Nhà văn Ngô Thị Ngọc Diệp (Bình Phước)

Đầu hồi bên trái ngôi nhà ngoại có cây điều già rất to. Không biết “đại thụ” được trồng từ bao giờ, mà ngày bé, những dịp Tết nhất, giỗ chạp chúng tôi thường túm tụm chơi trốn tìm, chơi đồ hàng ở dưới gốc đó và đã thấy cây cao to lắm rồi.

Cây điều này, có lẽ già nhất trong vườn nhà ngoại, gốc to cả một ôm tay, sần sùi những u những bướu. Cách gốc cây chừng bốn mươi phân vẫn còn vết hằn chỗ cậu Út xích con vàng thuở nào. Con vàng chết vì già tự bao giờ mà dấu tích thì cụ điều vẫn còn lưu lại đến bây giờ. Cậu Út bảo sợi kẽm ngày nào đã lặn vào trong cây vì cậu quên không cởi bỏ ra. Thật tội nghiệp cụ điều! Rồi tháng tháng ngày ngày, một lớp vỏ mới bao bọc, một sẹo lồi vòng quanh che lấp sợi dây kẽm. Cụ điều vững chãi rả xuống mấy cành thấp vươn xoãi rộng, có cành la đà sát mặt đất. Bọn con nít chúng tôi tha hồ leo trèo lên đó rồi nhún rồi nhảy thích thú vô cùng.

Cậu Út bảo, ngày ngoại còn sống dạy, chỉ cần nhìn lá cây điều già này là biết được “tiết trời” năm ấy. Thời tiết ở Bình Phước “thủ phủ của trái điều vàng” rất đặc trưng cho khí hậu hai mùa mưa nắng miền Đông Nam Bộ. Hết mùa mưa, cây điều bắt đầu rụng lá. Lá rụng lá rơi rất đúng quy luật tự nhiên. Lá điều rụng xuống làm tấm thảm ngăn không để nước bốc hơi, giữ độ ẩm cho vườn rồi từ từ hoang hoải lại thành lớp mùn lẫn vào lớp Bazan đỏ thẫm vốn đã mỡ màu. Âm thầm dưới lớp mùn tự nhiên đó, con giun, con dế, con mối, con kiến thoải mái thức ăn và bộ rễ vĩ đại của cụ điều tha hồ mà đưa dưỡng chất lên làm cuộc sinh tồn. Khi những lộc non tia tía bật nhú đầu cành thì tiết trời đã se se lạnh. Kỳ diệu thay, chỉ dăm bữa nửa tháng, lớp lá non đã xanh biếc đầu cành. Và cụ điều lặng lẽ đơm bông. Đơm bông, kết trái, trái điều chín có màu đỏ cam, tỏa một hương vị rất riêng. Mà cụ điều có trái và hột không to như các giống điều ghép, điều cao sản nhưng vị ngọt đậm đà, ít chát và năm nào cũng đúng dịp chẳng chịu lỗi mùa.

Những trái chín bói đầu mùa, hay vào dịp Tết đều được ngoại hái rồi chưng cùng các loại hoa quả khác. Hương điều thơm thơm lan tỏa, quyện với hương trầm thật ấm cúng.

Anh Tần con dì Hai, nhỏ Mai, nhỏ Cúc con dì Tư và tôi đều thích về nhà ngoại. Chúng tôi tự hái những trái điều chín mọng thấp lè tè vào chấm muối ớt. Chén muối dầm ớt hiểm đỏ tươi cay xé lưỡi, quả điều chan chát ngòn ngọt mê ly.

Cả nhà ngoại và nhà tôi ai cũng thích quấn bánh tráng với trái điều chín. Lựa cây điều có trái ít chát xắt lát thêm ít rau thơm, tai heo, lưỡi heo luộc chấm mắm nêm. Chao ôi ghiền!

 Thích nhất là những hôm rảnh rỗi, theo cậu út ra vườn nướng hạt điều. Cậu kéo chúng tôi ra xa, xa tận góc vườn vì mùi hạt điều nướng khiến ngoại khó chịu. Ngoại bảo hột điều đang tươi đốt nướng bốc hơi khen khét hôi hôi. Mà đúng là hột điều tươi nướng bốc mùi hôi thiệt. Nhưng bù lại, sau khi cháy hết tinh dầu lớp vỏ cứng, nhân điều bên trong đã chín thì hương vị của nó lại thơm thơm ngầy ngậy, quyến rũ vô cùng. Cời hột điều đen nhẻm, nóng hôi hổi ra khỏi lớp than hồng, tụi tôi kê “chiến lợi phẩm” lên cục đá to, lấy cục đá nhỏ hơn đập… Muốn ăn phải lăn vô bếp chẳng sai chút nào. Chúng tôi không dám nướng vì sợ phỏng, nhưng cậu Út bảo, cậu nướng cho rồi tự đập mà ăn. Nhân hột điều vừa nướng, nóng giòn, ăn vừa béo vừa bùi. Ăn một lúc mặt mày tay chân đứa nào đứa nấy lọ lem, nhìn thiệt mắc cười quá xá.

Dì Tư có tài chẻ hạt điều tươi. Dì kềm chặt cái rựa, ngửa lưỡi lên trời, đặt hạt điều lên rồi dùng chày đánh nhẹ, hạt tách làm hai, dì dùng mũi dao cạy nhân ra. Nồi chè hạt điều ngày Rằm hay mùng Một thơm lừng. Chè hạt điều vừa công phu, vừa sang vừa ngon đến mê người. Cậu Út bảo “Đệ nhất chè” quả chẳng sai.

Cả vườn điều nhà ngoại đã được cậu Út thay bằng giống điều ghép mới năng suất cao, lá, trái và hột đều to. Nhờ điều mà không những nhà ngoại mà những gia đình  khác trong xã đều khấm khá, cho con cái học hành tới nơi tới chốn. Nhà cửa khang trang sáng sủa… nhưng ông ngoại vẫn thích giữ lại cây điều già ngay đầu hồi nhà. Hoài niệm đâu dễ buông quên vì lúc về Tân Khai mua đất cất nhà, ông ngoại đã trồng cây điều này chống nắng hướng Tây, nhờ đó mà căn nhà luôn mát mẻ. Mùa điều chín thì hương thơm, thơm đến độ thân quen. Dưới gốc điều là cái võng đung đưa, là nơi các cháu chơi ô ăn quan, chơi bán đồ hàng. Trên tán lá, nơi chạc cành thỉnh thoảng lại có mớ dây tơ hồng bám, những sợi tơ vàng ươm buông thõng lay phay theo gió trông mới thơ mộng làm sao. Ngoại ngước nhìn lên cây điều già, bất giác thở dài. Cây điều đã cỗi, mình cũng già lắm rồi! Trải qua thăng trầm thời gian bền bỉ trụ vững với đời cây điều già luôn rì rào đón gió, xòe tán mời gọi chim chóc đến làm tổ,  nghiêng che cái nắng gắt của mùa khô Nam bộ.

Và khi những cơn gió lành lạnh ùa về vào sáng sớm, báo hiệu xuân đến nhìn cụ điều vững chãi vươn rộng tán cành che chở căn nhà yên ấm yêu thương thật trân quý vô cùng. Cụ điều già thay áo đầu tiên, trên cành xương trơ trụi xuất hiện những lộc non đỏ tía. Cùng với lộc là những chồi bông. Bông điều từng chùm nhỏ màu trắng, điểm những chấm tím li ti. Điều trổ bông, tỏa mùi thơm dịu. Mùi thơm bông điều phảng phất trong gió rất khó định hình mà khắc đậm trong tâm. Cành la cành bổng, cành gần cành xa từng chùm từng chùm bông điều đơm dày ken. Điều non mới đậu, chẳng thấy trái đâu, chỉ thấy hột hình thận thon thon như những dấu hỏi ai treo hờ hững đầu cành.

Cây điều già lặng lẽ đứng, nghiêng che bảo bọc cho ngôi nhà. Ngoại không còn nữa nhưng năm nào cây điều cũng sai quả và cậu Út lựa hái những trái đầu mùa thắp hương. Chúng tôi, dù đã lớn vẫn mè nheo cậu ra vườn nướng hạt điều, kể chuyện ngày xưa.

Ngày nay về Hớn Quản, ta dễ dàng được thưởng thức những món ngon từ hạt điều. Chè hạt điều, hạt điều nấu la - gu, nấu cà - ri, nấu xôi, làm nhân bánh, làm kẹo hạt điều, hạt điều sấy, hạt điều rang muối, hạt điều rang bơ… Món nào cũng ngon và hấp dẫn... Nhưng sao tôi thấy không thể sánh được với hạt điều nướng với kiểu nướng than củi điều ngoài vườn, những hạt điều cháy xèo xèo, mùi hăng hắc khó chịu. Trong khi nướng thỉnh thoảng xịt khói kêu cái phụt, khiến những đứa đứng hóng phải giật mình. Những hạt điều nóng giòn thơm lừng, ngầy ngậy ngày xưa ấy vẫn luôn in đậm trong tâm trí chúng tôi.

 N.T.N.D

Read more…

Chiều qua có cơn dông. Một cơn dông đúng nghĩa, bắt đầu là gió hơi lành lạnh, và mây đen. Những cụm mây vần vũ từ đâu kéo đến mỗi lúc một nhiều, mỗi lúc một đen. Gió hùa vào xua mây giăng kín bầu trời. Rồi mưa. Mưa tưởng chừng dữ dằn lắm, ai dè mưa in ít rồi… thôi. Mưa lắc rắc không đủ làm ướt đất, nhưng lại đủ đánh thức những chú ve ngủ mê bừng tỉnh. Những chú ve ngủ mê mệt chắc chỉ chờ cái thứ oi oi nồng nồng dạo đầu của cơn dông rồi bất chợt se lạnh và âm thanh lộp bộp chậm rãi như đếm được giọt nước vỡ ra từ đám mây đen, chúng nhanh chóng đào đường chui lên khỏi mặt đất, bò lên các thân cây hút nhựa. Sáng ra đó đây đã râm ran tiếng ve gọi: “Hè… hè…”

Chiều nay lại có cơn dông. Lại gió lạnh mây đen. Nhưng không chỉ gió lạnh mây đen mà còn thêm sấm chớp rạch trời. Và mưa. Mưa như trút nước. Sân vườn xóm ngõ nước chảy ngoằn ngoèo dồn về chỗ thấp…

Hè! Hè đến rồi nha!

Cây phượng già góc đường vừa điểm vài chùm đỏ thắm. Bông phượng rừng rực nổi bật trên vòm lá xanh non mượt mà. Ồ! Lạ hen, mới hôm qua thôi đã thấy gì đâu, phải chăng vòm lá vừa được cơn mưa tắm gội đã xanh càng xanh mơn mởn, vẫy vẫy reo reo vui cười đón nắng. Cái nắng đầu ngày rạng rỡ khẽ chạm đến từng lộc từng búp, để rồi từ thân cây xù xì già nua nứt nẻ nẩy ra từng chùm từng chùm nụ biếc. Những chùm nụ biếc ban đầu còn e thẹn giấu dưới tán lá dày, vậy mà chỉ mươi ngày sau đã đồng loạt nở bung rực rỡ đỏ thắm cả một khoảnh trời.

Ngang qua ngôi trường cũ, nhìn tán lá xanh non của cây phượng cỗi như đuôi con chim phượng. Gió rung rinh khe khẽ, “chiếc đuôi” cũng nhẹ nhàng đu đưa như muốn khoe dáng điệu đà. Và hôm nay chiếc đuôi xinh đẹp đó được điểm tô thêm những chùm hoa đỏ - “Hoa học trò”. Hoa phượng thắm tươi, loài hoa mà bất cứ cô cậu học sinh nào nhìn thấy đều xao xuyến, đều nghĩ đến buổi chia tay xa trường.

Nhớ những hôm trống tiết, các bạn nam công kênh nhau hái hoa phượng cho bạn nữ làm bướm. Những chú bướm xinh xắn, rực rỡ và sống động như thật, được mang ép vô lưu bút. Rồi cuốn sổ kỷ niệm tuổi hồng chuyền tay nhau ghi những dòng nhật ký với biết bao mộng mơ tuổi mới lớn.

Ve sầu và phượng vĩ là cặp đôi song hành thủy chung nhất. Khi dăm bảy chú ve đơn độc lẻ loi gọi bạn thì cành phượng chỉ lác đác vài bông. Khi cả dàn đồng ca cùng cất lên tiếng ngân rộn rã cũng là lúc cành phượng chỉ thấy toàn màu sắc đỏ rực, lấn át cả màu xanh của lá. Khi dưới đất quanh gốc cây lẫn trên chóp ô tán lá đều rực lửa, các chú ve vẫn miệt mài gọi nhau, giọng khàn đục và dần dần lạc điệu nhưng âm vực vẫn to rõ đến váng tai. 

Ve sầu chính là sứ giả báo hiệu hè sang nhanh nhất, hôm nay mới nghe lác đác vài tiếng ve ngân lặng lẽ mà ít ngày sau khắp hang cùng ngõ hẻm đều nghe tiếng ve ran miệt mài. Lắm lúc tiếng ve đặc quánh cả đoạn đường, nhất là đoạn đường có nhiều cổ thụ. 

Mấy chú, mấy anh trong xóm sau những cơn mưa đầu mùa, tầm 1, 2 giờ sáng đi lùng ve non mới từ dưới đất chui lên về làm mồi nhậu. Những con ve non mũm mĩm trắng nòn nõn, gọi là ve sữa, phải chế biến ngay kẻo chúng già, ăn mất ngon. Nhìn dĩa ve chiên vàng rộm béo ngậy thật chẳng phí công thức khuya dậy sớm đi lùng ve. Một món đưa cay lý tưởng vô cùng. Ve non trở thành đặc sản ngày hè của biết bao gia đình. Người lớn bắt ve non làm mồi nhậu, tụi con nít chúng tôi ríu rít rủ nhau bắt ve trưởng thành về chơi. Những chú “tù binh” được nhốt trong hộp bìa các tông, hũ nhựa, chúng tôi thích thú bấm ngón tay ngang bụng để nghe ve hát.

Rồi, chỉ một đôi tuần, giọng ve chợt chùng xuống khi trên cành chỉ còn lơ thơ vài bông phượng đỏ au chao chát sót lại cuối vụ. Thỉnh thoảng vài tiếng ve trơ trọi, khọt khẹt giữa đêm vắng, nghe buồn buồn làm không gian đêm trường như trải rộng ra, dài ra đầy hoài niệm. Ôi chú ve lẻ bạn mới tội nghiệp làm sao. Và khi đó bạn bè chúng mình cũng chia tay mỗi người một ngả - nghỉ hè.

Cảm giác mênh mang mênh mang của ngày xa trường. Và nay, đã mấy mươi mùa hoa phượng nở mà cảm giác ấy vẫn vẹn nguyên khi nghe tiếng ve ngân và nhìn tán phượng rực hồng đu đưa trong nắng sớm.

N.T.N.D

Read more…

Ba bông cỏ đuôi chồn được khéo léo lồng vào ba đoạn ống hút ngắn, thắt sợi dây ru băng đỏ thắm xinh xắn, một món quà đầu ngày của cậu học trò lém lỉnh có đôi mắt biết cười:

- Em tặng cô. Chúc cô buổi sáng vui vẻ!

Một món quà bất ngờ, một niềm vui bất ngờ. Tôi đón nhận tình cảm hồn nhiên chân thật ấy với nụ cười tươi tắn, miệng không ngớt xuýt xoa:

- Đẹp lắm.  Cô thích lắm. Cô cảm ơn em nhiều nha.

Cậu học sinh đã chạy đi chơi từ lâu, tôi vẫn bần thần nghĩ: Sao em ấy biết mình thích cỏ đuôi chồn nhỉ!?

Đối với nhà vườn, chủ trang trại trồng trọt trên mảnh đất Bazan này, cỏ đuôi chồn là loài cỏ dại đáng ghét, nhưng với tôi, mỗi lần thấy hoa là ký ức tuổi thơ lại ùa về. Cảm ơn em học sinh đã tặng cô “một vé về tuổi thơ”!

Khi những cơn gió lành lạnh rộn ràng kéo về lúc sáng sớm, khi những đụn mây trắng tinh lững lờ dạo chơi trên kia làm cho bầu trời đã xanh càng thêm xanh thăm thẳm hiền hòa… Ấy là khi mùa khô chính thức đổi ngôi, tiễn mùa mưa vào dĩ vãng. Đầu mùa khô, nắng nhàn nhạt và vàng rộm, vàng như màu cỏ khô của đám đuôi chồn ven lộ.

Ngày còn bé, sáng đi học, chiều đến mấy đứa trẻ con trong xóm thường rủ nhau đi cắt rau heo phụ má. Chúng tôi vừa hái rau vừa tranh thủ sờ những bông cỏ đuôi chồn. Những bông hoa mềm mượt như nhung, nhìn chúng giống hệt những cái đuôi con chồn bé xíu rất đẹp; Hèn chi người ta gọi nó là cỏ đuôi chồn. Tôi mê mẩn cứ sờ cứ vuốt những cái đuôi chồn không biết chán rồi còn hái mang về cắm vào chiếc bình bông chưng trên bàn học. Bình bông không chế nước mà chế một ít cát vừa đủ nặng để khỏi ngã đổ. Bông cỏ đuôi chồn chưng hoài chưng mãi hàng tháng trời vẫn y như mới hái về, rất thích. Bình hoa cỏ đuôi chồn và tôi như đôi bạn đồng hành, thức khuya dậy sớm bên trang sách cùng nhau. Một lần, lúc rửa  muội tôi sơ ý làm bể bóng đèn, gió len qua liếp tre làm ngọn đèn lắt lay lúc mờ lúc tỏ rồi bất ngờ bắt sang bình bông cỏ đuôi chồn phừng lên rất mạnh. Cũng may bình bông nhỏ xíu nên chỉ vài động tác quơ đập ngọn lửa tắt ngay không ảnh hưởng gì đến kệ sách vở bên cạnh. Tôi sợ điếng người. Trời ạ, nhà tranh vách tre lại đang mùa khô hanh mà có chuyện gì thì chết. Từ đó má cấm tôi không được chưng loài cỏ bắt lửa nhanh như chớp ấy nữa.

Không dám chưng bông trên bàn học, nhưng có dịp thì bọn trẻ con chúng tôi vẫn say mê với những bông hoa đuôi chồn dễ thương này. Nhỏ Hạnh còn có một trò rất hay, một tay nó giữ cuống, tay kia miết chặt các ngón tuốt hết các bông ra khỏi lõi cuống. Hình dáng một bông hoa đuôi chồn vẫn y nguyên trong lòng bàn tay mềm mại, mong manh, thật đẹp. Hoa cỏ đuôi chồn không còn lõi nên chúng tôi dễ dàng tạo dáng uốn lượn, thêm đầu, thêm mắt, thêm râu… biến bông cỏ lúc thì giống chiếc đuôi cong của chú chồn ngồi chơi, lúc lại duỗi dài như đuôi chú chồn đang chạy, lúc thì trông như chú cún con béo núc ních dễ thương, lúc lại giống con sâu róm sống động, đem ra hù nhau rồi tiếng cười giòn tan gãy cả làn gió trưa khô hanh. Tuổi thơ chúng tôi chẳng có đồ chơi gì ngoài nhảy dây, banh đũa, mấy hòn sỏi và những bông hoa đuôi chồn. Người lớn bực mình vì cỏ mọc rất khỏe, phát tán nhanh và dễ bị cháy vào mùa khô. Nghe ba má than việc diệt cỏ đuôi chồn cực, bản thân tôi cũng từng bị phồng tay khi cố hết sức dẫy những bụi cỏ to tướng trong vườn điều.

Đã có lần tôi thấy cỏ đuôi chồn xuất hiện trong gian hàng bán hoa khô. Ở đây, cỏ đuôi chồn khô được nhuộm nhiều màu sắc sặc sỡ, cắm nghệ thuật trong chiếc lọ sứ trắng tinh. Đúng là một sự “lột xác” ngoạn mục, phải nói đẹp hơn những bông cỏ thường nhật chúng tôi hay thấy trong vườn, ngoài lộ. Tôi đã định mua một lọ về chưng trên bàn làm việc rồi lại thôi vì thấy nó mất đi vẻ đẹp tự nhiên. Có dịp về quê vào mùa khô, tôi hay hái một bó to tướng, hái cả những bông còn non, vừa chín và đã khô bạc trắng về cắt tỉa chưng trên bàn. Chút bình yên của thôn dã, thiên nhiên  len vào tận căn phòng máy lạnh cũng đem lại cho mình nhiều cảm xúc. Nhiều lúc ngồi nhìn đám cỏ đuôi chồn mà rưng rưng nhớ, mà mênh mang buồn…

Đã nhiều lần tôi như say với đồng cỏ đuôi chồn mùa giáp Tết. Khi thu hoạch mì xong, cả cánh đồng bỏ hoang mặc cỏ đuôi chồn tự do sinh con đẻ cháu. Cỏ lớn nhanh như thổi, chỉ mươi bữa nửa tháng cỏ đã phủ kín cả khoảnh đồi. Giữa cái nắng hanh hanh, gió lành lạnh se se, cả đồng có cao tầm ngực người lớn, đủ độ cao cho tụi con nít chơi trốn tìm nhấp nhô theo từng làn gió. Một màu nâu nhạt của thôn dã, mênh mang mênh mang bông cỏ hút hồn khiến bao người ngây ngất, cảnh đẹp như tranh. Nhiều lúc tôi ước chúng là cây lúa, cây mì, cây kê, cây bắp hoặc đại loại một cây gì đó có thể ăn được vì thấy chúng mọc đều tăm tắp, bụi nào bụi nấy bông trĩu cong có vẻ rất “được mùa”. Cỏ đuôi chồn không ai trồng, gặp nó đâu người ta phá, nào đốt nào phát mà cỏ đuôi vẫn không hề gì, chúng cứ lên phơi phới mặc đám trẻ mục đồng đốt đồng kiếm cỏ mới cho bò ăn. Cứ đốt xong chừng nửa tháng, từ gốc cây cháy rụi đâm lên những lộc non xanh mướt, cỏ đuôi chồn non trâu bò rất thích. Ở quê tôi, tuy là mùa khô vẫn không sợ thiếu cỏ cho trâu bò ăn là vậy đó.  

 Quay về với thực tại,  tôi lại sờ, lại vuốt những chiếc đuôi chồn bé xíu có điểm dải ru băng đỏ thắm trên bàn, ngỡ mình là đứa trẻ lên mười đang tuốt mấy bông cỏ tạo hình. Tuổi thơ ơi, bạn bè ơi… Ngày xưa thân ái như vừa đâu đây, một cảm giác bình yên thư thái đến trong veo. Trong veo như  tình cảm cậu học trò lớp Ba có nụ cười lung linh tỏa nắng vàng nhạt hong những bông cỏ đuôi chồn thêm trắng, thêm xù, thêm mượt giữa khung trời trong xanh những ngày đầu mùa khô.

N.T.N.D (Bình Phước)

Read more…

Con đường nhựa mềm mại uốn lượn nhấp nhô như dải lụa được tô điểm bởi hàng hàng lớp lớp cây công nghiệp lâu năm ven đường. Cao su, điều, tiêu, cà phê… phủ xanh, tạo cho miền quê một nét chấm phá thơ mộng. Ấn tượng nhất vẫn là những lô cao su nối tiếp nhau trùng trùng điệp điệp.  Mùa nào cao su cũng có nét đẹp riêng  khiến ai đã một lần đến thăm Hớn Quản quê tôi đều có một cảm nhận thích thú lẫn tự hào. Đau xót một Chốt chặn Tàu Ô ghi dấu một trong những giai đoạn ác liệt nhất trong chiến tranh Việt Nam, nơi có trên 1000 quân và 5000 dân thường mãi mãi nằm lại nơi đây trong chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972 và một Hớn Quản hôm nay trù phú, tươi đẹp và yên bình.

Đã bao giờ bạn cảm nhận được mùi thơm thơm của dòng nhựa trắng tinh khôi vừa tươm ra, nhỏ từng giọt từng giọt xuống tô vào sáng sớm? Ôi chao! Hương thơm thoang thoảng nhẹ nhàng, dễ chịu và loang loang quyện cùng sương sớm. Cây cao su thức dậy rất sớm cùng người thợ cạo, hai ba giờ sáng cây đã cần mẫn thức giấc đón người. Giữa lô yên ả, tiếng côn trùng réo rắt khúc nhạc quê. Sương giăng mắc trắng trên tán lá, dường như có sự giao thoa giữa cao su và bầu trời. Lằn ranh mỏng manh mờ ảo cho đến khi ông mặt trời ló dạng, những tia nắng hồng bừng sáng, bầu trời quang đãng và lúc này lớp sương mờ trên ngọn cây mới biến mất không để lại dấu vết.

Giữa bạt ngàn cao su, tất thảy đều tươm mủ, tất thảy cùng tỏa hương khiến đi vào lô lúc này tôi cảm nhận rất rõ mùi thơm đặc trưng của dòng nhựa trắng vừa mới rời thân mẹ xù xì.

Từng giọt từng giọt rơi đều đều như những giọt nước biển đang rơi, truyền cho người bệnh thêm sức lực để chống chọi với bệnh tật. Cây cao su chắt lọc cái tinh túy của đất trời, cái dưỡng chất của đất đỏ bazan, cái tiết trời hai mùa mưa nắng của vùng đất đỏ Bình Phước nói chung, của Hớn Quản quê tôi nói riêng cho ra dòng “vàng trắng” quý giá.

Chắc hẳn những nhát cạo sâu từ 1,0 – 1,3mm chẳng làm đau cây, chẳng hề ảnh hưởng gì đến quá trình sinh trưởng. Dòng nhựa trắng đục như dòng sữa mẹ nhẹ nhàng rơi xuống tô. Không hề nóng lòng, không hề vội vã… cây bình thản đứng thẳng hàng ngay lối lao xao đón gió, vẫy cành mời gọi chim muông đến hát ca, đón chào ngày mới cùng người thợ cạo quanh năm gắn bó yêu thương.

“Góp gió thành bão”, giọt giọt chảy mãi cũng đầy tô, nhiều tô đầy thùng, nhiều thùng đầy téc… “Chăm nhặt chặt bị”, ngày qua ngày cao su góp dòng sữa trắng làm đẹp cho đời. Bao gia đình đổi thay, vươn lên khá giả nhờ những giọt cao su quý giá này. 

Vào mùa cao su trổ hoa, khắp các nẻo đường trong huyện, từng chùm từng chùm hoa màu xanh nhạt, xen sắc trắng nở bung trên cao. Cả khoảnh rừng rặt một màu hoa huyền ảo. Người dân đưa những thùng ong mật vào lô nuôi. Mật ong được nuôi từ vườn cao su có màu vàng nhạt, mùi thơm và vị ngọt dịu được nhiều người ưa chuộng. Hương hoa cao su theo gió thoang thoảng gọi mời ong bướm, mùi hương thanh thoát nhẹ nhàng mà quyến rũ lạ. Lúc này lá từ từ chuyển sắc từ đỏ tía sang xanh non, rồi dần dần xanh đậm xanh đà như sắc màu vốn có. Lô nối tiếp lô lại xanh um mượt mà. Khi có cơn gió lướt qua, cành lá nhấp nhô mềm mại gợn sóng. Những ngọn sóng chơi trò đuổi bắt tiếp nối nhau đến tận chân trời.

Cuối tháng Tư, đầu tháng Năm dương lịch, người dân quê tôi lại tất bật cho mùa cạo mới. Mọi lo toan chăm sóc, sản lượng, giá cả… cây cao su cũng thịnh, cũng suy cùng thị trường, dù thế nào đi nữa cây cao su vẫn luôn sát cánh cùng người dân vùng đất đỏ bazan, cùng hát vang bài ca Người thợ cạo…
Mùa mưa, trong lô còn có đặc sản nấm mối. Những cây nấm ngon bổ và đắt không thua gì thịt bò ưu đãi người dân gắn bó với vườn tược. Vừa đi cạo vừa  để ý, ta dễ dàng nhìn thấy nấm mối. Chỉ cần thấy vài tai nấm nhô lên khỏi đám lá khô, thì chắc chắn nấp dưới lớp lá ấy có cả rổ nấm múp tựa những chiếc ô he hé sắp bung. Đi làm về mệt có tô cháo gà nấm mối thì tuyệt!

Ký ức tuổi thơ ùa về, tôi nhớ  mãi những hôm í ới rủ nhau ra vườn quấn mủ dây làm banh chơi banh đũa, những quả banh bằng quả bóng tennis có độ nảy rất siêu, chơi thích hơn những quả chanh, quả bòng non rất nhiều. Bọn con trai thì quấn vào bong bóng làm banh đá. Những trái banh chắc, bền và không mất tiền mua thật thú vị. Thỉnh thoảng tôi lại kề mũi vào tô hít hà mùi thơm thơm của cao su mới cạo… Ôi ngọt ngào và tinh khiết  như dòng sữa mẹ! Vào mùa lá rụng, bọn con nít chúng tôi còn chơi trò trốn tìm, trốn sau gốc cao su to hoặc vùi mình dưới lớp lá khô khiến người đi tìm không tài nào đoán ra nơi người ẩn nấp… Nghe ngoại tôi kể: “Thời chống Mỹ, bộ đội ở Tân Khai đã biết ngụy trang kiểu này để mật phục rồi bất ngờ bật dậy đánh nhanh khiến giặc không kịp trở tay. Thương vong nhiều khiến quân giặc bạt vía kinh hồn…”

Mùa cao su thay lá, quê tôi dường như thay áo mới. Một màu vàng xuộm trải dài, một “mùa thu” tuyệt đẹp xuất hiện. Lá rơi nhẹ hẫng như không. Lá tiếp nối lá, xoay xoay đùa cùng gió thoảng. Lá rơi lả tả, lấp lóa ánh mặt trời. Lá rơi nghiêng rơi ngữa như còn mãi ngắm phong cảnh trước khi nhẹ nhàng đáp xuống thảm lá dày bên dưới. Mây trắng nắng vàng của những ngày giáp Tết cứ đùa nghịch cùng lá vàng như cố tạo một mùa thu huyền ảo giữa một vùng trung du nên thơ. Đây là thời điểm có nhiều đôi tìm đến với cao su chụp ảnh cưới, du khách đi ngang cũng không thể hững hờ. Khoảnh khắc “Thu” này chỉ tồn tại tầm nửa tháng nên không ai cưỡng lại được nét đẹp riêng, vừa kiêu sa vừa bãng lãng thơ mộng của lá vàng rơi… 

Từ màu vàng xuộm dần chuyển sang màu vàng nâu, đến khi tất thảy chuyển thành màu nâu đất thì trên cao chỉ trơ những cành xương xám ngoét, cứng còng. Lá khô xào xạc, quyến luyến từng bước chân qua. Lá khô níu những chân rễ, bám chặt xuống đất giữ độ ẩm, độ mùn cho cây dưỡng sức, vòng tuần hoàn tự nhiên quay đều! Lúc này, nhà nhà lại khẩn trương chống cháy. Quét, thổi và đốt những đường băng quanh lô vào tối muộn tránh gió cũng tạo một nét đẹp kỳ thú. Những đốm lửa lập lòe, bừng sáng khi có ngọn gió lùa, rồi tắt ngấm như chưa hề tồn tại. Từ xa ngỡ một đàn đom đóm khoe đèn rồi vụt tắt, đôi lúc tôi liên tưởng khoảnh khắc hàng ngàn vì sao trên dòng sông Ngân vụt sáng…

Trong lô lúc nào cũng có người, lúc thì người cạo, người trút mủ, người lấy mủ chén, người làm cỏ… tiếng nói cười lao xao, tiếng hát vút cao giữa vườn cây bạt ngàn xanh thẳm, hàng ngay hàng lối thẳng lối, tác phong công nghiệp chẳng khác nào những người công nhân nhà máy…

Mùa nào vào lô cũng có mùi hương đặc trưng dễ chịu. Cây kề bên cây đoàn kết, dựa vào nhau cùng  bảo vệ nhau. Lá đan lá như những ngón tay xinh đan quyện vào nhau duyên dáng, che hết ánh mặt trời khiến ta dễ dàng lột bỏ hết mũ nón. Vươn vai ưỡn ngực hít thật sâu để cảm nhận hương vị ngọt lành của vườn tược. Cảm nhận sức sống mãnh liệt của đủ đầy và ấm no!

N.T.N.D

Read more…

                Ngô Thị Ngọc Diệp (Bình Phước)

Mấy hôm nay ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, trời sùi sụt mưa suốt ngày. Căn nhà bé teo ẩm thấp cuối xóm rêu mọc xanh cả khoảnh sân, cỏ dại như đồng lõa với ẩm ướt phủ kín hai bên vệ đường lối ra đầu hẻm. Bà Phèn thấy đất nhão và đường trơn cũng không dám đi đâu, lỡ té gãy xương thì khổ, một thân một mình thế này…

Ba hôm trước bé Xoan nhà cô Hợi chạy sang hỏi bà có mua gì không bà đã gửi nó mua chai nước mắm, chai dầu ăn, chai nước tương, hũ chao, bịch muối, bịch bột nêm… mấy thứ đó vẫn còn nguyên đây mà. Chỉ thèm tý đậu hũ chiên với nắm rau muống bà mới lọ mọ tìm gậy đi dần ra đầu ngõ, định bụng gặp ai ra chợ nhờ hộ tý… 

Nghĩ là đi. Đêm qua đến giờ trời đã hết mưa. Tia nắng đầu ngày tươi tắn chiếu xiên qua tán lá cây ngũ trảo trước sân gặp cơn gió nhẹ nhảy nhót vui mắt. Hương thơm dìu dịu của loài hoa tim tím be bé như hoa khế lan tỏa cả không gian tĩnh mịch. Hoa ngũ trảo đặc biệt lắm. Những cánh hoa bé xíu, mỏng tang, tím nhàn nhạt như hoa bằng lăng, có mùi thơm thơm của một vị thuốc nam… Còn những ngày không có hoa thì hương thơm vẫn phảng phất, mùi thơm tỏa ra từ lá đây mà. Lá ngũ trảo cũng khá lạ, mưa to gió lớn là rụng đầy sân, không chỉ lá vàng mới rụng đâu nhé. Đấy, cũng như con gái bà đang độ tuổi thanh xuân, nó bỏ bà đi trước đó thôi! Gió lay lay như vỗ về, hương lan lan tỏa nhẹ nhàng mà thân thuộc như nồi xông giải cảm, như nồi nước bồ kết gội đầu… Những chiếc lá khô quắt queo dưới sân được bà gom lại đốt cũng thơm thơm là. Mùi thơm của khói của lửa đốt lá ngũ trảo muỗi mòng cũng không dám bén mảng đến gần.

Nghĩ là đi. Từng bước chân chậm rãi, nặng nhọc, bước thấp bước cao tập tễnh dần ra ngõ. Con chó vàng lon xon chạy theo bà Phèn nhưng hình như  bà chủ đi chậm quá hay sao ấy làm nó chồn chân cứ chạy quanh chạy quẩn, miệng ư ư, đuôi vung vung vẩy vẩy tỏ vẻ sốt ruột lắm. Rồi như không chịu được sự chậm chạp của bà chủ lẩy bẩy, nó phóng nhanh lên phía trước, một lúc lại dừng lại chờ. Thấy bà đến gần nó ve vẩy đuôi rồi lại chạy ào lên phía trước, nó xoắn xít mừng vui vì mấy ngày liền ở trong nhà buồn hiu. Chỉ khi nào đến gần nhà ông Huỳnh thì chú cún mới khép nép đi chậm rãi bên cạnh bà Phèn, nó sợ tiếng sủa của mấy con bẹc - giê to tướng trong sân. Đi ngoài đường mà có con chó nào bắt nạt thì đã có chiếc gậy của bà, cún yên tâm lắm lắm.

Hễ bà Phèn đi đâu con cún đều đi theo, bà lên chùa nó cũng nằm ở góc sân chùa, nơi vắng vẻ nhất chờ bà. Bà không phải gọi đâu nhé, tự khắc nó sẽ lẽo đẽo theo bà như hình với bóng. Có con chó bầu bạn cũng đỡ tủi, bà trò chuyện với nó như với đứa con, đứa cháu, đứa chắt của mình. Bà chưa bao giờ nghĩ nó, coi nó là con chó. Ăn cơm, bà một tô, cún một tô cùng ăn… Vừa ăn bà vừa trò chuyện như với một người bạn tri kỷ. Ký ức ùa về. Bà Phèn cũng có chồng có con như bao người đấy chứ. Chồng bà bị tai nạn khi đang làm công cho mỏ khai thác đá ngoài quê. Ông chủ mỏ đá lo ma chay rồi cho bà ít tiền, gọi là “đền bù nhân mạng”. Bà Phèn bỏ quê vào Nam để quên nỗi đau ấy. Một nách hai con thơ, bà làm thuê làm mướn đủ cả. Tuy không giàu có sung túc gì nhưng hai con của bà đều cơm no, áo ấm. Bà cố lo cho chúng ăn học đàng hoàng nhưng thằng hai bỏ ngang khi vừa vô lớp 9. Bỏ học, nó theo bạn theo bè đi làm ăn kiếm tiền mong đổi đời. Nó chê bà nghèo quá, không có tiền mua cái xe Sirius như lũ bạn, không có tiền xây cái nhà cho cao ráo khang trang… Rồi nó vướng vào vòng lao lý. Chao ôi, bà xấu hổ với bà con làng nước, chẳng dám ló mặt về thăm quê, chẳng dám ngước mặt nhìn ai. Bà âm thầm chờ con được mãn hạn tù quay về với mình mà không biết có còn chờ kịp hay không. Nghĩ tới con cái bà lại thở dài sườn sượt. Con cún dường như cũng hiểu tâm trạng của chủ. Nó ngước mắt nhìn khuôn mặt già nua khắc khổ, le lưỡi liếm liếm bàn tay nhăn nheo rồi ghếch mõm lên đôi chân gầy guộc của bà nằm ngủ. Bà Phèn ngồi đó lại miên man nghĩ đến cô con gái út. Đứa con học giỏi, lanh lợi, mặt mũi sáng sủa xinh đẹp vậy mà từ ngày lấy chồng, nó khổ còn hơn cả bà. Gia đình nhỏ của nó còn lo chưa xong làm sao lo cho bà được. Càng ngẫm càng đau, con mình rứt ruột đẻ ra, chăm sóc nuôi dưỡng cho khôn cho lớn trưởng thành, giờ nó đi chăm người ta. Bà nhớ con nhưng cũng không thể đến ở với ông bà sui được, đành vậy thôi. Chồng nó thất nghiệp, tính khí lại cộc cằn nóng nảy, đi làm dăm hôm lại bị đuổi. Bố chồng, mẹ chồng đau ốm liên miên. Con gái bà vừa chăm bố mẹ chồng vừa chăm ba con thơ èo uột nay ốm mai đau… Rồi nó ra đi sau một trận sốt ác tính. Bà đau lắm chớ, lá vàng còn ở trên cây đau đớn đưa tiễn lá xanh. Cả năm nay bà Phèn cũng hay đau ốm vặt. Đau đầu, ngực nặng, huyết áp cao và nhất là đôi chân vài hôm lại sưng, đi đứng rất khó khăn. May mà có thẻ Bảo hiểm y tế nên bà không lo mất tiền thuốc chữa bệnh. Nhưng bà biết, bà bây giờ heo hắt như ngọn đèn dầu leo lét trước gió, chỉ cần gió to, hoặc hết dầu thì sẽ tắt thôi.

Mấy bà quanh xóm cũng hay đến chơi với bà, đến xin nắm lá ngũ trảo về xông, về gội đầu, về chữa ho… Các bà đến hái mỗi nắm lá nhưng hàn huyên cả buổi chuyện làng trên xóm dưới, căn nhà cũng ấm áp. Mấy cháu đi chợ cũng hay vòng qua nhà hỏi xem bà có gửi mua gì không, vậy mà hôm nay chưa thấy đứa nào. Đang định ghé vào quán nước mía Ba Lài ngồi nghỉ chân thì nghe tiếng con Lành nhà Toán. Nó thắng xe kin kít bên cạnh làm bà hết hồn, nó bảo bà mua gì không nó mua giúp cho, hay có đi chợ thì nó chở đi cùng cho vui. Bà cười rạng rỡ, lần mò mở hai cái kim băng ghim kỹ túi áo, rờ rẫm, vuốt vuốt rồi đưa cho Lành tờ  giấy bạc hai chục trong số tiền 270 nghìn trợ cấp chú Thịnh mới đến phát cho bà hôm qua. Bà Phèn dặn dò con Lành hai ba lần rồi mới yên tâm quay về nhà.

Con cún lại loăng quăng chạy trước dẫn đường, nó vẫn đùa vẫn nghịch phấn khích trái với bước chân chậm chạp nặng nhọc của bà Phèn.

N.T.N.D

  

Read more…

Ngô Thị Ngọc Diệp (Bình Phước)

- Cậu ráng sắp xếp phụ chị vài buổi nghe…

Tôi chưa kịp lựa lời từ chối, chị Hằng đã cúp ngang, tức cái kiểu biểu là phải làm, không được cãi, không vui cũng đành chịu. Tôi nhủ thầm: Lại phát quà nữa rồi. Ráng năm nay nữa thôi, sang năm mình phải nói rõ không làm từ trước để chị tìm người, giờ mà từ chối, cái điệp khúc cũ lại nhai đi nhai lại: Làm vài bữa phụ chị đi mà…

Chị Hằng là con gái dì hai. Nhà ngoại có hai chị em. Thời xưa như vậy là ít con dữ lắm. Hai chị em yêu thương đùm bọc đến bây giờ con dì con cậu vẫn khắng khít như chị em ruột nên tôi không dám làm chị buồn lòng. Với lại cũng muốn kiếm thêm ít đồng phụ ba má lo cho cái Tết sắp đến.

Mỗi khi giao việc, chị đều “khai sáng” cho tôi, nào là làm việc gì cũng là công việc nhưng việc này ý nghĩa hơn, vui hơn… Chị làm ở Bưu điện thành phố, năm nào đến mùa Noel cũng kiêm thêm dịch  vụ “Ông già Noel tặng quà Giáng sinh”. Công việc chỉ mươi ngày nên chị gọi tôi vì tin tưởng và tạo điều kiện cho thằng em họ kiếm thêm thu nhập. Chị bảo: Cậu năng động, tính vui vẻ, thích chơi với trẻ con vậy là đủ điều kiện “hành nghề” rồi…

Tôi được tập huấn một buổi, học cách hóa trang, gắn râu, độn bụng sao cho giống ông già Noel nhất. Học cách nói chuyện nhẹ nhàng, học các lời chúc dễ thương và có tính giáo dục…

Lúc mới nhận việc đi phát quà, tôi cũng vui lắm. Vui cùng niềm vui của con trẻ. Gặp ai có nhu cầu chụp ảnh, tôi không ngại ngần. Một ông già Noel trẻ măng, cao ráo, da mặt căng tròn “búng ra sữa” đeo bộ râu trắng toát… trông cũng hiền hậu và vui mắt… Má hay ghẹo tôi “ông già mặt non choẹt, búng ra sữa…” Thấy các bé vui mừng hớn hở khi nhận quà của ông già Noel, có đứa còn nắm tay, vuốt râu ra chiều yêu quý lắm khiến tôi cũng lâng lâng y như mình là ông già Noel thật đang mang quà đi phát khắp nơi…

Dịch vụ này có vẻ ngày một khấm khá. Noel không còn là ngày hội độc quyền của những gia đình Công giáo, nhà nhà đều háo hức chờ đón. Trẻ em luôn tin trên đời này có ông già Noel tốt bụng, và bao đứa trẻ đã cố gắng chăm hơn ngoan hơn để nhận quà vào ngày Giáng sinh. 

Tôi đi đến đâu, trẻ em reo hò, gọi to “Ông già Noel… ông già Noel…” đến đấy. Đến một trường tiểu học, chỉ phát khoảng 10 phần quà đổ lại mà cả trường rộn ràng, huyên náo… Các cô không thể dạy được, đành cười trừ chờ ông già Noel làm  xong nhiệm vụ. Tôi biết, sau đó các cô còn mất thêm mươi phút nữa mới đưa các em trở về với bài học đang dang dở.

Còn gì vui hơn khi tận mắt thấy ông già Noel trong bộ trang phục đỏ tươi, vai vác túi quà cũng đỏ tươi bước vào tận lớp. Khi ông già Noel gọi tên, bạn được nhận quà nhảy cẫng lên sung sướng, bao ánh mắt thèm thuồng dõi theo ông già cùng túi quà căng phồng khuất dạng sau cổng trường…

Những ánh mắt thèm thuồng đó ám ảnh tôi, ông già Noel thật trong truyền thuyết tặng quà tất cả trẻ em ngoan. Còn tôi, “ông già Noel dịch vụ”, chỉ tặng quà những bạn được bố mẹ trả tiền mà không biết em đó đã ngoan hay chưa.

- Bạn Sơn quậy nhứt lớp, hay nói chuyện riêng, nhiều bữa không thuộc bài, sao ông già Noel lại tặng quà ta?

Câu nói của  bé gái có ánh mắt đen láy buồn buồn khiến tôi giật mình, tim nhói đau, cổ họng nghẹn đắng. Và ánh nhìn đó, câu nói đó ám ảnh tôi khiến tôi không muốn đóng vai ông già Noel nữa. 

Đã là ông già Noel thì phải công bằng, coi mọi trẻ em như nhau, đằng này bạn chưa ngoan được nhận quà, bạn chăm ngoan thì ông già Noel làm lơ vội vã bỏ đi…  Tôi thấy xấu hổ, khó xử thật sự. Cảm thấy mình có lỗi với tất cả các em đang hướng ánh mắt ngưỡng mộ đến ông già Noel, một ông già hiền hậu vui tính và yêu trẻ… Bước chân tôi không còn vui vẻ tự tin để đi phát nốt số quà còn lại. Còn quà những hai trường Mầm non và ba trường Tiểu học nữa, tôi tìm kế lui binh, điện nói dối với chị Hằng:

- Chị ơi, chị nhờ người khác đi phát giùm em với nha. Em bị sốt, đau đầu quá…

- Ơ… cái cậu này… Giờ này chị biết nhờ ai, còn mỗi chiều nay… khuya nay Giáng sinh rồi…

- Em không đi nổi nữa chị ạ…

Tôi cúp điện thoại luôn, không để chị có dịp càm ràm. Khóa máy xong, tôi thấy đầu óc trống rỗng, tản bộ trên đường lơ đễnh đến mức vẫn mặc nguyên bộ đồ ông già Noel. Đến gần nhà Văn hóa Thiếu nhi, tôi tấp vô quán Cà phê Tri kỷ. Mọi người xôn xao, gọi to: Ông già Noel! Tôi giật bắn mình. Bối rối ngồi xuống ghế, tôi gỡ bộ râu xồm xoàm ra, gọi ly cà phê đá. Cô bé phục vụ quán nhanh nhảu xin cho chụp chung một tấm ảnh, tôi lắc đầu cười mà miệng méo xệch:

- Tôi đang sốt, cô tha cho tôi…

Tôi giả đò sốt, không ngờ sốt thật. Đầu nóng hừng hực và đau như búa bổ. Sốt cũng đúng thôi, trời nắng chang chang mà tôi diện bộ đồ dày cộp còn dang nắng từ nhà ra đây. 

- Ê Nghĩa… có phải cậu đó không?

- Ơ Tài…

Tài Bí thư Thành Đoàn, thằng bạn chung lớp thời Đại học. Thi thoảng chúng tôi vẫn gặp nhau cà phê cà pháo…

- Đang kiếm ông già Noel thì gặp ông già Noel. Cậu giúp tớ tối nay nha…

- Không, không… Tớ đang sốt... đang nóng hổi nè…

- Chuyện nhỏ… Uống thuốc sẽ hạ nhiệt ngay… hihi…

- Không, không… tớ không muốn làm ông già Noel nữa đâu..

- Gì kỳ vậy, cậu đang mặc bộ đồ ông già Noel mà...

Buộc lòng tôi phải tâm sự hết những ưu tư muộn phiền với Tài. Tài có vẻ đồng cảm, cậu ấy cứ di di ngón tay lên vệt nước trên mặt bàn. Những vòng tròn có vẻ lơ đễnh nhưng đồng tâm…

- Tớ vận động được mấy chục phần quà, tối nay đi cùng bọn tớ phát cho các bé đi đánh giày, bán vé số, bán kẹo sing-gum khu vực trung tâm. Các em này vẫn mưu sinh giúp gia đình mặc đêm Noel lạnh tê tái. Quà Giáng sinh có lẽ là món quà xa xỉ chúng không bao giờ dám mơ tới…

Tôi thấy tâm đắc với với kế hoạch của Tài. Cái nóng dường như dịu bớt. Ly cà phê đá  giúp tôi hạ nhiệt chút xíu, đầu óc nhẹ tênh…

23 giờ. Đường phố càng lúc càng đông nghẹt. Tiếng chuông nhà thờ đổ dồn dập náo nức. Hang đá lộng lẫy rực rỡ nhấp nháy ánh đèn màu. Máng cỏ bình dị, chúa hài đồng  ngon giấc an nhiên… Mấy đứa trẻ bán hàng rong không hẹn cũng đổ về Nhà thờ trung tâm, mong bán được nhiều hàng. Tôi phấn khích cùng mấy cô cậu thanh niên áo xanh đi phát quà. Những ánh mắt ngỡ ngàng, những bàn tay gầy guộc đón nhận, những lời cảm ơn lí nhí… 

Xong việc, Tài mời cả nhóm đi ăn cháo khuya. Vừa ra khỏi nhà thờ, rẽ sang con hẻm đối diện một đoạn, một cậu bé nửa nằm nửa ngồi dựa gốc cây trông đơn lẻ, cô quạnh. Tôi sà đến bắt chuyện:

- Sao con không qua nhà thờ chơi ?

Thằng bé ậm ừ không trả lời, chiếc áo mỏng tang không che được cái gió heo heo lạnh buốt đêm Noel. Tôi cởi chiếc áo màu đỏ mặc cho em, chiếc áo dài quá gối lụng thụng nhưng cậu bé thích thú, miệng cứ lẩm nhẩm:

- Ông già Noel… ông già Noel…

- Nhà em đâu? Khuya rồi. Về đi em…

- Em không muốn về. Mấy năm trước cả nhà em cùng đi nhà thờ rất vui. Nay ba mẹ li dị… Lúc tối em xin mẹ qua nhà ba. Mới tới đã thấy ba phóng xe chở cả nhà đi nhà chơi… Em chẳng muốn về nhà, vì lúc này ba dượng đang nhậu với mấy người bạn la lối um sùm…

Dự định ăn cháo xong đưa cậu bé về tận nhà thì nghe tiếng la thất thanh:

- Cướp… cướp…

- Nghĩa… chặn tên áo đen!

Nghe Tài thét, tôi nhảy ngay ra ngáng đường, đạp đổ chiếc xe tay ga tên áo đen vừa rú ga vọt tới...

Cả nhóm chúng tôi tóm gọn hai tên cướp nhí. Người phụ nữ la cướp chạy bộ vào hổn hển cảm ơn chúng tôi, chị trố mắt:

- Dũng… con ở đây à. Mẹ đi kiếm nãy giờ...

Rồi chị tiếp lời:

- Cảm ơn các cậu nhé, tôi vừa kiếm được con vừa không mất của… May quá… May quá…

Hai mẹ con cậu bé khuất bóng sau lối rẽ, tôi bần thần mất một lúc. Nhóm thanh niên áo xanh cũng chia tay… Ngỡ mình vừa bước  xuống từ chiếc xe tuần lộc, tôi lâng lâng rảo bước về nhà…

N.T.N.D

Read more…

Ngô Thị Ngọc Diệp (Bình Phước)

                      

Thông thường nghe gà gáy dồn, nhìn qua khung cửa sổ thấy ngôi sao mai lấp lánh thì Thị Leng thức dậy. Sương mù dày đặc, sau khung cửa là một mảng mờ mờ, hình ảnh những anh bộ đội Biên phòng đi tuần ngang qua thấp thoáng lúc ẩn lúc hiện không chỉ Leng mà nhiều, rất nhiều người ở sóc Bù Tá này thấy yên bình đầm ấm lạ thường. Tuy không nhìn rõ mặt người nhưng Leng đoán Dử của cô cũng có mặt trong đội hình ấy. Nghĩ đến đó thôi, Leng lại mỉm cười.

Hôm nay có vẻ đặc biệt hơn những buổi sớm mai khác không phải do sương mà là do cái rét đột ngột ùa về đêm qua. Ngồi bên bếp lửa ấm nồng, cô lại nghĩ về Dử và các đồng đội của anh đang đêm ngày trên đường đi tuần tra, bảo vệ cột mốc. Giờ này Dử đi đến đoạn đường nào, đang làm gì, có gặp phải bọn xấu không, hay anh đang dừng chân hái cho cô chùm gùi. Mùa này gùi chín nhiều lắm, mùi thơm đến mê người. Ăn một trái thích ăn thêm trái nữa, vị ngọt thanh thanh không lẫn vào đâu được. Giở rương quần áo ra, lấy chiếc áo ấm, mùi hoa rừng thoang thoảng lan lan, chùm hoa đã héo quắt queo nhưng hương thơm còn phảng phất. Thị Leng không đành vứt đi, chờ khi Dử hái cho chùm khác Leng mới thay. Ấp chiếc áo lên ngực, hít một hơi thật dài, hình ảnh Dử lại hiện ra, trong trẻo, khỏe khoắn và giản dị vô cùng.

***

Chui ra khỏi chăn, Dử chợt rùng mình. “Ái chà, sao mà lạnh thế”. Mở ba lô lôi cái áo ấm tận dưới đáy, mùi âm ẩm ngai ngái do mấy tháng nắng nóng không đụng đến làm Dử nhớ đám quần áo của bố mẹ và anh em Dử ngày còn ở Cao Bằng. Mưa phùn gió bấc quần áo giặt phơi mãi không khô, mẹ phải đem vào treo bên bếp lửa. Mùi khói, mùi cay cay nồng nồng của rau cải hong khô quấn quyện làm mớ áo quần có vị đặc trưng mà bao lâu Dử cũng không quên được. Dử tự nhủ hôm nay về phải giặt ngay, cái nắng mùa này ở Bình Phước thì áo ấm khô ngay ấy mà… Mùi nắng còn lưu lại trên quần áo là mùi hương Dử thích nhất.

Hơi lạnh đến lúc sáng sớm báo hiệu mùa mưa đã hết, mùa khô bắt đầu. Và khi nào lạnh nhiều ơi là nhiều thì Tết đến. Mùa khô đồng nghĩa với những buổi tuần tra thuận tiện hơn. Không lo mưa ướt, không sợ lũ ống lũ quét, không sợ đường sá bị ngập, không sợ lũ vắt đeo bám. Những hôm mưa dầm, dù có áo mưa đầy đủ nhưng da tay vẫn nhăn nheo, mặt lạnh buốt, quần áo ướt át làm Dử thấy khó chịu. Và những hôm ấy, Dử càng phải đề cao cảnh giác với bọn xấu, bọn buôn lậu. Thủ trưởng Tài thường nhắc nhở Dử thế mà. Và thế là dù nắng hay mưa, dù thời tiết đẹp hay xấu Dử và các đồng đội vẫn đều đặn tuần tra trên cung đường quen thuộc, quen thuộc đến độ Dử có thể nhắm mắt vẫn có có thể cảm nhận được mình đang ở khu nào, lô nào. 

Cao su bạt ngàn, lô tiếp nối lô nhưng Dử và đồng đội đã quen thuộc địa hình nên dễ dàng định vị. Mùi cao su vừa mới cạo lan lan. Ôi dòng sữa trắng thơm thơm trong làn gió sớm. Bất giác Dử lại thấy nhớ nhà, ở nhà có 2 ha cao su đang mùa khai thác, bố Dử đảm trách tất, ông dậy sớm đi cạo, giờ này chắc cũng đang ở ngoài lô, tiếng bước chân công nhân lào xào trong lô cũng làm Dử thấy vui, nhớ trò chơi trốn tìm ngày trước, Dử nằm im phủ lá khô che kín cả người để bạn không tài nào tìm được... 

Sắp đến con sông Măng, con sông phân chia địa giới nước ta với nước bạn Campuchia, Dử nhận ra mùi hương của loại cây rừng gì ấy ngào ngạt, quyến rũ. Dử tự trách mình đãng trí, anh Điểu Hưng đã nói tên loài hoa này rồi mà lại quên mất. Cánh hoa màu nâu nhạt, sờ mịn như nhung, hương thơm nồng nàn… Gặp mùi hương này là Dử biết mình đã đi được một phần tư quãng đường tuần tra. Sắp đến cột mốc đôi… Dử lại háo hức, lần nào đến chào cột mốc Dử cũng thấy háo hức, thấy thiêng liêng và hồi hộp. Dử thấy việc làm của mình có ý nghĩa và đáng tự hào. Đi thêm một đoạn nữa là đến sóc Bù Tá. Dọc bờ sông này, mọc rất nhiều cây rừng, cây này có nhiệm vụ chắn gió cho cao su vào mùa mưa.  Hương hoa thơm lãng đãng, đâu đâu cũng sực nức mùi thơm nồng nàn, quyến rũ của thiên nhiên trong lành. Sóc Bù Tá chỉ mấy mươi nóc nhà sàn họp lại dưới chân đồi, cạnh dòng Sông Măng thơ mộng. Mùa khô nước trong veo mát lành, mùa mưa nước đổ ầm ầm đục ngầu hung tợn. Nghe mùi hương quen thuộc này Dử lại nhớ đến Leng. Tóc Leng gội dòng Sông Măng thơ mộng ngọt mát cũng có mùi hương này. Da Leng ngấm nước trong lành cũng mịn màng như cánh hoa này. Và Dử tự đặt cho riêng mình hoa này là hoa Thị Leng. Vừa ngẫm nghĩ vừa cười thầm, vừa nhớ tới người con gái vùng sơn cước, người mà càng ngày Dử càng thấy quý mến, gắn bó và luôn hiện diện trong tâm trong trí.

Năm ngoái, mới đầu mùa mưa mà đã có lũ lớn, đường đi lại đến mấy sóc Bù Tá, Bù Nóc bị chia cắt. Lương thực trong đồn chia sẻ cho đồng bào còn rất ít, khẩu phần bộ đội giảm còn phân nửa. Đơn vị của Dử được lệnh xuống ngã ba Sóc Lớn nhận lương thực. Tuyến giao thông huyết mạch đến trung tâm hành chính xã mà gặp sự cố thế này là cả một vấn đề. Gùi bì gạo nặng chình chịch trên lưng nhưng ai nấy đều vui vì có bà con và các đoàn viên ở Sóc Bù Tá đến giúp sức. Dử đặc biệt chú ý đến Thị Leng không chỉ vì cô nói tiếng phổ thông hay như thủ trưởng Tài mà còn vì vẻ hiểu biết, dễ hòa đồng, nhanh nhạy trong mọi việc. Xem Leng phân công đốc thúc bà con cùng các bạn đoàn viên đâu vào đấy cứ như một chỉ huy thực thụ. Đặc biệt cô có nụ cười mê hoặc.  Ai trêu gì Leng cũng chỉ cười cười: “Ơ… Leng không biết gì đâu”. Tính nhút nhát nên Dử chỉ quan sát không dám trò chuyện gì với Leng nhưng hình ảnh cô đoàn viên trong trang phục áo xanh tình nguyện,vóc dáng khỏe khoắn lanh lợi in đậm trong tâm trí Dử.

Dử nhớ như in ngày cùng thủ trưởng Tài đến gặp già làng sóc Bù Tá đặt vấn đề mở lớp dạy chữ cho đồng bào. Dử dân tộc Tày quê ở Cao Bằng, sóc của Leng tất cả là người Stiêng. Ở Bù Tá, có người không biết tiếng phổ thông nói gì đến biết chữ. Đi khảo sát, nhận thấy số người biết tiếng phổ thông khá nhiều nhưng biết đọc và biết viết thì lại rất ít. Trẻ em đến độ tuổi đi học được bộ đội Biên phòng cùng chính quyền địa phương vận động gia đình đưa về trường Dân tộc Nội trú học. Nhưng số này không nhiều và cũng học không đến nơi đến chốn. Leng là một trường hợp như thế. Đang học dở lớp 10 thì mẹ mất, về lo ma chay xong thì ở nhà hẳn luôn. Leng nói với các thầy cô trên trường Nội trú cô không thể bỏ ông bố thường xuyên đau ốm với thằng em mới mười hai tuổi để đi học tiếp được. Vốn nhanh nhẹn nên Leng được già làng cử giúp Dử đến từng nhà vận động bà con đi học. Đồn Biên phòng mở hai lớp, lớp ban ngày cho trẻ em và lớp ban đêm cho người lớn. “Đồng chí Dử phụ trách lớp ban đêm, tan học về đồn đi tuần”. Thủ trưởng Tài và Dử là người kiệm lời, giao, nhận nhiệm vụ có bấy nhiêu đó. Dử biết nhận dạy lớp ban đêm, người học toàn là người lớn, khó khăn không ít, anh không dám mở lời nhờ Leng nhưng cô tự nguyện đến giúp trợ giảng. Leng bảo: “Leng chỉ có thể giúp thầy giáo Dử cho lớp ban đêm còn ban ngày phải đi rẫy phụ cha”.

Lớp học đêm của Dử ban đầu vận động được mười người đến lớp. Học được một tuần chỉ còn sáu, bốn người “vắng mặt không lý do”. Dử nản quá, báo cáo thủ trưởng Tài. “Đồng chí phải đến tận nhà tìm hiểu lý do đồng bào bỏ học chứ. Mắc cỡ à, để tôi nói già làng giúp”. “Báo cáo, để em nhờ Thị Leng…”. Thấy Dử bỏ lửng câu nói, thủ trưởng Tài véo tai cậu em út trong đơn vị, cười cười: “Người Tày các cậu có tục bắt vợ, dân tộc S’tieng lại có lệ cưới chồng… Ờ ờ. Để mình nói với già làng Điểu Xu, Dử với Thị Leng đẹp đôi đấy”. Chẳng biết có phải được mấy lời của thủ trưởng Tài mà hôm sau, Dử cùng Leng đến từng nhà vận động  tiếp. Một người bị ốm, đang chờ khỏe lại thì đi học tiếp. Một người đi lấy củi bị dao phát vào bắp chân sưng tấy, đang rên hừ hừ. Oái oăm ở chỗ người này bị thương nặng thế mà chỉ ở nhà bó thuốc lá, Dử và Leng phải nói mãi thì ông ấy mới chịu theo anh lên trạm xá. Bà Thị Chanh thì bảo: “Tao không đi học nữa đâu, đi học buồn ngủ quá mai không đi rẫy được”. “Vậy ưu tiên cho Thị Chanh đọc trước viết trước rồi về trước, được không…”. Thị Leng nháy mắt Dử, Dử gật gật đầu. Nhà Thị Lình ở cuối sóc, vườn trồng giàn bầu nậm sai trĩu trịt. Thấy Dử và Thị Leng đến, Thị Lình có vẻ không vui, nói bâng quơ: “Bộ đội ơi, tao nghỉ lo cho cháu ngoại đã, khi nào cháu tao lớn tao sẽ đi học tiếp nghe”. Thị Lình mới 37 tuổi, chồng chết, đã có ba đứa cháu ngoại. Con gái Thị Lình chưa tròn hai mươi tuổi mà đã có hai con lớn lại vừa sinh em bé. Dử nhìn Thị Lình ái ngại rồi nắm tay Thị Leng đứng dậy về. Thị Lình bậm bịch đi theo ra tận ngoài cổng. Buổi học hôm sau vẫn có sáu người… Đang nản vì nghĩ mình thất bại thì hôm sau nữa bà Thị Chanh và Thị Lình đến. Cứ học một lúc Thị Lình lại quay lên quay xuống muốn về, bà Thị Chanh thì ngáp ngắn ngáp dài vò đầu bứt tóc, Dử phải kể chuyện vui, phải nịnh mãi để lớp duy trì sĩ số.

Nhìn những bàn tay thô ráp, nhăn nheo với những đường gân nổi rõ đang cố gò từng con chữ, Dử và Thị Leng càng quyết tâm truyền dạy. Mỗi tối đọc một bài, viết vài ba chữ là nghỉ rồi sau đó Dử nói về cách trồng lúa, trỉa đậu, trỉa bắp, trồng điều thế nào cho có năng suất cao. Rồi cách phòng chống sốt rét, phòng bệnh tiêu chảy, về tình hình tội phạm, rồi cách bà con nói với nhau để không ai bị kẻ xấu lợi dụng, để không ai trở thành kẻ xấu. Ông Điểu Lư, em út của già làng Điểu Xu thì bảo: “Học cái chữ khó quá nhưng tao khoái nghe bộ đội kể chuyện lắm rồi nên phải siêng đi học thôi, học để biết Đảng và Nhà nước nói gì, làm gì, nghỉ học nhiều thầy giáo bộ đội hắn buồn tội nghiệp”.

Thị Leng cũng có vẻ quý mến Dử hơn hẳn những chàng trai khác trong sóc vì anh hiền lành, không biết hút thuốc, uống rượu, không biết cả chửi thề. Dử dạy học, Leng ngồi bàn cuối nhìn ngắm anh. Thỉnh thoảng bốn mắt giao nhau, Dử bối rối quay sang hướng khác còn Leng cứ tủm tỉm cười một mình. Leng còn quý Dử bởi những món quà dễ thương mà rất đỗi gần gũi đời thường. Anh đến lớp khi thì cho cô chùm gùi ngọt thanh, khi thì mấy trái xoài mút, khi thì chùm hoa phong lan, khi thì chùm hoa dại… Cô vui sướng khi đặt những cánh hoa nâu nhạt thơm lừng vào rương quần áo. Cái rương mấy năm theo Leng về trường nội trú, nay cất giữ quần áo và cuốn sổ tay bé xíu ghi nhật ký riêng tư như một kỷ vật. Khi mở rương ra lấy áo quần, mùi hương như quyện chặt vào từng sớ vải, mặc vào người rồi vẫn nghe phảng phất thơm thơm là.

Thị Lình học chữ này thì quên chữ kia, Dử phải kèm thường xuyên. Một lần Dử cầm tay Thị Lình viết chữ, thấy ánh mắt khó chịu của Leng, anh ngượng nghịu mãi. Thị Lình biết thế càng xán đến nhờ Dử dạy viết những chữ khó. Leng cũng giúp đỡ hết các ông các bà, các cô các chú trong lớp vậy mà Thị Lình không thích cô kèm cặp. Thị Lình quên chữ gì thì chỉ gọi thầy giáo Dử thôi, Leng chạy đến nhắc còn bị mắng: “Ơ, con này, ai biểu mày hả?”

Lớp học đã đi vào nề nếp. Thầy giáo Dử và học viên đã có thể hiểu nhau mà không cần Leng trợ giúp nhưng cô vẫn thích đến. Leng đến để nhìn thấy Dử, để nghe Dử giảng bài, nghe Dử kể chuyện… Dử kể chuyện duyên duyên là, Leng ngồi nghe mà như uống từng câu từng chữ. Leng thấy ưng cái bụng lắm rồi. Leng sẽ nói với cha về Dử, sẽ dẫn Dử về nhà. Dịp may đến, Điểu Xiên bỏ học ba hôm không rõ lý do, Dử nhờ Leng dẫn mình đi hỏi sự tình. Ở nhà Điểu Xiên về, Leng đưa Dử về thẳng nhà mình. Cha Thị Leng đã nghe con gái, nghe dân làng nói nhiều về Dử giờ “mắt thấy tai nghe” thì ưng cái bụng ngay. Thấy Dử là ông muốn bắt chồng cho con. Ông vui lắm, uống rượu hết cả chai mà vẫn chưa say. Ông mừng vì con gái biết chọn người. Từ ngày má con Leng mất, đây là lần đầu tiên ông uống rượu, uống vì vui, uống vì gia đình sắp có thằng rể quý…

Hôm sau đến lớp thì không thấy Dử đâu, Leng đành dạy thay. Ai cũng thắc mắc không biết thầy giáo đâu, sao không đến. Vừa dạy học vừa nghĩ mãi về Dử, ruột gan Leng như có lửa đốt. Đang bối rối, chưa biết tính sao thì Thị Lình lên tiếng: “Nghỉ học đi, con Leng dẫn mọi người lên Đồn thăm thầy giáo Dử coi, tao chắc thầy giáo ốm rồi. Không ốm sao không đi dạy chứ”. Mọi người nhao nhao: “Đi tìm thầy giáo Dử thôi, nhớ thầy giáo rồi”. Leng nhẩm tính, từ đây lên đồn mất gần một tiếng đồng hồ…. Tối thế này đồn có cho mình gặp Dử không… Rồi còn đường về, lấy sức đâu mai đi rẫy. Leng nói nỗi băn khoăn của mình, mọi người nghe ưng cái bụng. “Đúng đó. Sáng mai Thị Leng thay mặt bà con lên đồn xem thầy giáo Dử sao không đến lớp nha”.

 Anh bộ đội trẻ măng ngoài trạm gác mời cha con ông Điểu Thên vào phòng trực ban. Thủ trưởng Tài đã pha nước ngồi đợi sẵn. Bắt tay ông Điểu Thên, thủ trưởng Tài gật đầu chào Thị Leng, hạ giọng: “Đồng chí trực ban đã nói cho tôi biết, cảm ơn bác và Leng. Xin lỗi đã để bà con lo lắng vì không kịp cử người đến dạy thay đồng chí Dử. Sáng qua đi tuần, đơn vị đã bắt được nhóm buôn pháo lậu. Trong lúc dằng co đuổi bắt, đồng chí Dử bị thương, đang điều trị… Bác và cô Leng cứ yên tâm… Đồn sẽ cử đồng chí khác đến dạy thay…”

Như bị ông Giàng quất roi lửa vào đầu, tai Leng ù đi. Dử bị thương thế nào, nặng hay nhẹ, chảy máu nhiều không, có tỉnh táo không, có ăn uống được gì không, anh điều trị ở đâu, ở dưới huyện hay trên tỉnh… Nước mắt lưng tròng, Leng muốn hỏi, muốn hỏi nữa nhưng cha cô đã đứng dậy bắt tay thủ trưởng Tài: “Hôm nay tôi lên đây báo cáo đồng chí chỉ huy Bộ đội Cụ Hồ việc lo cưới chồng cho Thị Leng, con gái tôi. Bộ đội Dử bị thương quá bất ngờ với cha con chúng tôi và bà con trong sóc. Nhưng rất mừng vì bộ đội Dử chỉ bị thương nhẹ, chắc vài ngày điều trị là khỏi. Tôi biết Thị Leng và Dử thương nhau, ưng cái bụng làm vợ làm chồng. Đồng bào đề nghị để Thị Leng ở đây chăm sóc cho bộ đội Dử. Khi nào Dử lành vết thương, gia đình và bà con trong sóc sẽ làm đám cưới…”. “Dạ thưa, bác nói chúng tôi đã hiểu và nhất trí. Việc chăm sóc đồng chí Dử, bộ đội đã lo chu đáo. Cô Leng tạm thời về duy trì lớp học giúp. Mọi việc tiếp theo, khi nào đồng chí Dử khỏe rồi chúng ta bàn thêm. Bác và cô Leng về nói chuyện với đồng bào giúp đơn vị nha…” 

N.T.N.D

Read more…