Ca sĩ Thu Nga thể hiện

Read more…

 

                                                Nhà thơ Nguyễn Thị Phụng

NỤ CƯỜI NHÀ GIÁO

 

Thoắt đã giờ đây được nghỉ hưu

Nụ cười Nhà giáo cứ vô ưu

Đề cương, giáo án thơm mùi mực

Thơ phú, trăng vàng đẹp sắc lưu

Trăn trở mùa thi hồi trống vắng

Não nùng cánh phượng tiếng ve trêu

Nghe SƯ thanh bạch còn luôn PHẠM

Nghiên bút bao năm đã đủ lời...

12.8.2008

VẪN LÀ PHONG CÁCH

 

Vẫn là phong cách bậc hiền nhân

Câu chữ thăng hoa đẹp vạn lần

Một cõi trời xanh tung cánh nhạn

Muôn trùng biển biếc sánh lòng dân

Sang thu bổi hổi cành thay lá

Nội nhật băn khoăn tóc điểm phần

Đôi mắt tinh anh còn vướng víu

Da mồi thần thái há phân vân

19.09.2021

N.T.P

Read more…

            

(Đọc Lặng lẽ hương - tập thơ Phạm Văn Phương, NXB Văn hóa văn nghệ, 2020)

         Không là nàng Kiều lưu lạc, mà cái duyên cho độc giả sau mười lăm năm Hái bên đường (NXB Văn học 2005) trong đó có hai năm rời bục giảng, Phạm Văn Phương xuất bản Lặng lẽ hương (2020), yên ả bởi cái tình ăm ắp. Một ngày cũng nên duyên, một chữ đã nên tình của nhà thơ đất An Nhơn dành tặng cho những ai yêu quý thơ anh.

        Quen biết Phạm Văn Phương kể từ những năm 1973 khi vào học lớp 10C trường Trung học Đào Duy Từ An Nhơn (Bình Định). Ngày ấy, tuổi học trò có thư tình ướp hoa phượng đỏ góc sân trường, tụi nhỏ thì tò mò “Giấu thứ gì trong vở/ Sao lại hé mở cười/ Tao biết rồi không nói/ chùm thư tình...hi hi” (Chỉ có tao và mầy- NTP). Lại thêm giờ văn cô Phương cho thưởng thức món ngâm thơ của Lan Hương ngồi đầu bàn. Đố mà bạn nào không nhiễm thơ mới lạ. Thích nhất thi sĩ Nguyễn Bính với “Nhà nàng ở cạnh nhà tôi/ Cách nhau cái giậu mồng tơi xanh rờn...”. Để rồi âm thầm góp nhặt từ thuở Giao mùa xanh tươi: “Anh về thăm giàn bầu, giàn mướp/ Em vun trồng từng luống cải, nụ hoa/ Cơn mưa vỡ trên tàng lá mượt/ Trên những vồng khoai, cụm mía, đàn gà...”, để rồi tiếng rao trưa chao chát: “Ai mua muối không?/ Một lúa, năm muối.../- Một lúa, năm muối.../ Tiếng rao khuấy vào nắng trưa/ Nóng hổi/ Muối/ Thừa thãi/ Như mồ hôi/ Thấm đẫm những chiếc áo sờn/ Chảy trên khuôn mặt các chị/ Nắng bốc khói/ Các chị đi thành hàng...”(Những chị bán muối). Góp vào Hái bên đường được 37 bài với 74 trang rải rác từ 1974 (chỉ một bài), còn lại là sau 1975 đến 2005.

         Giờ thì Lặng lẽ hương - dày dặn 100 trang với 65 bài. Cũng từ cái mốc như Hái bên đường đến bây giờ. Ắt hẳn sự sắp xếp ấy cũng là chủ ý thơ đã ươm mầm trong anh từ ngày ấy. Ngày ấy “em chở mùa hè của tôi đi đâu” cho những đêm không thuộc bài thao thức, dẫu xưa in hằn Khói trong mắt nhớ*(1974): “Đêm rồi nằm với làn hương/ khói trong mắt nhớ còn vương tình nàng” cái làn khói cứ mê hoặc, xoắn xuýt vờn quanh, không buông tha xuyên suốt hai thế kỉ còn ôm khối mộng tương tư chung thủy hiếm thấy ở thi nhân: “Đêm vui, em nhắc hoài chuyện cũ/ anh mãi nhớ ngày còn thơ/ ước gì chúng mình nhỏ lại/ được về ngủ trong nhà xưa.” (Đêm xuân*, với em ngày thơ dại - 2019).

         Thơ Phạm Văn Phương của Lặng lẽ hương là trang nhật kí thời gian với tiêu đề như: Viết trong mùa hạ cuối*,  Buổi chiều ở lớp 8C*, Với các em trong ngôi trường cũ*, Lời tháng giêng*, Mùa trái chín,... Tất cả đọng lại chữ tình, từ không gian khuôn khổ tuổi học trò, trường lớp mơ mộng, đến không gian bạt ngàn núi rừng quê hương rất cần bàn tay con người, được tôi luyện bằng sức trẻ, nỗi nhọc nhằn lưu lại Mùa hạ ở Nam Tăng*:

       “Buổi trưa ở đây nắng nồng mùi quả thị

       dòng suối hiền hòa không che nổi chúng tôi  

      nắng làm răng mà nắng rứa, nắng ơi!

      anh em thở phì phò ngủ mê ngủ mệt

      biết đâu trong giấc mơ có lớp lớp cây rừng ngã gục

      theo những nhát rựa, nhát cuốc mở đường cho mai khoai, sắn lên xanh”

      Tiếp nối một thời đi khai hoang vỡ đất của những năm sau bảy lăm - thế kỉ hai mươi, một niềm tin đầy khí thế về sức mạnh vẹn nguyên một đất nước sau năm tháng chiến tranh, nhận ra vẻ đẹp tinh khôi của toàn dân đối với Người: “Tiếng hát bay lên, bay lên mãi/ trời tháng Năm như mắt bé thơ cười/ Bác trên đó với hình sông, dáng núi/ tiếng reo vỡ òa trong mỗi trái tim vui” (Người là trùng dương)*.

       Lặng lẽ hương là chân trời yêu thương sâu lắng, nhịp nhàng gắn kết ngỡ trong “cổ tích” vừa ra ngõ đã gặp duyên may: “Chưa chi đã thấy thương rồi/ muốn dang tay đón đất trời mà hôn/.../ anh về Nhơn Khánh ngày xưa/ mười năm về lại thành quê vợ rồi/ câu ca từ thuở nằm nôi/ cứ nghe đồng vọng giữa trời tháng giêng/...”(Anh về Nhơn Khánh ngày xuân)*. Và từ đây cái tình anh bung hạt. Cái hạt trăm năm anh quý nâng niu ngày mới bắt đầu, bình minh kết trái:

       “Trên đài vang tiếng hát em

         âm vui theo sóng lan nghìn dặm xa

         tiếng em hay tiếng quê nhà

         quê mình đâu cũng tiếng loa thanh bình”

                              (Anh nghe em hát trên đài)

       Với anh, tiếng em hay tiếng quê nhà bình yên, không gian gia đình đầm ấm hạnh phúc. Để khi được làm cha, những câu thơ bung tỏa: “Ngày con mở mắt chào đời/ cỏ cây thay áo đi mời mùa xuân/ mẹ cười trong ngấn lệ rưng/ có ba viễn phố bâng khuâng gọi thầm” (Cho con yêu thương mùa xuân)*. Tiếp nối đến lúc được làm ông, cháu bé lớn lên từng ngày bên cạnh: “Hết chơi cắt giấy/thì chơi bày hàng/ hết vịn thành tủ/ lại trèo lên giường/ ra vô nghịch nước/vô nhà tè luôn”, tuổi thơ vốn hiếu động, bày sang trò chơi khác, bắt ông làm ngựa cho cháu trèo lên lưng, đây mới là trọng tâm bài thơ Làm ngựa cho cháu* để nhận ra tuổi già đã đến: “Răng ông rụng nhiều/cháu vừa răng sữa/chân bước chậm dần/biết làm sao nữa.../cháu giật bờm ngựa/ “nhanh lên ông ơi!/ ngựa đi nước kiệu/ ông chừng hết hơi/.../ cháu cười nắc nẻ/ biết mình đã già/ đôi bàn chân mỏi/biết đường còn xa”. Một chút tâm tình xao xuyến vô cùng, bởi thời gian chầm chậm theo giờ, lại là mũi tên hướng về phía trước, bàn chân thi nhân dù đã mỏi, chỉ là cái mỏi cơ bắp tự nhiên tất yếu đời người.

         Rồi cánh cửa mở ra, bao nhiêu là ánh sáng khơi nguồn, nắng mưa cho chiếc cầu vồng dẫn nhịp. Nếu gia đình nhỏ chính là cái nôi thường trực trong cái tình nhà thơ, chơi với cháu cũng là cái thú. Cái thú trong cảm hứng phát sinh từ cái tình rất nhân văn vô hạn. Từ Những ngày thơ dại* đến biết bao nhiêu tất bật cuộc đời phải đối mặt, những (Quê nhà, Cố hương)* thi nhân vẫn đoái hoài kỉ niệm, cảnh và tình đan xen rạo rực: “Quy Nhơn dạo ấy bình thường/ nay tôi về nhặt nỗi buồn còn xanh/ mười năm rồi lại mười năm/ mây phiêu du cứ phân vân trên đầu// sóng xô quanh chỗ tôi ngồi/ tiếng em đồng vọng phía trời trăng lên” (Đêm tôi về lại Quy Nhơn)* an ủi vỗ về phần nào nỗi cô đơn diệu vợi.

        Cái tình trong Lặng lẽ hương luôn được kết nối, nuôi dưỡng. Sâu lắng, tin yêu. Bởi văn chính là người. Người như hoa ở đâu thơm đó (Tục ngữ), nói là Lặng lẽ hương, thực ra hương chưa lặng lẽ bao giờ. Phạm Văn Phương vẫn dành những tứ thơ nặng ân tình tặng người thân, bạn hữu xa gần(Nhớ  ông bốn, Cuối đông thăm nhà hiền giả, Người đi tìm hạnh phúc, Với người hát bè trầm, Những đêm trăng khuyết, ...)*. Trong Lặng lẽ hương đã dành nhiều trang viết về những người đã khuất, nên chăng đời người cát bụi phù du, yêu và quý lắm trái tim thi sĩ, nhà giáo. Ấy vậy mà câu thơ ai đó trong giới văn sĩ Bình Định phát ra, truyền miệng thể như ca dao trào phúng: “Trời sinh ra Phạm Văn Phương/ Bạn không chịu chết hết đường làm thơ”. Tính giễu nhại, thể như ác khẩu, nhưng cháy lòng độc giả trong cảnh tử biệt nhớ thương đọng lại, nhẹ nhàng làn khói mỏng mảnh, từ nén tâm hương cay cay khóe mắt: “Ước được cùng anh đùa nghịch/để nhìn anh cười thật hiền/.../ lặng lẽ vun trồng/ lặng lẽ yêu thương/ lặng lẽ bước qua bên kia sông Dịch// gió tiễn biệt giữa lòng em nhói buốt/ thổi ngang chiều mưa dông.”(Nhớ anh Trần Đình Mai)* se thắt tâm can tiễn bạn về với người hiền xa xưa (Tiễn anh Nguyễn Đình Lương, Thức giấc trong mưa nhớ anh Nguyễn Vĩnh Bình, Đêm cuối với Trịnh Hoài Linh, Tiễn biệt anh Phạm Mạnh Hiên, Tháng Mười một nhớ chị Bướm, Nhớ mợ bốn- Hồng Vân,...)*.

         Và sau mỗi lần tiễn biệt người thân nghe chiều mưa đẫm, còn lại trong anh những gì là mối thâm tình. Nhà thơ Phạm Văn Phương tìm về với thi nhân đồng cảnh ngộ san sẻ chút tình riêng chung: “Bác yêu lan/ nên rất thích những gì thanh thoát/.../ bác mãi mãi thanh xuân/ dù mái đầu đã bạc/ vẫn hay làm thơ tình/ bởi lòng người không thể khác” (Cảm xúc)*. Quý thay lòng người không thể khác, vẫn hay làm thơ tình, cái tình lặng lẽ mà thăng hoa (Nghe mưa, Mưa Nguyên tiêu, Đêm phương Nam, Tìm trong vô thường, Người từ sương khói, Ngẫu hứng tặng Nguyễn tiên sinh sau hai mươi bốn năm,...)*.

        Tình thầy - trò, bạn bè trường lớp trong Lặng lẽ hương thơm mùi giấy mới. Vẫn giữ một mực khi được Hầu chuyện cùng thầy trong ban mai Đà Lạt*:

        “Hai mươi bảy năm xa cách

         trường xưa hàng me đã già

         chuyện cũ bọn em thường nhắc

         có thầy trong mỗi mùa hoa.”

        Lòng biết ơn và trân trọng thường trực trong nhận thức mỗi học trò, bởi “Không thầy đố mầy làm nên” đâu là áp đặt. Thầy trên bục giảng, thầy trên đường đời, cả người thầy trong gia đình, trong giao tiếp, trang sách cũng là người thầy. Sao quên được. Bể học cuộc sống vô tận. Và biết trọng thầy nên khi được làm thầy lại quý cái tình đồng nghiệp, yêu những đôi mắt hồn nhiên của đám học trò, nhớ lắm trường ơi! (Viết trong mùa hạ cuối, Buổi chiều ở lớp 8C, Với các em trong ngôi trường cũ, Kể chuyện cổ tích với các em, Bạn nhỏ, Hương quê,...)*

        Lặng lẽ hương mà hương không hề lặng lẽ, hương theo mùa theo nhịp phách khoan nhặt đồng hành. Điểm lại chặng đường thi nhân là cái tình nồng đượm không thể giữ hết riêng mình gởi gắm vào trang thơ, lúc thì thể tứ tuyệt, lúc thì tự do,... còn đoạn lúc bát “lặng lẽ” rất Phạm Văn Phương đâu dễ gì cô đơn:  

        “ nụ cười ở lại cùng anh

         sáng ra chỉ thấy mình nằm với hoa

         bướm bay vàng trước ngõ ta

         có bay vàng tới ngõ xa em về?

         trong gương ngày rạng trăm bề

         bông hoa như bóng trăng thề soi chung.”

                                               (Trước hoa)

  26.09.2020

N.T.T

_________     

* Tên bài thơ trong tập LẶNG LẼ HƯƠNG

Read more…

                                                   Nhà văn Nguyễn Thị Phụng                          

           Trời sáng hẳn, những hạt mưa cuối cùng trong đêm cố bám trên mặt lá cây cũng phải rơi xuống khi cơn gió đầu tiên trong ngày khẽ đưa. Đã ba hôm rồi, anh Chào Mào mất ăn mất ngủ lo cô bạn gái thích tự do vi vu một mình để đi tìm tứ thơ đã  bị sa bẫy cũng chỉ vì tính hời hợt, vô tư, lại tham ăn nữa chứ!... Anh đậu trên nhánh dừa bên bờ sông trước ngôi nhà hay nói đúng hơn là một cái biệt thự nhỏ xinh xắn rợp bóng cây ăn trái. Mấy ả chim sâu lích rích chuyền cành rồi đưa cái mỏ nhọn hoắt mỏng manh hình cái liềm bới trong kẻ lá khi chú sâu con còn ngái ngủ. Cả họ nhà se sẻ rộn rã chích chích tự nhiên bám chặt trên đường dây điện rồi cùng nhau bay là là đáp xuống mặt sân xi măng, chưa được một phút lại cất cánh bay lên cả đoàn như đang tập thể dục buổi sáng trông đều đặn làm sao. Anh Chào Mào nóng ruột lắm chờ ông người đã bỏ tiền ra mua lại cô bạn gái của mình ra khỏi nhà với bộ đồng phục tươm tất. Khi tiếng xe xa dần, anh Chào Mào mới mạnh dạn cất cánh bay thẳng đỗ trên cành khế ngọt sát hiên nhà, đưa mắt vô chiếc lồng mây cất tiếng:

         - Tối có ngủ được không em, đã ăn gì chưa, anh còn dành phần miếng mồi cho em nè!

        Cô bạn Chào Mào than thở:

         - Làm sao đưa em ra khỏi chốn này, mới ba ngày trong cái lồng bé nhỏ chật chội cứ ngỡ là đã ba thu, em thấy tù túng quá. Mặc dù nhìn ra vẫn thấy một góc bầu trời, nghe tiếng lá lao xao, nghe cả tiếng người gần gũi nhưng mà…

         - Nhưng mà sao em?

Cùng lúc đó, cô Chào Mào thấy cái dáng thương thương gầy gầy tội nghiệp của bà người bước ra hiên. Cô im lặng.

         - Nhưng anh nhìn thấy trong lồng em ở có trái chuối chín treo lơ lửng kia, có cả li nước nho nhỏ nữa phải không. Vậy là em yên tâm khỏi phải lo đói như anh ngoài này rồi!...

         - Không, không đâu anh ơi, em thèm được đi tìm mồi cùng anh, cùng bay giữa bầu trời bao la kia, cùng anh đón gió trăng thanh anh có nhớ không?! Em sợ rồi phải khóc một mình như bà người trong biệt thự này!

         - Ở biệt thự sao lại khóc?

         - Vì trước khi ra khỏi nhà, ông người còn quay lại căn dặn: Tôi gọi điện thoại bàn là phải có mặt trả lời cho tôi nghe. Và canh chừng mất con chim trong lồng là chết với tôi. Anh có biết không, ông người có quyền nhất trong nhà, còn bà người trước đây cũng làm công nhân nhưng phải ở nhà sau khi sinh đứa thứ ba cũng là con gái. Nghe lời ông người, bà người đành ở nhà chăm con, bây giờ con bé đã học lớp mười rồi.

        - Trời đất, bà ấy ở nhà mười lăm năm rồi!

        - Vâng, mới ba ngày mà em biết hết trơn. Lúc đầu em còn tò mò nghe ngóng. Ông người làm quan lớn, hôm qua có đưa một bà người khác trẻ hơn.Thiên hạ thường gọi là giống mắt xanh mỏ đỏ, dạng hình ống di chuyển nếu như không có đôi chân béo núc, thì em không nhận ra giống người. Vừa bước vào cửa, ông người nắm tay bà người nhà bảo: Mày vào phòng mở mắt ra thật to xem cuộc làm tình mới để rồi còn bắt chước!... Em cứ sợ mình nghe nhầm, sao là người mà thích sinh hoạt như bầy đàn vậy. Nhưng sau đó bà người nhà trở ra hai mắt đỏ lắm, cứ sụt sùi sụt sùi ngoài hiên đây này, em lo bà người bị đui mắt chứ! Em sợ nghe tiếng ông người quá. Mà ở đây làm gì có bông gòn cho em bịt lỗ tai.

        - Này  nhé, mặc cho bà người nhà tự lựa chọn, riêng em còn hai ngày nữa sang tiết thu phân, em nhớ ăn uống cho no nê, nhìn chừng lúc ông người về, em đừng nhảy cành này sang cành kia rồi ngong ngóng ra ngoài nữa, cứ đứng im đó, giả vờ ngủ.

         - Rồi sao nữa?

         - Từ từ, thế nào ông người cũng mang thuốc ra cho em uống, chờ cơ hội là em tung cánh bay nhanh, biết chưa!

         - “Cá cắn câu biết đâu mà gỡ, chim vào lồng biết thuở nào ra”, ca dao người em cũng thuộc nằm lòng, an phận, mà anh bảo là cơ hội! Thế giới cá nước, chim trời đâu có “tòa án”!...

         - Thôi, không lập luận dài dòng, phải biết chọn cơ hội để tự giải phóng chính mình, còn không thì…

        - Thì sao vậy anh Chào Mào yêu của em!

        - …

        Sau nhiều đêm thức trắng, đôi mắt đờ đẫn quầng thâm hơn, chòm lông trên chóp cũng đã chuyển màu mây. Khi gà gáy giục mặt trời lên, cô Chào Mào nhìn trước ngó quanh rồi thử đôi cánh, yên tâm còn sử dụng được. Cô bỗng giật mình nghe tiếng bật chốt cửa trước, cánh cửa mở ra, ông người xuất hiện trên mình chỉ độc nhất chiếc quần xì bọc kín “cậu ấm vô địch” chiếu chăn cứ nhũng nhẵng nhô ra. Đoạn ông đi lại gần cái lồng chim treo trên cao, vói tay đặt nó xuống hè, bởi hôm naychủ nhật, ông người thay thức ăn, mới ngạc nhiên sao chuối hết, chim lười hót, hay là lũ thằn lằn, chuột lẻn vào xơi. Ông người hất nắp chốt, mở cánh cửa lồng, nắm trọn cô Chào Mào trong bàn tay múp máp nhẵn mỡ của mình rồi rút tay ra khỏi lồng tha thiết: Chim ông ngoan nào! Uống thuốc cho khỏe, chứ ốm đau què quặt là ông quẳng vào sọt rác ngay! Một tay cố mở nắp hộp thuốc gia cầm nhưng không được. Ông người thận trọng đặt Chào Mào vô lại trong lồng. Một tay cầm lọ thuốc, một tay vặn nắp hộp, mắt vẫn không rời lồng chim. Bàn tay phải ông người lắc mạnh hộp thuốc lấy ra một viên nhỏ, chưa kịp quay lại thì cô Chào Mào đã tung cánh bay ra khỏi lồng sắt, đậu lên nhánh cây khế ngọt cạnh sát hiên nhà, rồi lấy đà bay thẳng.

        Ông người nhìn theo lẩm bẩm: mày thoát khỏi tay tao, ừ láo!... Tao bỏ tiền ra mua con khác đẹp hơn mầy nữa!

  01.9.2011

N.T.P 

Read more…

      

                                           Nhà thơ Nguyễn Thị Phụng

        

                      Hôm qua nay người ta đi tìm con bò vàng có cái bớt màu nâu ngang bụng, còn cái sừng cong cong như hai vầng trăng lưỡi liềm đầy đặn cân xứng đối nhau trên cái đầu cũng màu vàng gạch nhưng sậm hơn. Nó sinh đôi được hai con bê vừa tròn ba tháng tuổi. Có người bảo hay nó đi lạc đâu đây, hay nó bị ai lừa đi mất rồi. Có người còn bảo đồ ngu như bò, chủ mất hai ngày đã bỏ đi đâu, còn mỉa mai bóng gió theo trai là chắc!... Người nói ra, người nói vào. Còn trách thằng Phúc chiều hôm qua chủ nhật đi thả bò không chăm ngó cẩn thận, chị Hạnh mẹ thằng Phúc tiếc đứng tiếc ngồi, tiếc công chăm sóc của cô Hai đã mấy năm trời chứ ít gì, nhưng chị không nói ra lời nào, bảo của cô Hai cho con có thì hưởng không thì thôi, thêm con bò cũng đâu giàu mà mất con bò cũng đâu có nghèo, hay số con trai chưa được hưởng phúc lộc người khác cho tặng, số con là phải cố gắng học tự mình làm ra tiền con ạ. Chị cố ý nói to cho mọi nguời nghe. Nói thì nói thế chứ cô Hai đâu để tài sản cho một ai, mình người trong nhà thì thừa hưởng chứ ai vô đây chen vào!... Chị Phúc thắp hương khấn cô Hai mà lòng ấm ức, con cũng tiếc lắm cô Hai ơi!...

        Buổi sáng cúng ba ngu xong, bóng chiều vừa khuất ngọn tre chị Hạnh đem bao trấu ra mả cô Hai châm lửa đốt lên cho ấm. Chị bất ngờ con bò vàng có cái bớt nâu ngang bụng nằm ở đây, hay là nó bị ai đánh què chân, bị đau không về được. Đúng là con bò lúc cô Hai còn sống đã hứa làm quà cho thằng Phúc khi nó vào đại học. Mà tại sao nó nằm ở đây, chắc từ chiều hôm qua thằng Phúc thả bò ở gò bên quên lừa nó về, nó không nhớ đường nhớ sá chứ gì, nó rẽ được qua đến mả cô Hai rồi nghỉ một đêm ở đây, may mà… Nhìn đôi mắt nó lộ to, buồn tênh, ngấn nước. Chị hỏi có lạnh lắm không, nó chỉ nhìn và không trả lời. Chị đưa tay sờ lên xoáy hoa trên trán thấy âm ấm, chết rồi nó bị sốt đây! Gió thổi bùng ngọn lửa trấu cháy mạnh, tạt hơi ấm trùm lấy con bò vàng, hai mắt lim dim, những giọt nước từ khóe mắt ấy chảy ra. Lần đầu tiên chị Hạnh thấy nước mắt bò cũng màu trắng trong veo, chị nghĩ chắc cũng mặn như nước mắt người. Vì tất cả được vắt ra từ nguồn yêu thương nhung nhớ trong một cơ thể sống đó mà. Hay là lúc này nó nhớ những đêm mùa đông cô Hai thường ra chuồng bò un muỗi, che chắn cho cả đàn khỏi lạnh. Chắc nó nhớ những sáng mùa hè ở ngoài bãi sông bên kia, bàn tay nhăn nheo của cô Hai tắm rửa kì cọ da dẻ cho nó được bóng mượt thơm tho hơn. Chắc là nó nhớ lúc trời mưa tầm tã cả tuần ở trong chuồng mà vẫn được ăn cỏ mật xanh non ngon lành… Chị Hạnh lại vuốt ve lên khắp sống lưng nó rồi bảo có thương thì để cô Hai nằm yên ở đây, về chuồng nghỉ thôi. Con bò đứng lên, đi trước, chị đi sau. Nắng chiều đã tắt hẳn, còn để lại góc trời lênh láng ráng đỏ trên dãy núi phía tây. Con đường vào làng im vắng, chỉ tiếng thuyết minh phim trên sóng truyền hình từ trong các nhà gần lối ra vào vọng lại, thỉnh thoảng một vài chiếc xe máy chạy ngang qua phả khói xăng trộn lẫn mùi phân trâu bò hắc lên ngai ngái hăng hắc khó chịu khi cái mũi của chị luôn bị dị ứng. Thằng Phúc chờ mẹ mãi cũng nóng lòng, nên ra ngõ đứng trông, bất ngờ reo lên:

        - Đúng là con bò của bà Hai! Mẹ tìm nó ở đâu vậy?!...

        - Nó nhớ bà Hai! Nằm ngoài mả suốt đêm. Mẹ năn nỉ vuốt ve nó mới chịu về cùng. Con lừa nó vô chuồng rồi đóng cổng lại nghen!

         Thằng Phúc hớn hở chạy đi lấy nước đổ vào máng cho nó uống, chạy vào bếp lấy dao liêm ra phía sau vườn chặt hai cây mía, cắt từng khúc, kê trên miếng ván dày khoảng năm phân, vuông vắn như mặt ghế đẩu, cầm cái chày nhỏ đập dập khúc mía, rồi đem bỏ vào chuồng cho con bò vàng ăn. Trời tối hẳn, Phúc bật ngọn đèn tròn tỏa sáng cả chuồng, những đôi mắt hiền từ lộ to nhìn quanh rồi nhắm lại, còn con vàng chỉ đưa mũi ngửi mấy khúc mía nằm ngay ngắn trước mõm nó không buồn nhai, chỉ uống chút nước rồi nằm im, mắt đờ đẫn xa xăm…

        Ở trong nhà chị Hạnh gọi vô dùng cơm với mẹ, Phúc dạ nhưng vẫn cứ phân vân sợ con bò đói, xem chừng một lát sau mới chạy vào nói với mẹ cho nó uống thuốc, nó bị đau rồi đấy. Phúc thắp một cây nhang đứng trước bàn thờ lẩm nhẩm: Bà Hai ơi, con bò đã về chuồng rồi, cháu sẽ chăm sóc nó tử tế!...bÁnh mắt bà nhòa đi hiền từ nhìn cháu.

Hương khói tỏa quanh nhà.

        Thường ngày Phúc phải đạp xe đi học và về nhà gần mười cây số, chiều lại thỉnh thoảng sang thăm bà Hai. Lúc thì cùng bà nhổ cỏ vườn, giúp bà dọn chuồng bò, hốt phân ra ngoài ủ kín lại cho hoai để mùa sau bón ruộng, lúc thì bỏ rơm cho bò ăn. Bà thương Phúc lắm, mới học lớp bảy mà biết làm được mọi chuyện trong gia đình. Bà bảo cho con bò đóng tiền học phí khi vào đại học. Chị Hạnh nghe vậy mừng lắm, ngoài một sào rưỡi ruộng nhà nước cấp cho hai mẹ con, chị không có đất vườn gì cả, được ông bà nội lúc sống cất cho cái nhà cấp bốn nho nhỏ đủ hai mẹ con chị ở phía góc vườn tự đường họ Hà, như thế là quý lắm rồi. Chị xin che cái chuồng gà chuồng heo phía sau bếp để chăn nuôi thêm dành dụm lúc ốm đau, ông bà không giúp gì cho cháu khi cơ nhỡ nên cũng đồng ý luôn. Thực ra chị phải ở chung và thừa hưởng gia tài tự đường và thờ cúng giỗ, nhưng vì chồng chị mất sớm lúc mới về nhà chồng được nửa năm và đang có thai ba tháng tuổi. Với lại chị muốn được tự do trong sinh hoạt cá nhân vì còn một chú út đi làm xa sắp cưới vợ nữa rồi.

       Nhìn di ảnh cô Hai, chị Hạnh cứ ngậm ngùi thương nhớ. Chị nhớ khi chồng chị vừa mất, trong nhà chỉ có cô Hai là người hiểu chị nhiều nhất. So với cô Hai chị còn hạnh phúc vì đứa bé đang từng giờ từng ngày quẫy đạp trong bụng chị chờ ngày ra đời và đó là giọt máu đầu tiên cũng là cuối cùng của chồng chị. Chứ cuộc đời cô Hai làm gì có được diễm phúc làm mẹ như chị. Những đêm nằm bên, chị cứ đắng lòng nghe kể lúc nhớ lúc quên thành một xâu chuỗi về tuổi xuân của cô Hai từ khi học xong lớp đệ nhất, đỗ tú tài hai, cô Hai chọn thi vào trường Nữ hộ sinh Quốc gia Huế, học ở đó ba năm, ra trường về làm ở Lệ Cần, Pleiku. Đến năm hai mươi bảy tuổi mới lập gia đình, chồng cô chính là bạn học cùng lớp từ thời phổ thông với cô. Anh có khuôn mặt chữ điền khá là đẹp trai, dáng người cân đối, mái tóc lúc nào cũng húi cao trông lại càng cao hơn, ăn mặc rất giản dị với chiếc áo sơ mi trắng hoặc màu, cà vạt màu xanh đen, quần chỉ một màu xanh đen, đôi giày da màu đen khi lên lớp. Tất cả đã tạo nên phong cách thầy giáo mẫu mực. Đã tám năm qua cứ ngỡ chị muộn con, chiều hôm đó ở bệnh viện Từ Dũ về, bà Lãm mới biết con dâu mình vô sinh. Bà nói ra nói vào có chồng mà không có con ví bằng hoa nở trên non một mình, có lúc bà đay nghiến bảo là ăn ở độc nên đâu được lộc trời cho, cô Hai nhớ nhất đêm giao thừa năm Ất Mão đó, khói hương trên bàn thờ chưa tàn, bà gọi cô Hai vào ngồi trước bàn thờ tổ tiên rồi bảo:

       - Chị đã không có con, sao chẳng biết thân phận mình, hãy thả thằng Phan nhà tôi ra để nó có vợ khác?! Hay chị muốn dòng họ nhà tôi tuyệt tự?! Chị nói trước vong linh ông bà nội thằng Phan đi chứ?!

         Mỗi lời nói bà kéo dài và nhấn giọng ở cuối câu, đôi mắt ở tuổi sáu mươi lúc này bén hơn cả dao cau cắt hẳn trái tim chị ra nhiều mảnh vụn. Bình thường mỗi lần xúc động điều gì, nước mắt ứa ra lăn dài trên má, nhưng sao lúc này khô khốc chảy ngược vào trong mặn chát từng thớ thịt thớ da, chị im lặng cúi đầu. Anh Phan đứng ở nhà dưới đã nghe hết câu chuyện, giả vờ kéo lê đôi dép xuống nền bước lên nhà trên hỏi mẹ dạy vợ con chuyện gì, chia bớt cho con trai với chứ để con thiệt thòi mất phần là con không chịu đâu! Được thể bà Lãm phán một câu thật đẹp: Con trai mẹ bị cắm sừng mà còn giả ngây giả ngô, trên đời này đâu có ai thờ vợ như mầy hả con!!!

        Bà vừa dứt lời, chị run bắn đôi chân, miệng lập cập có phải do trời rét ở nhiệt độ thay đổi thất thường, hay là từ chiều ăn vội chén cơm cúng rồi quét dọn nhà cửa đến bây giờ bụng đói. Chị chỉ có một lỗi là không sinh được con, sao mẹ chồng buộc tội gán ghép xúc phạm nhân cách chị đến như thế này, người mà bấy lâu nay được tiếng đồn gia phong nề nếp. Thường ngày bà vẫn một tiếng xưng mẹ với con đã ba năm qua rồi, tự dưng chỉ vì kết quả không mong muốn bà lại đối xử với chị như người dưng nước lã vậy sao! Chị muốn ra khỏi nhà đúng lúc một giờ ngày mùng một đầu năm. Nhưng anh Phan đã khóc, biết nói gì cho mẹ hiểu được đây…

        Tháng giêng trôi qua thật nặng nề, những khóm dã quỳ dọc con đường đến bệnh viện cứ rưng rưng trong nắng gió se sắt vừa thân quen vừa xa lạ biết chừng nào. Màu vàng của hoa sao cứ nhòe nhoẹt khắc sâu vào trong đôi mắt chị thế! Chị mỉm cười chua chát thương chồng có một mà thương mình lại đến gấp đôi. Chị quyết định chia tay dù đóa quỳ ngai ngái ngày nào anh đùa tình yêu của chúng mình là sắc vàng quỳ bất tử như ánh sáng mặt trời của tự nhiên! Mặc cho anh thuyết phục, chị là của anh, chúng mình sống với nhau chứ có phải sống với mẹ đâu. Hay là nuôi con nuôi, hay là em… Hay là em cưới vợ khác cho anh chứ gì! Chị cắt ngang câu nói của anh. Nhưng chị hiểu và không thể…

        Không khí mùa xuân 1975 cứ đọng lại trong chị những bộn bề, hồi hộp, lo âu, tủi hờn, e chề, khi cùng đoàn người di tản từ Phú Bổn xuống Tuy Hòa ngày đi đêm nghỉ, những bì cơm sấy vừa hết là lúc trời đã chạng vạng, chị sắp xếp chỗ nghỉ cùng một số chị em ở gần nhà trọ cũ của mình. Chị nằm dài ra gần lùm cây gần bờ sông che chắn lối đi, tưởng có thể ngắm sao hôm không bao giờ thay đổi giữa bầu trời cao xanh kia, nhưng hai mắt chị cứng lại lúc nào không hay biết gì nữa. Như phản ứng tự nhiên, chị cố mở mắt định đưa tay đẩy vật nặng đè trên người, hơi thở hổn hển cùng với mùi mồ hôi lâu ngày nằng nặc phả kín khuôn mặt chị, màn đêm vây quanh, thân mình chị cứng đờ bẹp trên mặt đất. Cái bóng đen đã làm xong nhiệm vụ của một con đực, ngã mình qua một bên ngáy phò phò. Chị giật mình tỉnh giấc khi sương thấm lạnh, xung quanh là cả đoàn người vẫn nằm la liệt. Cái quần của chị lưng chừng một ống còn một ống nữa nằm trễ nãi bên cạnh người đàn ông lạ.Chị đã hiểu ra, thôi mình đã có chồng rồi cũng không sao, chỉ thương mấy đứa con gái lỡ bị… thì tiếc lắm. Mà thời buổi loạn lạc này biết kêu cứu ai đây, còn sống là mừng….

        Vâng, còn sống là còn niềm vui vô tận, cái giá của sự sống hơn cả vàng bạc kim cương. Cái giá của sự sống được đổi bằng sự nhịn nhục chịu đựng thể xác chứ không thể bằng trí tuệ và tâm hồn. Nước mắt chan hòa mừng mừng tủi tủi  mong được gặp lại cha mẹ anh em trong những ngày về quê đoàn tụ. Bụi chuối chát góc vườn thuở nào cho gia đình chị những cây non làm món rau ăn ghém chấm mắm cua ngon lành cho bữa cơm chiều ấm áp, giờ còn trơ trụi để lại những cái lổ khoét sâu to gấp đôi gấp ba cái muỗng dừa. Những cây thảo nhơn không trồng to bằng cổ tay mà nào thành hàng thành lối. Chị cùng gia đình bắt tay dọn dẹp lại nhà cửa, phát quang khuôn vườn bao nhiêu năm bỏ hoang. Chỉ một năm sau, hoa quả rau xanh đủ dùng thường ngày. Mười hai con vịt cũng cho chị được chục trứng. Thường năm ngày đến phiên chợ, chị mang ra chợ bán và mua về cá, tôm, thịt,… đổi món cho bữa cơm được ngon miệng hơn. Một năm qua chị xin vào làm ở trạm xá của xã. Chỉ khổ nhất là những đêm trực một mình chị phải vừa nhóm lửa nấu nước, vừa đỡ đẻ. Rồi cũng thành thói quen cùng hai việc “Bà đỡ” và hộ lí. Kể cả khi thai ngược, với chị cũng thuận chiều cho mẹ tròn con vuông. Một cháu bé khóc chào đời là một nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt chị. Tiếng thơm lan xa đến cả huyện, cả tỉnh. Đến lúc vào tuổi năm mươi, con mắt trái của chị bị mờ phải đi bệnh viện đa khoa tỉnh cắt mây, nhưng từ lúc đó chị nhìn không rõ lắm và xin nghỉ việc. Quanh quẩn nuôi mấy con gà, con vịt trong nhà cũng buồn, chị nghĩ việc nuôi thêm vài con bò cũng hay…

       Từ ngày bà Lãm mất, anh Phan không ở trong phòng đọc sách thì sang nhà hàng xóm đánh cờ vui chơi. Có một điểm rất lạ là anh không bao giờ uống rượu như những người đàn ông khác bị vợ con càm ràm nhăn nhó. Chỉ có điều cô Hạ, vợ thứ hai của anh Phan đã có hai thằng con trai lại hay ghen ngược với chị. Kể từ lúc mới về làm dâu nhà bà Lãm cho tới nay đã gần ba mươi năm, nhưng mỗi lần gặp chị, chưa bao giờ cô Hạ bắt chuyện trước hay thăm hỏi chị một lời, mặc dù hai nhà chỉ cách nhau một hàng rào chè xanh. Còn với chị thì ngược lại, thăm hỏi cô Hạ lúc ốm đau hay sinh đẻ, kể cả quà bánh cho con anh Phan. Những lúc ấy, anh Phan hay tránh mặt chị. Có phải anh Phan sợ phải nhìn vào đôi mắt như chỉ chờ chực khóc của chị không, có phải anh Phan sợ cô vợ “đẳng cấp” của mình hay bóng gió ghen tuông không, có phải anh Phan chưa nói được lời xin lỗi cùng chị không, hay anh Phan sợ chị phải hằng đêm trăn trở lộ rõ đôi mắt thâm quầng kia không?!... Với anh, chị là mối tình đầu. Còn với Hạ là sự sắp xếp của mẹ, là nghĩa vợ chồng, là mối ràng buộc con cái thì như thế có tội cho Hạ và anh  không?!...

      Trời mưa không ngớt. Đứng trước hiên nhà, anh Phan nhớ dáng mảnh khảnh của chị còn lại ngày nào trong chiếc áo tơi lùa đàn bò vào chuồng ở bên kia hàng rào mà ngậm ngùi. Giá như chị cùng anh có con, giá như mẹ anh không khát khao có đứa cháu nội, giá như… thì giờ này bên bếp lửa chiều thơm nức mùi cá bống kho tiêu. Cuộc đời có những thứ mình muốn chưa chắc đã được, có những thứ mình đâu đòi hỏi lại khắng khít gắn bó suốt đời! Rồi mình cũng yêu cũng quý cũng nâng niu những đứa con là giọt máu của mình đây. Âu cũng là sự sắp đặt của tự nhiên hay do con người quyết định. Anh Phan nóng ruột hơn hai tiếng đồng hồ mà sao điện nhà chị không sáng, giờ này anh xem hết chương trình thời sự chiều rồi, ruột anh cồn cào như thể muối xát vào trong. Anh nghĩ sang nhà cháu dâu của chị mượn cái cuốc để sớm mai đi chạp mả, lúc ấy hai mẹ con Hạnh cơm nước vừa xong. Nghe vậy, Hạnh bảo thằng Phúc ra chuồng bò nhà bà Hai lấy cuốc mới về cho ông Phan mượn.Thằng Phúc đi ngang qua cửa nhà bếp bà Hai còn mở, trong nhà tối ôm, nó gọi mãi mà không nghe tiếng bà Hai trả lời. Khi bật điện lên, thấy bà Hai nằm cong người bên cái bếp còn mặc nguyên chiếc áo mưa lúc chiều lùa bò về…

 Tháng 12.2010

N.T.P

Read more…

                                                     Nhà thơ Nguyễn Thị Phụng

             

      Mưa mỗi lúc nặng hạt, ngoài trời một màu trắng đục ngờ ngờ vây quanh, cây lá được dịp tắm táp kì cọ thỏa thích, đường phố thưa thớt xe cộ và người qua lại. Bầu không khí mát mẻ lạ thường, gió kéo theo hơi nước táp vào đôi tay trần của Ngâu, nhưng làm sao xoa dịu được nỗi bồn chồn lo lắng mỗi lúc cứ nóng dần lên trong ruột trong gan của Ngâu lúc này. Đĩa cơm nóng buổi trưa có miếng sườn heo, một con cá nục chiên, hai miếng đậu cắt vuông vắn cùng một ít rau muống luộc, cả một chén canh chua ngỡ ngon miệng lắm, còn Ngâu thì không nuốt nổi, cố ăn được mấy thìa cơm vào để uống thêm viên thuốc đau đầu vì đã thức ba hôm rồi. Nhìn đồng hồ chưa được năm giờ chiều mà trời muốn sập tối, ngày ngắn đêm dài thế sao. Anh Ngân đi công tác ở thành phố đúng một tuần, sáng sớm mai anh mới có mặt ở nhà, bụng Ngâu cứ cồn cào như có ai xát muối vào trong dạ. Ngâu phân vân. Có nên nói cho mẹ biết vì sao?! Hay chờ anh Ngân về chia sẻ, bởi nhà có hai anh em, không thố lộ với anh Ngân thì thôi, chứ nào dám nói với ba lúc này được, ba đang nằm ở phòng hồi sức cấp cứu mà…

         Ở độ tuổi ngoài bốn mươi, Ngân mới vừa lấy bằng tiến sĩ vật lí, có lẽ anh đã bằng lòng với học vị của mình, giờ có thể lập gia đình cũng chưa muộn lắm. Mỗi lần nhìn con trai trong bộ trang phục giản dị chào mẹ bước ra khỏi nhà, là bà Nhân dặn nhớ là tranh thủ rước về cho mẹ một cô con dâu nghen! Ngân dạ, mẹ yên tâm, tưởng là mười chứ một thì có sẵn rồi, ha ha… Ngân cúi đầu chào mẹ lần nữa, dắt xe ra khỏi nhà, không quên đưa tay đóng lại cánh cổng ngõ. Bà Nhân cứ tủm tỉm cười một mình khi nhìn hai anh em Ngân và Ngâu đều giống ba từ cái dáng đi cho tới sống mũi thẳng như khuôn đúc mà ra, chỉ tiếc đôi mắt con gái mà hơi xếch lên của Ngâu đặt đâu đúng chỗ, nhưng được cái là Ngâu biết trang điểm bằng cách cắt tỉa mái tóc trước vừa chấm đôi chân mày che bớt khuôn mặt dài cùng đôi mắt sắc nét, đã nhìn ai thì cứ như mũi tên đâm thẳng vào mặt người ta. Bà Nhân hay nhắc con gái đừng nhìn chằm chặp làm cho người đối diện khó chịu. Còn Ngâu thì dạ mà chứng nào tật nấy khó sửa lắm.

         Nhớ hôm sinh nhật lần thứ 22, khi Ngâu vừa tốt nghiệp ra trường, lớp toán Ngâu chỉ có năm bạn nữ, là năm cánh hoa mai của lớp. Thế mà Ngâu chẳng để ý đến một ai, hay không ai để ý đến Ngâu mới lạ chứ. Ngâu tự xếp mình thuộc dạng xinh xắn dễ nhìn, nói đúng hơn là dễ thương lắm. Qua bốn năm ở trường đại học, Ngâu cũng thèm khi nhìn mấy nhỏ nữ cùng lớp đều có bạn trai, còn Ngâu thì… hôm nào bị ốm chỉ có anh Ngân hay ba đưa đón hai lượt đưa đi và về mà thôi. Những lúc ấy Ngâu rơm rớm nước mắt nhưng cố nuốt vào trong không một ai biết. Ngâu nhớ năm học lớp tám gần nhà, hôm đó trời mưa to như trút nước, mưa đầu mùa mà, khi tiếng trống tan trường vừa dứt, nhìn ra cửa sổ đã thấy ba đứng ở hành lang giơ tay vẫy. Ngâu mừng và cảm ơn ba chu đáo sợ Ngâu bị mắc mưa rồi sốt như những lần ba và mẹ không đón được.Về nhà, điện đã bật sáng, mẹ đã bày sẵn cơm canh ra bàn, chỉ chờ anh Ngân về là cả nhà cùng ăn. Giờ ba nằm ở đây có biết con gái ba đang nghĩ gì không?! Nhưng Ngâu đâu muốn ba biết, có nghĩa là Ngâu muốn giấu kín, Ngâu cũng yêu quý mẹ… Thường ngày Ngâu có thói quen mặc áo kín cổ và chỉ giải thích sợ bị gió máy khi có ai thắc mắc hỏi. Nhưng hôm đó, anh Ngân mua tặng Ngâu chiếc áo cổ chun vàng mặc trong ngày sinh nhật, Ngâu phải thắt vào chiếc khăn xanh cốm che kín bớt cái cổ rộng khoét sâu để lộ cả phần ngực trắng nõn Ngâu thấy ngượng vô cùng, thêm vào đó là cổ cao ba ngấn mà ai cũng bảo là sang nhất nhà… Bằng là trợ lí cho anh Ngân, nhỏ hơn anh Ngân đến năm tuổi cũng được anh Ngân mời về nhà dự sinh nhật em gái. Trời thì nóng thấy Ngâu ăn mặc hơi là lạ, Bằng cứ chăm chú nhìn vào chiếc khăn cổ của Ngâu cột ngược ở phía sau lại tủm tỉm cười, bởi nó giống những em bé đang thời kì mọc răng cứ chảy nước dãi, các bà mẹ nếu không mặc yếm cho con thì lấy cái khăn vuông gấp thành hình tam giác đặt trước ngực, rồi cột hai đầu chéo ở phía sau cổ. Ngâu thấy bực mình, không thể chịu được lại gần nói vừa đủ cho Bằng nghe: “Em nể anh là bạn của anh Ngân, chứ người khác em mời ra khỏi nhà từ lâu rồi”. Bằng đỏ mặt, ngượng ngùng: “Xin lỗi Ngâu, thấy em có chiếc yếm choàng cổ đẹp nên…” Ngâu dằn từng tiếng: “Nên cái gì, em chẳng thích đôi mắt cú vọ của anh lúc này đâu!”. Anh Ngân ngồi bên ngạc nhiên nói đỡ: Cậu Bằng là gã nhà quê, lần đầu đi dự sinh nhật mà em. Bằng ngắm ở đâu cho mỏi mắt, ngắm mình không sướng hơn sao, rồi anh Ngân cười hì hì…

         Thế mà đã ba năm Ngâu quen và yêu Bằng lúc nào chẳng nhớ, chỉ nhớ là những ngày lên lớp, tối về thao thức nghĩ về Bằng, mấy tháng trời ốm nhom ốm nhách. Mẹ hốt cả mấy thang thuốc bắc sắc cho Ngâu uống, bồi bổ cho Ngâu để Ngâu có sức lên lớp giảng dạy nữa chứ. Bằng quý mến Ngâu ở tính trung thực, giản dị, kín đáo. Những buồn vui của hai người thường chia sẻ cho nhau, riêng chuyện này phải bí mật. Chỉ chờ anh Ngân về. Một đêm ở bệnh viện dài ra mãi, ba đang nằm thở ô-xy, máy đo điện tim hiện rõ đường gấp khúc lên xuống, tiếng nhịp tim của ba tích tích đều đặn như chiếc kim phút trên mặt đồng hồ không hề mệt mỏi…

         Sáng hôm nay Ngâu không có tiết lên lớp, Ngâu túc trực bên gường bệnh của ba, bịch máu màu đỏ sậm treo trên cao có dán thông tin người cho, tuổi, nhóm máu rất cụ thể cứ từ từ theo đường truyền dẫn vào cơ thể, nhưng có thấm tháp gì khi ba của Ngâu còn nằm sát giường thân mình gầy guộc. Từ lúc nghỉ hưu đến giờ, ông nằm viện đến mấy lần rồi. Ngâu nén xúc động, nước mắt tròn hạt trêu ngươi ứa ra rơi xuống trên tay áo của mình. Ngâu đưa tay gạt nước mắt chỉ sợ ba thấy Ngâu khóc thì làm sao. Ngâu vừa đứng lên định bước ra hành lang, lúc đó các thầy cô cùng trường đến thăm ba, cô Tình thay mặt công đoàn trường gởi quà bồi dưỡng chúc ba sớm lành bệnh về nhà. Ông Thành mừng lắm, cảm ơn lớp trẻ luôn nhớ đến thầy. Từ khi về trường nhận lớp chủ nhiệm, Ngâu sinh hoạt trong tổ toán lại được cô Tình tổ trưởng tổ văn yêu quý. Cô Tình luôn là giáo viên chủ nhiệm giỏi của trường, cô thường bật mí cho đồng nghiệp một điều đơn giản hễ mình thương học trò thì học trò thương mình, mà thương luôn tôn trọng, mỗi khi họp tổ chủ nhiệm.

         Nhớ hôm đầu tháng tám năm ngoái, sau đợt học chuyên môn thay sách giáo khoa, cô Tình mời Ngâu, Loan và Mai đến nhà chơi. Dọc đường bê-tông nắng rát da thổi vào mặt hừng hực, gần sáu cây số đường nông thôn, hai bên gò đất, nhà cửa thưa thớt. Đi một đoạn nữa chừng gần cây số rẽ phải vào con đường đất, căn nhà lợp tôn nằm trong khuôn viên vườn cây ăn trái dưới chân tháp kia là nhà cô Tình. Vào nhà, Ngâu ngạc nhiên nhìn chiếc bánh kem sinh nhật Ngọc Trâm ngày 05.7 ÂL. Cô Tình thắp hai mươi bốn cây nến và chia cho Ngâu, Loan, Mai mỗi người thổi giùm cho cô tám cây nến. Cô Tình bồi hồi xúc động lục tìm kí ức về mùa Noel năm học thứ hai của trường đại học sư phạm, đêm hôm ấy khuya lắm, trời lạnh lắm, cô Tình không về nội trú mà ở lại nhà trọ của Diễn. Diễn học năm cuối khoa toán, khuôn mặt điển trai dáng thư sinh đã lọt vào bao đôi mắt nai như cô từ lúc mới vào trường. Diễn là mối tình đầu của Tình. Những cảm xúc ái ân ban đầu mới mẻ hấp dẫn cứ làm cho Tình khao khát thèm thuồng không thể nào chịu được. Xa Diễn là nhớ, gần Diễn là hiến dâng. Lịch nghỉ tết một tuần, về nhà mỗi khi xuống bếp, Tình bắt mùi tôm cá là buồn nôn, lo sợ né tránh ba mẹ. Trở lại trường nhưng Tình không đủ can đảm xóa kỉ vật tình yêu. Cô bắt đầu nịt bụng, bất kể nắng hạ ở miền Trung như thiêu như đốt, Tình cũng không rời chiếc áo khoác của mình. Lớp trưởng, bí thư chi đoàn lúc đầu góp ý kiểm điểm, thấy Tình khóc nhiều, gầy gò xanh xao, nên tất cả cũng thông cảm cho hoàn cảnh một yêu gánh nặng chữ tình. Chị Nghĩa lo cho Tình gần ngày vượt cạn, báo cho gia đình biết để an ủi cũng như sắp xếp chuyện học hành của Tình chứ không thì bị đuổi học. Nằm trên bàn sinh, nước mắt cô cứ chảy dài, các y bác sĩ lại trêu sắp làm mẹ mà còn khóc, xấu nè!… Tình tủi thân cắn răng lại, nước mắt cứ ứa ra, rồi cơn đau bụng quặn lên, Tình cố sức lấy hơi rặn một mạch, các cô đỡ cùng ồ một tiếng: Ô, con gái, dễ thương lắm nè!... Tiếng oa oa… oa… ấm áp cất lên vang cả phòng lan ra đến bên ngoài hành lang rồi tan dần trong không gian yên tĩnh của một đêm tháng bảy đầy sao trời. Tình chỉ biết là con gái, sau đó Tình thiếp đi, đến giờ chưa một lần thấy mặt con mình!... Ngâu, Loan, Mai nghẹn đắng mới hiểu vì sao cô Tình mừng sinh nhật con gái mình là ngày âm lịch. Cả ba bạn đều muốn nhận mình là con gái cô Tình, nhưng lúc này nếu có nói ra e sợ làm cô Tình buồn thêm. Loan và Mai cùng tổ văn với cô hỏi việc phân công chuyên môn trong năm học mới như thế nào. Còn Ngâu cầm con dao cắt bánh kem ra nhiều phần, mời cô Tình dùng trước. Ngâu cầm miếng bánh kem đưa lên miệng vừa ăn vừa ngắm kĩ khuôn mặt cô Tình. Ở độ tuổi bốn mươi lăm, cô Tình vẫn còn nét đẹp duyên dáng và quyến rũ lắm, cô đâu chỉ vấp chuyện tình yêu ban đầu thôi mà cả lần thứ hai cũng vậy. Nghe nói thằng con trai mười lăm tuổi của cô cũng là con của chàng Diễn kia, quả tình cũ không rủ cũng đến. Cô vẫn một mình nuôi con. Ngâu không thể nghĩ ra ba mẹ nào đã sinh ra “ông bố” của Ngọc Trâm và Ngọc Phát. Chuyện ngoài đời giống như trong tiểu thuyết vậy. Hay là duyên số trời định cho mỗi người phải tự gánh lấy, đâu ai giống ai? Phải chăng tính nhẹ dạ cả tin chỉ vì chữ yêu, “đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu”?!... Mà yêu có gì là tội lỗi, tình yêu làm cho con người gần gũi cùng chia ngọt sẻ bùi với nhau trong cuộc sống, chỉ những kẻ lợi dụng tình yêu của người khác để thỏa mãn bản năng mới là đáng tội, đáng khinh. Cô Tình đã hơn hai mươi năm lên lớp, tay nghề vững vàng, mà luôn vấp ngã trên tình trường đến thế ư! Mới hay, trường đời không khuôn dấu đỏ, nhiều lớp nhiều thầy, lại không tốn học phí, hết sức tự do mà con người cũng bị tù hãm với chính mình, cứ tái bản chẳng cần giấy phép những va vấp quẩn quanh, cho dù ngày mệt mỏi tất bật với công việc cơm áo gạo tiền, còn đêm đếm từng tiếng gà sang canh thôi thúc…

          Nằm viện gần một tuần, ông Thành đã tự ngồi dậy, ăn từng thìa cháo, nói chuyện với các con. Trời không còn mưa như lúc ông mới được đưa đi cấp cứu vào bệnh viện, tin áp thấp nhiệt đới cuối cùng gần bờ cũng đã kết thúc.Ông Thành nhìn ra ngoài yêu sao màu xanh lá liễu dù có rủ xuống bao nhiêu, nhưng từng ngày từng giờ rễ bám sâu trong lòng đất để cho lá thêm xanh, sắc hoa thêm đỏ. Con người cũng vượt qua chính mình cũng phải từ đôi bàn chân mạnh mẽ đứng lên trên quả đất này. Có phải vì thế mà ở bệnh viện người ta hay trồng cây liễu? Được tiếp máu từ người con trai khỏe mạnh của mình, ông Thành như có thêm sức lực, muốn con gái đưa ông đi dạo ngoài công viên bệnh viện. Nhưng Ngâu bảo ba còn yếu lắm. Đúng giờ bác sĩ khám bệnh và tiêm thuốc, hai anh em Ngân và Ngâu ra ngoài. Sáng hôm nay chủ nhật, màu trời tươi xanh, dáng liễu mơ màng cành lá đu đưa trong nắng. Đất trời sinh ra thân liễu dù lá non tơ nhưng muôn đời cứ rủ xuống kiếm tìm để biết ơn điểm tựa, nguồn cội màu mỡ nuôi cây lớn lên, tất cả dựa vào đất để sống mà. Rồi nếu có thác đi cũng được đất ấp iu che chở. Hai anh em chọn chiếc ghế đá quen thuộc dưới bóng liễu xanh kia, anh Ngân ngồi cạnh em gái mình, đôi mắt xa xăm nghĩ ngợi dò xét:

        - Em muốn biết?

        - Dạ, em muốn biết!

        - Thực ra… chưa có dịp cho em biết, lúc này… À, lúc đó anh mười lăm tuổi.

      … Sáng thứ hai, thầy Thành đi tập huấn ở Sở giáo dục, cô Nhân họp hội đồng sư phạm đầu năm ở trường, nghỉ hai tháng hè có biết bao nhiêu chuyện để kể với nhau. Ngoài thời trang áo quần, giày dép mũ nón của các cô, sách vở chuẩn bị năm học mới cho con, cả những chuyện bếp núc ở nhà, karaoke của mấy ông, phong phú hơn là những chuyến du lịch dài ngày ở Đà Lạt, Nha Trang,… Rồi xoay sang đề tài tình yêu thời sinh viên thuở nào hấp dẫn, rất nóng chuyện đứa em cô Nghĩa sinh cháu gái 2.5k, bé lắm nhỏ lắm, ông ngoại quyết định cho một người hàng xóm cùng quê nuôi cháu gái của mình. Nhưng gia đình bà ấy bảo chờ mười ngày nữa mới đưa cháu về vì sợ không hạp tuổi. Cô Nhân cũng thích có đứa con gái lớn lên cho vui cửa vui nhà, vội vàng đến thẳng bệnh viện làm thủ tục xin bế cháu về nuôi. Trưa hôm ấy, Ngân đi học về, ngạc nhiên:

        - Ủa, em bé của ai vậy mẹ?!

        - Người ta cho, mẹ xin về nuôi, con thích không?!

       Ngân nhìn em bé:

        - Trời đất, nó có chút xíu hả mẹ!

        - Hồi sinh con được 2.9k, chỉ nhỉnh hơn một chút thôi mà!

        - Mẹ ơi, cái miệng nó cũng nhỏ xíu nữa!

        - Con cho em dùng sữa trong chai mẹ đã pha sẵn rồi đó!

       Vừa cầm chai sữa cho em bé uống, Ngân hỏi mẹ người ta cho không hả mẹ. Mẹ gởi tiền mà ông bà ngoại con bé nhất quyết không nhận, cho đứa cháu người khác nuôi cũng đứt ruột đứt gan, nhưng ông bà quan niệm con gái mà có con trước là khó lấy chồng, rồi đưa cho mẹ cả giấy chứng sinh nữa đây. Mẹ Ngân mở ví lấy ra mảnh giấy có đóng khuôn dấu đỏ của bệnh viện, Ngân đọc xong đưa lại cho mẹ. Ông bà nội ngoại của Ngân, cùng họ hàng, làng xóm nghe tin đến trầm trồ mừng cho mẹ Ngân có được đứa con gái. Rồi người nói ra nói vào bảo nuôi con nuôi khổ lắm, mai mốt mẹ nó đến nhận thì sao. Mẹ Ngân hiền hòa bảo cứ cho mẹ con nhận nhau, nó thích ở với ai cũng được, mẹ đẻ cũng như mẹ nuôi mà!... Nhưng đến ngày thứ ba, tức là con bé đã được sáu ngày tuổi, mẹ Ngân đã bắt đầu thấy mỏi mệt, bởi bà Nhân đã vào tuổi bốn mươi. Ba Ngân cũng chưa có ý định giữ lại đứa bé để nuôi vì thấy mẹ Ngân hai mắt đã trõm sâu, gương mặt hốc hác, với ý muốn gởi lại cho ông bà ngoại đứa bé. Ngân nói con bé có tội gì đâu, người ta sinh ra đem cho mình mà. Nhưng con bé rất dễ chịu cho ăn sữa no là ngủ ngay, không đòi bế đòi bồng, không khóc đêm nữa. Đúng một tuần, ba đồng ý cho má Ngân làm đơn xin nghỉ hộ sản theo chế độ, ở nhà chăm con. Mừng đầy tháng, mẹ cho Ngân được đặt tên em. Em bé sinh vào ngày đầu thu, tháng bảy có mưa ngâu, đặt cho em là Ngâu. Mà em bé nhỏ lắm, lấy thêm chữ lót Hoa, Trần Thị Hoa Ngâu. Mà chữ Ngâu đảo ngược từ chữ n của Ngân đó mà!...

        Năm ấy anh Ngân vào học lớp mười.

        Ngân nâng cánh tay trái của em gái mình, trời không mưa mà da tay của Ngâu thấm ướt vài chỗ. Anh Ngân đưa bàn tay mình gạt hạt nước vừa lăn ra từ khóe mắt Ngâu còn nóng hổi. Rồi bàn tay ấy, Ngân xoa vào vết kim tiêm bên trong khuỷu tay Ngâu đã ba ngày còn sậm đen:

        - Ngâu đừng buồn, máu của em sẽ được truyền cho người khác. Em cũng cứu sống được một con người! Sở dĩ cả ba mẹ có cùng nhóm máu, nên ba mới tiếp nhận được máu anh đó mà.

        - …

        - Lẽ ra, em phải vui chứ!

        - Dạ, em…  cảm ơn anh Ngân. Cảm ơn ba mẹ… đã nuôi dưỡng em. Và em được có anh, được ngồi đây với anh.

        “Anh sẽ là dòng sông để em là biển rộng, anh sẽ là gió lộng để em là mây bay, anh sẽ là nắng mai để em là hoa đỏ,…” tiếng nhạc quen thuộc gắn bó thường trỗi lên trong sáng chủ nhật cho Ngâu yêu lắm, và Ngâu biết bây giờ là đúng tám giờ rồi. Anh Ngân nói rất thích nhạc êm dịu như thế này, Bằng gọi hả em? Dạ, anh Bằng gọi. Em nghe đây!...

        15.10.2011

        N.T.P

Read more…