Nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương (bên phải), và Elena Pucillo Truong     
                                  

                                                                         Bản dịch Trương Văn Dân

                   

    Trong cuộc đời cầm bút, có những nhà văn, nhà thơ viết rất nhiều nhưng phần lớn những trang viết đó không hề phản ảnh cuộc đời của họ. Nhưng với nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương thì thơ ca cũng chính là cuộc đời và những chiêm nghiệm về cuộc sống của bà.
   Và như thường xảy ra, nhiều nhà văn hay nhà thơ chỉ viết cho mình, để giải toả ẩn ức hay tìm kiếm chính mình, họ dùng một hình thức văn học vị kỷ, bào chữa rằng muốn cách tân hay đang làm điều gì mới lạ... nên nhiều khi tác phẩm của họ biến thành phức tạp và  do đó mù mờ, tối nghĩa cho nhiều độc giả. Nhưng với nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương thì không phải thế: những câu thơ của bà trực tiếp và đọc lên là mọi người hiểu ngay tức khắc, bởi nó rõ ràng về hình thức và trong sáng về nội dung.

Khi những con đường kỳ lạ của định mệnh đưa đẩy tôi gặp được bà, ngay lập tức tôi như bị sự nhạy cảm rất đặc biệt và lòng nhân ái của bà chạm phải. Trên khuôn mặt luôn có nụ cười dù trong cuộc đời bà cũng đã từng trải qua những giây phút an lành và đau khổ; và bằng những cử chỉ thân thiện nhiệt tình, nụ cười ấy như đang lan toả đến những gì ở xung quanh. Đối với tôi, lúc đó như vừa gặp được Đại Mẫu (Grande madre), hiện thân của bồ tát... và tuy mới gặp nhưng cảm giác như đã từng quen biết, cùng bà đồng cảm và có rất nhiều điều để sẻ chia.

Đó không phải chỉ là cảm nhận của riêng tôi vì sau này tôi biết nhiều người cũng có cảm giác đó. Tôi đã được vinh hạnh được bà tiếp tại nhà riêng của mình, một căn nhà nhỏ nhưng rất đặc biệt, có nhiều vẻ đẹp đơn sơ nhưng tính thẩm mỹ phát ra từ những giá trị sâu sắc.

Được biết nguồn gốc quý tộc của đình bà (bà là chắt nội của cụ tổ Tuy Lý Vương Miên Trinh:1820/1897) nhưng khi hỏi chuyện, bà “quận chúa” chỉ vắn tắt và khiêm tốn nói về gia tộc mình, nhưng bà dừng lại thật lâu để nói về quan hệ và sự gắn bó sâu sắc của mình với người cha là nhà thơ Ưng Bình Thúc Giạ Thị. (Một hoàng thân, 1877/1961, từng làm quan đến chức Thượng thư trí sự). Vừa kể bà vừa nắm tay tôi chỉ lên bức hình của cha mình trân trọng đặt trên bàn thờ trong phòng khách: một  ông cụ nét mặt trang nghiêm, có đôi mắt sáng và ánh nhìn hồn hậu nằm dưới vầng trán rộng.

Là một người con chí hiếu, nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương đã suốt đời yêu mến và theo đuổi nghiệp thơ văn của cha mình; cũng như ông, bà yêu văn hóa và văn học Việt, rồi với những vần thơ ngọt ngào bà đã đưa ý thơ thoát ra từ những giá trị truyền thống của quê hương Việt và tâm hồn nhân ái của mình. Trong khi nói chuyện, thỉnh thoảng bà dừng lại để khe khẽ ngâm những vần thơ của mình, đọc thuộc lòng, với một trí nhớ tuyệt vời và với một “humor” rất đáng kinh ngạc. Nhìn khuôn mặt bà lúc đó, tôi chợt liên tưởng đến nụ cười toả sáng của đức Dalai Lama mà tôi từng may mắn được gặp ở Milano, và qua bà tôi tìm thấy lại nụ cười trong sáng và rạng rỡ, sự thích thú của sự phối hợp ngôn từ  trong một cuộc đối thoại thân tình, pha lẫn đồng cảm và lòng tôn kính.

Xung quanh chỗ bà ngồi, mỗi vật thể như đều có mang một vẻ đẹp đơn sơ nhưng tinh khiết:  từ những nhánh hoa lan mà bà rất yêu thích đến những bài thơ của bà được các nghệ nhân viết theo thư pháp, nét chữ như “Phượng múa rồng bay”, đến những bằng khen về thơ ca của bà, bảng cuối cùng là chứng nhận Guiness về kỷ lục nhà thơ có thơ in trên lịch nhiều nhất...  Trên chiếc bàn con, tôi còn thấy có nhiều chồng sách mới in hay vừa tái bản, tạp chí có in thơ hay bài viết về bà, các đĩa CD  từ các nơi gửi đến tặng, vì thơ của bà được phổ nhạc, được ngâm hay hát từ các giọng ca/ngâm nổi tiếng... Xung quanh chỗ chúng tôi ngồi còn có nhiều câu thơ được khắc hoạ trên đá, như một giá trị cần được lưu giữ lâu dài.

            Tất cả đều  đơn giản vì tính hiện thực trong thơ ca của bà đã vượt qua mọi thời gian: Dù ở trong hay ngoài nước, rất nhiều người Việt đã bắt đầu một ngày từ lúc mở mắt xé rời tờ lịch và bắt gặp trên đó một thông điệp tích cực cho mình và cho cuộc đời... Thế thì làm sao mà họ không cảm ơn bà về tất cả những điều tuyệt diệu này? Tôi tin là những ai đã đồng cảm với những vần thơ viết tự trái tim này sẽ chia sẻ và trân trọng gửi đến bạn bè và người thân để cùng họ yêu quý cuộc đời và làm cho đời sống của mình có thêm ý nghĩa.

Khi đọc bài thơ “Còn Gặp Nhau” của bà qua bản dịch tiếng Pháp cùng với sự đối chiếu bằng nguyên bản tiếng Việt cùng lời giảng giải của chồng, tôi bỗng nhớ đến những vần thơ bất tử cuả các thi sĩ tài hoa của Pháp trong quá khứ, của nhiều đất nước xa lạ và có những phong tục rất khác quê hương Việt Nam: Có thể nhắc đến nhà thơ Pháp nổi tiếng Pierre de Ronsard (1524-1585) trong vần thơ “Mignonne, allons voir si la rose…” (Quý nương, ta đi xem bông hồng):

Comme à cette fleur la vieillesse
Fera ternir vostre beauté. 

Tạm dịch nghĩa:

Cũng như đoá hoa này, tuổi già sẽ làm hư hao nhan sắc của em.

“… Thanh xuân chớ bỏ qua 
Quý nương rồi tuổi tác 

Như hoa sắc sẽ nhoà…”                 

(Bản dịch của Đoàn Rạng)

Hay vẫn là Ronsard trong “Quand vous serez bien vieille, au soir, à la chandelle”  (Khi em đã già, buổi tối bên ngọn nến) trong “Sonnets pour Hélène”

“Vivez, si m'en croyez, n'attendez à demain:

Cueillez dès aujourd'hui les roses de la vie.”

Tạm dịch nghĩa: Hãy sống đi, nếu tin tôi, xin đừng chờ đến ngày mai: Hãy hái ngay hôm nay, những đoá hồng của cuộc sống

Chớ miệt thị tình yêu mà hãy nhớ 
Giữa mùa xuân vội hái nụ hoa đời. ( Bản dịch của Phan Cẩm Thịnh)

Hoặc trong bài thơ nổi tiếng “Le Lac” (Cái hồ) của Alphonse de Lamartine (1790-1869).

“Aimons donc, aimons donc! de l'heure fugitive,
Hâtons-nous, jouissons!

L'homme n'a point de port, le temps n'a point de rive;

Il coule, et nous passons! ”

Tạm dịch nghĩa: Yêu thương đi, yêu thương đi! Hãy gấp lên, hãy hưởng thụ thời gian thoảng qua. Đời người không bến, thời gian không bờ. Thời gian trôi và ta cũng vụt qua.

                Hãy yêu, yêu mãi, yêu vô-lượng,

                                Mau vui say giờ cuộn cuộn sang:

                                Giờ qua đời cũng chóng tàn

                                Kiếp trần không bến, thời-gian không bờ! 
                               (Bản dịch của nhà văn Vita )

Trong trí tôi còn loé lên những vần thơ viết từ năm 1490 của thái tử Lorenzo dei Medici,  thường đượcc biết với biệt danh “Il Magnifico” ( 1449-1492):
                  “Quant’è bella giovinezza

                          Che si fugge tuttavia!

                          Chi vuol essere lieto sia:

                          Del doman non c’è certezza.”(Canzone di Bacco)

Tuổi trẻ đẹp biết bao

Nhưng sẵn sàng biến mất!

Người muốn sống an vui:

Đừng hỏi đến ngày mai. (bài ca của Bacco)

Rồi mới đây, trong năm 2004, một nhà văn người anh, Spencer Johnson đã cho xuất bản  cuốn “Hãy nắm bắt khoảnh khắc và giữ chặt” (Nguyên tác tiếng Anh: One minute for yourself) để nói là cuộc đời phải được sống từng giây phút (Life is lived minute by minute) và đã trở thành cuốn sách bán chạy nhất.

            Nhưng trên đây chỉ là một vài thí dụ được nhắc đến để nói là trải qua bao thế kỷ và ở những quốc gia rất khác nhau... người ta luôn  chia sẻ với triết lý của nhà thơ cổ đại thời La Mã Orazio Flacco (65 aC đến 8 aC), được tóm tắt trong thành ngữ nổi tiếng "Carpe diem” có nghĩa là “Nắm bắt khoảnh khắc” vì cuộc sống rất mong manh, giống như sự giàu có hay niềm vinh quang, tất cả đều trôi đi hay thay đổi trong phút chốc.

Và trong hầu hết các bài thơ của nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương đều có phản chiếu tư tưởng này, bà trải lòng với người đọc rằng cuộc đời này là duy nhất, nhắc chúng ta biết là đó là một quà tặng duy nhất và tuyệt vời của tạo hoá mà chúng ta đang có và vì thế cần phải biết trân trọng và hãy sống với niềm vui. Thế giới bao quanh chúng ta thật tuyệt vời và sự sống chính là điều quan trọng. Bất cứ một biến cố nhỏ hay lớn nào trong cuộc đời chúng ta, từ nụ cười của em bé đến sự leo lên đỉnh một ngọn núi cao cũng đều phải cho chúng ta ý thức về tính siêu phàm của cuộc sống. Do thói quen hay vì bận bịu vì công việc, chúng ta thường quên đi sự hiện hữu của chính mình để dành thời gian cho việc kiến thiết một tương lai hay đắm chìm trong những việc xảy ra trong quá khứ.

Nhưng hiện tại mới chính là thời gian duy nhất mà ta có và tất cả sự an lạc khởi phát từ đây. Tất cả những ý tưởng trong bài thơ của nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương như muốn nhắc nhở chúng ta hãy sống tích cực cho mình và cho người khác, báo cho chúng ta hay là sự bủn xỉn hay tàn ác của con người chẳng mang đến được điều gì ngoài sự huỷ diệt.

 Trong cảm nhận đó, tôi tin là mọi người sẽ đọc những vần thơ của bà với tâm thức sẵn sàng nắm bắt những điều tốt đẹp và ưa thích trong cuộc sống hằng ngày. Với những ai đã từng sống và còn nhiều thù hận trong tim, xin hãy nhìn lại mình và chọn lấy con đường an lạc. Còn với những người trẻ, thông điệp mà nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương  nhắn gửi còn quan trọng hơn, để trưởng thành, để yêu mình và yêu người bằng tình cảm chân thật, với sự tôn trọng và bằng sự chân tình, nhất là trong một thế giới mà dường như chúng ta đang đánh mất giá trị của những ngôn từ đơn giản này.

Xin hãy đọc những vần thơ này cũng như những bài thơ khác của nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương  để có thể  nắm bắt những điều tốt đẹp và yêu thích trong cuộc sống hằng ngày. Chúng ta hãy sống nồng nhiệt hơn, ngay bây giờ, bởi vì chúng ta không thể nào biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai và không thể biết mình có còn thời gian để xây ảo mộng nữa không. Những giây phút tích cực thực hiện ngay lúc này có thể cho chúng ta một cuộc sống an lành.

Những điều nhỏ nhoi thực ra là những điều quan trọng, như những giọt mưa nhỏ có thể tạo thành một đại dương.

 04/03/2013 
 Elena Pucillo Truong

 (Trương Văn Dân Dịch)


* Thơ của Tôn Nữ Hỷ Khương

 

Read more…

                         Vợ chồng nhà văn Trương Văn Dân và Elena Pucillo Truong

                        (Nguyên tác : Il passato sotto la neve )

                                     Bản dịch của Trương Văn Dân

Bước đi mà mắt tôi cứ liên tục nhìn những cửa hàng và khuôn mặt của những người gặp trên đường phố. Ánh đèn màu rực rỡ của mùa Giáng Sinh phản chiếu trên mặt đường nhựa và trên những vũng nước đọng lại sau cơn mưa. Tôi cô đơn, và trầm cảm. Nghĩ lại cuộc đời mình, tôi những muốn đánh đổi với cuộc đời của bất kỳ người nào mà tôi gặp: Dẫu đời họ có xảy ra bất cứ điều gì, tôi vẫn tin là họ vẫn hạnh phúc hơn những gì mà tôi đã và đang sống.

Sau 18 giờ bay tôi đã đến thành phố Milano vào sáng sớm, và trong suốt hành trình tôi đã không chợp mắt. Thông thường trong các chuyến bay xa tôi rất thích xem phim, bằng tiếng Anh hay tiếng Pháp, rồi sau đó cố gắng ngủ vài tiếng đồng hồ. Thế nhưng lần này tôi chỉ ngồi yên, nhìn cái màn hình không bật, tối đen, và không muốn làm điều gì khác. Có quá nhiều ý nghĩ ập đến trong đầu tôi. Bao nhiêu kỷ niệm cũ xưa đang tràn đến, và trong trí nhớ còn nhiều thứ đang làm tôi buồn khổ đến bây giờ.

Lúc máy bay hạ cánh trời hãy còn tối lắm, ngoài trời chỉ có  một chút ánh sáng lờ mờ và gần như chẳng có người nào ở sân bay. Tôi đến băng chuyền nhận hành lý và  bước ra ngoài, đụng ngay với cái lạnh âm năm độ của mùa đông đang chờ ở ngoài trời. Hơi thở của tôi biến thành hơi nước và làm mờ mắt kính lúc tôi nhìn quanh quất để tìm một chiếc taxi đưa tôi về thành phố. Với những ngón tay lạnh giá tôi khó nhọc mới mở được cửa xe.

- Thưa ông về đâu ạ?

- Ông làm ơn chở tôi đến Hotel Michelangelo, gần nhà ga trung tâm.

Gã tài xế còn đang ngái ngủ nên chỉ lái xe mà chắng nói gì, và dường như tôi cũng thích thú về sự im lặng này trong khi chiếc xe bon bon tiến về thành phố. Đó là thành phố của tôi, nơi tôi từng sống và có một căn nhà. Tuy vậy tôi chẳng có ý định về nhà. Mười năm rồi, kể từ lúc tôi rời bỏ thành phố này, đáng lý phải nhớ lắm... nhưng tôi đã xóa bỏ nó... hay ít ra cũng cố quên là mình đã từng có một mái nhà.

 Đến khách sạn, tôi chỉ muốn được tắm nước nóng và nghỉ ngơi. Uống một viên melatonine để ổn định đồng hồ sinh học, trên người vẫn còn mặc áo choàng tắm tôi buông mình xuống giường. Sau vài giờ đồng hồ thiếp ngủ trong không khí ấm áp của căn phòng khách sạn, tôi cảm thấy khoẻ hơn. Hơi đói bụng, tôi ra ngoài để tìm mua một mẩu bánh mì và một tách cà phê. Trên đường phố có nhiều quầy hàng, trên đó chưng bày đủ thứ bánh ngọt, thịt xúc  xích, đồ chơi cho trẻ em và các vật liệu trang trí cho mùa Giáng Sinh.

Hai tay đút trong túi quần, tôi đi bộ ngoài đường và cảm thấy thích khi gió lành lạnh lướt nhẹ trên mặt, lòng vui vui nhìn những bông tuyết lác đác rơi từ bầu trời xám xịt trên cao. Tôi rất thích tuyết. Không gian im lặng và toàn một màu trắng phủ lên thành phố thường cho tôi một cảm giác tinh khôi. Không khí trong lành hơn và vạn vật như mang một hình thái khác, không dễ định hình. Tôi bỗng nhớ đến một mùa Giáng Sinh của nhiều năm trước, lúc đó tôi chỉ vừa ba, bốn tuổi. Tối đó ba tôi về nhà rất trễ, những bông tuyết bám đầy trên vai áo khoác của ông, nhưng trên tay ông có cầm một gói quà thật lớn. 

Gần như không kịp cởi áo, ông bảo tôi và người anh trai lớn hơn vài tuổi cùng tháo lớp giấy bao quanh rồi mở chiếc hộp có đựng món quà không mong đợi. Đó là một chiếc xe lửa chạy bằng pile và ngay lập tức chúng tôi ráp nối các đường ray, bỏ pile cho xe lửa vận hành...  Lúc đó mẹ tôi không chia sẻ ý tưởng này, ngược lại... bao lần rồi cả nhà đợi ba về để ăn tối, bao nhiêu lần chờ đợi trong vô vọng. Rồi lúc ông về chẳng ai chịu ngồi vào bàn ăn. Ba tôi luôn về trễ, tôi không biết vì lý do công việc hay vì chuyện gì khác, nhưng cũng có thể là ông muốn thế... Ông không bao giờ quan tâm đến gia đình... thế nhưng mùa Giáng Sinh năm ấy ông lại trở về nhà với món quà mà không ai dám mơ. Và như nhiều lần trước, bỗng dưng, tôi như nghe lại tiếng ba mẹ cãi vã, tiếng hét và tiếng điã chén va xuống đất, chìm lấp trong những tiếng chửi thề và cánh cửa bị dập mạnh. Sau đó là sự yên lặng, nặng nề, chỉ bị ngắt quãng bởi tiếng khóc của mẹ và tiếng nức nở của tôi trong lúc anh tôi đang cố ráp những mảnh tàu móp méo từ cơn giận của ba.

Tôi quệt bàn tay giá lạnh lên mắt tựa như để xoá bỏ hình ảnh xa xưa đó. Tôi cần phải gọi điện, báo cho anh tôi biết là tôi đã đến nhưng hình như trời hãy còn quá sớm. Tôi muốn có một ít thời gian để biết mình đang ở đâu và cần phải làm gì. Mười năm trước tôi đã ra đi sau cái chết của mẹ, một cuộc đời đau khổ rồi ra đi trong ít phút. Có lẽ do chìm trong ưu tư nên khi băng qua đường mẹ không nhận biết là có một chiếc xe camion đang chạy qua. Nhưng biết đâu đó cũng chính là toan tính của mẹ từ nhiều năm trước... Tuy nhiên đó cũng là một điều tốt cho bà vì khỏi phải thấy những gì ba tôi đã làm về sau: Một người đàn bà khác trong căn nhà cũ, những kỷ niệm của mẹ bị vứt đi, và tất cả số tiền tiết kiệm và dành dụm của bà bị mất trọn trong những cuộc đỏ đen hay nộp cho những người đàn bà trắc nết. Tôi còn nhớ mình và anh trai bị đuổi ra khỏi nhà, vì bị xem là một thứ của nợ: Tôi được một bà dì ở Roma nhận về nuôi còn anh trai thì về nhà một ông bác ở tận thành phố Como... Chúng tôi lớn lên như thế, luôn biết vâng lời và đôi mắt u buồn; còn ba tôi, một gã thiếu-niên mãi-mãi-chẳng-trưởng-thành, mang trong tim sự tàn ác và bản năng của loài ác thú, chúng tôi chẳng biết tin gì.

  Lớn lên, chúng tôi có những cuộc đời khác nhau. Anh trai tôi tình nguyện tham gia vào một tổ chức nhân đạo ở Phi Châu còn tôi thì tìm được việc làm như một kỹ sư dầu khí, làm việc trên giàn khoan dầu hỏa ở vùng Đông Nam Á. Chúng tôi đã không liên lạc với nhau trong một khoảng thời gian khá lâu. Có thể rất khó giải thích mà chỉ với ý nghĩ nói chuyện với anh thường làm lòng tôi quặn thắt... Rồi vài ngày trước, anh chủ động gọi tôi qua điện thoại di động, sau vài lời thăm hỏi đại loại “Em khoẻ không?” mặc dù thừa biết là tôi cũng đau đớn như anh. Anh báo cho tôi hay là ba chúng tôi đã không còn nữa, bệnh ung thư đã cướp mất ông. Cả đời ông chưa bao giờ chấp nhận làm một người bình thường, thế mà ông đã chết vất vưởng ngoài đường phố, trong sự lạnh nhạt, dưới cái nhìn vô cảm của khách bộ hành. Ngay cả mụ đàn bà trắc nết vừa quen, cũng đã thừa cơ lấy sạch số tiền trong bóp của ông trong khi ông đang giãy chết. Sau đó bà mới báo tin cho anh tôi và  anh ấy liền gọi điện cho tôi. Đây chính là lý do mà tôi trở lại thành phố này, dù lúc đầu tôi hoàn toàn không muốn.Vô ích, tất cả đều vô ích. Về làm gì để dự đám tang của một người mà chỉ thỉnh thoảng mới nhớ mình là một người cha?

 Nhưng sau đó thì tôi đổi ý.Tôi lấy chuyến bay đầu tiên có thể và về đây, dù chưa chắc lắm về điều mình đang làm. Trời lạnh quá! Thỉnh thoảng tôi rùng mình vì rét nhưng cuối cùng cũng tìm thấy quán cà phê nên vội vã bước vào. Không khí bên trong thật ấm cúng và có nhiều trang trí về Giáng Sinh toàn màu đỏ và màu vàng. Không gian còn có tiếng nhạc nhẹ và tiếng chuông nhà thờ càng làm cho không khí thêm vui và thư giãn. Tôi còn ngửi thấy mùi nhựa của những cành thông treo trên tường, viền quanh bức tường hình cánh cung trên trần nhà và ở một góc phòng còn phát ra tiếng tí tách của củi đang cháy trong lò sưởi. Tôi gọi một tách cà phê với một bánh sandwich và trong lúc chờ đợi, tiến đến gần lò sưởi để hơ nóng hai bàn tay. Lát sau tôi đút tay vào túi quần và cầm lấy chiếc điện thoại đang nằm trong túi. Giờ này chắc anh tôi cũng đã đến rồi. Tôi bấm số và chờ nghe tiếng chuông từ phía bên kia.

- Chào, em đã đến rồi chứ? Em khoẻ không?

- Dạ đến rồi! Em đang ở  khách sạn Michelangelo. Còn anh, khoẻ chứ?

Giọng tôi run run và  sau đó chỉ mơ hồ nghe giọng anh nói với tôi:

- Chờ anh ở khách sạn. Anh cũng ở gần đó. Mình gặp nhau sau chừng mười phút nhé!

Tôi cảm thấy như mình vừa biến thành một đứa bé, khi có anh bên cạnh để che chở, nhớ những lúc anh xen vào giữa để bảo vệ tôi từ những cú quật của ba. Có lẽ lúc này tôi bắt đầu hiểu tại sao mình muốn trở về, để tìm lại một lần nữa chút tình cảm thuở lớn lên trong một gia đình hoàn toàn không giống với những gia đình khác. Tôi uống một ngụm cà phê  và không thể nào ăn hết chiếc bánh sandwich rồi vội vã tính tiền, rảo bước về hướng khách sạn. Tuyết vẫn còn rơi và tất cả những âm thanh xô bồ như bị dập tắt và nhấn chìm trong màn trời trắng xoá.Tôi đi như chạy về khách sạn và cuối cùng nhìn thấy anh tôi cũng đang từ xa đi lại. Chúng tôi ôm nhau... không nói lời nào mà mắt cả hai đều đầy nước mắt, giờ này thì chúng tôi đã là hai gã đàn ông, tóc ít nhiều đã bạc theo năm tháng cùng với niềm đau. Cả hai cùng bước vào sảnh của khách sạn và tìm một chỗ ngồi ở quầy bar.

- Tóc anh bạc nhiều mà em vẫn nhận ra ngay.

- Còn em cũng đâu còn là một chàng trai nhỏ bé nữa. Anh nói. “Vào mùa Giáng Sinh mà màu da của chúng mình ướm nắng thế này, chắc sẽ làm bao người ganh tị.”

            Tôi bật cười, nghĩ đến những ngày cô đơn của mình trên giàn khoan, dưới ánh nắng gay gắt giữa đại dương. Tính tôi không thích những chỗ đông người và có lẽ đó là lý do mà tôi thích sống ở đó, suốt ngày có thể tự do nhìn ngắm đường chân trời và nhìn những đàn chim biển bay lượn trên cao.

- Đáng lý anh đã phải gọi em sớm hơn nhưng anh không làm được! Giờ thì anh nhận ra là anh thấy thiếu em. Có lẽ anh chỉ sống ở Phi Châu vài tháng nữa rồi sau đó sẽ quay về Ý. Còn em thì sao?

- Em cũng vậy. Nhiều lúc em cũng rất nhớ anh! Bây giờ thì công việc và mọi thứ đều ổn. Có lẽ em phải về làm việc chừng sáu, bảy tháng nữa rồi cũng sẽ dời về Brasile trong một dự án khai thác mới. Còn đám tang? Ngày mai phải không anh?

- Đúng, 9 giờ sáng mai! Tất cả mọi thứ đều đã  chuẩn bị xong. Em đừng bận tâm. Và vừa nói anh vừa siết chặt tay tôi, rồi sau một lúc ngập ngừng, anh nói thêm: “Em có muốn về nhà... để nhìn thấy ba không?”

Tôi lắc đầu. Không, tôi không thể. “Em van anh, đừng yêu cầu em chuyện này”. Tôi nhìn thấy hình ảnh một người đàn ông giận dữ đang lao vào phòng mình và chẳng cần một lý do nào, ông la hét, rồi túm áo tôi kéo ra khỏi giường trong lúc tôi đang ngái ngủ, rồi bắt đầu mắng chửi, đánh đập, trong khi tôi nhận nhiều cú đấm mà chẳng hiểu vì sao. Bỗng dưng tôi thấy mình nghẹt thở như thuở ấy, trong lúc hỗn loạn đang tìm cách trốn thoát khỏi bốn bức tường giam hãm, dường như chỉ xây lên để nhốt tôi và ông ta. Tôi tiếp tục không trả lời anh. Không! Tôi không thể!

- Giờ thì dù sao ổng cũng mất rồi. Anh tôi nói tiếp. Anh biết, đây không phải là một điều dễ dàng, nhưng dù sao chúng mình cũng đã làm lại được cuộc đời. Còn ba, ổng chỉ có thể mỗi ngày mỗi huỷ hoại đời mình.

Cuối cùng tôi đồng ý, nhưng tâm thần tôi vẫn còn bấn loạn và mệt mỏi.

- Thôi được! Mình đi ngay đi! Rồi lát nữa quay lại khách sạn để ăn một chút gì.

 Anh nắm cánh tay tôi và cả hai cùng bước ra ngoài.

- Kìa, taxi đây rồi!

Mặc dù đèn đường chiếu sáng lờ mờ nhưng gã tài xế cũng nhìn thấy chúng tôi và chạy đến. Chúng tôi bước vào trong xe ấm áp, ngồi cạnh nhau ở băng sau. Chỉ sau vài phút chúng tôi đã đến trước chiếc cổng nặng nề mà trước đây là căn nhà của chúng tôi. Anh tôi trả tiền cuốc xe rồi chúng tôi bước xuống. Anh lục trong túi tìm chìa khoá để mở cổng. Chúng tôi bước vào sảnh và tiến đến chiếc thang máy, tôi cúi đầu theo anh, như thể mắt không thể rời khỏi sàn nhà. Tầng ba. Chúng tôi bước ra và trong khi anh tôi mở ổ khoá để vào căn hộ, trong đầu tôi nảy lên ý muốn trốn chạy khỏi nơi này. Tôi hít một hơi dài và cố gắng tự trấn tĩnh. Cửa đã mở và anh đang nhìn tôi. Chúng tôi cùng yên lặng vào nhà.

Tất cả dường như đều đã ố vàng, cũ kỹ. Tôi nghe có mùi ẩm mốc, không khí tù túng như đã rất lâu các phòng ốc bị đóng kín không cho ánh sáng và không khí trong sạch tràn vào. Tất cả như bị bỏ hoang. Ở cuối lối vào, tôi nhìn thấy phòng khách và ở bên phải là phòng ngủ. Cửa khép hờ.

Bên cạnh giường ngủ người ta có đặt một chiếc quan tài trong đó có thể xác của ba tôi. Tôi  khó nhọc tiến đến và nhìn thấy ông.

Sự can đảm như đột ngột tràn đến. Ai đây? Tôi như không hề biết người đàn ông này. Ông hoàn toàn không còn là những gì mà tôi đã từng nghĩ về ông. Ông nằm đó. Bất động. Chỉ còn da bọc xương, mí mắt sụp xuống, đóng lại hai hốc lõm xưa là đôi mắt và đôi môi tái nhợt hơi hé mở. Trên người ông có mặc một chiếc sơ mi có cổ áo rất rộng.

Gần như đọc được ý nghĩ của tôi, anh tôi nói:

- Anh vừa mua một chiếc sơ mi mới, anh còn nhớ số đo của ba nhưng bây giờ thì nó quá lớn với ông.

Tôi muốn có được một chút xót thương cho người đàn ông xa lạ này. Thế nhưng tôi chỉ cảm thấy xót thương chính mình, hằng đêm bị rượt đuổi bởi những bóng ma, tuy chỉ là kỷ niệm nhưng cũng đủ huỷ hoại cuộc đời tôi.

- Anh đừng bận tâm! Anh đã làm  quá nhiều cho ba rồi!

Chúng tôi đi một vòng trong căn nhà trống hoắc, dường như không còn vật dụng hay bàn tủ gì như chúng tôi còn nhớ. Thế nhưng khi bước vào gian bếp, tôi như vừa thấy mẹ mình đang lấy ra một món ăn thơm phức từ hoả lò. Nhắm mắt, tôi như nghe mùi thơm đang lan toả khắp nhà, nhớ những lúc cả nhà quây quần ăn uống trong những ngày chủ nhật. Một thoáng thôi. Khi mở mắt tôi không nhìn thấy gì cả. Chỉ vài phút rồi chúng tôi đóng cửa và bước xuống đường. Bây giờ chúng tôi trao đổi với nhau, thoả thuận về các việc cần làm rồi cả hai, mệt đừ, ai về khách sạn của người ấy.

Chúng tôi ở bên nhau ba ngày, lúc đưa tang ba tôi chẳng có ai khác ngoài hai chúng tôi. Thê thảm như cuộc đời của ông ấy.

Thế rồi cũng đến lúc chia tay.

Anh trai tiễn tôi ra sân bay.Tôi làm thủ tục bay và chúng tôi cùng chờ khoảng mười lăm phút trước khi vào phòng đợi.

- Anh rất vui mừng được gặp lại em, anh nói, biết đâu một ngày nào đó anh cũng sẽ đến tìm em bên đó. Nhớ gọi điện cho anh khi em đến nơi. Và nhớ gọi chúc mùng Giáng Sinh nữa!

- Chắc chắn rồi! Em cũng rất vui được gặp lại anh! Chúng ta sẽ còn nhiều dịp gặp nhau nữa.

- Chúc em thượng lộ bình an. Cố gắng ngủ trên máy bay nhé. Tôi nhìn thấy anh lưỡng lự một lúc rồi rút từ trong túi áo khoác ra một vật gì. “Đây là món quà nhỏ cho em. Chúc Mừng Giáng Sinh!”

Tôi nhìn gói quà. Bỗng thấy mình đãng trí vì không mua chút quà để tặng lại anh. Tôi mở ra. Và giữa những dòng nước mắt, tôi nhìn thấy chiếc đầu máy xe lửa  chạy bằng pile của những năm tháng cũ.

Sài Gòn 11-2012

Elena Pucillo Truong 
(Trương Văn Dân dịch)

Read more…

   

                                      Vợ chồng Trương Văn Dân, Elena Pucillo Truong

      
 (Nguyên tác: il profumo del mattino -  Bản dịch của Trương Văn Dân)

                                                     

                    Thân quý tặng nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh

Lạnh! Cái lạnh buốt giá vây phủ căn phòng.

Tôi khó nhọc lắm mới mở được đôi mắt hãy còn ngái ngủ, cố tìm một chút hơi ấm trong chiếc mền quấn quanh người, lúc nầy đang cuộn toàn thân, chỉ chừa ra chiếc mũi và hai tai lạnh cóng. Một cơn rùng mình làm tôi chấn động, phải dậy thôi, tôi cần phải vận động một chút cho bớt lạnh. Tôi khẽ tháo mền, bắt đầu từ cánh tay và chợt thấy tiêng tiếc một chút hơi ấm còn vương lại. Bước vài bước cho máu lưu thông, tôi tranh thủ xếp mền, đặt chiếc gối cho ngay ngắn rồi sau đó mới ra bồn rửa mặt, vốc nước xoá đi những dấu vết của cơn buồn ngủ.

Chu Trầm Nguyên Minh, Từ Vũ, bác sĩ Thiện

Khi bước vào phòng tắm tôi tò mò áp mặt vào khung kính để nhìn ra ngoài. Độ ẩm ban đêm đã bị đông thành đá ở mặt ngoài, bám thành một bảng mỏng, lấp lánh phản chiếu ánh sáng. Ngoài vườn, trên những những cành hồng khẳng khiu và gai góc, những hạt đá li ti đang làm trĩu nặng những cánh hoa.

Một cách bản năng tôi tì tay lên mặt kính và dường như cái lạnh từ bên ngoài đang theo những ngón tay chạy thẳng vào tim. Đột nhiên tôi cảm thấy buồn. Đáng lẽ mùa này phải là mùa hè, thế nhưng thời tiết mà tôi đang gặp ở Paris là một mùa xuân buốt giá: Thi thoảng lắm mới có được những phút giây ngắn ngủi có bóng mặt trời.

Phản ứng đầu tiên của tôi để tìm một niềm vui là khẽ hát một bài ca quen thuộc. Rồi tôi khoác lên mình chiếc áo choàng, đặt chiếc mũ bê rê lên đầu, quấn khăn len quàng cổ, đeo găng tay rồi nhẹ nhàng để khỏi gây tiếng động, tôi mở cửa bước ra khỏi nhà. Tôi mở cổng, khép nhẹ và khoá lại cẩn thận... Tất cả các động tác tôi đều thận trọng và khẽ khàng để khỏi đánh thức các bạn trong nhóm Quán Văn từ Việt Nam qua hãy còn đang ngon giấc...

    Trên đường phố tôi vẫn tiếp tục ư ử hát, như thể âm nhạc đang làm bạn với mình. Ra khỏi cổng, tôi chọn con đường bên trái vì hướng đó ít dốc mà cũng dẫn đến quãng trường chính của một thành phổ nhỏ nằm ở ngoại ô Paris: Villemomble. Hai bàn tay tôi nâng lấy hai cùi chỏ, gần như để giữ lấy chút hơi ấm từ cử chỉ này. Tôi đi... chầm chậm và suy nghĩ, hít thở cái không khí ẩm ướt của làn mưa bụi.

  Bầu trời trên cao xám xịt, thỉnh thoảng có những giọt nước từ cành cây rơi xuống. Hoa và lá dường như cũng đang thu mình, khép lại để chờ đợi giây phút được sưởi ấm dưới ánh mặt trời còn ẩn khuất đâu đó đằng sau các cụm mây. Đây có lẽ là thời khắc mà tôi thích nhất. Hít thở nhẹ nhàng,  tôi bước dọc theo con đường có nhiều villa ấm cúng và yên tĩnh, lúc này phần lớn đều khép kín, chỉ rải rác mới có một chiếc cửa sổ được chiếu sáng và tôi lờ mờ nhìn thấy bóng người đang chuẩn bị đi học hay đi làm ở bên trong.

Ở đây, trong thành phố này, dù người ta đi bằng xe hơi, xe bus hay xe điện ngầm, khoảng cách từ nhà đến chỗ làm đều rất xa. Cuộc sống trời Tây thật khó nhọc... đã thế thời tiết còn lạnh lẽo thì quả thật chẳng giúp được chút gì. Tôi tiếp tục đi dạo, bác sĩ bảo rất có ích cho tôi, bước theo nhịp tim, vừa đi vừa thở và nhìn quanh quất. Sau cái villa ở góc đường, quẹo trái, tôi đi dọc theo chiếc hàng rào hoa nhài đang toả ra một mùi hương nhẹ. Giá mà có một chút nắng mang theo hơi ấm, chắc mùi hương sẽ nồng đượm hơn nhiều... nhưng có lẽ tôi sẽ không còn có cơ hội để thưởng thức vì chỉ sau vài ngày nữa là tôi phải rời nơi đây để trở lại quê nhà.

Bên đó, vào giờ này thì tôi đang dùng điểm tâm với một tô phở nóng. Ui chao, mới nghĩ đến mà tôi đã nghe mùi phở  và mùi rau quế bốc lên ngào ngạt... Ước gì lúc này tôi được bưng một tô phở nóng để sưởi hai bàn tay đang lạnh cóng.  Dường như tôi còn nghe cả mùi vani thơm tho bốc lên từ tách cà phê sát bên cạnh nhà... Ừ, giá mà có một ly cà phê nóng... Nhưng tất cả chí là những hoài niệm, gợi nhớ những cảm giác,  còn cái không khí ẩm thấp lúc này chỉ cho tôi nghe mùi nhựa đường ẩm ướt và  mùi hoa lá từ các hàng rào quanh các villa.

Trong những buổi sáng đầu tiên, có khi có vài con chó đột ngột xuất hiện, sủa lên inh ỏi khi tôi đi ngang qua cổng... nhưng những ngày sau, có lẽ đã quen với sự hiện diện lặng lẽ của tôi, chúng chẳng còn sủa nữa.

Tôi tiếp tục xuống dốc, hai tay cho vào túi và bước đến gần một trường trung học. Giờ này hãy còn hơi sớm nhưng  khi quay lại thì tôi thường nhìn thấy các cô nữ sinh đứng trước cổng trường: họ hẹn nhau tán gẫu, tâm sự hay để nói về những tình yêu đầu đời. Ôi, tuyệt vời làm sao quãng thời gian thơ mộng đó, thời  còn là học sinh và tâm hồn tươi trẻ... Bao nhiêu ước mơ, bao nhiêu điều để kể... không biết thuở đó tôi có bao giờ dám mơ là có ngày được đặt chân đến Paris không nhỉ?

Giờ thì tôi đang ở thành phố hoa lệ này, niềm vui bỗng dâng lại... sá chi cái lạnh trái mùa. Tôi tiếp tục đi và  cảm tháy sảng khoái hơn. A, đây rồi, tôi sắp đến nơi rồi, phía dưới con dốc là đến quãng trường. Tôi dừng chân ở trụ đèn, chờ đèn xanh để theo những vạch trắng băng qua đường. Lúc này tôi  đã thấy bớt lạnh. Một quầng sáng yếu ớt của mặt trời cũng vừa xuyên qua mây để chiếu sáng toà nhà thị trấn, bao quanh bởi những vòm cây.

Cuối cùng tôi đã đến nơi mà mỗi buổi sáng tôi đều đến. Nhưng sáng nay còn sớm nên cửa hàng vẫn chưa mở cửa. Vài phút chờ đợi, tôi bước qua bước lại trên vỉa hè phía trước cổng toà thị trấn. Tôi đọc tấm bảng hiệu: “BOULANGERIE-PATISSERIE”.  Trên cửa sơn trắng để vào cửa hiệu còn có hàng chữ: “Reine des Blés”-Baguette de Tradition Française”. Chỉ một lát là tôi nhìn thấy những chuyển động  đằng sau khung kính. Đây, đã đến giờ mở cửa.  Tôi có thể vào rồi.

Ngay từ ngày đầu tiên giây phút này là một phút giây đặc biệt. Tôi hầu như không diễn tả được cảm giác của mình lần đầu  bước vào cửa hàng bán bánh mì này. Bị bủa vây từ cái lạnh bên ngoài, bước vào trong ngay lập tức tôi được phủ lên người một luồng hơi ấm và mùi thơm của nhưng chiếc bánh mì lẫn bánh ngọt vừa mới ra lò. Chưa hết, mỗi buổi sáng, tôi còn có thêm nụ cười của  người đàn bà bán bánh:

   “Deuz baguettes”.... và khi bà chuyển bánh, tôi liền nói: “Merci beaucoup”. Nhưng sáng nay là chủ nhật, tôi cần phải mua 5 chiếc baguettes nên  phải xoè bàn tay để bà ta hiểu  là mình muốn mua bao nhiêu. Người đàn bà nhìn tôi cười thân thiện. Làm sao có thể hiểu lúc ấy bà ta đang nghĩ gì? Còn tôi, thì lúc đó đang nghĩ rằng chắc bà ta đã có một cuộc đời dễ chịu hơn mình nhiều, một mái ấm, các con... nhưng sự thực thế nào thì tôi không sao được biết. Tôi chỉ thoáng thấy là đằng sau khuôn mặt tươi tỉnh đang mỉm cười kia, thỉnh thoảng cũng có một nét gì đó buồn phiền. Còn bà, bà đã thấy gì trong đôi mắt tôi? Chỉ là một trong nhiều người khách tình cờ ghé qua cửa tiệm. Có lúc tôi muốn nói và kể với bà rất nhiều điều... nói về định mệnh đã mang tôi đến  đây và mùa này không thể nào lạnh như vậy được, dù rằng, nếu không có cái lạnh bất thường đó có lẽ tôi không thể yêu quý cái hơi nóng và mùi thơm của những chiếc bánh mới ra lò...

Và có lẽ, nếu tôi không cảm thấy mình cô đơn như thế thì chắc tôi không cảm nhận được làn hơi ấm từ nụ cười của người đàn bà không quen này đến vậy. Bà ta có một cái nhìn khá đặc biệt, tử tế và trìu mến mà lúc nào tôi cũng cảm nhận được, ngay cả lúc tôi mỉm cười và bước ra ngoài. Thật là khó tin. Tôi như có được hơi ấm bên trong nên trên đường về tôi bước đi mạnh mẽ như một chàng trai. Bầu trời như cũng đang bắt đầu mở ra, gió đang thổi mây bay về hướng đông và mặt trời cũng bắt đầu hâm nóng bầu không khí. Tôi leo lên con dốc để về nhà bác sĩ Thiện. Sáng nay nhiều bạn bè sẽ tụ họp nơi đây. Họ sẽ ở lại ăn trưa và chúng tôi sẽ thảo luận rất nhiều điều về văn chương chữ nghĩa. Tôi vừa thực hiện một  chuyến đi xa, giống như cuộc đời tôi là một cuộc hành trình, đầy rẫy những từ bỏ và nín nhịn, nhiều nỗi buồn và đau đớn... nhưng cũng có những giây phút vui mừng và đầy yêu thương. Tình yêu đã bùng nổ trong một lát nhưng đã theo tôi suốt một đời người. Ôi, nhớ làm sao tiếng nói của người  vợ yêu thương đang ở xa và hàng ngày đều gọi để hỏi thăm tôi!  Đây rồi, hơi nóng vẫn còn chan chứa trong tôi, những chiếc bánh mì que kẹp dưới nách, tôi vừa đi vừa âm ử hát, như thưởng thức từng phút giây kỳ diệu của đời mình trên đất Paris......

                                   Chu Trầm Nguyên Minh, Elena Pucillo Truong, Trương Văn Dân

Hơi nóng bốc lên từ tô phở làm mờ mắt kính. Ngay lúc tôi vừa hoà nhập vào giao thông hỗn loạn và đời sống ồn ào của Sài Gòn. Vài tuần. Một tháng. Hình như đã lâu, lâu lắm... nó làm tôi nhớ và thèm biết bao tô phở nóng lúc ở xa quê hương. Tôi ngồi nhìn chiếc phin cà phê nhỏ từng giọt vào chiếc ly, từng giọt tí tách và chậm rãi, mỗi giọt đều toả ra hương vị thơm tho. Rồi đột nhiên tôi nhớ đến buổi chiều hôm ấy, trong khi bạn Thiện đang búng búng tay đệm đờn cho Từ Vũ hát và tôi ngẫu hứng đội chiếc mũ rộng vành để làm bộ tam ca nhún nhảy... Đó là phút giây vui cười rạng rỡ trong tình thân bằng hữu và những vòng tay ấp áp như không muốn rời nhau. Làm sao biết được là khi nào chúng tôi có thể gặp lại?

Lúc bắt đầu húp muỗng phở đầu tiên thì đột nhiên một giọt nước mắt bỗng chảy dài xuống má. Nó lăn đến bờ môi và tôi bỗng cảm nhận được vị mặn của nỗi nhớ. 

                                                                                   

 Paris, tháng 6/2013

Elena Pucillo Truong (Trương Văn Dân dịch)

Read more…

      ( Nguyên tác: il mio ritorno in paese)

    Bản dịch của Trương Văn Dân

                                               

Mệt mỏi! Chiếc xe lửa liên tục dằn xóc tạo nên những va đập trên lưng làm toàn thân tôi ê ẩm. Có lúc cơn mệt nhọc đã làm tôi thiếp đi trong một giấc ngủ ngắn, rồi giật mình thức giấc vì cái đầu lắc lư, đập lên thành toa, đau điếng.

Read more…

Nguyên tác : Un lembo di seta tra i fori di loto của Elena Pucillo Truong

                     (Bản dịch của Trương Văn Dân)

Không khí ngạt thở bởi giao thông trong các thành phố lớn. Đó là cảm giác đầu tiên khi ghé thăm một đô thị lớn dù là Á hay Âu, ngạt thở vì hơi nóng, bụi bặm, khí thải từ các phương tiện giao thông, khó chịu vì tiếng ồn ào của xe cộ và tiếng còi xe. Tôi nhận ra là sống trong điều kiện ấy, dần dà người ta phát triển được khả năng thích ứng, giống như một sự cam phận.

Read more…

(Nguyên tác: L’uccellino in gabia của Elena Pucillo Truong - Bản dịch của Trương Văn Dân)

Ngồi lên cạnh giường, đôi mắt tôi hết nhìn bàn tay khẳng khiu đặt trước bụng đến nhìn chiếc vali nhỏ mà trong đó phải bỏ vào tất cả đời mình.

         - Má chọn những thứ cần đem theo, còn việc khác cứ để con lo! Trong tai tôi còn lùng bùng giọng nói thiếu thân thiện, ngạo mạn và không chút kính nể của đứa con dâu lúc mang chiếc vali để tôi thu xếp những thứ cần thiết trước khi dời đến nhà mới.

Vậy là tôi phải vĩnh viễn rời bỏ căn nhà rộng rãi và thoáng mát, nơi mà tôi từng sống như một người vợ được yêu thương và hạnh phúc. Được yêu thương... cho tới lúc chồng còn sống... Còn sau đó... thì tôi sống mà như đã chết... sống như một kẻ lạ mặt trong nhà của mình vì đứa con dâu mới thật là bà chủ, là người quyết định, và bằng thủ đoạn tàn nhẫn và nham hiểm, nó còn cướp mất lòng yêu thương của đứa con trai, rồi từng ngày, từng ngày nó còn xéo nát từng mảnh tim tôi.

Khó nhọc đứng lên, tôi bước đến chiếc tủ quần áo, cảm giác như vừa mở ra cuốn album với những tấm ảnh vàng vọt bởi thời gian. Bao nhiêu là quần áo! Treo, móc đó mà bấy lâu nay tôi chưa bao giờ đụng tới! Đây rồi, hai chiếc áo sơ mi, hai chiếc quần, một bộ đồ, vài mảnh đồ lót... chỉ có thế mà chiếc vali đã đầy ứ rồi, tôi còn có thể bỏ thêm gì vào nữa?

Nhưng thực ra tôi có cần gì những thứ áo quần! Cái mà tôi cần chính là chiếc khung hình đặt trên chiếc bàn nhỏ bên giường. Bao năm rồi tôi chưng khung hình lên đó để nó là hình ảnh cuối cùng mà tôi nhìn thấy trước khi ngủ và cũng là hình ảnh đầu tiên khi tôi vừa tỉnh dậy. Đứa con dâu khốn nạn có thể lấy đi hết thảy, nhà cửa, quần áo, vàng bạc, con trai... nhưng không thể cướp đoạt những giây phút hạnh phúc của tôi và chồng đứng ôm nhau quay lưng về phía biển trong một buổi sáng rực rỡ ánh mặt trời.

Một khoảnh khắc tuyệt vời đã được giữ lại, mãi mãi, và gợi nhớ biết bao kỷ niệm.

Bao nhiêu say mê, bao nhiêu tình yêu đã từng có trong đời tôi! Tôi nhìn tôi trong tấm kiếng khi đóng lại cửa tủ, tuổi trẻ đã đi qua và mái tóc bồng bềnh như mây của tôi cũng đã điểm bạc hồi nào không hay. Trên khuôn mặt nhăn nheo chỉ còn lại đôi chút dấu vết của thời gian đó, màu biển trong mắt, nhưng khi mở ra trước sự thật tôi chỉ thấy bóng tối của nỗi cô đơn.

Hai hốc mắt của tôi vẫn còn xanh nhưng không có chút ánh sáng. Sự thiếu thốn tình cảm đã và đang dồn ép tôi vào giữa những bức tường quen biết ở nhà mình. Không ai đoái hoài gì đến tôi, chẳng ai thèm hỏi ý kiến và chẳng có ai bận tâm là tôi sẽ khổ sở biết bao khi phải sống trong căn hộ của một chung cư  mà chỉ vừa nghĩ đến tôi đã thấy mình ngộp thở.

                                                          &

Và đúng như vậy, chỉ sau một tháng tôi đã thấy đời sống ở căn hộ ở tầng thứ 15 thật ngột ngạt. Với tôi, đời sống chỉ có ở bên ngoài cửa sổ, dưới đó tôi được nhìn những con người và đồ vật liên tục chuyển động giống đàn kiến hấp tấp, vội vã trước cơn mưa chiều.

Bị giam hãm giữa bốn bức tường, tôi như chết từng ngày, lặng lẽ ngồi cô đơn trên thành giường mà chẳng có căn phòng riêng nào để trú ẩn. Những tiếng động bên kia bức tường là của những người xa lạ, của những người hàng  xóm không quen, lạnh lùng, vô cảm trước những nỗi đau của tôi.

Chẳng biết có chuyện gì xảy ra mà tôi thấy khó thở và không ngủ được. Nhiều đêm tôi mò mẫm đi dọc theo tường nhà, như muốn tìm một lối thoát không hề có. Sự khiếp đảm và kinh hoàng đẩy tôi qua lại giữa những chồng gạch xây cao, như con chim bị nhốt trong lồng đang tuyệt vọng tìm cách vượt qua những chấn song để tìm tự do.

Cũng như chim, ý thức về sự bất lực của mình, tôi đành phải qui hàng, rồi thẫn thờ và mệt nhọc quay lại giường ngủ. Mở to mắt, tôi trừng trừng nhìn bóng đêm rồi nước mắt cứ trào ra, ướt gối. Bằng những ngón tay run rẩy, tôi siết chặt cái kho tàng của mình, phút giây chớp nhoáng của niềm hạnh phúc, như thể nó sẽ giúp tôi thoát khỏi nơi đây, giải phóng khỏi những niềm đau.

Bởi tôi chẳng còn gì khác. Đứa con dâu đã vứt bỏ tất cả những gì còn lại trong căn nhà, quần áo, vật dụng, cuộc đời... và sự phiền hà duy nhất mà tôi mang lại cho cô ấy chỉ là một bát cơm... nhưng tôi cũng chẳng còn muốn nuốt... Rồi mọi ngày đều trở nên nhọc mệt, hơi thở mỗi ngày mỗi ngắn, như có ai hay có cái gì đang thít họng, may mà có một ngụm không khí từ cửa sổ tràn vào, tôi nhìn thấy những con người và mọi vật chuyển động như đàn kiến cuồng nhiệt trước cơn mưa, hơi thở mới thoát trong một cơn khò khè.

- Đủ rồi! Con không thể nào sống như thế này được! Con còn phải đi làm và cần phải ngủ! Má phải bỏ cái tật đi lung tung khắp nhà như một mụ điên!

Thằng con trai của tôi đã hét lên như thế.

          Giống tiếng kẽo kẹt từ mấy khúc xương sắp xụm, tôi ngã xệp lên chiếc ghế, toàn thân  như bị  băm vằm vì lời lẽ nhọn hoắc như những nhát dao. Biết bao đau đớn tôi đã sinh ra nó, một đời thương yêu và chăm sóc... thế mà giờ nó không chịu được tôi, xem như một sự phiền hà cần phải loại bỏ. Đó là lỗi tại tôi cưng chiều quá, và giờ thì tôi hiểu là mình vẫn còn có thể làm thêm một điều nữa cho nó. Và có lẽ cũng là làm cho chính mình.

Từ vài ngày qua tôi cảm thấy mình vui, đi đứng bình thường hơn giữa những bức tường và chiếc giường. Thỉnh thoảng trên môi tôi còn nở một nụ cười, nhất là lúc tôi nhớ lại những giai điệu của một bài hát  tình yêu cũ... Lâu lắm rồi, tôi không còn nhớ  trọn lời ca, chỉ mang máng nhớ  điệp khúc nói là mùa xuân đang trở lại... và tôi cũng ước muốn có một mùa xuân mới.

Đêm nay có một vầng trăng tuyệt đẹp trên bầu trời, chỉ có một phần rất nhỏ bị che bởi một sợi mây. Tôi bỏ khung hình vào túi áo, đó là kho tàng của tôi, và từ cửa sổ tôi nhìn xuống thành phố đang ngái ngủ. Tia mắt tôi dõi theo ánh đèn màu đỏ của một chiếc xe hơi dọc theo hàng trụ đèn đường. Yên lặng quá. Từ trên cao, ánh sáng chiếu xuống mềm mại như bông làm tôi có cảm giác như mình cũng đang đứng trên một cụm mây.

Chỉ vài giây thôi! Tôi nhoài người, bay qua khung cửa sổ, rơi tự do trong không khí. Trên môi tôi vẫn nở một nụ cười, thật ngọt ngào, để khỏi phải hét lên, sợ làm phiền người khác.

                                   

Sài Gòn 9-2011

Elena Pucillo Truong

Read more…