa lắp bóng người đi biệt dạng. Quá khứ được kéo về qua màn kịch được dựng lại cho những du khách hiếu kỳ xem rõ.

Bỏ lại thành phố sau lưng, đi theo con đường thẳng, ta nhìn thấy một cung trời, một mãng biển hiện ra cuối điểm dừng của nhận thức hạn hẹp. Bên bờ biển này, vào đợt thủy triều rút, mực nước tụt xuống, bờ cát nhô ra vàng. Tháo giày, bỏ dép. Đôi chân trần chạm vào đất chạm nghe mát lạnh, vài cơn sóng biển mỏng tang hiền lành tràn vào những dấu chân bỏ lại. Dăm bóng ngư dân nghèo cuối lưng cong cong tranh thủ kéo lưới trong dòng nước cạn, vài kẻ vung chài lưới vẽ lên mặt nước một hình tròn lỏm, có người trầm mình xuống nước, nhẫn nại chạm tay vào cát tìm kiếm và thu hoạch chút gia tài biển bỏ sót. Thủy triều lên. Người dạo mát, kẻ bám biển quay vào. Nước biển được rót tràn bờ, mênh mông. Tôi ngó vào giỏ của một cậu bé tóc ngắn có làn da đen màu trộn giữa biển mặn và nắng đổ, thấy vài gram tép, cá lưỡi trâu, dăm con ốc và sò huyết đựng lưng chừng. Công sức đủ cho một buổi cơm sáng nghèo, đôi khi, cậu bán lại tất cả thành quả cho những du khách nhiệt tình, nhận tiền, cậu nhét vào lưng quần và đi về phía hàng ghe neo đậu.

Lựa một chổ ngồi, từ nhà hàng Hương Biển nhìn ra ngoài khơi, trên nền trời và nền biển, những chiếc tàu cá xếp thành hàng đang vút đi về phía xa, nhỏ bé và mất dần sau vệt mờ xa khuất. Hình lặng, âm động. Giữa tỉnh mịt của mênh mông biển và trời, tiếng sóng chạm bờ nghe như điệu nhạc chờ phát sau tấm phông màn sân khấu, khán giả đợi thêm một cảnh, nấn ná xem thêm một kịch đời. Âm và ảnh đó đặt ta vào tâm trạng nhẫn nại của người đi, hi vọng của kẻ ở lại cho một nhóm người trên một con tàu nhỏ, trên một biển rộng, trên một muôn trùng sóng gió, trên một rủi ro nằm lại giữa dòng nước lạnh ngắt. Ngư dân đã dựng lên sát mé biển này hình tượng một người mẹ, người mẹ của chung tất cả loài người, Quán Thế Âm Bồ Tát tay cầm bình nước cam lồ và nhành dương liễu đứng thanh tịnh nhìn về khơi xa. Tình thương từ trái tim mẹ sẽ nối sợi dây đến với người lênh đênh, đêm và ngày, tuần và tháng, cho đến khi những khuôn mặt cũ trở về nhòe nhạt sau làn hương khói dâng lên tạ ơn mẹ. Từ một bức tượng tôn thờ mẹ của ngư dân, giờ đây đã có một ngôi chùa mọc lên, những nhánh hoa vô ưu nở đỏ trên cành, khách hành hương chiêm bái có thêm những người chưa đi biển, người mới lần đầu biết biển.

Nắng tàn. Mặt trời rời rã kéo lê những đường ánh sáng vào mái nhà tiếc nuối, đắp chăn đêm ngủ vùi trong lời ru sóng à ơi. Tháng giêng, chiều buông, màu xám đen kéo đến vây quanh, đôi mắt nhạt tù mù, rừng cây tô phết màu lên hình khối. Khi thị giác vô hiệu, những thanh âm của sóng từ đại dương mênh mông thổi về, thành điệu hò khi nhớ mẹ, thành bản tình ca cho đôi vòng tay siết chặt, thành lời vỗ về cho kẻ cô đơn lai vãng tìm lại chút kỷ niệm mong manh còn sót lại giữa dòng thời gian chảy cuộn.

Bạc Liêu, tháng giêng, mùa biển trời xám trăng khuyết. Có con cò lạc bầy chao đảo bay trong gió, khản giọng gào thét. Tìm mẹ? Tìm bạn? Tìm người tình mến thương trong côi cút? Thì ra, đôi khi mãi bận rộn với thú vui riêng tư, với chút e è đã làm nó chểnh mãng với những mảnh quan tâm, xa rời tình thân thiết, làm mòn héo khúc đợi chờ và khi giật mình nhìn lại. Hút vào bóng tối thẩm sâu, chơ vơ trong trống vắng, lầm lũi giữa rộng rãi ngun ngút… mọi thứ đã vút bay, biệt tăm cùng nắng sáng. Sóng gọi tên lạc loài, gió nâng đôi cánh mòn mỏi thời gian lướt trên hư không đem đến cánh rừng đước ngập tràn cuộc sống chim thú. Đưa kẻ lang thang muộn mằn trở về tổ, bầy đàn rúng rính đón, nhảy múa trong làn sương thấm hơi biển kéo về thấm ướt cánh áo.

Tháng giêng, mùa trăng khuyết, màn đêm tối đen. Trên khung cảnh lẵng tịnh đó những đóm đèn màu đỏ tươi được vẽ lên, sáng leo lét từ những con thuyền đánh cá quăng neo, nối đuôi thả mình lắc lư. Những tấm lưới trắng cuộn tròn nằm gọn khoan thuyền trước, nghẻo đầu nghỉ ngơi chờ đợi, dăm khi nhả ra lời bông đùa vu vu với gió, ngửa mắt nhìn trời đêm thanh bình yên ả. Trong bước chân chông chênh sóng, khách mỏi mê vì xuôi ngược đời người ẩm ê trí xác nên muốn dừng lại, nằm xuống và trút bỏ. Một bình rượu và hai túi sầu muộn trộn lẫn mang ra. Ngửa cổ nuốt màn đêm. Chếnh vếnh say.

Bình minh lên, từ giã biển mặn, ta dạm bước lang thang trên con đường cong cong rợp mát bóng nhãn, những hàng tre ngã đầu nghiêng nghiêng hai bên. Tháng giêng không phải mùa nhãn chín nhưng ghé lại và ngồi xuống đâu đó dưới những hàng quán trên vùng Giồng Nhãn, ăn đặc sản biển và loại uống rượu được chưng cất từ những trái nhãn chín đượm mùi hương là điều chẳng nên bỏ qua.

Bước vào quán, bạn thấy tay đầu bếp cầm cọ chuối thoa chút dầu mỏng lên chiếc chảo nóng, đổ chén bột nhỏ pha màu vàng nghệ vào và lắc lắc cho bột tràn mỏng theo hình tròn. Bánh sắp chín, đầu bếp bỏ nhân trộn thịt vịt bằm, tép bạc, đậu xanh, giá sống, cà rốt băm nhỏ vào giữa bánh và cuộn lại. Nhận chiếc bánh xèo còn hơi nóng bay phất phơ từ cô gái mặc áo bà ba tím nhoẻn cười nụ làm khách càng thêm đói. Dùng tay xé một miếng bánh xèo vừa miệng ăn, gói lại bằng những món rau sống miệt vườn gồm lá xoài non, đọt cóc, đọt sộp… chấm vào vị nước mắm thấm. Nhai chầm chậm, nuốt nhè nhẹ. Ta nghe vị chua của lá cóc, vị chát của đọt sộp, vị ngọt của thịt, vị bở của tép và mùi nghệ thơm trong chất bánh giòn tan. Một ly rượu nồng đượm mùi nhãn uống vào. Tất cả tan xuống, tỏa ra và thấm dần lên vị giác. Mùi bánh, vị rượu đem tới và đánh thức những tình yêu còn chìm trong mê ngủ của khách, tình yêu dành cho biển, tình yêu dành cho những điều được tạo hóa ban tặng cho người - thiên nhiên khi còn cuộn mình ngủ trong mộc mạc.

Nguyễn Văn Hiến (Bạc Liêu)

Read more…

Tháng sáu mưa mùa dây dưa. Nắng nôi biệt dạng ba hôm, trông bầu trời u ám, những đám mây xám đen ngùn ngụt, nặng nề lững thững chậm trôi quẩn quanh trời.

Sau trận mưa dài từ ban sáng đến giữa trưa, con sông sau nhà óc ách lắp lém liếm bờ đê, nước sắp dâng cao đến tận sàn nhà. Tuân bước lại cửa sổ đứng nhìn ra. Mưa vừa dứt hạt. Nước còn đọng trên mái lá lưa thưa như hàng mi rũ mềm trước cửa, đóng thành giọt, chảy rớt xuống. Trước mắt anh mãng lục bình vừa nhuộm lên màu xanh non tươi tắn, mềm dịu đậu lại cạnh vạt dừa nước ngửa bụng, ôm gọn tàu lá già héo gãy đổ co rút thân mình trong dòng nước lạnh cạnh mé sông.

Tuân đặt chiếc giỏ đệm xuống mặt bàn. Anh bật lửa đốt thuốc rồi hít một hơi dài. Đầu thuốc bập lửa sáng lên như hòn than đỏ tròn, dần cháy vào gốc, trả lại những tàn tro xám chực hờ rơi xuống. Anh thở. Làn khói trắng cuộn ra táp vào mặt, phết mờ tầm mắt, bay lững lơ lên không rồi trốn mất trong những vạt lá của mái nhà. Tuân bước đi. Anh hơi cuối đầu. Nhìn xuống miếng ván sàn nhà bóng nhẵn, anh thấy vài vết hằn còn in mờ, vẽ lên bằng đất, mấy hình ngón chân từng dồn lực bám xiết, mấy hình gót chân từng qua những lặn lội trên bờ đê trơn ướt. To bè. Thon dài. Nhỏ xíu. Tuân ngồi xuống, xòe bàn tay để mặt ván và làn da cách nhau bằng một sợ chỉ mỏng tang rồi kéo qua, lướt lại. Anh nghe, dường như, trên những bàn chân bỏ lại vẫn còn hơi ấm, tỏa ra, chạm vào mắt, xòe cay cô đặc thành một giọt nước, rớt ra, rơi xuống, lọt thỏm qua khe ván sàn nhà hở.

Tuân còn nhớ hôm về bên nhà vợ ăn tân gia, mừng căn nhà xây kiểu Tây mới mọc trên miếng đất điền thổ qua bao năm chỉ cất nổi nhà lá. Tiệc tùng thâu đêm. Gia đình hoan hỉ, làng xóm rộn ràng. Người ta vui cho nhà chú Ba, hãnh diện giùm cho cả vùng Kênh Cùng mênh mông đồng lúa đã có thêm một thành viên giàu có. Chú Ba thích thú. Người nông dân gần năm mươi tuổi đời, tóc mái điểm sương, trong buổi tiệc ngà ngà say, mê mẫn ngó bức tường xanh, thỏa mãn nhìn xuống nền gạch lót trắng, nghiêng mặt, đảo mắt nhìn chậm rãi từng khuôn mặt khách trong bàn tiệc. Ông nhếch mép:

“Nhờ có con gái đẹp. Nhờ có thằng rể Đài…”. Ánh mắt chú Ba dừng tại khuôn mặt Tuân. Tự nhiên anh cảm thấy sượng sùng. Tuân ngó ra ngoài sông trời. Nắng quét, nóng đổ. Màn hơi bốc lên rung rung che một dãy đồng xanh kéo dài mút xa tận góc trời, nhòe nhạt. Bụi tre trước nhà gục đầu soi bóng nước, đổ nghiêng nghiêng, lá vàng héo rũ rơi đầy gốc.

 “Còn thằng rể Việt. Vô dụng. Nghèo rớt mùng tơi”. Chú Ba hớp rượu. Vỗ vỗ tay vào đùi. “Hận hảo”. Chú ngửa cổ cười sằng sặc. “Nhà mới còn có đủ đồ luôn. Tủ lạnh, tivi mỏng te, bếp ga, đầu chảo xem đá banh nhá…”.

Mười mấy đôi mắt trán mỏng một xót xa đổ dồn về cùng hướng. Người Tuân rúm ró. Thẹn thùng rót vào. Uất ức tràn ra. Hoàn cảnh này làm anh nhớ đến chuyện con chuột đồng bị đoàn người săn đuổi, hốt hoảng trốn chạy vào hang. Kẻ bươi móc, người bới đào. Ngõ cụt, đường cùng. Nó bị tóm chặt trong lòng bàn tay. Run rẩy chân, thoi thóp thở. Giẫy giụa nhận ra là mình sắp sửa phải chết… Giữa lúc mặc cảm khê nồng nung đỏ khuôn mặt, một bàn tay vỗ lên vai, Tuân thu lại ánh mắt trôi nổi, quay sang nhìn Tư Đờn Cò, bắt gặp hai hàm răng nhuộm vàng màu khói thuốc cười nhe nhe:

“Có thằng rể hiền lành như vầy là quý lắm nghe anh Ba!”. Dường như có một suy nghĩ khác xuyên qua, dùng dằng kéo, chú Ba gật gật đầu rồi ngó lơ. Chợt có tiếng ai đó nói xen vào:

“Uống đi! Sao ngâm hoài vậy hai Hến”.

Một loãng khí rỗng rơi vào đầu Tuân, một cánh đồng khô từ ký ức trôi về, một thẳm nhìn không sự sống, một lăng kính nhạt thếch áp đè lên hai tròng mắt. Cảnh nhạt, người bạc. Tuân thấy chiếc xuồng neo đậu đứt dây trôi lãng đãng. Không bến, chẳng bờ. Thấy mãng lục bình trôi. Không bờ, chẳng bến. Cảm thấy cổ họng nghèn nghẹn đăng đắng, khô khốc. Tuân lí nhí xin ra khỏi bàn. Anh đứng dậy đi lêu vêu ra phía sau nhà, bên tai vẫn còn nghe câu nói cũ vừa lặp lại:

“Nhờ hết vào thằng rể Đài”.

* * *

Ừ, thì nhà Tuân nghèo! Khó khăn rào chặn tương lai như bao mảnh đời trai tráng khác trên vùng đất này. Sáng ra đồng làm, tối về quấn chiếu ngủ. Có học hành nhưng chữ chẳng hề đọng lại trong đầu, như nước đổ lá môn, dễ bay hơi khi nắng trời sớm đến. Tuân nhận ra học vất vả hơn làm, thế là bỏ từ lớp bảy, cưới vợ lúc mười tám tuổi. Gia đình có hơn hai mươi công ruộng, năm anh em trai. Chia ra, phần đứa út mười công, còn lại bốn anh em mỗi người chừng ba công. Thế là cuộc sống anh từ một chữ “nghèo”, giờ cộng thêm chữ “khó”. Một lo lắng. Và thêm một lo lắng nữa. Chất chồng lên.

Gia đình vợ ban đầu cũng nghèo như nhà anh, nghĩa là môn đăng hộ đối, cân bằng gốc ngọn. Từ ngày dạm hỏi cho đến lúc cưới chẳng thấy ai chê thằng rể nông dân bần khó, ngược lại còn khen nó hiền và biết chịu đựng vất vả. Vợ cưới về. Ra riêng trong căn nhà sàn có diện tích tròn hai mươi bước chân vuông. Năm sau có thêm một thằng nhóc. Ruộng cày chưa đủ sống thì Tuân đi làm mướn. Đầu kênh góc vườn, lang bạt kỳ hồ. Mọi chuyện éo le bắt đầu từ đợt cha vợ bệnh nặng phải đưa lên tận Sài Gòn cứu chữa. Cửa nhà túng bấn. Mẹ vợ phải vay đầu làng, mượn cuối xóm. Sau hai tháng về, cha vợ khỏe lại nhưng cảnh nợ đã đeo mang. Thấy đó, Tuân buồn nhưng anh chẳng biết làm gì hơn ngoài quan tâm và hỏi han. Rồi tự nhiên anh mặc cảm vì mình quá nghèo, hễ khi đến nhà vợ anh rụt rè hẳn đi. Sau nợ nần, đầu óc mụ mị, cha mẹ vợ nhìn thằng rể vô dụng càng thấy chướng mắt, tình cảm nhạt nhẽo dần.

Trong cảnh nhà khốn đốn, một hôm, có người bà con từ Sài Gòn xuống nói có quen thằng Đài Loan giàu lắm, hắn sang Việt Nam muốn tìm vợ, phải gái còn trinh, chỗ nào hắn ưng, lễ hỏi hắn cho hai ngàn đô Mỹ, cưới xong tặng tiếp năm ngàn cho bên vợ làm của hồi môn. Nhà còn đứa út gái cao ráo xinh đẹp, mới lớn, tròm trèm mười tám. Chịu cho nó ghé xuống xem mặt, nó cưới liền trong tháng, có tiền ngồi hưởng phước. Nghe bùi tai, thấy sáng mắt. Vợ chồng chú Ba đồng ý cái rụp.

Sau đám cưới rình rang với My, thằng A Phận, tiếng Việt là Phùng hay Phụng gì đó, còn ở lại nhà chú Ba mấy hôm. Ngày nào hắn cũng quẩn quanh bên vợ, mặt ngời thỏa mãn, lẽo đẽo theo nhìn My hái rau, lốc thốc theo ngó My rửa chén, miệng xì xào “hận hảo” “hận hảo”. Mỗi khi hắn xì xì xồ xồ, dù nghe tiếng hiểu tiếng không, lần nào My cũng ngã ra cười ngặt nghẽo. Bên trái nhà, chú Ba lúc ngồi góc ván, khi nằm trên võng, suốt ngày lẩm nhẩm mấy chữ Việt phiên âm Tàu viết nguệch ngoạc trên tờ giấy để học giao tiếp với con rể. Hai ba hôm thì chữ thấm. Tới bữa cơm, chú xổ một tràng:

“Nị…nị, lại xi phạn nè…”. Hắn trố mắt. Xong ra dấu ý nói cha vợ số một rồi cười hềnh hệch.

* * *

My theo chồng được gần hai năm thì điện thoại về nói con mời cha mẹ bay sang Đài du lịch một tháng. Hai ông bà lúi húi sắp xếp đồ đạc cá nhân. Xong ra đi trong hân hoan, vui sướng và nghạo nghễ.

Tròn tháng. Ông bà lỉnh kỉnh vali trở về, mới tới đầu kênh, nhiều người nhìn thấy giật mình khen ở Đài mới một tháng mà ông bà trắng ra, chất ruộng nhạt nhạt, đi đứng khoan thai. Chú Ba cười cười. “Hận hạo…hận hạo…”.

Về đến nhà, thím ba ngồi phân quà chia ít kẹo đậu phộng, bánh dứa và trà trân châu cho mấy người thân kéo đến thăm. Chú Ba đứng trên ghế treo hai bức tranh phong thủy mua từ bên Đài Bắc, khoe được thằng rể đích thân viết chữ đề tặng, quý lắm. Mấy đứa nhỏ tụ lại, đầu ngó mắt nghiêng, thằng Đen cười khì khì:

“Ngộ! chữ gì như con trùng hen tụi bây”.

“Biết cái gì. Chữ thư pháp của người ta”. Chú Ba nói như quát, mấy đứa nhỏ tản ra đi.

Khi bà con ra về hết, thím Ba ngồi trên ghế sa lông, kéo vợ Tuân lại gần và nói:

“Con My nó kiếm cho bây được một chỗ làm. Đi đi! qua bển cho có chị có em.”

Vợ Tuân ngó ra ngoài thấy chồng đang ngồi quay lưng lại, khói thuốc vòng ôm sau mái tóc.

“Sao con đi được má, còn anh Tuân, còn thằng Đen nữa”. Người phụ nữ trả lời với giọng tiếc nuối.

“Bỏ phức cái thằng nghèo đó đi. Mày ở với nó chừng nào mới khá được. Đi qua bển kiếm tiền gửi về nuôi thằng Đen ăn học”. Thím Ba nguýt dài và quyết định:

“Qua bển con My làm mai cho một thằng Đài chết vợ, nhà nghèo. Nhưng mình tính xa. Kết hôn với nó, ở vài năm, xong kiếm cớ ly dị. Được cái quốc tịch thì tự do đi làm”.

Vợ Tuân thẩn người. Chị như kẻ ở trong bóng tối chơi vơi lâu ngày nhìn thấy một ngọn đèn sáng lấp ló, một dấu hiệu le lói, một mốc để chấm dứt nghèo hèn, một cơ hội đổi đời, một thênh thang hi vọng. Nhưng chị lơ là, chị không thấy một người quay lưng, hai tròng mắt rưng rức, ba cái ngó nhìn bâng quơ ra ngoài bụi tre già rũ bóng.

Nắng chiều rớt xuống đỏ hoe.

Và chị đã quyết định.

* * *

Mặt trời tắt nắng từ lâu. Màn đêm tràn đến nuốt dần từng mãng thiên nhiên vào hình khối, cánh đồng gọp xám, dòng sông sạm đen, chòm lục bình phết nhòe, vạt chuối quệt mờ. Tầm mắt ảo lòe đi. Một ánh sáng vừa được thắp lên từ ngọn đèn dầu trong căn nhà sàn nhỏ. Một màu vàng đỏ nhuộm lên không gian mấy mệt nhoài, áp lên người bao bức bối. Tuân ngồi bên mép giường, cuối đầu, chân thả lỏng, vô thức đong đưa. Anh nhìn xuống khe ván hở, một vệt ánh sáng như nhát dao bổ xuống bên dưới dòng sông tối om, có một đổ vỡ nứt ra.

Vợ Tuân ngồi cạnh ngọn đèn đặt trên chiếc bàn gỗ, chị kéo thả mái tóc dài ra trước ngực và chải. Nhìn thấy chiếc bóng xiêu vẹo trên vách, chút chạnh lòng, thi thoảng, chị liếc mắt ngó lên khuôn mặt sạm nắng đang rầu rầu. Ngoài sân tiếng nhái tiếng dế kêu râm ran, dăm cơn gió kéo đến chui rúc vào mái lá cười lao xao. Những âm vẳng quen thuộc, những hình đọng thân thiết. Một khuôn mặt, núi cảm tình. Hai đôi mắt, biển yêu thương. Tất cả chúng đã không còn đủ sức níu kéo chị. Cũng như đã buông cho một dòng dứt bỏ bắt đầu từ lâu trên vùng đất này. Bé Hai. Bé Sáu… Vắng bóng. Út Năm. Út Hết… Biệt tăm. Chẳng ai còn. Và chị tự nhủ mình chỉ là một trong số ấy, vậy thì, cứ an nhiên mà đi, cứ dửng dưng mà lên đường. Chẳng hối hận. Chẳng quay đầu. Rồi chị xoay lại nhìn anh, thong thả nói:

“Tháng sau em sang Đài Loan đi làm công nhân”. Cái bóng nằm đổ xuống giường, tay gác lên trán, ngó đăm đăm lên mái nhà ám màu khói bếp.

 “Thằng Đen thì em gởi bên má cho nó dễ đi học”.

“…”

“Anh thì muốn ở nhà hay đi đâu đó làm gì cũng được”.

“…”

“Em đi làm có tiền sẽ gửi về bên má giữ giùm. Anh có túng bấn gì cứ qua đó mà lấy xài”. Cái bóng trở mình, nằm nghiêng, ngửa mặt vào vách, quay lưng ra ngoài.

“Em tính rồi. Anh có đồng tình hay không em cũng đi”. Chị nhỏm dậy, bước ra phía sau sắp xếp lại mấy bộ quần áo bỏ vào túi xách.

“Em về luôn bên má. Ngày mốt đi Cần Thơ học tiếng”.

Vợ Tuân nói xong bước ra cửa, nhanh tay kéo miếng ghép đan bằng tre đóng lại. Tiếng cọt kẹt trộn vào tiếng dế tiếng nhái.

Cái bóng nằm và nghe rõ từng thứ từng thứ. Tiếng bước chân chạm dần xuống cầu thang, tiếng gió cuộn vào tóc, tiếng người đi còn vọng lại chơi vơi.

“Tui qua bển lao động, nhưng yên tâm đi, tui không có phụ anh đâu”.

Và rồi tất cả mất hút trong màn đêm dầy tối. Hun hút.

* * *

Tuân đứng dậy, vớ tay lấy chiếc giỏ đệm đặt trên mặt bàn. Anh bước dần ra cửa. Đi lần hồi xuống cầu thang. Đến ngã ba đường. Tuân quay lại. Ngó mềm từng vạt lá, từng vết sàn mòn chạm. Bên trong ngôi nhà kia, ở tại góc sân này. Từng có một cố gắng ấp ủ, một hy vọng vun đắp, một niềm tin chăm bón còn chưa kịp trổ hoa.

Mưa dứt. Bầu trời vẫn âm u. Tuân quyết định đi. Lần này anh không ngoái đầu. Sài Gòn đang vẫy gọi.

NGUYỄN VĂN HIẾN (Bạc Liêu)

Read more…

“Anh có nghe mưa đang rơi ngoài kia”.

Tài đứng dậy, đi về phía cửa sổ. Từ trên cao nhìn xuống, trong ánh đèn vàng lấp loáng, những hạt mưa vẽ đường dài nghiêng nghiêng, rạch lên không gian mấy vết xướt hằn lạnh lẽo. Vệt nước lao rớt từ trời, phớt đè nhành cây trứng cá nhỏ bé xơ rơ rạp lá, co ro nép mình bên góc tường bâng quơ nhìn trời giông kéo tấm bạt ngoài hiên nhà dưới kia run bần bật. Tài nghe tiếng mưa chạm vào đường phèn phẹt, bỏ lại những đau rát loang lổ, nhấn con đường ngợp chìm trong nước, quầy quẫy tìm chút khí thở rẫy đầy trên xa cao.

Tài thở một hơi dài, luồng khí nóng trôi ra, chơ vơ bám vào tấm kiếng cửa sổ một màn hơi mờ mờ, thắp nỗi nhớ quê sáng lờ lờ như ngọn đèn dầu lụn tim. Nhìn hạt mưa kia, nghe tiếng rớt này, Tài nhớ lắm những thanh âm của miền quê đồng cũ. Tiếng lộp độp rơi đều trên lá chuối, tiếng lào xào xuyên qua tàn cây vú sữa nhuộm màu đỏ cốt trầu của ngoại, tiếng con rạch trước nhà lốp bốp hứng mưa nhảy nhót liên hồi trên mặt nước chiều rụi. Ở đó anh có Thu, có những kỷ niệm chạy dài trên bờ ruộng, hôm ngồi câu cá, buổi thả diều chạy trật chân làm Thu ngồi khóc. Ở đó, trên con đường ngơm ngớp sình lầy trơn ướt sau mưa, có đôi bàn tay dìu nhau líu ríu chậm rãi bước đi, mùi bùn lững thững bay theo đến tận trường. Hình ảnh đó giờ xa xôi quá. Chòng chành xa trong đôi mắt của Thu. Chập chờn xa trong suy nghĩ của Thu. Xa thật xa. Tài muốn nhắc đến sông Hậu, nói về mấy ngôi nhà lặng lẽ bên rạch Trà Và ngày cũ, nhưng biết Thu nào chịu nghe và muốn nghe, như bao lần trước.

Thu ngồi bó gối. Lặng im. Cái bóng phết nghiêng lên cửa sổ, nhuộm lên bàn tay Tài một màu xám mờ. Sài Gòn hiện ra trước mắt cô cuống cuồng những ánh đèn lung linh, giăng giăng mấy đường tơ sáng, dệt ra dãy lụa nhiều màu vắt vòng quanh những ngôi nhà nhiều tầng cao sững, bừng bừng hào nhoáng. Dưới kia, thành phố đó. Có ước mơ của Thu. Nơi những cửa hiệu sang trọng sáng đèn niềm nở, dăm chốn vui chơi xuyên đêm dài bất tận quen thuộc. Có Đức trong căn biệt thự màu gạch đỏ, nhởn nhơ với những vật dụng đắt tiền, ngoài cửa, chiếc Audi sáng màu sơn khoe dáng nằm đợi. Chờ chiếc iphone đổ chuông. Thu sẽ ra khỏi căn hộ. Thong dong theo chiếc thang máy thả dần xuống tầng trệt. Chỉ cần lướt nhanh qua hành lang tối Thu sẽ nhìn thấy Đức, anh đang đợi cô dưới đường. Thu sẽ có ngày nghỉ cuối tuần cùng anh, ở đâu đó xa thành phố, Đà Lạt lạnh đông, Vũng Tàu tràn sóng vỗ hay vượt ra tận vùng Tây Nguyên xanh màu rừng thẳm chiều núi.

Thu gặp Đức đã lâu. Lâu đến mức cô không còn nhớ rõ thời gian. Chỉ biết lúc cô sinh viên năm nhất hơi bỡ ngỡ bước vào quán cà phê Dòng Thời Gian, dè dặt chìa hồ sơ xin việc đã bắt gặp ánh mắt nhìn say mê của ông chủ. Làm việc chưa đầy tháng, Đức hỏi em có bồ chưa, Thu lắc đầu. Vài ngày sau những món quà đắt tiền đều đặn được đặt vào tay Thu. Đức bảo: “Yêu anh đi! Em sẽ có tất cả”. Thu ậm ừ. Đức lấn tới: “Yêu anh hay yêu mấy thằng nhải sinh viên cùng trang lứa đều như nhau. Nhưng yêu anh thì em sẽ có tiền, có xe, có nhà…”.

Thu lặng im. Thu nhớ cảnh người mẹ tả tơi bên đứng bên đường tiễn con tụt xa dần tầm mắt. Thu nhớ người cha héo da lầm lũi trên cánh đồng cháy nắng. Thu nhớ cô gái quê vật vờ xốc xếch, ngày đi Sài Gòn trong chiếc xe già thoi thóp run bần bật, đôi tay lo lắng siết chặt chiếc túi vải ngã màu đựng những đồng tiền bán vét mót những bao lúa cuối cùng. Chuyến đi đó kéo những bờ lúa, dòng sông mất hút sau vệt khói xe mờ; những nhà cao cửa rộng, mấy nhộn nhịp phố phường thay nhau lướt ngang qua lớp cửa kính đọng dày khói bụi. Rồi tiếng thắng dồn, xe đậu về bến, thả cô xuống giữa biển người xa lạ. Chân bước chập chờn. Dồn nén mặc cảm đựng đầy trong đôi mắt. Lần đó Thu đi. Thu quyết mình không trở lại. Dù sống, dù chết, Thu sẽ rời bỏ cánh đồng, chạy trốn mùi nắng khét da người chất ngất.

“Thu còn nhớ cánh đồng quê?”

Biết Tài hỏi thăm dò, Thu giả vờ không nghe, chẳng hỏi lại, lặng im nhìn dòng người trên phố. Ngó căn nhà hai tầng mặt tiền nằm dọc theo hàng cau lủng lẳng trái, chậu bông giấy trên sân thượng rũ bông đong đưa. “Biết bao giờ em có căn nhà như thế đó?!”, Thu chuyển đề tài, tay mân mê ly cà-phê đá chảy tan, nước thập thò trên miệng ly. Một trái trứng cá chín tím màu rụng cuốn, va đập trên mặt bàn, lăn tròn, rơi xuống, xuyên thấu vào khoảng không dày đặc. Vọng lên đôi mi dày của Thu, ướp cong một nỗi niềm, một tâm sự nghèn nghẹn. Bao nhiêu lời muốn nói với Tài, những giải bày dồn nén, Thu đã soạn sẵn trong dự định nhưng cuối cùng đành dùng dằng cất lại.

Thu gặp Tài thật bất ngờ, giữa Sài Gòn lớn rộng. Một lần cô lặng lẽ ngồi trước giảng đường đại học, Tài đến ngồi kế bên, hỏi có phải em là Thu, nhà ở rạch Trà Và, chỗ con nước chảy mềm ra miệt sông Hậu. Tháo chiếc kính râm đắt tiền đang đeo, Thu ngờ ngợ nhận ra người quen nhưng không nghĩ ra là Tài. Cô gượng gạo gật đầu. Đã quá lâu cô không trở về sông Hậu, cô quen mùi sôi động của thành phố, chán cánh đồng quê vắng ngắt lã buồn. Thu cũng không muốn trở lại bề ngoài của một cô gái quê xốc xếch, càng không muốn để mấy kẻ quê tò mò nhòm ngó, nghi ngờ một người quá sang trọng lọt thỏm giữa căn nhà nom nghèo khó.

“Chỉ có anh mới giúp đời em thoát nghèo”.

Đức thoả mãn nằm mân mê bầu ngực Thu, lặp lại câu thần chú quen thuộc, vòng dây vật chất dùng siết chặt, ràng buộc lòng chung thuỷ mà Đức biết rõ chỉ là tình hờ. Còn chung thuỷ còn tình, còn tình còn tiền; đến khi nào anh chán sẽ trả tự do. Đó là quy tắc của Đức dành cho Thu cũng như bao cô gái khác. Và Thu luôn giữ mình cô đơn, xa cách mọi mối quan hệ, từ chối mọi lời tỏ tình, săn đón. Cô học cách thôi gượng gạo, niềm nở mọi khi ở cùng Đức. Bao lần nhìn quanh bốn vách tường cao, Thu cảm thấy lẻ loi giữa căn chung cư quá rộng chỉ dành cho một người. Thêm một chỗ dành cho Đức, thi thoảng anh đến, yêu đương vội vàng, thoả mãn xong thì bặt tăm.

Thu biết cái cảm giác cô đơn giữa những bức tường thật đắng. Đắng như vị nghẹn họng chạy lên cổ từ bầu ngực se thắt, trong lòng bàn tay giày vò chao chao của Đức. Từ lúc gặp Tài, Thu nhận ra cảm nhận yêu thương của cô dường như chai sạn, khốc khô như đá sỏi phế hoang trên đồi cao núi dốc. Cô ghét lòng tự trọng quá mức, không thích mấy thói tham vọng của mình, vì chúng giam Thu lạc lõng trong cô đơn nhờn nhụa. Nhưng Thu chưa muốn dừng lại, cô không dám tưởng tượng ra một tương lai thiếu Đức hay thiếu những đồng tiền của Đức. Và Thu chịu đựng, mỗi ngày, mỗi khi ở cùng Đức, như lúc này. Dù mệt mỏi, dù Thu nghe vị đắng đặc quánh dần trong cổ họng, vón cục, se sắt lại. Thu mím môi nhìn lên trần nhà. Đức mồ hôi đầy trán, hừng hực dưới chân Thu. Hai con thằn lằn quấn quýt nhau, say tình, mê mệt, buông tay rơi tọt xuống sàn gạch.

Đức rời phòng đã lâu. Thu vẫn còn cuộn mình trên tấm nệm dệt những chiếc bông màu xanh lơ, cô không muốn ngồi dậy. Đôi mắt Thu thả trôi theo cánh quạt trên trần, dõi những vòng quay đều đặn, lạch cạch xoay tròn như một định mệnh không thay đổi. Thu với tay lấy chiếc điện thoại nằm chỏng chơ trên nền gạch, cô soạn tin, “đi cà-phê với em” và bấm số của Tài, gửi đi.

Thu nhớ giữa cô và Tài từng có một mối tình phớt qua, một rung động của tuổi vừa mới lớn, nhưng nó không có bắt đầu và chẳng có kết thúc. Tài xa quê, học cấp ba trường tỉnh; Thu thì gò mình đạp xe vài mươi cây số, bằng lòng với ngôi trường huyện nhỏ nằm trước cánh đồng cỏ hoang. Kỷ niệm đã dừng lại từ tuổi học cấp hai, nhợt nhạt dần theo thời gian, theo những lần gặp mặt thưa thớt.

Sau lần nhận ra Tài ở trường, Thu thường xuyên gặp anh, cùng cà-phê hay ăn uống. Trong cảm giác của Thu, cảm tình cũ như được nối lại, chút lạo xạo của tình yêu lan ra, bén đọng trên hàng mi, khoé mắt. Lộ ra trong cử chỉ thèm được âu yếm, được gối đầu trên tay Tài, cùng nằm trên bờ cỏ xanh ngắm ánh trăng suông như trong những ngày ở quê xưa làng cũ. Bằng cảm giác tinh tế của một người đàn bà, Thu nhận ra tình cảm của Tài, một vài cử chỉ yêu thương mềm mại từ Tài vẫn chưa đủ, cô cần một lời tỏ tình, một lời nói đủ mạnh mẽ để Thu có can đảm bước ra khỏi căn hộ này. Thu mỏi mòn đợi, ngày qua ngày. Còn Tài, anh vẫn luôn lặng lẽ, dững dưng đi về.

Từ lúc gặp lại Thu, Tài dần nhận ra sự cô đơn không bình thường của Thu. Tài muốn gần gũi hơn, muốn sẻ chia thêm, muốn nối tiếp chuyện tình chưa được bắt đầu của anh và Thu. Đôi lần nắm bàn tay vẫn còn hằn những chai sần từ cánh đồng sông Hậu. Tài muốn nói, mình bắt đầu em nhé, một tình yêu nồng nàn sẽ dắt chúng ta đi tiếp con đường đầy khó khăn này. Ở đó sẽ có anh và em. Ở đó sẽ có tương lai được xây lên bằng những yêu thương. Nhưng mỗi lần nhìn vào đôi mắt rực cô đơn vô vọng của Thu, anh như rớt chơi vơi vào giếng sâu không đáy, hoài công tìm lối thoát. Những suy nghĩ mình không thể nào đáp ứng được một tương lai mà Thu hằng mơ ước luôn giày vò Tài, và rồi, những lời mở về tình yêu, về ngày mai luôn lặng im khép sâu dài sau đôi môi anh.

Tài đến chung cư Hoàng Gia vì nhận được tin nhắn của Thu. Không muốn chọn thang máy, Tài chậm rãi bước đi về hướng cầu thang, mượn từng bậc tam cấp để kéo dài thời gian, muốn nấu chín thêm những quyết định còn do dự của mình. Bước từng bậc, leo từng nấc. Cái không khí ẩm mốc chỗ ít người lui tới làm anh ngợp thở. Nghèn nghẹn như buổi anh đến đây gặp Thu tíu tít cùng Đức, tình tứ chờ thang máy, sóng sánh cùng lên căn hộ đầy sang trọng. Nhìn cảnh đó, Tài chới với như rơi từ tầng cao nhất của khu nhà cao hai mươi tầng xuống đất. Trong khoảng không chơi vơi, giữa loãng khí ù ù bên tai. Óc lảo đảo say, mắt lờ mờ thấy. Chống tay vào bức tường, Tài gục đầu rưng rức.

Tài ngồi lặng im thật lâu. Bóng tối nhấn chìm góc cầu thang hun hút, phủ lên những cửa sổ chung cư vắng hoang đối diện một tấm rèm đen sâu lạnh. Dằn vặt trổi lên cuồn cuộn. Tài muốn leo lên căn hộ của Thu, hỏi em và người kia có quan hệ gì? Nhưng tự ti đã kéo anh đứng lại, anh nhận ra mình là một kẻ muộn mằn, một người chắc gì đáp ứng được những mơ ước của Thu. Trong cảm giác rượi buồn Tài không biết điều Thu làm là đúng hay sai, nhưng điều đó cứ dày vò anh, ngọn lửa uất nghẹn đốt cháy dần dần hi-vọng-tình-yêu của anh, chỉ còn sáng tờ mờ.

Tài chậm rãi bước dọc theo hàng lang chung cư lặng tờ. Căn hộ 307 quen quen hiện ra. Chiếc chuông màu vàng cắm trên bước tường trắng, nằm cạnh cửa vẫn còn mới nguyên. Tài hờ hững đặt ngón tay lên. Một âm thanh ré nghẹn rớt vọng xuyên qua tai, đọng lại thành chuỗi dài rung động buồn quậy cuồng trong óc. Cửa mở. Chiếc áo ngủ màu trắng tô sáng Thu trên nền đèn màu xanh dịu. Sắc màu này làm Tài nhớ đến ánh trăng xưa, nhớ khu vườn cũ, nhớ ngày Thu nằm trên cánh tay mình ngắm bầu trời đêm thẳm xanh. Tài bước vào trong. Anh hơi ngộp bởi mùi nước xịt phòng xa lạ; bởi bốn bức tường cao biết nhốt thiêm thiếp thể xác, biết thâu hồn người không ngọ nguậy.

“Anh Tài đợi em thay đồ một chút nhen!”.

Bỏ Tài ngồi lại ngoài phòng khách, Thu bước vào buồn riêng, ngồi xuống bàn trang điểm. Ngọn đèn trán vẽ một Thu lung linh trong tấm gương, đôi môi gợi tình nung đỏ, đôi chân mày cong dáng vầng trăng vỡ, mái tóc tím màu mịn màng buông dài trên lưng. Thu sờ lên tấm gương, khuôn mặt lạnh băng chễm chệ một nụ cười gượng gạo. Đã quá khác một Thu của rạch Trà Và xưa cũ; một Thu của Đức, của căn hộ sang trọng, của những ngày tháng tươi mới giữa Sài Gòn. Cầm thanh son, Thu dự định vẽ lại chút màu cho đôi môi, chút ngập ngừng thoáng qua, Thu đặt nó trở lại vào túi xách. Bàn tay run run chạm vào chiếc điện thoại vừa run lên báo có tin nhắn đến:

“Mười giờ anh sẽ qua đón em đi bar. Yêu cưng”.

Lại là Đức, Thu lẩm nhẩm. Hơi lạnh từ chiếc máy chạy rè rè trong góc phòng thấm vào da, làm hơi rùng mình. Thu cựa mình, đứng dậy, rạc rời suy nghĩ, lững thững bước ra chổ Tài đang đợi.

Tài ngồi trên ghế, đôi mắt dõi ra khung trời đang xám lại, mờ sau tấm kiếng cửa sổ, mờ trong bầu trời dần tối. Trời sắp mưa. Mưa đêm Sài Gòn thật buồn chán.

“Định rủ anh đi cà-phê nhưng giờ em mệt quá! Hôm khác được không anh?”. Thu gượng gạo giải thích và thăm dò. Cô rót nước, đặt chiếc ly vào tay Tài, hơi lạnh thấm tê tê từng đầu ngón tay. Tài nhìn Thu, chiếc áo ngủ của cô hắt vào mắt anh một màu trắng lạnh. Hơi khẽ gật đầu. Tài nghe cái cảm nhận thân thiết với Thu tuột xa dài. Bối rối xa lạ lớn dần lên trong óc. Tài mím môi cố trấn tỉnh. Nghe những tiếng tiếng mưa lao xao ngoài trời, lớn dần bên tai, Tài lờ đờ bước đến gần khung cửa sổ. Thu lặng im nhìn từng cử động của anh. Cô ngồi co lại giữa gian phòng đang giãn rộng dài hơn.

“Thôi em bận thì anh về”.

“Nhưng trời đang mưa mà”.

“Không sao đâu, anh có đem theo áo mưa”.

Tài bước ngay ra ngoài. Anh đi nhanh theo hành lang. Chiếc thang máy vén mở cửa, nhốt Tài vào chiếc hộp sắt, chập chờn thả rơi anh xuống tầng trệt. Tài rời chung cư. Vòng xe lao đi, lướt xé mặt nước đọng tràn trên đường, rẽ đôi ràn rụa.

Thu đứng bên cửa sổ nhìn xuống, ở dưới kia, cô thấy một bóng người run rẩy rời đi, chiếc xe lao xuyên trong màn đêm, mưa lạnh thấm mềm qua lớp áo.

Nguyễn Văn Hiến (Bạc Liêu)

Read more…