"Trong đời tui hạnh phúc nhứt là khi sanh thằng Phúc, thằng Hậu và cái lúc tui té sông bị chân vịt chém xém đứt mấy ngón tay". Dì Tư cười héo hắt, nhỏ mấy giọt nước mắt đặc quánh, bên bết như sình non. Tôi bâng quơ nghĩ: nước mắt chi mà lạ… Hay là thứ nước mắt của những khổ đau dồn nén? Hay là tôi lóa mắt nhìn lầm? Ánh sáng của cây đèn Hoa Kỳ để góc ghe đủ để tôi nhìn rõ gương mặt dì. Đó là gương mặt cam chịu đến ám ảnh, những nếp nhăn xô lệch rơi vãi khắp nơi, đôi mắt to, sâu hun hút như không có đáy, mớ tóc dày quấn cao càng khiến các góc cạnh của khuôn mặt phô ra hết.

- Sao dì lại thấy mình hạnh phúc vào những lúc đó?

- Cô là dân bàn giấy đâu có hiểu được dân mạt hạng tụi tui. Tối ngày lo mần không đủ ăn, đâu có ngó nhiều tới nhau. Lúc người đờn bà ở cái miệt này sanh con là lúc được người đờn ông chăm sóc nhiều nhứt. Tui có phước té sông bị chân vịt chém vài đường thịt chớ nhiều người chết luôn. Cữ đó, ổng ở nhà chăm sóc tui y như cái hồi tui sanh tụi nhỏ…

Tôi dựa vào mạn ghe, kế bếp lửa dì đốt hun tay chân cho tôi khi vớt tôi từ dưới sông lên. Lúc tôi trầm mình xuống dòng này chỉ muốn chết cho nhẹ nợ trần gian, không nghĩ mình được vớt lên rồi ngồi đây nghe một người đàn bà sống kiếp thương hồ kể chuyện. Dì nấu cháo hàu biểu tôi ăn cho lại sức. Dì nói không có thứ nào ngon hơn hàu, chỉ đưa thìa cháo vào miệng, răng khẽ chạm vào thân hàu và cảm nhận một tiếng vỡ bục thật khẽ, vị thơm ngậy cứ lẩn quất mãi trong vòm miệng, để rồi khi đã trót ăn một lần thì cứ vấn vương mãi không dứt. Còn tôi trong cơn đê mê hụt chết chỉ thấy miệng đắng ngắt, ứ đầy một cảm giác mệt mỏi, đôi mắt trĩu nặng muốn ngủ như khi tôi gieo mình xuống đáy sông..

Giọng dì vẫn nhàn nhạt, buồn buồn, trầm trầm lẫn vào tiếng sóng vỗ vào bờ    dứt ra từng tảng đất đổ oàm xuống sông, sóng liếm vào chiếc ghe chùng chình lay lắt:

- Hồi đó ổng đem có cặp vịt qua nhà dắt tui về làm vợ chớ có đám đình chi đâu. Ổng nghèo, tui cũng nghèo, phận nghèo với nhau hiểu dạ nhau mà sống chớ tui không đòi hỏi gì nhiều. Tài sản ổng có là chiếc ghe cũ chở khách, bán đồ tươi, đồ khô, vớt phế liệu… Ổng nói ổng rải tro cốt ba má xuống sông Gành Hào này nên mơi mốt dù có đất ở trên bờ ổng cũng không ở trển. Biết hoàn cảnh ổng vậy nên tui thương ổng nhiều hơn.

Tình thiệt mỗi ngày lặn lội ở khúc sông dơ dáy tui cũng tủi cái thân tui. Những ngày trời nóng, nước sông hôi thúi kinh hoàng. Người ta quăng tất cả những gì rác rưởi xuống dòng sông này. Nhưng cũng có lúc khúc sông này cũng xôm tụ chớ không hiu quạnh như giờ. Dân thương hồ tụi tui hay cạp vách xuồng xin mồi lửa, trao đổi cho nhau nắm gạo lức, tấm vải bố tời, trái bầu, trái bí. Bà con dân tình ghé mua, thấy buôn bán được nên tụi tui neo chỗ này luôn thành cái chợ nổi bán đủ thứ từ bàn ghế, giường tủ… đến mắm muối rau quả.

Có bầu thằng Phúc tui nghỉ vớt phế liệu, tui bán đồ tươi, bán cà phê còn ổng đục hàu, sống cũng được. Tui nhớ đất liền, chiều chiều nấu cơm, khói bay lên mui, tui muốn về thăm má hết sức. Ổng biết dạ tui, nói trỏng: "Để đục hết hàu ở bờ kè này tui với em về thăm má nghen". Tui mừng rân, muốn khóc, ngó ổng. Ổng quấn điếu thuốc xếp gối ngồi trên ghe phì phà nhả khói lên trời, tui biết ổng buồn. Ổng buồn vì thương tui lênh đênh theo ổng hết khúc sông này tới khúc sông khác.

Dì dừng kể, lom khom khêu ngọn đèn dầu. Dáng dì nhỏ thó, héo quắt như nhánh lục bình quẳng lên bờ phơi nắng. Trên trang thờ di ảnh một người đàn ông rất trẻ, đôi mắt to lanh lợi, thông minh như đang nhìn thẳng vào tôi. Thoáng giật mình, luống cuống tôi hỏi:

 - Bức ảnh trên bàn thờ là… là…

 - Thằng con lớn của tui đó cô. Thằng Phúc anh thằng Hậu.

 - Sao… lại…?

 - Ờ, nó đục hàu bị vọp bẻ chết đuối. Tội lắm, chết hơn ngày tui mới biết. Cũng hên chưa trôi mất xác. Khi vớt nó lên, bụng nó còn cột cọng dây nối với cái thau đục hàu cho khỏi trôi. Nó chết mấy năm rồi, mới 24 tuổi, chưa có người yêu…

Tôi giật mình, khi Phúc mất năm 24 tuổi nghĩa là bằng tuổi tôi hiện giờ… Dì quệt nước mắt, thứ nước mắt sình non dưới ngọn đèn Hoa Kỳ lại lóe lên. Dì đốt cây nhang thắp cho con, lẩm bẩm:

- "Họ đường 3 tháng, láng giềng 3 ngày", tui thờ con tui cho nó đỡ tủi, đỡ lạnh chớ không như người ta nói con chết trước cha mẹ là nghịch cảnh, bất hiếu. Trời bắt nó đi thay tui thì nó phải đi. Tui biết nó thương ba má nó lắm…

Đôi mắt trên di ảnh nhìn tôi như soi thấu. Một cơn lạnh chạy dọc sống lưng…

- Tui hỏi thiệt, sao cô ngán sống nhẩy sông tự tử?

- Sắp đến ngày cưới, người yêu con lại đi ngủ với bạn thân của con…. Con khổ quá dì ơi… Con muốn chết cho xong…

Nói được đến đó tôi bật khóc nức nở. Dì lấy cái mềm cũ phủ lên người tôi:

- Coi vậy chớ trước sau gì cũng xẩy ra cái chuyện đó, thà biết trước còn hơn, đờn ông mà. Đó là cô chưa có chứng kiến những chuyện đời sông nước tụi tui còn khổ hơn nhiều. Như tui còn có chồng, có con để chia sẻ. Chớ có người cả đời không biết mùi đờn ông là gì, quanh năm chỉ vò võ một mình, một mái chèo với sông nước.

Dì lui cui dọn dẹp tới lui trong ghe. Tôi vẫn không hiểu nổi bao năm qua bằng cách nào gia đình dì có thể xoay xở trên chiếc ghe xác xơ, chắp vá ấy. Tôi tỉnh hẳn, đôi mắt người con trai lớn của dì trong di ảnh vẫn bám riết lấy tôi, dù ngọn đèn dầu dì đã dịch chuyển ra giữa ghe, ánh sáng không đủ để nhìn rõ bức ảnh. Không hiểu sao tôi luôn ám ảnh những bến sông. Có bến sông gần, có bến sông xa, có bến sông buồn, có bến sông vui. Cuộc đời mỗi người đàn bà cũng vậy, như cái bến sông Gành Hào này có lẽ dành cho những người bị phụ bạc như mẹ, như tôi. Mùa thu, miền Tây không dấu chân người. Những đồng nước cứ riên riết chảy mênh mang khắp sông rạch, ruộng đồng. Đâu đâu cũng một màu phù sa ngầu đục. Năm nào, nhìn dòng nước đổ về, tôi cũng khóc. Năm xưa khi bước xuống tàu, nhìn lên bờ thấy cha đi với một người đàn bà trẻ đẹp, mẹ tôi không khóc, chỉ có tôi òa khóc nức nở. Mẹ ôm lấy tôi, gương mặt đầy vẻ xót thương, chịu đựng. Khi ấy trời mưa, tôi không phân biệt được đâu là nước mắt của mẹ đâu là nước mắt của trời. Để từ khi đó với tôi, mỗi bến sông đều mang bóng dáng gương mặt mẹ tôi.

- Sao cô hổng ăn? Trời đất, nguội hết rồi nè!

- Con ăn đủ rồi. Cháo hàu ngon nhưng chắc lúc nãy húp mấy ngụm nước sông nên giờ ngang dạ.

- Ờ, chén nước gừng hồi nãy cô chưa uống hết đâu nghen.

- Dạ, con uống nè dì. Con chưa biết tên dì?

- Tư Rum, cô gọi tui là dì Tư hay Tư Rum đều được. Cô ngủ đi cho khỏe, sớm mai tìm đường về nhà cho mọi người đỡ lo. Coi như cô với tui có duyên.

- Con không biết lấy cái chi trả ơn dì…

- Cô này ngộ héng? Cứu mạng người hơn xây bảy tòa tháp. Với lại tui làm phước cho thằng Phúc sớm đầu thai.

Giọng dì Tư chùng lại, ngân ngấn. Trong đôi mắt của người đàn bà, tôi cảm thấy những đớn đau òa vỡ, cuồn cuộn.

- Cô nghe chuyện tui đi, rồi cô thấy chuyện của cô có thấm thía gì đâu?

- Dạ, con cũng đang muốn nghe mà dì…

- Cô chắc mệt dữ lắm, may phước lúc cô nhẩy sông cũng là lúc tui đứng ngoài mũi ghe vái trời cho cha con thằng Hậu lên Sài Gòn đặng công chuyện nên mới vớt được cô liền. Chớ không giờ này cô làm bạn với hà bá rồi.

- Dạ, số con chưa tận. Có phước gặp dì cứu.

- Sống khó chớ chết dễ lắm. Có phước có phần mới được sống lâu can chi đi chết…

- Chú với Hậu lên Sài Gòn chi vậy dì?

- Nó đậu nhứt cái trường chi mà về làm thầy cãi cho tòa án trên Sài Gòn đó cô. Cả xóm ghe này mình ên thằng Hậu nhà tui lên bờ đi học thành danh. Mấy bữa nay ai cũng mừng cho vợ chồng tui. Tui hứa với bà con sông nước rồi, ai có oan ức gì đem đây để cho thằng Hậu cãi dùm…

- À, Hậu làm luật sư…

- Ờ, đúng rồi, luật sư, tui quên hoài…

Dì Tư Rum cười, khuôn mặt héo hắt của dì bừng lên niềm vui khó tả. Khuôn mặt phản bội méo mó của người chồng sắp cưới khiến tôi phải gieo mình chợt nhòe đi như có vết tẩy mạnh đẩy ngang vết chì trong bức kí họa anh trong tôi. Cả khuôn mặt rất xinh đẹp của cô bạn thân quằn quại trên chiếc giường cưới cùng với người yêu tôi như bị phù sa châu thổ tràn lấp… Trước mắt tôi chỉ có dì Tư Rum, cánh tay gầy nhưng rắn rỏi có vài vết sẹo do chân vịt chém phải, đôi tay ấy khỏe khoắn bơi ngược dòng Gành Hào kéo tôi lên ghe của dì. Giọng dì đều đều, rỉ rả như giọt mưa rơi trên đám lục bình:

- Tôi không biết mình đã đi bao nhiêu dòng nước sông, con rạch, ghé buôn bán ở những chợ nào, nhưng chắc ăn sông nước Đồng bằng sông Cửu Long này tôi rành rọt từng ngõ ngách, thuộc từng tên chợ như nằm trong lòng bàn tay. Đời thương hồ tụi tui họp tan theo con nước vơi đầy, theo từng buổi chợ đông, chiều muộn. Sống trên sông riết rồi quen, tui không còn muốn lên bờ nữa. Cực lắm cô. Nồi cơm, nồi canh nhiều khi nấu chín, chưa kịp ăn đã bị đổ sạch do bị sóng đánh mạnh làm chiếc ghe lắc lư. Đêm đến, ngủ không trọn giấc, gặp khi mưa to, giông, gió lớn thì không sao nhắm mắt được, lòng phập phồng lo sợ, mong gió, mưa sớm tạnh, mong trời mau sáng.

Dân thương hồ mỗi người một hoàn cảnh, một xứ sở, một quê hương nhưng khi gặp nhau ở một chợ, neo đậu ghe cùng khúc sông thì kết nghĩa anh em bầu bạn giúp đỡ nhau lúc hoạn nạn, khó khăn. Cô có nghe câu "Bớ chiếc ghe sau chèo mau tôi đợi. Khúc sông này bờ bụi khó qua" thì tụi tui y rang vậy đó. Tui sống với ổng chừng này tuổi đầu mà hồi giờ chưa có cự lộn. Nếu có thì: "Bướm vàng đậu trái mù u/ Vợ chồng lục đục, con c… làm lành".

Mấy đứa con tui sanh ổng đỡ đẻ hết, chớ không mượn bà mụ vườn nào đâu. Thằng Phúc lớn lên chỉ biết trên đò là trời, dưới là mặt nước sông. Nó lăn lóc trên sàn, đeo bám trên thành ghe mà lớn. May thời con tui dễ sanh, dễ nuôi không bệnh tật chi. Chớ có nhiều cảnh thương tâm lắm, cha mẹ mắc bán hàng, con nhỏ bị rớt xuống sông, thậm chí bệnh tật cũng không kịp đưa lên bờ để cứu chữa. Thằng Phúc không được đi học, nó biết bập bõm có mấy chữ tui dạy nó. Nó nhanh như con rái cá, bắt cua, bắt cá không ai nhanh bằng nó. Lớn tí đỉnh nó theo cha đi đục hàu.

Thằng Phúc 10 tuổi tui mới sanh thằng Hậu. Mần ăn buôn bán lời lãi phập phùng như con nước lớn ròng, tụi tui cho ghe xuôi dưới miệt sông Cái Đôi bán đồ khô. Cha sắp nhỏ theo ghe bạn đốn củi hầm than dưới Gò Công, Ông Trang lận. Thằng Hậu sáng dạ, 2 tuổi mà thứ chi cũng biết ráo. Thằng Phúc với tui có nhiêu chữ nó lấy hết. Nó thèm đi học đến nỗi nhìn thấy bóng mấy đứa nhỏ đi trên bờ là níu áo tui la lên: "Má, má… Cho con lên bờ đi học nghen".

Thằng Phúc thấy em nó vậy không nói năng chi, cái thằng lầm lì không ai hiểu hết tánh ý nó. Nó đục hàu siêng hơn, quên ăn cơm trưa. Hỏi nó mới nói nó đục nhiều nhiều đặng có tiền cho thằng Hậu lên bờ đi học. Hồi đó muỗi xứ này nhiều như trấu phủ, ổng quấn tấm đệm che thân, tui đan bằng một thứ cỏ lác mọc bạt ngàn trên những cánh đồng hoang đất phèn. Tui nhắn lời cho bạn đường rừng nói ổng chuyện thằng Hậu. Ổng về liền, nhót lòng, hình như ổng khóc, tui với thằng Phúc cũng khóc, có ên thằng Hậu cười. Sớm, ổng nói với tui là ổng đi xin học cho thằng Hậu. Ổng lội bộ chừng 20 cây số. Ổng mang theo một cây gậy tre để chống đường gập ghềnh mà đi, để đuổi đàn chó dữ ở xóm ổng qua, để tự vệ rắn độc nấp trong lùm. Mấy thằng con tui sanh ra trọi trơ không có đứa nào có giấy khai sanh. Ổng xin tới xin lui thằng Hậu mới được đi học…

Dì Tư Rum ngừng kể, ngó mông lung ra ngoài, thỉnh thoảng có con cá, con tôm giật mình búng lên mặt nước sáng loáng như rắc lân tinh. Văng vẳng trên sông có tiếng ai ru con não nuột: "... Ầu... ơ... Chớ anh đi xa anh trả áo lại đây, để khuya em đắp gió Tây lạnh lùng. Lạnh lùng thì lấy mùng mà đắp, trả áo đây anh đi học đường xa, chớ đường xa… xa lắm em ơi, gởi thư thư lạc chớ gửi lời á... Ầu... ơ.... chớ gửi lời lời quên...". Tiếng ru trong đêm thanh vắng nghe nỉ non tha thiết. Tôi hình dung người đàn bà cô đơn ru con mà nhớ chồng...

- Cô có nghe thấy tiếng ru con không?

- Dạ có…

- Con Lan nó ru con nó đó. Con nó lọt sông chết hồi năm ngoái mà nó ru hoài… Chồng nó đi hầm than còn nó bán đồ tươi. Từ ngày con nó chết, đêm nào nó cũng ru. Hồi mới nghe rợn sống lưng sau rồi riết quen. Khuya mà không nghe tiếng nó ru con, xóm thương hồ tụi tui lại lo. Hổm rày nó như con chuột sống trong cái ổ chuột. Chồng nó mới thì bỏ ghe, bỏ nó lên bờ theo con Hiền bán cà phê đầu sông đó. Đờn bà mình khổ thiệt heng cô?

- Trời ơi… Sao bạc bẽo vậy trời…

Gương mặt người đàn ông đầy trí tuệ của tôi, người bạn gái thân thiết của tôi xẹt ngang qua mặt. Tôi giật mình. Bọn họ như đang nhìn chòng chọc vào tôi cười ngả nghiêng, họ quấn vào nhau lăn lộn lên đầu sóng bật ánh lân tinh. Tôi chạy theo họ như lướt trên mặt sóng chập chùng, chới với.

- Nè cô, có sao không? Trúng gió hả?

Dì Tư Rum lắc lắc vai tôi. Tôi choàng tỉnh. Khuôn mặt của những kẻ phản bội đã ám ảnh tôi, kéo tôi đi…

- Con không sao. Con hơi lạnh thôi.

- Để tui thêm than vô lò cho cô ấm nghen. Còn yếu trong mình đó mà…

- Con đỡ rồi. Dì kể tiếp con nghe nghen.

- Chèng ơi, gấp gì cô, đêm còn dài mà, thủng thẳng tui kể… Để tui xức dầu nước xanh cho cô nghen. Chén nước gừng uống hết rồi hả. Ừa…

Dì Tư lấy mấy cục than đước bỏ vô lò rồi lục túi áo lấy chai dầu gió xức trên hai thái dương, sau ót cho tôi. Mùi bùn đất, mùi nắng, mùi gió đồng, mùi lục bình xanh nhớt lẫn khuất trong hơi thở của dì phả ra. Tôi thấy ấm áp lạ… Hơi thở ấy giống hơi thở của mẹ tôi khi còn sống, chỉ có khác mẹ tôi còn mang mùi của bờ cỏ xanh non trên cánh đồng ngày gieo hạt. Dì biểu tôi gối đầu lên đùi dì nằm cho đỡ mỏi, có hơi người cho ấm. Tôi nhỏ bé trong bộ bà ba rộng thùng thình của dì chắc đã may từ lâu lắm vì tôi thấy vải đã giãn ra hết cỡ, mỏng lét. Dì tiếp tục câu chuyện của mình:

- Lay lắt, vợ chồng tui cũng cho thằng Hậu lên bờ đi học như người ta. May mắn nó gặp được ông thầy nhơn hậu cho ở đậu. Nghe ông thầy khen nó học giỏi, có tương lai, vợ chồng tui mừng rơn. Mừng nhứt là thằng Phúc, nó biểu tui: "Rồi má coi, mơi mốt thằng Hậu thành tài mần có tiền cất nhà lầu trên bờ cho ba má, khỏi cực". Vài tháng tụi tui xuôi về sông Cái Đôi một lần thăm nó, đời thương hồ mà cô. Tụi tui sống theo con nước, tới đâu là cắm sào tới đó rồi buôn gánh bán bưng, bán xong lại xuôi theo con nước tìm chỗ khác cắm sào nên người đời mới gọi tụi tui là "dân thương hồ". Hết nhổ sào lại cắm sào, cứ thế dân thương hồ tụi tui lang bạt khắp miền. Hết sông Gành Hào, theo con nước mà đến sông Ông Đốc, có khi tới Bến Tre, Tiền Giang… Mấy năm nay tụi tui mới cố định ở khúc sông Gành Hào này, cho thằng Phúc đỡ tội…

Khúc sông này coi vậy mà luồng lạch dữ lắm, đâu nuốt có mình thằng Phúc nhà tui đâu mà kéo theo chú thợ lặn chính quyền mướn xuống mò vật chứng là cái cây đục hào của con tui chi đó… Nghèo khổ thì vậy đó cô, người ta mướn gì làm nấy lấy tiền lo cho vợ con… Chú đó nghe nói cũng có vợ hai con rồi…".

Dì Tư Rum chợt nín thinh, thở dài thắc thỏm:

- Cha con thằng Hậu không biết xong công chuyện chưa?

- Mai mốt Hậu xây được nhà lầu, dì với chú có lên bờ sống không?

Dì tư trầm ngâm hồi lâu mới nói:

- Tui với ổng dứt dạt ở lại với sông rồi. Thằng Hậu lên bờ nó yên phận nó, nó xây được nhà lầu thì vợ nó cháu tui được sung sướng, vậy là tui an tâm. Tụi tui quen sóng quen gió rồi, lên bờ cái thứ chi cũng lạ nhách. Mà lên bờ tui với ổng bỏ ông bà nội sắp nhỏ, bỏ thằng Phúc sao đành cô ơi…

Tôi như thấy đôi mắt Phúc xuyên qua ánh sáng mờ mờ nhìn tôi với dì Tư Rum. Tự nhiên không còn thấy sợ nữa… Đôi mắt ấy hiền lành, đầy yêu thương… Tôi không thể lý giải vì sao lại có cảm giác Phúc như đang ngồi sát bên tôi. Phúc bỏ thêm vài cục than rồi khom khom thổi cho than bén lửa. Phúc gần lắm, gần đến mức chỉ cần tôi khẽ với là có thể chạm được Phúc… Tôi khẽ mỉm cười quay về phía trang thờ gật đầu chào Phúc. Bức ảnh động đậy, rõ ràng tôi thấy khóe môi Phúc hơi nhếch lên, Phúc cười. Tiếng dì Tư va với tiếng sóng vỗ oằm oặm vào mạn ghe đều đều:

- Ba thằng Phúc đặt nó lên cái bắp vế, lấy nước sông tắm cho nó lần cuối. Tui không thấy ổng khóc, đôi mắt ông lặng lờ như hai viên đạn keo. Thằng Hậu hồi đó đương thi, ổng dặn đừng có báo tin anh nó chết sông, nó động tâm không làm bài được. Tới khi nó biết anh nó chết, nó khóc ran trời, chạy miết trên bờ sông, nó biểu tro cốt anh nó đâu? Sao không chôn anh nó mà rải xuống sông chi cho tội phận? Đến lúc đó ba thằng Phúc mới khóc, ổng đứng trên mũi ghe chết trân dòm theo chân thằng Hậu chạy dài trên bờ sông, nước mắt ổng chảy nhểu xuống ướt điếu thuốc rê ổng đang hút.

Dì Tư ngừng nói, ngó xuống nhìn tôi:

- Tui kể tui không khóc sao cô khóc?

- Dạ, không có…

- Có chớ sao không? Nước mắt cô ướt bắp vế tui nè.

- Chắc mồ hôi đó dì. Người con ấm lại rồi nè. Có dầu gió xanh dì xức, còn có chén nước gừng, có cái mền nữa…

- Ừa, vậy là cô khỏe trong mình rồi đó…

Tôi khóc lúc nào không hay. Là lúc tôi thấy Phúc nhìn tôi hay lúc ba Phúc tắm nước sông cho Phúc lần cuối… Là lúc nắm tro cốt của Phúc bay trắng như sương mù cả khúc sông hay lúc tôi thấy Phúc men hết bờ kè này đến bờ khác mải miết đục hàu cho Hậu đi học… Trời tạnh mưa từ lâu, ánh trăng lưỡi liềm tỏa ánh sáng xanh xao, mặt sông bớt cô quạnh. Tiếng ru của chị Lan đã tắt, chắc chị ngủ và đứa con hẳn đã bớt lạnh dưới lòng sông. Vài chiếc tắc ráng chạy vọt xô nước, chiếc ghe chòng chành, Phúc hình như vẫn nhìn tôi và mỉm cười…

Sông lại lặng im. Ngoài tiếng gió lao xao trên tán dừa nước không còn một âm thanh nào khác nữa. Tất cả đều im lặng. Phải chăng là cái im lặng rình rập, cái im lặng hồi hộp, cái im lặng rợn người như một đoạn phim căng thẳng quá độ, đạo diễn không cho nhạc đệm?… Hình như tất cả điều đó đều không phải. Đó là cái im lặng êm đềm đang dành cho dì Tư, tôi và Phúc trong một cõi nửa thực, nửa mơ…

Sóng vỗ mạn ghe đều đều, hơi ấm dì Tư tỏa sang tôi, bếp lửa vẫn còn ấm nóng… Tôi nằm trên đùi dì Tư thiêm thiếp ngủ… Loáng thoáng tôi lại thấy Phúc cười…

N.T.V.H (Cà Mau)

  

Read more…

Cha quỳ gối ôm phù sa vào ngực

Đồng đất quê mình sau mùa lũ lúa đã lên xanh

Cánh đồng rừng rực hơi thở nồng nàn mùa gió chướng

Dòng sông cuộn mình sau tiếng búng cá tôm
Vùng đất đen thuở sơ khai của bà Sunyrit, chàng Đamsan rạch ngực mình biến tim thành ánh sáng

Đất nở cánh đồng, rừng sinh lập cõi, rầm rập bước chân khai hoang

Những bước chân không biết mỏi, hồn nhiên nằm lại miền trời kể chuyện bác Ba Phi

Ăn cộng rau đồng, uống nước sông, lúa trời bời bời tốt, tươi da thắm thịt
Câu chuyện của cánh đồng gieo lời nguyền cho đước, tràm cắm rễ

Vầng mặt trời vỡ nắng khoảng trời hồng, ngút ngàn xanh rừng biển

Không ai ngày ấy, nợ ban mai một giấc mơ.

Đêm run bần bật, tiếng sông thao thức bên bồi bên lở

Đất từng tảng nứt toác lao rầm rập xuống sông

Cá tôm giật mình khóc thét, dòng nước đen bốc mùi hoá chất từ khu công nghiệp

Giông tố đổ trên cánh đồng phân cách những ô, rãnh, vuông, đầm
Cha quỳ gối trên bờ, nước mắt mặn như đất, tôm đỏ đầu lao vào bờ tự vẫn

Rừng thành than, những cột khói ngạo nghễ, ánh mắt trẻ con bối rối

Khắc khoải cánh đồng đang hẹp dần, cánh diều bay không thẳng

Ngực mẹ hứng gió Cửu Long Giang che đỡ cho bầy cây non đang bám rễ

Nhọc nhằn tiếng thở vụ mùa gặt hái mồ hôi
Thân dừa mồ côi đứng gục đầu rũ lá

Nghìn năm đôi bàn tay gân guốc chai sần

Vục nước dưới sông khoả lấp cây mạ không thành lúa

Hạt lép bay trên trời, cánh đồng không ánh sáng

Tổ tiên vùng đất đen, những linh hồn rạn đau như mặt ruộng mùa khô
Ban mai sẵn chờ người trả nợ giấc mơ!

Gió đắng thu hẹp cánh đồng

Vài mươi năm nữa mùi rạ rơm có nồng hương đất?

Trẻ con bay nhẩy sau mùa gặt?

Lễ hội Oóc om bóc trăng tràn ngả nghiêng nhận lễ vật đồng bằng?

Ngực mẹ thơm hương cốm, gối cha đẫm phù sa

Ban mai vá vết thương lan tràn mặt đất

Cửu Long Giang quẫy ngọn sóng chín rồng, ngực Đamsan ánh mặt trời không bao giờ tắt.
Mùa phù sa phồn thực, cỏ cây, tôm cá lại di cư trú ngụ đất này!

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…

Ngày gầy quá

Mà em mềm mỏng quá

Anh như tờ giấy súc bị bỏ quên lăn vào góc tối

Bấy nát

Tủn mủn

Lũ chuột quen lau miệng sau mỗi bữa ăn từ ống cống

Ngày lạnh quá

Mà em nồng ấm quá

Anh như tàn tro từ năm ngoái trong cái lò đã vỡ

Vất bỏ

Lăn lóc

Lũ chuột hay rúc mình trú ẩn ru giấc ngủ ngày

Ngày buồn quá

Mà em tươi hồng quá

Anh như cây đàn đứt hết dây

Hộp đàn

Mục ruỗng

Lũ mối hân hoan dạo khúc đồng ca

Chia tay

Em nhẩy chân sáo

Gã đàn ông độc đoán

Rũ rượi

Cười.

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…

Cái ngõ xoan nhà bà

Lối rất quanh co, đường vàng rơm rạ

Người đi làm đồng buổi sáng vác cày bừa vội vã

Để chiều về thong thả cánh đồng xanh

Cái ngõ xoan

Sáng nay rưng rức

Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn

Chập chờn cánh chuồn

Nặng cơn mưa báo trước

Con đường làng… bà ơi… cháu chưa đi hết

Dẫu chân đã đặt đến nơi vượt qua Tổ quốc mình

Người ta vẫn hay chùng chình

Sa vào đám đông, cuộc vui, quên con đường quê bé nhỏ

Quên lối cỏ

Bước chân lúc nhỏ chăn trâu lối dẫm đã mòn

Cháu đã chạm chân mấy lần vòng tròn đất nước

Nhưng cháu vẫn chưa đi hết

Con đường làng

Một ngày…

Rắc vàng...

Gò Đống Mối...

Bà ngủ thảnh thơi trên cánh đồng vừa thu hoạch xong vụ lúa

Bà ơi rau khúc đã già

Cháu chợt nhớ ra chưa từng học làm bánh khúc từ bà…

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…

Cửa biển, những ngọn sóng không tuổi

in dấu chân ngư phủ trong mùa ra khơi ngập gió

giọt mồ hôi chạm lưới cong mình.

Chân trần, những người đàn ông, đàn bà nơi cửa biển  theo lối đất đẻ rừng sinh

gieo hạt, dựng cửa, dựng nhà

biển phù sa

chiếc lá từ chân trời mới rụng

thời gian mòn vẹt những thân tàu.

Cánh hải âu

bay qua giấc mơ đêm, biển kể chuyện thuyền nghe

ngàn năm cha Lạc Long Quân xây đảo

gom nhớ thương mẹ Âu Cơ  dồn thành từng viên đá

kết san hô dâng đảo nổi, đảo chìm.

Những người con cửa biển ướp mùi gió mặn

ám thị phố không chạm tới nơi này

chớp mắt

ánh hải đăng dẫn lối

hành trình bình minh.

Lão ngư phủ già tay gân guốc như thớ tràm, thớ đước

đều vòng xoay thuyền lướt trên biển tổ quốc mình

miền đất chín cửa sông rồng gặp biển

đánh dấu chân trời bằng tiếng mẹ đẻ yêu thương.

Đất nước mang eo thon mẹ Âu Cơ thuở trước

Cha dạy con học dòng nước mà đi

Trên vai trùng dương người trai trẻ chạm cánh thiên di

Vòng xoay của mặt trời theo phù sa rộng lớn.

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…

Cha không đi qua nỗi đau của mẹ

Nên không biết

Có những ngày mẹ cất biển vào trong

Có ngọn sóng nào hơn ngọn sóng lòng

Đập vào vách tim trào tung nước mắt

Cha cắn môi thặt chặt

Ôm chiếc ba lô ngấm mặn

Nhìn mẹ

Không nỡ  nói từ biệt

Biển gọi mải miết

Cha đi!

Thời con gái nhu mì

Mẹ dành cả cho cha

Ngôi nhà vắng đàn ông, đóa san hô khát vọng màu huyết từ lòng đại dương sâu thẳm

Cha đem về tặng mẹ thay cho điểm tựa đêm dài

Tóc mẹ dần phai

Đón vào mình cơn gió về đắng chát.

Nàng tiên cá vì tình yêu đổi đôi chân bằng tiếng hát

Mẹ đổi cuộc đời cho cha mỗi chuyến xa khơi

“ Tổ quốc mình nằm bên biển em ơi!”

***

Con học lịch sử

Hỏi thầy về chấm xanh nhỏ xíu trên bản đồ nước Việt

Người lính hải quân năm xưa, trên bục giảng giọng run như bật khóc

“Trường Sa, Hoàng Sa

Nơi đó là Tổ quốc ta

Nơi bạn thầy đã ngã

Những chàng trai vừa qua tuổi đôi mươi”

Con hiểu ý nghĩa nụ cười

Trên môi mẹ

Mỗi lần tiễn cha đi

Với biển

***

Cha không đi qua nỗi đau của mẹ nên không biết

Cả một thời tuổi trẻ

Mẹ giấu sóng trong lòng

Dấu nhớ mong

Vào nếp nhăn mỗi ngày dày thêm trên gương mặt mẹ

Mấy mùa quê mình giông bão cha không về

Mẹ chống nhà bằng niềm tin của những ngày chờ đợi

Nỗi buồn vời vợi mẹ xếp gọn đầu giường

***

Một hôm mây trắng lạ thường

Tổ quốc từ phía đông dậy sóng

Nước mắt mẹ rơi nóng bỏng

Chiếc ba lô cháy bùng lên, đóa san hô màu huyết, cha cười từ phía mặt trời lên.

Sóng hát thầm thì

Rạng san hô xa thẳm

Nơi cha nằm

Biển vỗ sóng bình yên

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…

Em giả vờ thánh thiện bao dung
Để đêm về tim em đau nhiều quá
Dẫu bước chậm em vẫn còn vấp ngã
Bởi chính cái bóng của mình.

Chẳng ai dại dột như em
Tự dành những tổn thương vô cớ
Chẳng thể gọi tên như thể mình mắc nợ
Với nỗi riêng ẩn của người

Trên chuyến xe nụ cười
Người vẫn dành tặng em mỗi sáng
Nhưng biển kia có bao giờ cạn?
Người có bắc dãi yếm đào để em sang...?

Em hứa sẽ buồn nốt đêm nay...
Trong cơn say em cố tình chuốc mình đến gục
Ôi tình yêu... dẫu thịt da có mục
Vẫn hồng hào tươi nguyên....

Em hứa sẽ buồn nốt đêm nay
Trên dấu chân người vừa để lại
Với cơn gió lạc mùa tê tái
Thổi ngược hương cố nhân tràn ngập môi em...

Người uống cùng em chén say đọng ánh trăng tàn
Của mùa cũ dâng đắng cay rất mới
Của sự giả vờ bao dung em xót xa vời vợi
Đêm chưa mòn... bóng tối ngủ cùng em...

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…

                                          Nhà văn trẻ Nguyễn Thị Việt Hà

     - Ngân à. Em đau. Như có máu từ trong đầu chảy ra từ chân tóc vậy. Tóc em đang rụng dần, nhiều đến mức khi em vuốt nó để lại cả nắm mắc vào kẽ tay.

      Yên nhấp một chung rượu. Ngân định cản bạn khi Yên đã uống đến ly thứ 5 và có vẻ ngà ngà say. Mắt Yên hoang hoải, sóng mắt của Yên rất đẹp nhưng trống vắng như một bến sông và đau đáu như gim ngàn mảnh vỡ. Yên hướng mắt ra cầu sông Hàn. Thành phố 0 giờ, chiếc cầu vặn mình xoay.

     - Em không hiểu sao có biết bao nhiêu người thích ngắm cái cảnh này, cầu sông Hàn vặn mình đến khổ sở. Khi muốn trở về thì lại trật vị trí cũ. Nhưng mà nó cũng sắp hết quay rồi, cầu Rồng lấp lánh huy hoàng kia sẽ làm thay sứ mệnh lưu thông cho nó… Mà Ngân này, em có như cái cầu sông Hàn, ra sức vặn mình đến tê tái mà có muốn quay về vị trí cũ thôi cũng khó khăn, khổ sở.

     - Em suy nghĩ quá nhiều rồi. Đừng uống nữa, về nhà đi em, quá khuya rồi.

       Yên cười méo xệch, lục mấy con chíp chíp đã nguội ngắt, định ăn lại bỏ xuống. Cô bắt đầu khóc, trên vai Ngân. Tiếng khóc dồn nén đã lâu, bật ra, xoáy thành dòng, tuôn trào, xô đẩy hai bờ vai run rẩy. Ngân đưa tay vuốt tóc Yên, những sợi vướng mắc nơi kẽ tay, một cơn nhói xông đến, cô rụt tay lại, xoay ngang ôm choàng lấy Yên. Yên nói, giọng nát như một trái dưa hấu căng rơi từ trên cao xuống:

       - Hàng ngàn lần em bảo mình hãy cứ sống trơ trẽn đi. Nghĩa là đạp trên những nhớ nhung kia mà sống, kệ thây thiên hạ tìm kiếm cái gì thì tìm kiếm, em chỉ cần một người đàn ông đủ chứng nhận pháp lý để người ta bảo mình cũng có chồng như ai. Em đã sống quá tử tế rồi, chẳng bon chen, tranh giành gì với ai. Sao mà tình yêu của em nó lại khốn nạn thế hả chị?

       - Nếu không thể tiếp tục được, hay là em hủy hôn đi… Không gì khổ bằng sống nhầm cuộc đời của người khác.

      Yên nín bặt, cô lau khô nước mắt, nhìn thẳng vào Ngân:

    - Chị nói em nghe! Sao chừng ấy năm chị vẫn sống được với những thứ không do chị lựa chọn? Nó là cái gì nếu không phải là cuộc đời của chị, gia đình của chị?

    - Em đừng hỏi, chị chẳng có câu trả lời nào chính đáng dành cho em cả.

     Yên phá lên cười chua chát:

      - Không phải là chị không có câu trả lời mà chị sợ phải thú nhận sự thất bại của chị về một cuộc hôn nhân chị cố gắng sơn phết cho nó rực rỡ.

      Mắt Yên ầng ậc nước. Yên định trút hết cả bức xúc vào người phụ nữ trước mặt. Nhưng khi nhìn thấy đôi mắt bất lực của Ngân dưới ánh đèn đường, cô lại thôi.

     - Đàn bà chúng mình là phải thế hả chị? Em đã yêu Phong đến thế cơ mà. Sao em lại đi lấy Hùng hả chị? Tại sao Phong không kéo em thoát khỏi cuộc hôn nhân sắp xẩy ra? Tại sao em rõ lòng mình đến vậy mà em vẫn đồng ý khi gia đình Hùng đến hỏi cưới?

      Yên hỏi, nhưng cô không cần câu trả lời, cô móc túi lấy ra vài tờ một trăm đặt lên bàn, rồi kéo Ngân đi. Chị chủ quán gọi với theo báo còn thừa tiền. Yên phẩy tay nói mà không ngoảnh mặt lại:

    - Coi như còn thừa chút tiền là để tôi mua chút vui của đêm.

     Chị chủ quán chưng hửng, không hiểu Yên nói gì. Còn Yên vẫn đi về phía trước. Cô thấy mình hơi choáng váng:

- Ngân à! Đưa em về nhé! Em đau đầu quá!

- Chị đã nhắc em đừng uống rượu mà em vẫn cố tình!

- Em không rượu thì uống cái gì đây hả chị? Không lẽ tự uống nước mắt mình?

    Ngân chạy xe chầm chậm. Đà Nẵng đã im lìm chìm trong giấc ngủ. Chỉ có những cơn gió cào xót lòng. Yên có vẻ đã bình tĩnh hơn. Cô khe khẽ hát nho nhỏ một bài gì đó không rõ lời nhưng giai điệu thoảng qua nghe buồn da diết. Trời đã bắt đầu thu, gió đã có ngọn lành lạnh chờn vờn sau khe cổ. Xe dừng lại ở chung cư, Yên ngập ngừng dường như vẫn còn muốn đi lang thang thêm nữa. Ngân xoa đầu Yên cười xòa:

- Khuya lắm rồi. Hơn một giờ sáng rồi. Chị còn phải về  nữa chứ, không thì chồng nó có mà đuổi cổ ra ngoài.

     Yên gật đầu, ngoan ngoãn bước vào sảnh rồi lên thang máy. Ngân lướt xe trên phố, đèn vàng héo hắt như bóng chiếc lá sắp rụng. Con đường thăm thẳm, xe tải, xe khách và cả xe máy phóng trên đường, vẫn sầm sập, di chuyển khá đều đặn nhưng đều cô đơn. Ngân nghĩ tới câu hỏi của Yên, cô bất giác nhăn mặt như ăn nhầm mật cá. Đôi khi chịu đựng cũng là thói quen, giả vờ hạnh phúc cũng là thói quen nốt, quen đến mức chính bản thân cô cũng chẳng phân biệt được.

***

     Yên thức dậy khi trời đã rõ trưa. Cảm giác mệt mỏi muốn dìm cô xuống. Dưới gối từng đám tóc bám chặt. Yên định lùa cây lược lên đầu nhưng nghĩ đến những sợi tóc bỗng dưng cô nổi giận bẻ đôi cây lược quăng ra cửa sổ. Bác sĩ bảo cô bị stress nặng, đó chính là nguyên nhân cô rụng tóc. Những cơn đau đầu là do thiếu máu lên não cộng thêm chứng viên dạ dày do virus HP. Thế là Yên ốm thật! Buồn cười, Yên nghĩ mình rất bình thường, những cơn đau chỉ là cái mơ hồ ở đâu đó dội vào từ những mảnh tình vỡ và cái cạnh sắc nhọn vô hình đâm vào lòng cô. Yên vác máy ảnh ra ngoài, cái nghề phóng viên khiến cô có thói quen ở đâu hơi lâu lâu một chỗ sẽ cuồng chân. Yên chẳng đi lấy tin tức hay tìm chủ để, Yên chỉ vác máy đi chụp hoa thế thôi. Mùa thu vàng hoa cúc, thì Yên đi chụp hoa cúc cho vui. Không ai biết và cũng không ai so sánh được giữa cái thú sung sướng của người ta với cái nỗi thoát ra khỏi cái sự mỏi mệt của Yên, cái nào hơn?

     Nhưng cô chưa tìm ra được nơi nào có vàng cánh đồng hoa cúc để mà say sưa thì đã lạc đến một vùng ngoại ô xanh ngát lúa đang trổ đòng đòng. Cô dừng xe, ngồi thụp xuống bờ ruộng. Mắt cay cay. Cô không biết và không đủ sức làm ruộng nhưng vẫn nhớ lắm cái mùi hoa lúa ngai ngái, mỗi khi theo mẹ ra đồng. Những ngày này, muốn níu lại một chút của ngày xưa, mặc dù đến giờ, ba mẹ không còn làm ruộng nữa mà đi mua lúa thôi...  Yên lại nhớ Phong, sau ngày hai người chia tay. Yên về Đà Nẵng còn anh cũng nhận nhiệm vụ về bản Ro Ró, xã A Vao, huyện Đakrông, Quảng Trị. Trước khi đi Phong nói với Yên: “Chưa bao giờ anh muốn chia tay với em. Nhưng anh lại không thể chế ngự được sự kiêu hãnh của em… Anh vẫn sẽ chờ đợi em đến khi nào em bảo anh đừng chờ nữa…”. Yên cười nửa miệng, lạnh lùng nói: “Thế thì ngay bây giờ anh sẽ nghe được câu nói đó: "Anh đừng ảo tưởng chuyện của chúng mình nữa và nhất là đừng đợi em”. Phong không ngạc nhiên nhưng ánh mắt anh lạc đi hẳn. Anh vác ba lô, đầu hơi cúi xuống nhưng bước chân vẫn thẳng đi về phía trước. Yên đã nói dối, nhưng Yên căm ghét cái con người nhu nhược của Phong, tại sao anh không cương quyết hơn, tại sao anh không nhận ra vẻ mặt rất kịch của cô lúc đó. Phải mất một thời gian rất lâu, rất lâu mới có thể lãng quên được thứ mình yêu thương. Nhưng mà một khi đã nói không rồi thì Yên sẽ cương quyết đến tàn nhẫn... như Ngân đã nói về Yên "Mi yêu thương chừng mô thì độc ác chừng nớ”!

     Yên buồn. Thì Yên vẫn buồn. Chẳng ai biết ngoài cái vẻ ngang tàng và thích dọa nạt người khác của Yên. Yên cố tình đấy. Yên sợ cái nhìn thương hại, sợ phải nghe mấy câu an ủi ướt rượt của ai đó. Nói chung cứ kệ Yên đi, cứ để Yên thích nói thì nói, thích uống thì uống, thích đi thì đi, đừng khuyên Yên thế này thế nọ… Thế nào Yên cũng sẽ qua… Nhưng Yên không biết mình nên sống kiểu chi. Mấy lúc đó Yên ngủ dậy sớm, xách xe ra đường, kiếm cái góc phố bình yên, ly cà fe quán cóc bảy ngàn đồng, cứ thế ngồi ngó người qua lại giữa cái ngã năm nơi cuối phố. Có những điều tự đến rồi tự đi, chỉ có Yên là từ đầu đến cuối vẫn đứng chơ vơ. Yên không nỗ lực hoặc không biết cách nắm giữ thứ mang lại cho Yên niềm vui. Chỉ biết đứng  nhìn nó vuột qua, trôi mất. Mà đúng ra có níu giữ cũng không thành bởi nó không thuộc về cô, hoặc giả cô với niềm vui kia chẳng bao giờ thuộc về nhau. Suy cho cùng, bao nhiêu mỹ từ nghe được cũng chỉ là món quà mua vui cho cuộc sống ở một thời điểm nào đó chứ chả phải yêu thương. Mà giả dụ có thì chẳng qua từ ngữ sắp lại mà thành chớ đâu phải thành tâm. Khi cuộc vui đã nhạt thì nên đi, đừng ngó lại… Bằng cách này hay cách khác, Yên tự tìm cách bôi xóa nỗi buồn. Bằng một ly café vội vã hay một bữa nhậu với một đứa bạn nào đấy kiệm lời thật say… rồi sáng mai ra Yên vẫn bình thản bước ra phố, vẫn ngang nhiên cười như chưa hề có nỗi buồn nào dù chỉ thoáng qua. Giống như kiểu người ta sử dụng nụ cười như một thứ trang sức rẻ tiền mỗi ngày ở xó xỉnh nào đó để cầu danh, cầu lợi… hoặc không để làm gì cả.

      Yên bứt một ngọn đòng đòng đưa lên miệng nhấm nháp. Vị ngọt thanh tao lan ra đầu lưỡi. Yên chạnh lòng nhớ mẹ. Những lúc yếu đuối nhất, điều Yên cần chỉ là ngồi ngắm mẹ trồng rau, nấu cơm hay chỉ là chải tóc trước hiên nhà. Mười năm lang bạt, mỗi năm đôi ba lần trở về nhà. Yên hay ngồi lẩn thẩn dưới mấy cái gốc ổi, ai cũng lắc đầu: đi không biết mỏi chân à? Chỉ có mẹ đủ nhẫn nại để im lặng. Mỗi sáng dậy muộn hay mỗi trưa xế bóng, khi mọi người đã đi làm mà cô vẫn cứ nằm ngủ nướng, mẹ  lặng lẽ để lên bàn làm việc hai quả trứng gà luộc sẵn... như một thói quen... như gần cả cuộc đời mẹ hắn bao giờ cũng xếp quần lên quá gối. Yên mang khuôn mặt của mẹ và cái mũi của ba nhưng cái bản tính lỳ thì của riêng cô. Những ngày Yên bị ốm triền miên, cô leo lên xe dong thẳng mà không về nhà. Tết nhất đối với cô là nghĩa vụ. Cái cảm giác trống vắng mỗi lúc ngồi nơi cửa sổ ngó trân trân đầu hiên nhà. Nơi đó, suốt hơn chục năm có một người cứ đi qua lại chơi với Yên. Theo Yên như cái bóng. Giờ chỉ còn có mỗi cô ngồi, ngó mãi không thấy đâu...  Nhưng Yên chia tay Phong vì điều gì? Xốc nổi? Kiêu hãnh? Tự ái trẻ con hay là vì cái gì? Chỉ duy nhất một lần Phong quên Yên nơi bực cửa, Yên đợi Phong đến khi mẹ trở dậy nói: “Đừng đợi nữa, vô ngủ đi con, khuya lắm rồi.” thì Yên mới chịu rời cái bực cửa đã ngồi suốt bốn tiếng để sáng hôm sau cái Yên biết được đó là Phong đã say sưa bù khú với bạn bè suốt cả đêm.

      Thì chia tay. Lý do ư? Cũng chẳng có gì? Chia tay là chia tay thôi. Yên nói thế! Phong không hề năn nỉ. Anh đứng lặng, chịu đựng, chấp nhận và bảo rằng sẽ chờ đợi. Yên ghét điều ấy. Tại sao anh không biết chế ngự cơn tức giận ấy của Yên. Yên quyết định đi, như cái cách cô cần hiểu gương mặt tình yêu của mình ra sao. Cô đã luôn đối xử tử tế với mọi người một cách có thể, nhưng đôi khi cô lại đối xử rất tệ với chính mình. Cô cứ loay hoay, loay hoay như một kẻ lỡ làng với nhịp sống cho đến tận bây giờ.

      Trưa. Nắng đã nóng. Đồng vẫn ngát xanh nhưng Yên thì phải về. Chiếc xe máy đi như lê trên đường. Là Yên cảm thấy thế ngay cả khi kim đã chỉ đến vạch 50km/giờ. Đây là lần đầu tiên cô cảm nhận rõ ràng sự chậm chạp. Có lần Yên bị đau mắt, phải mổ. Yên quờ quạng trong bóng tối. Hiển nhiên, Yên cũng chịu khó đón nhận cái sự khó chịu này qua bao nhiêu ngày “dò dẫm” tìm đường đi… mua cơm bụi. Hơn một tháng, những lúc trời tầm tã đổ mưa, không thấy đường đi cô thấy cả thế giới quay lưng lại với mình. Mọi thứ xung quanh dường như bị tước đoạt. Yên yêu Hùng trong cảm giác khó chịu ấy khi cả nhà cứ ca thán về việc con gái đã đến tuổi ba mươi vẫn còn chưa chịu lấy chồng. Nếu mọi người chỉ cần Yên lấy chồng để cho yên tâm thì điều ấy cô đáp ứng được. Khi Hùng, một anh kĩ sư điện gần nhà, thầm yêu Yên đã lâu ngỏ lời cầu hôn và Yên đồng ý luôn.

      Còn non một tháng Yên sẽ lấy chồng. Ngân bảo dừng lại đi, đừng cố lao đầu vào bụi rậm, đừng tự rắc gai lên lối mình đi. Suốt hàng chục đêm trắng, Yên trằn trọc muốn thoát khỏi sức ì hiện tại. Muốn tìm sự bứt phá cho cái của mình phải hoàn toàn của mình, một trăm phần trăm. Yên buồn. Nỗi buồn không tên. Chưa có nhu cầu chia sẻ. Những nơi cô đến và đi qua mỗi ngày nhạt nhòa dấu chấn- vô tình! Nhiệt huyết tạm bợ. Kể cả những giấc mơ cũng tạm bợ và bất thường như lòng cô của những ngày hoang hoải... Chưa có mùa thu nào buồn như bây giờ. Những bước chân quên lãng trải dài trên đường phố, đi qua đồng đất nơi cô lớn lên… nhạt nhẽo, hững hờ! Đi qua năm tháng với những va vấp làm cô chai lỳ với cảm xúc. Cô mường tượng ra sự việc đằng sau rất nhiều giọt nước mắt và nụ cười. Một chút thật. Một chút hình như không thật. Nhưng đó chỉ là điều Yên cảm thấy. Hình như cái nhạy cảm của Yên ngày nào đó đã bị năm tháng làm chai lỳ. Có một điều mà cô cho là nỗi bất hạnh lớn nhất đời mình. Đó là trước khi tiếp xúc với ai đó, cái đầu tiên cô phát hiện ở họ không phải là điều tốt mà chính là cô lại nhìn thấy điều đằng sau đó của người ta. Sự đa nghi là điều cần thiết cho một người chọn nghiệp viết lách để tồn tại như cô. Nhưng chính điều đó là nguyên nhân đưa Yên trở thành người đơn độc! Phong  từng kết luận như thế.

      Về đến chung cư, Yên gởi xe. Cô nằm một mình trong phòng nghe nhạc. Có cảm giác đói, uể oải nhưng lười chẳng muốn nấu nướng gì, lúc nãy có chạy qua mấy tiệm cơm, Yên tặc lưỡi bảo sẽ nấu cơm, sẽ buộc mình phải làm một bữa ra trò, ăn cho đã đời nhưng cuối cùng thì cô chỉ muốn nằm co ro như một con mèo mắc mưa. Bỗng dưng thèm được nghe một lời nhắc nhở để Yên được là Yên ngày xưa, nhạy cảm và rạch ròi trước mỗi vấn đề cô tiếp xúc. Để không bị cuốn vào, khuất lấp ở đâu đó trong cuộc sống tấp nập đầy lộn xộn ấy…

     Yên bật máy, lên yahoo. Yên chẳng tìm kiếm gì đâu, chỉ là muốn nhìn cái tên của Phong nằm ngay vị trí thứ hai từ trên xuống. Một vài lần Phong có nhắn tin để lại nhưng Yên thở dài rồi detele nó ngay ở giây thứ hai. Lâu rồi nick ấy không sáng, không một tin nhắn nào để lại. Yên mâu thuẫn khi mong mỏi có một ngày nào đó nó bừng sáng.  Có thể Yên vẫn sẽ im lặng thay cho bao lời nói mà chỉ những tấm lòng đồng cảm mới có thể nắm bắt được tín hiệu. Yên vốn kiệm lời và rất cầu toàn dù rằng cô là một con người hoàn toàn khiếm khuyết. Bất chợt, tim Yên nói lên, nick của Phong sáng lên trong chốc lát, ba năm… ba năm Yên nhìn vào cái nik ấy rồi bất động. Và bây giờ nó đã sáng lên. Yên lập cập viết chi chít chữ lên ấy. Nhưng Yên không gởi, Yên detele ngay ở giây thứ hai, Yên bải hoải. “Yên, nếu anh không nói, anh sẽ không bao giờ có cơ hội để nói nữa. Anh vẫn đợi em… cho đến tận ngày em làm lễ hỏi thì anh vẫn đợi em và tìm mọi cách để về Đông Hà nhưng không kịp… Nếu em đã quyết như vậy, anh không còn biết gì hơn ngoài việc cầu chúc em và Hùng hạnh phúc. Còn anh, anh sẽ say mãi… say mãi… cho đến khi nào đủ tỉnh táo để quên em!”. Tin nhắn hiện lên, những con chưa nhấp nháy và nick vụt tắt.

    Yên khóc… Yên cồn cào khóc… Đà Nẵng mưa. Có giọt mưa rơi xuống sông làm đầy thêm dòng nước. Có giọt mưa rơi trên mái tranh tạo nên tiếng tí tách và khoét thủng mảng sân đất như những lỗ khoan trên ống tiêu. Có giọt mưa rơi vào viên gạch, tích tắc đã mất dấu… nhàn nhạt… như cô. Tín hiệu tin nhắn từ điện thoại: “Em tưởng em yêu Phong à? Không, em hoang tưởng, em yêu bản thân mình một cách ích kỉ và đánh mất tình yêu của em!” – tin nhắn của Ngân. Yên tê tái. Yên không biết điều Ngân nói đúng hay sai. Nhưng Yên mệt rồi, Yên không nghĩ nữa, Yên muốn về Quảng Trị với mẹ. Yên chỉ cần bình yên, Yên không cần ai phân tích nữa, tự cô sẽ biết tất cả. Yên với chiếc cặp, nhét vào đó dăm ba bộ quần áo, gọi cho nhà xe đặt vé chuyến sớm nhất và cô lao ra bến xe. Mười hai giờ đêm, xe dừng ở Đông Hà. Một mình ngồi trên cây cầu vượt ngắm phố.

     Nhưng Yên  không muốn về Đông Hà. Yên nhắn tin cho Hùng: “Xin lỗi anh, hãy xem tất cả những chuyện vừa rồi giữa chúng mình chỉ là một cuộc vui. Khi cuộc vui đã nhạt… em mới nhận ra mình không hề yêu anh. Tình yêu của em ở nơi khác, đặt vào trái tim người khác…”. Điện thoại báo “đã chuyển”. Không chút chần chừ Yên ném chiếc điện thoại xuống dòng sông trước mắt. Trên bến xe, còn duy nhất một chuyến đến Ro Ró…

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

          

Read more…

Sáng nay, anh thức sớm, em sẽ cười khi anh bảo vì nhớ em mà anh không thể ngủ thêm được nữa. Hương thơm em vương vấn khắp phòng nhưng không đủ để ủ ấm cho anh khi chúng ta xa nhau hơn một ngàn cây số. Anh bước ra ngoài, không còn so mình bởi cơn gió lạnh như mọi hôm nữa, có chút nắng ấm, có chút gió vờn nhẹ. Anh lấy nước tưới cho gốc lộc vừng em mang từ Hà Nội tặng anh. Em biết không, anh đã rất ngạc nhiên khi trông thấy những mầm non màu nâu đỏ không rõ đã ủ trong thân cây tự bao giờ mà sáng nay bật lên mạnh mẽ, những phiến lá màu xanh ngọc óng ả run rẩy dưới nắng.

Rồi có mưa, nhẹ lắm, mỏng như lụa, lắc rắc màn bụi nước li ti… Xuân đã về rồi em ạ. Anh ước có em ở đây, nắm lấy tay em, nhìn vào mắt em, kể với em rằng mùa xuân đến sớm là vì em đấy. Anh không vội vã làm việc như mọi ngày, anh muốn dành trọn một ngày thảnh thơi cho bản thân và tình yêu của mình. Biết rằng em của anh sẽ chỉ một mình đối mặt với khó khăn, niềm thương cảm đã dần tan mà thay vào đó là niềm tin vào sức mạnh sự sống. Anh thích lắm những hình ảnh mang ý niệm về sinh sôi, nẩy nở, bởi trong anh in hằn những sự kiện lụi tàn của thời thơ ấu, những khinh miệt của người đời, điều đó nhắc nhở anh phải sống khác đi, tươi sáng hơn. Anh nghĩ mọi việc trơ trọi, sần sùi, tàn úa của mùa đông là điều kiện cho những mầm xanh bật dậy khi mùa xuân đến. Và khi sự sống nhô lên khỏi cái mặt đất thô tháp kia sẽ là hình ảnh đẹp đẽ nhất vì nó chứng minh cho sức mạnh, cho niền tin, cho sự phát triển...

Anh đến một quán cà phê quen. Trời êm dịu, gió vờn qua cành lá đùa vui hồn nhiên, anh thấy nụ cười em ở đó. Mọi điều trong sáng nay đều nhẹ nhàng hơn, không còn mưa bụi, con đường thoáng, mọi người thong thả, đàn hải âu bay lên từ đầm Thị Nại, ánh mặt trời chiếu xuống đầm rồi hắt lên ánh sáng lóng lánh phủ lung linh khắp xung quanh. Anh yêu buổi sáng xuân hôm nay. Anh tìm cảm giác nhẹ nhàng cho bản thân mình vì anh biết ở đâu đó cảm giác này có thể tìm đến để nhắn với em rằng anh sẽ chia đi một nửa cảm xúc cho em để em an tâm và nhẹ cười.

Người ta có hàng vạn lý do để biện minh cho nỗi nhớ nhưng với em, anh chỉ có duy nhất một nỗi nhớ, một lý do giải thích cho nỗi nhớ đó. Đó là vì chúng ta luôn yêu nhau, luôn hướng về nhau.

Em còn nhớ không, anh lạc vào “nhà” em, đọc những entry em viết, để rồi khi gấp laptop lại, anh thường hỏi: “Cô gái ấy là ai?”. Anh nhớ, khi ấy cuối tháng 12 của bốn năm trước, cũng vào độxuân sang. Ngày ấy, em viết nhiều và đầy cảm xúc. Anh chưa bao giờ quên lên nhà em nghe điệu nhạc thân quen và đọc những cảm xúc hàng ngày. Cảm giác như thể mình được chăm sóc một cô gái đúng nghĩa. Chỉ được chăm sóc một cách âm thầm như thế thôi với anh đã là quá đủ và tràn đầy hạnh phúc rồi. Giấc mơ nhỏ nhoi nhất lúc ấy đã được chính em mang đến cho anh: đó là em có thể viết cho anh một entry. Thật buồn cười khi anh mơ ước như thế, đơn giản lúc ấy em có quá nhiều bạn bè, người thân và đồng nghiệp để viết, để nói về. Và cuối cùng, trong entry “Gửi gió cho mây ngàn bay” anh đã tìm ra được sự đồng cảm và anh hạnh phúc sau đó khi biết rằng đó là một entry em viết để tâm sự cùng anh về cuộc sống, về nhân sinh quan của em và về những trắc trở mà em đang có. Anh đã được chia sẻ như thế...

Như một sự tình cờ, thói quen chia sẻ mọi việc về cuộc sống của chúng ta đã trở nên nhiều hơn, dày hơn và chúng mình trở thành tri kỷ lúc nào cũng chẳng biết. Đến nay thì cuộc sống không cho phép chúng mình lìa xa nhau được nữa, bởi những trăn trở, những khó khăn, những va vấp ngày càng nhiều hơn và không ai khác ngoài em có thể xoa dịu anh và ngược lại chỉ có anh mới có thể biết cảm xúc của em như thế nào trong những lúc như thế này.

Anh đã giận em, đã “mắng” em theo nhiều cách mỗi khi anh không vừa ý bất kỳ một điều gì đó về em. Em hãy tin đó là minh chứng cho sự lo lắng. Anh đã quá rành mạch về em, cả tâm hồn lẫn cảm xúc vì thế bất cứ một sự khó hiểu nhỏ nào anh cũng cảm thấy mình vô dụng. Em đã từng nói với anh về sự chia sẻ. Dù sự chia sẻ ở hình thức nào đều có giá trị nâng cao cảm xúc và lòng tin. Anh có thể chỉ nhìn em và chờ đợi những kết quả nhưng anh rất muốn biết em sẽ thực hiện nó ra sao, thế nào? Và khi anh biết con đường em đi càng rõ ràng thì khi đó anh mới có thể là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho em cho những ngày nối tiếp kia…

Mùa đông đã qua em ạ, những khó khăn em đang đối mặt sẽ qua, em sẽ đón một mùa xuân mới với nhiều niềm vui và thành công. Nơi em đến gió có lạnh nhiều không? Xuân có ấm áp không? Ngọn lửa tình yêu của anh có đủ sưởi ấm em không? Anh nhớ lắm những giây phút dạo bước trên con phố nhỏ, ăn những món vỉa hè, hay là những giây phút bên bờ hồ mình ngồi im lặng bên nhau. Chẳng ai nói câu nào nhưng chúng ta vẫn tràn ngập cảm xúc, chúng ta đọc nhau trong ánh mắt, trong hơi thở, trong từng cử chỉ nhỏ. Anh nhớ những lúc nhẹ nhàng nắm lấy tay em, sưởi ấm em khi cơn mưa bất chợt đi qua… Em hãy nhìn ra thật xa, xa hơn cả tầm mắt em có thể chạm đến để biết rằng nếu nhìn xa hơn những gì chúng ta nghĩ thì điều hạnh phúc lớn hơn sẽ đến. Nếu bất chợt em mệt mỏi, hãy nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu rồi thở mạnh,những nỗi lo lắng, khó khăn ấy được hòa quyện vào vũ trụ và mọi điều sẽ tan nhanh như gió….

Tối qua, anh không thể tự ru mình ngủ. Vì nhớ em. Vì lo lắng cho em. Anh ra biển, gió ùa vào mặt, vào cổ. Anh tưởng tượng em ngồi im lặng, nỗi khắc khoải về cuộc sống vương trên ánh mắt buồn. Anh đã tự hỏi tình yêu của anh có an ủi được em không? Anh muốn hát ru em ngủ như đã từng bằng những bài hát quen thuộc. Anh đã từng ru em ngủ bằng giai điệu quen thuộc và khi ấy em đã đi vào giấc ngủ thơ ngây như trẻ con. Anh đã hát, hát cho đến khi tiếng động khẽ của chiếc điện thoại rơi xuống và rời khỏi tay em...Anh ấm áp và yên lòng…

Anh đã biết nơi nào để anh trút hết sự mệt mỏi của cuộc sống, anh đã biết nơi đâu để anh lấy lại sức lực làm nốt những việc cho ngày sau, anh đã biết làm thế nào để tâm hồn mình không bị tổn thương như cách sống mà mọi người đã nghĩ... Thực sự anh hạnh phúc, anh an lòng rất nhiều vì nơi ấy là em, là người anh có thể mở rộng cánh cửa tâm hồn và đón vào lòng những giọt sương ban mai, những nụ hoa mới nở, những tiếng cười hồn nhiên, những mùa xuân mới đến, những hình ảnh thân thương nhất.... Em hãy đặt trong trái tim mình, tình yêu chúng ta, em sẽ cảm nhận từng nhịp đập nhẹ nhàng của tình yêu và anh sẽ đi cùng em đến bất cứ nơi đâu, cho dù nơi ấy là nơi nguy hiểm nhất... Anh sẽ mãi ở đó và chẳng sẽ đi đâu cả. Chúng ta sẽ bên nhau mãi mãi trong mùa xuân bất tận…

Em, nơi anh ngồi, cả khu vườn xanh thẳm óng ả, sóng trên đầm Thị Nại lao xao biếc xanh, cánh hải âu vút bay và anh trông thấy những cánh én mùa xuân đang bay về. Em hãy bước qua khu vườn đầy cỏ dại, vương những đám lá khô và những vật dụng bỏ lại từ nhiều ngày tháng trước… Em hãy chú ý lối em đi, sẽ có những mầm xanh phá tung mặt đất mà nhô lên, xanh non và sẽ mạnh mẽ sống như chưa bao giờ được sống...

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…

 Em nói thương nhất là “mùi miền Tây”. Mùi của đất phù sa bồi lấp; mùi gia súc thả lang quanh nhà; mùi lá mục ẩm mốc, đườm đượm hăng hắc, nhất là sau mùa mưa càng xộc len là đà nằng nặng; mùi cơm chín nấu bằng củi nổ lép bép hay của đám lá tai tái bén lửa; mùi của vỏ dừa um muỗi suốt đêm; mùi của cơm gạo mới ăn giữa cánh đồng; mùi của mẻ kho quẹt, của cá nướng trui, của tô canh chua nấu bần, nấu giác; mùi của rạ rơm đốt sau mùa gặt… Khi tha hương người ta mới hiểu, nhìn ngọn khói nhẩy loi choi trên nóc nhà ở quê người mà nao nức nhớ quê mình đến cồn cào gan dạ, thèm được ngồi bên cà ràng ấm nóng đợi mẹ sai biểu làm chuyện này chuyện nọ. Rồi sông sẽ đưa ta về nhà bằng hơi thở của mẹ. Nhịp chèo của mẹ ru ta ngủ. Mẹ của mình là con gái Bắc Giang, theo chồng xa xứ về Cà Mau, mấy mươi năm mẹ ăn ở sinh sống ở miền Tây, mẹ thành người đàn bà của đồng bưng miệt thứ, nghĩa là đã trở thành người miền Tây thứ thiệt.

“Chị ơi, tết này, Cà Mau mình vui không? Tự dưng em nhớ Cà Mau quá chừng…”. Em ngập ngừng nói nhớ, như thể từ nhớ không đủ để diễn tả nỗi nhớ nhung một vùng đất em đã được sinh ra, lớn lên, ở đó gần 30 năm. Rồi một ngày, em rời bỏ những giông tố, bất hạnh của đời em nơi đất đó để tìm sự bình yên ở quê ngoại, chị em mình xa nhau đúng một vùng đất nước.

Em bần thần nhắc, hồi mẹ còn sống, những ngày cận tết, mẹ ra chợ mua vài khúc thịt ba rọi để làm món kho tàu, mẹ cạo rửa thiệt sạch cắt thịt ra từng khúc cỡ 5 cm, dùng lạt cột chặt, ướp tỏi, đường muối, bột ngọt rồi đem ra phơi nắng chừng vài tiếng đồng hồ cho tới khi phần mỡ trong, phần thịt se lại là đem kho với nước dừa cho tới khi cắm cái đũa vô thấy mềm là được. Làm như vậy khi thịt kho rịu lại, rất mềm nhưng không bấy nát. Tết, trong nhà người miền Tây dù cá thịt ê hề, đủ các món ngon, nhưng không thể thiếu nồi kho tàu ăn kèm với dưa giá, củ kiệu, củ hành muối chua. Nhà của mình cũng đôi ba món, nhưng chị em mình chỉ thích món thịt kho tàu, ăn hoài không ngán. Em chưa kịp học nấu thịt kho tàu, nên mấy lần kho mà không bao giờ thành món thịt giống như mẹ kho. Em bảo tết này chị về Bắc Giang ăn tết đi rồi kho cho em nồi thịt kho tàu, cho em đỡ nhớ… Em thích nhất món bánh tét nhân chuối được gói bằng nếp mùa trước để dành. Mẹ luôn đánh dấu đòn bánh tét gói cho riêng em bằng một sợi lạt có quai cầm. Bánh được gói từ đêm đưa ông táo, em quấn chân mẹ, đòi bỏ nhân đến hai quả chuối, mà phải là chuối sứ chín mùi. Em lại than ở Bắc Giang không ai gói bánh tét nhân chuối, giờ muốn ăn không lẽ đến Cà Mau ăn vài đòn bánh rồi lại trở về? “Lạ, ở đây cũng có những món bánh mứt ăn tết như ở miền Tây như: mứt dừa, mứt chuối, kẹo thèo lèo… vậy. Mà sao, em ăn hoài cũng không tìm thấy “mùi miền Tây” hở chị?”. Chị cười: “Ừ, em không tìm thấy “mùi miền Tây” trong những thức bánh trái ấy là phải rồi. Chắc gì món ấy do người miền Tây làm, vả lại miền Tây xa như thế, dù các món có do người miền Tây làm đi nữa mang ra tới ngoài đó “mùi” cũng rơi rớt ở dọc đường rồi. Đôi khi mình thưởng thức món ăn không chỉ là ăn xem nó ngon hay không mà còn thấm vào lòng cái vị của quê hương xứ xở. Cái cái vị đó chỉ khi em ở chính cái nơi đó em mới cảm nhận được…”. Em nén tiếng thở dài: “Em tìm được bình yên rồi chị ạ. Sáng nay em đi chợ với dì, nghe râm ran tết nên em nhớ chị, nhớ Cà Mau. Dì mua mấy trái mướp đắng mà ở Cà Mau mình gọi là khổ qua đấy chị. Em lại nhớ tết năm nào mẹ cũng nấu canh khổ qua dồn cá thác lác, em hỏi sao tết mà nấu chi cái món đắng ngắt, mẹ chưa kịp trả lời thì chị đã nói: Vì mẹ mong “khổ” của năm cũ “qua” để đón năm mới an lành, không còn “khổ” như năm trước nữa…. À, hôm trước chị gởi rau đắng theo xe ra cho em, về đến nơi thì rau hư hết rồi chị…”. Chị ngồi ngồi phía sau nhà em gái, lưng dựa vào vách lá, nhìn ra bờ sông có mấy bè lục bình trôi. Cái bè lục bình là cái cớ để chị gởi buồn gởi nhớ, gởi thương cho em gái mà chị không nỡ nói ra thành lời, chị sợ, em gái mủi lòng bật khóc. Người ta rời bỏ cái nơi mình sống mấy mươi năm là để tìm một niềm tin mới, niềm hy vọng mới. Có người nhớ và cũng có người sẽ quên, có người nhìn về phía ấy bằng đôi mắt nhớ thương, có người xếp nó vào một góc kín đáo nào đó để không phải trông thấy. Nhưng rồi ở một khoảnh khắc nào đó khi vô tình chạm phải người ta sẽ thấy nhớ, nỗi nhớ dồn lên như sóng, sẽ bứt rứt muốn quay về… như em gái vậy.

Sáng nay Cà Mau chớm lạnh, cơn gió chướng báo tết cận kề, chị ra chợ mua ít củ kiệu làm dưa, mua ít con tôm làm mắm, làm khô để dành ăn tết. Ra chợ gặp măng khô, miến, mộc nhĩ… chị hình dung giờ này ở Bắc Giang chắc em gái cũng đang sắm sửa tết, chị lại nhớ quê, rưng rưng thương món bánh khúc của bà. Đang vui nơi này lại nhớ nơi kia, sợi dây tâm cảm của em quyện vào chị để cơn gió mùa đông bắc phía đầu kia đất nước thành cơn gió chướng chiều nay ướp lạnh chỗ chị ngồi.

“Tết này, Cà Mau mình có vui không?”. Em ạ, tết Cà Mau hẳn cũng sẽ vui như năm trước, năm trước nữa, người Cà Mau vẫn ăn tết trong không khí thanh bình tươi trẻ và cũng giàu truyền thống của mảnh đất này. Khi gió chướng thổi về, dọc hai bờ sông mai vàng khoe sắc trong vườn nhà. Khắp các con đường, dưới cái nắng vàng của mùa xuân phương Nam, những xâu lạp xưởng lúc lỉu như những chùm quả chuông treo trên cây sào buộc sẵn. Người dân miền Tây thường vui Tết kéo dài đến Rằm tháng Giêng, nhiều người gọi vui là “ăn Tết hết mùng hết mền”. Em còn nhớ “Xóm Giáo” (gọi là Xóm Giáo vì xóm ấy toàn nhà của giáo viên) của mình không? Hết 3 ngày tết, nhưng “ngày xuân hãy còn dài” nên Xóm Giáo thay phiên nhau “ăn mừng mùa xuân” hết nhà này đến nhà khác. Xóm Giáo mình toàn kẻ tha hương, Cà Mau là đất khách, những gia đình không có điều kiện về quê đã xem nhau là người thân, cứ thế, hết ngày này qua ngày khác mọi người tập trung ăn Tết luân phiên nhà nhau trong không khí ấm áp, nghĩa tình. Khi “Xóm Giáo” không phải lên lớp, không bận rộn với giáo án, giờ dậy thì đón Tết rất dài… Tết này, chị biết, em mình sẽ nhớ… Cà Mau. Nỗi nhớ đâu chỉ là hương vị của thịt kho tàu, của bánh tét nhân chuối, của chiếc bánh tổ chiên vàng… Cũng như chị vậy, chị nhớ lắm con đường Dục Quang vàng rơm rạ, nhớ bánh khúc bà làm, nhớ hơi ấm ổ rơm năm nào bà bện. Nỗi nhớ miên man, bất tận cho chị xuôi chuyến tàu kí ức để được về bên em, cùng em đặt bó cúc đại đóa lên mộ bà, mộ mẹ, mời bà, mời mẹ về ăn tết… Chị em mình sẽ che ấm cho nhau bằng đôi chút niềm vui không bị “đánh cắp” bởi rất nhiều giông tố đã qua. Chị biết lòng em đang cất giữ một nỗi buồn chưa qua. Nhưng em ạ, nỗi buồn hay bất hạnh đã đến để mình thấy cuộc sống luôn có những lúc buộc phải trải qua, phải thấm thía, phải đủ dũng cảm để đi cùng nỗi buồn đó. Rồi mình sẽ lớn lên, đứng trên nỗi buồn, nỗi bất hạnh ấy. Em hay gọi là “Cà Mau mình”… Chị lại hay gọi là “Bắc Giang mình” thân thương, trìu mến… Như thế Cà Mau là của em, Bắc Giang là của chị… Bởi nỗi nhớ mình dành cho nơi đất đó, không chỉ có mùi vị của quê hương xứ sở và trên hết là “mùi của tình yêu máu mủ”, vì nơi đó có chị, có em… Có những tháng ngày chị em mình chung sống…

Nguyễn Thị Việt Hà (Cà Mau)

Read more…