Đào Phạm Thuỳ Trang

Nhỏ em trong buồng khóc thút thít, mẹ tôi nằn nì lời an ủi. Ba ngoài phòng khách đốt thuốc lia lịa. Sở dĩ tôi biết ông đốt thuốc hoài vì tiếng quẹt gas cứ xẹt… xẹt… cứ dăm ba phút là nghe “cốc… cốc… xẹt…”. 
- Con không về bển nữa đâu… hức… hức… chồng gì mà… kỳ cục hà…
- Nín đi con, một lần xuất giá cả đời vu quy… Con coi, đàn bà trên đời này có ai sung sướng đâu. Tiếng mẹ tôi. 
- Cực nhọc làm lụng gì con cũng chịu được, chứ gặp thằng chồng chuyện gì cũng “anh không định được”, “để anh hỏi má anh coi sao” thì làm sao con sống hả mẹ? Cái bụng bầu này, tháng thứ sáu rồi, bác sĩ tiên lượng khó nên khuyên đi bệnh viện tuyến trên, mà ổng nói “Anh không định được, má biểu sao nghe vậy đi em à. Người ta thiếu gì người đẻ như gà chứ có nghe ai chết vì sinh con đâu”. Mẹ nói, như vậy làm sao con sống?
- Con thương ba… ráng sống với nó đi, cho con của con có mẹ có cha… nghe con… Thằng Tí không có quyền quyết định nhưng được cái nó hiền lành, nhà đạo đức con à! Ba tôi từ phòng khách nói vọng vào. 
- Con thương ba rồi thương con hả ba? Nếu lỡ con chết đận này?
- Nói bậy không hà! Đàn bà bầu bì không được nói gỡ nghe chưa? Mẹ tôi quát khẽ.
- Con nói thiệt… hức hức… tám tháng nay con ráng chịu là để trả hiếu cho ba mẹ đó… Ba nói con không ưng anh Tí là ba lỡ lời hứa, hức… hức… ba không mặt mũi nào nhìn thiên hạ. Giờ con ưng rồi, ba nhìn thiên hạ xong rồi thì con phải lo cho cái thân con!
Hình như là nhỏ Út bật dây, xách ba lô, tiếng mẹ tôi thảng thốt:
- Út, Út! Đêm hôm như vầy con tính đi đâu? Để sáng rồi liệu nghe con!
- Đi đâu kệ con! Con phải lo thân con!
Cửa phòng xô “đùng”. Xe máy nổ phành phạch. Mẹ tôi chạy theo, liêu xiêu dáng cò, chân không kịp mang dép. 10 giờ đêm rồi, tôi dìu mẹ trở vô, nói cứ để Út đi đi, nó chỉ có thể đến nhà thầy nó chứ không đi đâu hết.

***
Ngày hắn đến “coi mắt” Út, tôi đã thấy... kì kì. Ngồi trên sa-lông, hai tay hắn khoanh trước ngực như học trò, đôi bàn chân dưới đất thì so sao cho hai ngón cái bằng nhau, hai đầu gối thì khép chặt như phụ nữ mặc váy. Tôi hỏi gì hắn đều đứng dậy, khoanh tay “dạ thưa chị”.
- Này, em học Sài Gòn 4 năm, chắc là biết hết Đầm Sen, Suối Tiên, Thảo Cầm Viên hả?
- Dạ thưa chị, em không biết chi hết ạ! Vì đi học xong là về nhà trọ liền.
- Trời! Dân công nghệ thông tin mà không biết đâu là đâu hết thì mai mốt đi làm, làm sao?
- Dạ thưa chị, em chưa định được là mình có đi làm không ạ. Học thì học vậy thôi chứ nhà em có hai mẫu ruộng, mười tám con bò, việc làm không hết nữa…
- Ba mươi mùa hoa mít rụng rồi, đã từng quen mấy cô?
- Dạ thưa chị, em ba mươi tuổi tây, ba mốt tuổi ta chứ không phải ba mươi mùa hoa mít rụng. Em chưa từng quen ai hết ạ!
- Chưa quen ai, nghĩa là chưa biết yêu ai, sao giờ đi coi mắt cưới vợ?
- Dạ thưa chị, là ba em định sao thì em nghe vậy thôi ạ!
- Im! Dạ thưa nữa là… chém đó! Bộ hổng mệt hả?
- Dạ thưa chị… í… xin lỗi dạ… chị… tại ba em dạy từ nhỏ, gặp người lớn là phải dạ thưa mới là người đàng hoàng.
- Vậy tui đây không dạ thưa, tui không đàng hoàng hả?
Ba tôi từ nhà dưới đi lên, bảo:
- Đừng làm khó em nó tội nghiệp con à! Tại em nó thiệt thà.
- Dạ thưa bác, cháu tới nãy giờ. Hổng gặp bác, chị đây làm khổ cháu quá!
- Chị đùa thôi, đó là chị Ba của con Út đó!
- Dạ thưa… em chào chị Ba. Hắn quay sang tôi, lại khoanh tay, cúi đầu.
- Đã nói còn dạ thưa nữa là chém mà! Mệt quá! 
Tôi bỏ vào trong.
Gia đình hắn về rồi, ba tôi bảo: nhà có hai con gái, mà đứa lớn đã “sứt tay gãy gọng” mất rồi. Nuôi bây tốn cơm tốn của để lớn lên để cãi cha cãi mẹ. Nào là có yêu thương mới ăn đời ở kiếp với nhau, nào là không có tiếng nói chung thì không sống cùng nhau được. Bây chọn người bây yêu, bây chọn kẻ có tiếng nói chung, để rồi… đó… có sống đời ở kiếp đâu, mới tám năm đã thôi ra cho cháu ngoại tao vắng cha thiếu mẹ. Tao với mẹ bây có quen nhau trước, có tiếng nói chung gì đâu, mà cưới rồi vẫn sống năm chục năm nay, vẫn sinh con nuôi dưỡng đàng hoàng. Bây bày đặt cho “có huông” nhà này. Hai thằng con trai coi như khỏi tính rồi, Còn con Út, cứ nói là "duyên nợ từ từ tới”, ba muơi rồi mà không chịu ưng ai. Tao quyết định rồi, phen này tao gả con Út cho thằng Tí con ông Tám Bò. Con Út cãi tao không ưng, là tao… đội quần ra đường nhìn thiên hạ!
Con Út khóc hu… hu… nói rằng nó không thấy có chút thiện cảm nào sao mà sống bên nhau được. Mà ba thấy không, cái gì anh Tí cũng “dạ thưa”, cũng "không định được”, mai mốt cưới con về, chắc sẽ là “Dạ thưa vợ, cho anh hun vợ một cái được  không?”. “Anh không định được là có nên mua giùm vợ bọc băng vệ sinh mà vợ nhờ không nữa”. Chắc con chết quá!
Cả nhà được trận cười bể bụng.
Ba tôi quát nhỏ:
- Nói bậy! Người ta biết đi coi mắt bây mà làm như người ta khờ lắm vậy!
- Đó… đó… cái chỗ đi coi mắt vợ, con chưa nói với ba đó! Nó nói “Dạ thưa chị, là ba em định sao thì em nghe vậy thôi ạ!” chứ nó có biết vợ là cái gì đâu! Tôi xen vào.
- Chị em bây bề hội đồng “không ưa là dưa có dòi” chứ không lẽ con người ta tệ dữ vậy sao? Tao gả con Út đó, ba mươi rồi, để làm mắm sao? Không nghe lời ta, tao từ…
Ba tôi kết thúc vấn đề.
Em gái Út ba mươi nhưng trông còn trẻ lắm, vì vóc người nhỏ nhắn và làm nghề may nên khéo ăn diện. Nó bảo, tiệm âu phục của thầy nó lớn lắm chứ, thiếu gì hào hoa phong nhã ra vô, thiếu gì người trêu ghẹo muốn làm quen. Nhưng sao nó thấy cuộc đời này khổ quá. Cứ gì mà gái lớn lên là phải lấy chồng, rồi sinh đẻ, rồi nhan sắc úa tàn theo tã sữa, gạo mắm, thức đêm... Rồi hục hặc vì tiền, rồi đánh ghen "giành” chồng. Kẻ kha khá thì chồng quay về, là mình phải chiến đấu với cuộc bơm, độn, hút, vá… cho nó “tân ra” mà giữ chồng. Bằng gặp kẻ không biết điều thì xem như đường ai nấy đi, tan nát một gia đình, con trẻ là người hứng chịu bao khổ đau. 
Nó chỉ ưa sáng xách túi đến tiệm, chiều về sớm để ra lớp khiêu vũ. Xong khiêu vũ thì hơn năm nay sang chơi “nhà” anh gym. Mỗi tuần bốn sáng chủ nhật đi chùa cho tâm hồn thanh thản. Tiền lương đưa mẹ ba phần, một phần mình “bỏ ống”. Đời thế gọi là vui.
Nhưng ba tôi nói, trời sinh nam nữ là để hòa hợp âm dương mà giữ gìn nòi giống. Ai không lấy vợ lấy chồng là đi ngược qui luật tự nhiên. Mà đi trái lẽ trời là tuyệt diệt. 
Út cãi:
- Con không thấy tuyệt diệt, chỉ thấy sinh ra nheo nhóc rồi bỏ nhau, “tống” con cái về nội về ngoại, mai này lớn lên đứa bị tự kỷ, đứa trầm cảm, đứa đầu trộm đuôi cuớp vì gia đình khuyết cha thiếu mẹ!
- Chỉ có những đứa cãi cha cãi mẹ thì trời trả báo nên gia đình nó mới tan vỡ! Còn mấy kẻ nghe lời cha mẹ phước đức hưởng không hết nữa là.
Tôi biết ba “đá giò lái” tôi; đứa cãi cha cãi mẹ, ưng kẻ mình yêu chứ không ưng người ba mẹ chọn.
Út bảo: 
- Thôi, em sẽ trả hiếu cho ba mẹ, chị à! Để coi phước đức hưởng tới đâu!
Đám cưới diễn ra. 
Ba mẹ chú rể nói. Là cưới dâu Út nên không có chuyện ra riêng. Nhưng nhà hai mẫu ruộng, mười tám con bò thịt luân phiên nuôi đó, con Út sẽ không sợ ăn bữa sáng lo bữa chiều. 
Út nói, con có nghề nghiệp, xin ba mẹ cho con cất cái tiệm may, miễn đi ruộng, ngoài giờ may con nấu cơm dọn dẹp nhà cửa là được.
Ba mẹ chú rể nói, con muốn làm gì thì làm, mai mốt ba mẹ mất, của cải tài sản đó là của vợ chồng con chứ của ai.
Út bảo, con thưa trước để được rạch ròi, thiếu gì cảnh cả đời làm dâu như trâu như ngựa, đến khi hục hặc thôi ra, nhà chồng còn đòi tiền nhà trọ, tiền cơm ăn, tiền… “hao mòn máy móc” con trai họ.
Nhà trai nói, ở đời thấy khổ là khổ, nghĩ sướng là sướng, con là cô dâu mới, sao lo xa quá vậy?
Út lên xe hoa bên chú rể hiền, hiền đến nỗi suốt lễ cưới không nói câu nào. Thợ chụp ảnh kêu nghiêng đầu thì nghiêng, kêu vòng tay qua eo cô dâu thì vòng.
Đưa dâu có 10km mà Út khóc như mưa. Anh Hai tôi bảo:
- Bà mẹ, khóc hoài, để dành sức tối nay trả lời nó “Dạ thưa vợ, mình đi ngủ được chưa ạ” kìa!
Bốn anh em ôm nhau như có người sắp… đi thám hiểm địa phủ.
Ba ngày sau cưới vợ chồng nó mới về nhà cha mẹ vợ. Thằng chồng chạy ngay đến bàn thờ ông bà, nơi đặt dĩa trầu cau mà nhà nó mang qua hôm trước. Ba tôi tưởng nó định thắp nhang ông bà nên lăng xăng hướng dẫn “nhang bên trái, hội quẹt bên phải trong tủ khánh đó con”.
- Dạ thưa ba… con định xem dĩa trầu cau còn xanh không, ba con dạy… ba ngày sau cưới mà trầu cau còn xanh là cô dâu còn...  còn…
- Chứ con là chồng, con không biết vợ mình “còn” hay không à? Ba tôi có vẻ phật lòng.
- Dạ thưa ba, con biết chứ, nhưng ba con dạy, con phải nghe!
- Mớ trầu cau đó, tao đem cho mấy bà hàng xóm ngay chiều bữa rước dâu rồi!
- Dạ thưa ba, để con về con thưa lại với ba con như vậy!
Tám tháng qua, vợ chồng nó về nhà cha mẹ vợ được tám lần. Bằng bặng ngày cuối tháng không hơn không kém. Khi về, chẳng thấy thằng chồng lễ mễ xách quà cáp như bao cặp vợ chồng trẻ khác. Chỉ có em Út tôi mang hộp nước yến dúi vào tay mẹ nói “Ba mẹ chồng con gửi biếu”. Nhưng mẹ tôi biết rõ, “ai” biếu.
***
Tôi gọi cho bà chủ tiệm may của Út, hỏi có phải Út vừa đến chỗ chị? Bà bảo phải và rất tâm lý nói “Nói chú thím đừng lo, nó tới với chị là ổn rồi”.
Đêm vẫn còn thăm thẳm. Tôi thương Út, thương mình, thương thằng em rể hiền lành, nhưng thương nhất là ba mẹ tôi. 
Đời có ai không muốn mình hạnh phúc, nhưng có yêu thương mới có thể cùng nhau vượt qua sóng gió cuộc đời. Đàng này, như em gái Út tôi, lấy chồng để “trả hiếu” mẹ cha, nhưng sao không được một tấm chồng cho đáng để bỏ công má phấn môi hồng bấy lâu?

Đ.P.T.T

Read more…

       "Hòn đá lăn trên đồi, hòn đá rớt xuống cành mai..." ( TCS)
Dù ngẫu nhiên hay tất nhiên, đá cũng là một hình ảnh quen thuộc hiện diện, gắn bó cùng với đời sống muôn vẻ của con người.
Nghĩ đến đá, người ta thường gán cho nó ý niệm về sự bất động và vô tri. Có lẽ đó chỉ là vẻ ngoài. Vì mỗi sự vật trong mênh mông vũ trụ này đều có ý nghĩa riêng và linh hồn của nó. Vấn đề là "những cây sậy có tư tưởng" cảm nhận chúng như thế nào. Khi phát hiện ra linh hồn của những vật tưởng như vô tri ấy, chúng ta sẽ cảm thấy bao điều kỳ diệu.
Có một nhà văn đã khám phá ra điều thú vị: chiếc vỏ sò trên sa mạc toàn những cát và gió lại mang trong mình đời sống của biển. Biển mênh mông sẽ rì rào trong chiếc vỏ sò nhỏ bé ấy mãi cho đến khi nào nước biển lại dâng đầy sa mạc. Có khi nào đá cũng mang trong mình cả đời sống bí ẩn của những biến động đầy cảm xúc của thế giới xung quanh như thế?
Tuổi thơ của tôi gắn liền với những kỷ niệm về một ngôi làng cổ có "đặc sản" là ngõ đá. Những phiến đá phơi mình trên các triền đồi được người dân nơi đây chẻ ra, đem về chất, xếp rất khéo léo và kỳ công thành các ngõ đá đẹp mê hồn với bờ ngõ là hai hàng chè tàu. Năm tháng phủ lên ngõ đá lớp rêu xanh. Bước chân đến nơi này, du khách như  nghe lời  thời gian  thì thầm tự thuở nao vọng về. Những "đám tảng đám hòn" còn lại thì kiên gan cùng tuế nguyệt. Chúng tôi tha hồ leo lên đá, ăn cơm gói trên "bàn" đá,  ngủ trên những tảng ẩn mình dưới vòm cây và dây leo. Và thuở ấy, không ít đứa trong đám bạn chăn bò ước gì mình được chụp những kiểu ảnh ngộ nghĩnh với đá.  Bởi biết đâu, đấy lại là một sứ giả của hành tinh xa xôi nào vừa trải qua cuộc viễn du, và chọn điểm dừng này để cảm nhận về trái đất? Vậy đó, đá thành bạn thân, thành chứng thạch kỷ niệm của cái thời rực rỡ, huy hoàng nhất của đời người, cái thời mà mỗi khi nghĩ lại, ai cũng tha thiết "cho tôi xin một vé đi tuổi thơ".
Nhưng rồi "chân cứng đá mềm", lũ bạn tôi mỗi đứa một nơi. Bây giờ về thăm quê, nhiều lúc cao hứng rủ nhau leo núi, thăm lại miền tuổi thơ. Ai cũng háo hức nhưng chưa một lần thực hiện được. Vì quá bận bịu với quỹ thời gian ít ỏi và 1001 lý do!  Những phiến đá có buồn cho chúng tôi không nhỉ? Có lẽ chúng vẫn sống đời sống riêng, vẫn độ lượng và mong mỏi! Có lần, với quyết tâm trở về với đá, tôi một mình lên thăm rẫy Bảy Thạch, gần hố Chò. Chợt giật mình: đám rẫy ngẫu nhiên lại mang tên đá. Hình như thời gian bào mòn rẫy đá, vì tôi thấy đám đá  bị thu nhỏ lại với dạng hình nhiều thay đổi. Vậy là đá không phải bất biến và vô tri! Áp mặt trên một phiến đá, nghe thời gian trôi, nghe như mình được truyền một nguồn năng lượng dồi dào. Ngẩn ngơ nhớ đám bạn chăn bò, nhớ tuổi thơ!
Nhạc sĩ họ Trịnh tài hoa có những ca từ để đời: "Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau". Nếu hạt cát nhỏ là một khoảnh khắc của sự sáng thế mà vũ trụ cần hàng triệu năm để tạo ra thì những phiến đá này đã là sự sống của triệu triệu năm. Sỏi đá cần nhau, con người cần nhau, con người cũng rất cần sỏi đá để cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc đời, về dòng chảy miên viễn của thời gian, về những hòn đá lặng lẽ trên đồi...  
                                                                                     0h30, ngày 30.11.2016
               N.T.D.H

Read more…

XUÂN TRÊN ĐẤT PHÙ SA

Xuân đến kìa em, xuân đến rồi

Vườn mai thấp thoáng bóng em tôi

Lời yêu anh gởi đầu xuân mới:

Yêu hoài, yêu mãi chỉ em thôi!

Xuân đến hòa nhau một khúc ca

Dây đàn vọng cổ bỗng mượt mà

Ngả nghiêng cạn chén cùng mây nước

Đất rồng bay lượn ta với ta.

Xuân đến đung đưa những tiếng cười

Áo bà ba thắm tuổi đôi mươi

Nón lá chợt che hồn trinh nữ

Để người ngơ ngác ngắm xuân tươi.

Xuân đến trăng lên cũng ửng hồng

Hoàng hôn đỏ nắng, nắng mênh mông

Đàn trâu theo trẻ qua cầu mới

Câu hát ngô nghê vọng khắp đồng.

Xuân đến tung tăng những cánh diều

Mẹ già vẫn đợi đứa con yêu

Khách lạ về đâu sao đứng khóc

Nhà ai bếp đỏ khói liêu xiêu?...

NẮNG MỚI

Người về nhặt nắng mùa đông

Nhặt chiều lá rụng cuối dòng thơ xưa

Nhặt lời cỏ úa trong mưa

Nhặt màu mắt ướt một mùa qua sông…

Chợt trong sương khói bềnh bồng

Nắng vàng thuở ấy ửng hồng sang xuân!

                     

XUÂN ĐẾN 

             (Viết tặng cô Kim Mai)

Cô giáo Mai

Áo dài vàng lên lớp

Kìa mùa xuân bỗng đến bất ngờ!

Bài giảng mới nồng nàn hương nắng mới

Vọng tiếng đàn Kiều lấp lánh sáng trang thơ.

Mùa xuân đến

Trên bờ đê đá lở

Có đôi cánh diều thả lại ước mơ xưa

Họ dắt nhau đi dưới vườn cây lá rợp

Quả ngọt đầu mùa đợi hái cứ đung đưa. 

Mùa xuân đến

Trên từng viên sỏi nhỏ

Có bước chim câu ngơ ngác đợi chân người

Em mang cả tuổi xuân hồng lên phố

Vỡ tiếng cười rộn rã tuổi đôi mươi.

              

HỌA SĨ

  (viết tặng T.D)

Vẽ em lên khung toan trắng

Cái nhìn thiên di không nơi cư trú

Nụ cười đóng băng

Khăn choàng cổ màu đêm đông.

 

Những gam màu run rẩy

Kêu gào

Không dung hòa

Không phác họa

Những cây cọ lem luốt

Ngúng nguẩy

Nhảy múa điệu Tango

Điệu Rumba

Ngã sóng soài 

Ngông nghênh thách thức.

 

Ta vẽ em

Hay em vẽ ta?

Hai tâm hồn

Hai thể xác

Bê bết màu

Ánh mắt nhìn nhau qua lăng kính

Lạnh lùng

Khô queo

Yêu hay không yêu

Hẹn hò hay xa khuất?

 

Em đứng lên nhìn bức tranh

Rồi đi

Gương mặt mùa thu

Cái nhìn thiên di không nơi cư trú

Vẫn nụ cười đóng băng

Vẫn khăn choàng cổ màu đêm đông...

 

Em trong tranh vẫy tay chào ta

Nụ cười trong veo

Hoa hồng lấp lánh.

T.T.N.V

Read more…

                               Lê Thị Xuyên

- Alô! Chị khỏe không?
- Ừ! Chị khỏe. Còn vợ chồng cậu? Có gì mới chưa?
- Chưa. Cứ từ từ rồi sẽ có. Mà chị bớt hỏi chuyện này mỗi khi nói qua điện thoại được không? Khi nào có, em sẽ báo cho chị biết trước tiên, được chưa?
- Thì chị lo cho vợ chồng cậu nên mới vậy. Chỗ này không được thì tìm chỗ khác. Ông bà ta nói rồi, có bệnh phải vái tứ phương. Sao cậu cứ phải tự ti, mặc cảm làm gì? Thiên hạ có khối cặp vợ chồng muộn con, có biết bao người có cùng hoàn cảnh như cậu…
- Được rồi. Chị lo một, em còn lo mười. Thôi nhé! Chị dạy học đi. Lúc khác em gọi lại. Giọng Thái có vẻ giận dỗi, anh cúp máy ngay sau câu nói. Lan biết những câu hỏi của cô khiến cho em trai mình khó chịu. Mà cũng phải. Hễ cứ khi nào gọi điện thì y như rằng, cô không thể không nhắc đến chuyện đó. Phần vì quan tâm, phần vì lo lắng cho đứa em trai mà Lan thương quý nhất.
Nhà có bốn chị em thì chỉ mình Thái là con trai. Sinh ra ở vùng đồng chiêm trũng, nằm giữa cái lòng chảo, bốn bên là đồi núi trập trùng, chưa mưa đã lụt, chưa nắng đã hạn thì khó ai mà giàu có. Nhưng bố mẹ Lan quyết tâm dù khổ đến mấy cũng lo cho cả bốn đứa con theo học đến nơi đến chốn. Hết cấp ba, mỗi đứa tự chọn cho mình một lối rẽ. Lan và cô em thứ ba học lên Đại học, ra trường đi dạy học. Em gái út học Cao đẳng kế toán, ra trường rồi vẫn chưa xin được việc, đành làm công nhân xí nghiệp may gần nhà. Còn Thái, ngay từ nhỏ, cậu đã học rất giỏi. Thái ước mơ được trải mình trên những nét vẽ nhiều màu sắc, được đi đây đi đó trải nghiệm những điều mình thích. Ngày học cấp ba, trong khi bạn bè tìm thầy cô học ôn hòng thi vào trường này, trường khác, Thái vẫn cứ bình thường, sáng học trên lớp, chiều về phụ giúp bố mẹ, tối đến một mình tự mày mò bài vở. Có những đêm ngồi học bài một mình trong căn gác xép, Thái ngủ gục rồi chìm vào giấc mơ cháy bỏng. Nơi đó, Thái thấy mình bồng bềnh, hân hoan thả bút lực trên những nét vẽ với biết bao dấu yêu đến kì diệu. Nhà nghèo, thấy gánh nặng cơm áo đè lên đôi vai hao gầy của bố, dáng lưng còng vì hôm sớm tảo tần của mẹ, Thái đâm ra chán, rồi từ bỏ ước mơ của mình. Một hôm, trong bữa cơm chiều, Thái tuyên bố thẳng thừng:
- Con không thi đại học đâu. Con nộp hồ sơ vào trường Cao đẳng Cao Thắng trong Sài Gòn để vừa học vừa làm.
- Ừ… thì tùy con! Mẹ Thái nghẹn ngào trong nước mắt. Nghĩ con học hành có thua kém ai nhưng vì hoàn cảnh, vì cái nghèo mà không dám theo đuổi ước mơ của mình. Bà thương con nhưng chỉ biết an ủi, rồi tự khóc thầm. 
Học xong ba năm Cao đẳng, Thái may mắn được nhận vào làm công việc vận hành máy tại công ty sữa Vinamilk. Trải qua một, hai mối tình, anh tìm cho mình người vợ ưng ý, gốc Sài Gòn, dù rằng bố mẹ vẫn không đồng tình cho lắm,  bởi khoảng cách quá xa xôi. Nhưng… thôi thì lại tùy con. Bố mẹ đã không lo cho con đường học hành thì việc chọn vợ, hạnh phúc trăm năm của con, để con tự quyết định.
Vợ chồng lấy nhau gần ba năm nhưng sáng đi, tối về cũng chỉ là vợ chồng son. Ngày Thái đi khám, nghe bác sĩ nói về bệnh của mình, Thái chẳng nói chẳng rằng, trên khuôn mặt của anh chàng tuổi 30 ấy bỗng trĩu xuống nặng nề, những bước đi vốn dĩ thanh thoát giờ trở nên chậm chạp. Về nhà, bao buồn đau, nghẹn ngào khiến Thái khóc sụt sùi như một đứa trẻ. 
Trải qua một lần mổ do ống dẫn tinh hẹp, gõ cửa bác sĩ này, ông thầy khác,… hết toa thuốc trong Nam đến toa ngoài Bắc, khám đi khám lại, Thái vẫn chỉ nhận được một câu trả lời: tinh trùng của cậu yếu, vợ chồng muốn có con thì phải kiên trì. Vốn là người hay suy nghĩ nhưng Thái thương vợ nên chẳng bao giờ nói cho vợ biết. Anh nuốt nỗi đau vào trong, tự gặm nhấm mình mỗi đêm trằn trọc không ngủ. Thái khước từ tất cả việc ăn sinh nhật bạn bè, đám cưới đồng nghiệp hay chỉ là một cuộc nhậu,… đại khái là anh sợ phải đối diện với mọi người. Những câu hỏi về con cái của bạn bè, đồng nghiệp khiến Thái nghẹn ứ cổ họng nên cứ xong việc là anh lại về nhà nằm ngủ, xem ti vi hay giúp vợ làm việc vặt.
Thấy chồng nằm trên giường lặng thinh, Hoa lại nhẹ nhàng cất tiếng:
- Để em gọi điện nhờ con bạn ngoài Hà Nội gửi thuốc vào, anh uống thử xem thế nào. Tối qua lên facebook, em nghe nó nói một số người uống thuốc đó thấy cũng có hi vọng anh à. Mắt chăm chú vào màn hình ti vi, anh ừ một tiếng cho vợ vui, nhưng kì thực thì khổ tâm lắm. Nhìn vợ ngồi nhặt rau, Thái thấy thương vợ vô cùng. Anh vớ lấy cái điều khiển tắt rụp ti vi rồi bước tới chỗ vợ ngồi, thủ thỉ:
- Vợ chồng mình cưới cũng đã ba năm rồi thế mà vẫn chưa có con… anh… anh xin lỗi. Mắt Thái lại rơm rớm. Hiểu ý chồng, Hoa gượng cười:
- Thấy người ta có con, em hơi buồn một chút thôi. Anh cứ uống thuốc đều, hi vọng sang năm trời sẽ giúp mình. Thái nhìn vợ âu yếm, vòng tay ôm chặt vợ vào lòng. Không nói nên lời nhưng trong thâm tâm, anh thấu hiểu nỗi lo lắng,  khát con của vợ. Anh nghĩ lại cứ mỗi lần xem ti vi hay thấy gia đình bạn bè vui vẻ, quây quần bên con cái, vợ anh lại quay đi lau nước mắt trong im lặng. Lúc đó, tim anh càng thêm đau nhói. 
Cầm trong tay tấm bằng tốt nghiệp loại ưu của trường Đại học kinh tế, lẽ ra Hoa có thể kiếm được một công việc với mức thu nhập khá. Thế nhưng, cô lại chọn việc giữ trẻ cho một trường mầm non tư thục gần nhà, chủ yếu vẫn là ngày ngày được quấn quýt bên những đứa trẻ đáng yêu, điều mà cả hai vợ chồng đang ao ước. Những lúc buồn phiền, tức giận, có khi, Thái lạnh lùng bảo vợ sang nhà ngoại ở một thời gian. Nhưng nhìn vợ khóc nức nở, anh lại thấy mình thật tàn nhẫn, rồi tự dằn vặt bản thân. 
Nhấc điện thoại lên sau một hồi chuông đổ dài, Thái nghe rõ giọng của mẹ:
- Thuốc mẹ gửi, con uống thấy có tiến triển gì không? Đi khám lại chưa con?
- Con đang uống. Giọng mẹ nghẹn ứ khiến Thái cũng bùi ngùi:
- Thôi mà mẹ. Bố mẹ ở nhà nhớ ăn uống giữ gìn sức khỏe là con vui rồi. Chuyện đó mẹ đừng lo nghĩ gì cả.
- Mẹ biết rồi. Nhưng… 
- Không nhưng gì cả. Mẹ rồi chị nữa, hễ khi nào gọi điện là lại nhắc chuyện đó!
- Ừ thôi, mẹ không nói nữa. Bà tìm cách lái sang chuyện khác:
- Mà này, tiền con gửi về, bố mẹ nhận được rồi. Từ lần sau, con để lại mà tiết kiệm, còn lo nhà cửa sau này. Hết lo cho em, giờ lại lo cho bố mẹ, con cũng phải biết nghĩ đến bản thân, và còn vợ con nữa chứ!
- Không có gì đâu mẹ. Tiền công ty thưởng nhân dịp lễ 30/4, vợ chồng con cho bố mẹ một ít thôi mà. Mẹ lấy mua thức ăn, đừng tiết kiệm quá. 
Vợ đi làm từ sớm. Như mọi ngày, Thái lại ngồi một mình bên tách cà phê,  trong cái quán nhỏ lụp xụp gần nhà. Khách trong quán đã thưa dần, chỉ còn nghe rõ tiếng nhạc trữ tình du dương vọng lại đều đều bên tai. Thái vẫn ngồi tựa lưng vào chiếc ghế nhựa đã cũ, thả ánh mắt lơ đãng vào dòng người qua lại bên đường, tay vân vê ly cà phê chỉ còn đọng vài giọt đen sánh dưới đáy...

L.T.X                                                                                

Read more…

            

Phải chi anh lỗi với mình

Cứ khăng khăng ngược chợ tình Khâu Vai?

Xin mình đừng hứa một... hai

Sợ lời theo gió... canh dài khổ anh?

Dặm ngàn thăm thẳm xa xanh

Quanh co lạc lối chợ tình... ai lo?

Non cao đá lạnh gió lùa

Suối sâu vực thẳm sương mưa dãi dầu!

Chợ tình "có bán" tình đâu

Sợ mình ngơ ngẩn sắc mầu... chênh chao

Có vui với chợ ầm ào

Xin đừng lỡ ý lọt vào... mắt ai (?)

Chợ thường mưa bụi lai rai

Xin mình đừng ghé ô ai... đi nhờ?

Vô tâm... môi mắt... tình cờ...

Biết đâu lỡ miệng hẹn chờ... si mê?

Mặc ai khèn thả ô xòe

Đừng sa chân vướng "bùa mê"... chợ tình

Là anh nói thế... còn mình

Cứ vui "cho thỏa" chợ tình Khâu Vai.

N.H.K (Hà Nội) 

               

Read more…

         Nhà văn trẻ Vũ Thị Huyền Trang

Ở xứ này người ta tính tuổi hạn như cách tính tháng tuổi của một đứa trẻ sơ sinh. Nếu tối nay trời không mưa là hạn tròn mười một tháng ba tuần. Du ngồi thở dốc ở đầu hè, mồ hôi vã khắp người tựa như chỉ chốc lát nữa thôi cả cơ thể sẽ bốc thành hơi nước. Nếu tất thảy người dân nơi đây đều bốc hơi bay vào khí quyển rồi ngưng tụ thì liệu có thể tạo thành cơn mưa lớn tưới tắm cho mảnh đất này? Nhưng cũng nhờ hạn mà những người đàn bà nơi đây được nhìn rõ mặt. Khi không phải cặm cụi luồn trong những bãi ngô cao ngập đầu người để vun xới. Không phải ra đồng từ mờ sớm đến nhập nhoạng tối mới trở về nhà. Giờ họ ngồi quanh quẩn đâu đó trong các cuộc rượu của chồng. Thỉnh thoảng bày thêm mồi, chắt thêm rượu hoặc gom góp vài tiếng quở quang trời đất. Họ ngồi chải tóc, dũa móng tay, nặn mụn cho nhau. Họ bày cho nhau cách đắp mặt nạ giữ ẩm cho da, cách chăm sóc tóc cho đen cho mượt. Đàn ông cười khẩy bảo nhau “xem ra hạn hán chỉ có đàn bà mới nảy lộc tốt tươi”. Cây cối héo rũ, mùa màng găm trong lòng đất. Hạt gieo xuống ngậm mầm câm nín chết khô. Sông Hồng không cưỡng nổi với sự khắc nghiệt của thiên nhiên nên giờ thành dải lụa nhăn nheo, thô ráp vắt qua làng. 

Cổ họng đàn ông chắc cũng sắp bốc cháy theo mùa hạn. Nhưng không phải vì thiếu những cơn mưa mà vì men rượu. Rượu ở đây rất nặng. Có tiền thì uống rượu nấu bằng gạo, ít tiền thì uống rượu sắn. Mà cái thứ rượu sắn độc phải biết, uống đến đâu đầu bốc hỏa đến đó. Nên đám đàn bà bảo nhau “đầu những gã đàn ông cũng chẳng khác gì cánh đồng hạn hán. Bao nhiêu năm không nảy nở được thứ gì tốt đẹp”. Giả dụ có gieo vào đầu họ những ý nghĩ thương yêu thì tàn cuộc nhậu mọi thứ đều bốc khói. Rượu lúc nào cũng sẵn trong nhà. Bình rượu còn đầy hơn chum gạo, hơn bình nước sạch. Uống say thì chửi. Chửi đến khi cơn buồn ngủ ập đến là nằm vật ra bất cứ chỗ nào ngáy ầm nhà. Sẽ không lạ gì cảnh tượng mấy mẹ con ngồi trải chiếu lặng lẽ ăn cơm bên gã đàn ông mặc quần đùi dạng tành banh giữa nhà ngủ. Bên bụi cây, cạnh giếng nước, vắt vẻo bậc thềm… chỗ nào cũng thể làm giường cho những gã say. Thìn từng hỏi chồng “rượu có gì bổ béo mà đổ cả cuộc đời vào đó để ngâm?” Chân nam đá chân chiêu, ngón tay Bấn xoáy tròn trên đỉnh đầu diễn tả sự phiêu linh của rượu. Cũng có khi Bấn cay nghiệt đáp trả “thì tôi uống cho quên sự bạc bẽo ở đời”. 

 Ở làng này chỉ có Du không động đến giọt rượu nào. Cánh mày râu nói “thằng Du không phải là đàn ông”. Chị em phụ nữ bảo nhau “đứa nào cưới được thằng Du là phúc bảy đời”. Chả thế mà con gái trong làng khoái Du lắm. Nhiều đứa đi làm dưới thành phố, uống nước thành phố, ăn cơm thành phố nhưng vẫn muốn về lấy chồng quê. Mà chồng quê phải là anh Du chứ người khác thì có dác thêm vàng cũng chẳng thèm ngó. Áo hai dây trễ nải, tóc nhuộm vàng khè, móng tay đỏ chót ngày lượn mấy vòng qua cổng nhà Du. Du chẳng buồn để tâm, lầm lũi đào giếng sâu lấy nước cứu mảnh vườn đầy cây cối trước nhà. Du ở với mẹ già đã ngoài tám mươi. Cụ mắc bệnh lãng tai và đã bắt đầu bị lẫn. Những hôm ngồi chồm hỗm hứng bãi nôn cho chồng Thìn nghe thấy nhà bên tiếng Du gọi mẹ ăn cơm. Lúc ngồi nép ở góc phòng nghe chồng chửi bới Thìn vẫn thấy lẫn đâu đó tiếng Du dội nước cọ lưng cho mẹ. Lúc chồng hắt đổ mâm cơm, Thìn ngồi nhặt lại từng cái bát sứt nghe như thấy tiếng thở dài của Du mắc kẹt ở hàng rào. Hôm bị chồng dồn đánh, Thìn chạy quanh nhà không biết nép vào đâu. Bỗng đập mặt phải vai Du vạm vỡ. Nhảy phóc qua hàng rào Du nắm chặt lấy bàn tay của Bấn đang lăm lăm con dao đòi chém vợ. “A! Thằng Du. Chuyện nhà người ta ai cần xía mũi. Mày phải cảm ơn tao đã rước giùm món nợ đời này”. Du không nói gì, đẩy mạnh Bấn ngã về phía sau. Thìn đọc được nỗi căm giận trong mắt Du, hình như chứa cả sự trách hờn dành cho Thìn vậy. 

Thìn nằm co ro đắp thuốc lên vết thương chồng đánh nghe tiếng ho bên nhà Du mà se sắt trong lòng. Sáng ra đi chợ mua đồ nhậu cho chồng Thìn mặc áo dài, tóc buông xõa che bớt vài vết thâm tím. Những vết thương gió thổi vào còn đau huống hồ là miệng lưỡi người đời. Sợ Du buồn nên lúc đi qua cổng nhà người ta Thìn còn cố tỏ ra vui vẻ. Du làm nghề đào giếng chắc cũng ngót hai chục năm trời. Từ hồi Du mười lăm tuổi đã theo bố đi đào giếng kiếm cơm. Vậy mà có khi vẫn không bắt được trúng mạch nguồn, giếng đào sâu uổng công người vì cạn khô không nước. Huống hồ lòng dạ đàn bà nông sâu làm sao đo nổi. Nên mới có nhiều đêm Du nằm nghĩ mãi vẫn không hiểu vì sao ngày xưa Thìn đột ngột lấy Bấn. Đúng lúc Du vẫn còn chìm đắm trong giấc mộng sẽ đi làm xa nhà một thời gian, tích cóp sửa sang lại ngôi nhà đón Thìn về làm vợ. Vườn nhà Du trồng mấy cây bưởi để lấy hoa cho Thìn gội đầu. Trồng mấy cây na cho Thìn ăn quả. Xin hạt giống trồng cả hàng rào cây dã quỳ cho Thìn tắm mỗi khi lội bùn chân tay nổi nốt.  Vậy mà một tối đi làm về đã nghe người ta đồn cái Thìn sắp lấy chồng. Lấy ai? Lấy thằng Bấn mồ côi chứ ai, nghèo xác xơ nhưng được cái hiền lành. Du nghe còn tưởng người ta nói chơi, ai ngờ thật. Mang chuyện đó hỏi thì Thìn cười hững hờ bảo “thật chứ sao đùa. Em về làm hàng xóm với anh”. Hôm sau Du đi đào giếng thuê cho người ta mà chỉ muốn ngồi luôn dưới đáy sâu không ngoi lên bờ nữa. Đào hùng hục như đào mộ chôn vùi đi thứ ký ức tốt đẹp về Thìn. Hôm cưới Thìn, Du bảo mẹ phải nạo giếng cho nước trong. Ngồi trong lòng đất còn vẳng tới tiếng ai đó hát mừng đám cưới. Nhạc đập xập xình, tiếng cười nói rôm rả, mùi xào nấu thức ăn bốc lên giữa trời oi bức. Tàn cuộc vui người ta kéo nhau đi, Du trèo lên khỏi lòng giếng sâu thấy pháo kim tuyến bắn sang tận hàng rào. Lấp lánh. 

Du ức lắm. Mấy ngày sau đó đi kiếm xương rồng trồng khắp hàng rào. Xứ này đất cằn nên thích hợp cho xương rồng bám rễ. Thìn ngồi bên giếng giặt áo cho chồng lòng tự hỏi nếu bị gai xương rồng cào liệu có đau không. Ấy là khi đứng trong góc khuất nhìn sang thấy tay Du rướm máu. Người dưng hỏi sao không trồng cây duối, cây tre? Bao năm ở xứ này đâu có ai mất cắp? Chẳng ai nuôi trâu bò thì lo gì bị phá vườn, còn vịt gà thì chui qua chui lại đâu có mất mát gì mà phải che chắn kỹ. Du cười bảo còn tính xin cây mây, cây bồ kết về trồng thêm cho chắc chắn. Rào mấy tầng gai không phải vì lo tương lai sẽ mất thứ gì mà là vì một thứ vừa mới mất đi. Du từng cay đắng trách Thìn rằng đã phản bội nhau sao không lấy ai cách sông cách núi cho khuất mắt nhau. Mà lỡ chọn người ở cách một hàng rào như muốn trêu ngươi số phận. Để những cơn ho giữa đêm của Thìn có người phải xót. Để những lúc Bấn đay nghiến Thìn có người phải lấy gối bịt tai. Mấy lần đi qua quán Cây Gạo, Du thấy Bấn ngồi nhậu ngất ngưởng cùng đám bạn mà thương người ở nhà bòn từng nắm rau dền, mò mẫm bắt con cua con ốc dưới đồng sâu. Có những ngày Du loanh quanh gần bờ rào cốt để nhìn thấy bóng dáng Thìn. Nhưng Thìn đã ra khỏi nhà từ mờ sớm đến tận tối muộn mới trở về. Ngô đang cần xới, lạc cần vun, mấy sào lúa cần phun thuốc bọ. Làm để sống hay làm để chết vậy Thìn?

* * *

Trời hạn thành ra Du nhiều việc để làm. Nhà nào cũng thuê đào giếng sâu thêm mong có đủ nước sinh hoạt hàng ngày. Hôm đào giếng nhà Thìn trúng mạch, nước trong veo ngọt lịm. Đào tới lúc mảnh trăng non treo chênh chếch trên trời thì xong. Thìn ngó xuống giếng thấy bóng mình lẫn trong đám mây rời rạc vội vã tản ra bay gấp gáp lúc hoàng hôn. Thìn bỗng nhiên nói bâng quơ “lỡ rơi xuống giếng liệu có chết được không Du?” Du cười bảo “tôi đào sâu đủ chết người thật đấy nên đừng có dại”. Đêm về nghe tiếng bưởi non rụng ngoài vườn Du cũng giật mình thon thót, biết đâu Thìn làm liều. Dù trước đây lúc nào gặp nhau Thìn cũng tỏ ra vui vẻ và mạnh mẽ. Như chẳng muốn Du phải bận tâm về mình dù Thìn bị đòn roi của chồng như cơm bữa. Lúc chiều đi sau Thìn một đoạn, Du ngó chiếc gáy trắng ngần ngày xưa giờ gầy nhẳng. Mái tóc dài xơ xác còn lẫn cả rơm rác trên đầu. Ngó qua dây phơi nhà Thìn chợt thấy thắt lòng. Những áo quần bạc màu bay phất phơ trước gió mà không thấy mảnh màu tươi vui nào mang bóng dáng trẻ thơ. Nhà người ta cứ nắng lên là hàng dài dây phơi toàn tã lót, quần áo trẻ con. Riêng nhà Thìn chỉ thấy giặt chiếu chăn cho hết mùi nôn mửa sau những trận say của Bấn. Du từng có lúc định hỏi Thìn sao không sinh lấy đứa con. Đời sống vợ chồng có buồn mấy đi nữa thì có con cũng sẽ vui hơn. Tuổi cũng đâu trẻ trung gì để mà lừng khừng mãi. 

Mẹ Du dạo này tỉnh táo lạ thường. Cứ đến bữa cơm là bà than nhà buồn quá. Phải chi có thêm người thì đến bát đũa cũng vui. Du không nói gì chỉ cắm cúi ăn. Thực ra chẳng chuyện gì qua mắt được bà già. Cả làng này hiếm ai biết Du với Thìn từng yêu nhau nhưng bà già thì tỏ. Nhìn rặng xương rồng gai tua tủa ba nghĩ lòng thằng Du chắc cũng bị cào xước nát bươm rồi. Đám con gái mới lớn trong làng bà không ưng đứa nào, lấy tụi nó về chỉ để thờ. Nhưng làng bên có cô Thắm tuổi đã lỡ thì, xem ra lại được nhất. Mặt mũi dễ coi mà tính nết cũng chẳng thể chê. Trai làng khối đứa thích nhưng Thắm không ưng mà nghe đâu đã đôi lần đánh tiếng sẽ chờ Du. Bà tính trước lúc nhắm mắt xuôi tay phải được nhìn thấy thằng con trai yên ấm. Không lẽ cứ sống cả đời chỉ để ngó qua hàng rào gai. Mùa này hạn, trong hàng trăm thứ cây thì chỉ có xương rồng là bám rễ.

“Cây độc không trái. Gái độc không con”. Bấn nghiến răng nắm tóc dúi đầu Thìn bên thành giếng. Thìn không phản kháng vì biết cơn tức giận của Bấn sẽ nguội đi. Sáng mai thức giấc Bấn lại hiền như rơm rạ. Như chưa từng biết làm tổn thương ai. Họ hàng đã nhiều lần xúi Thìn bỏ quách chồng đi. Có chồng say ngất ngưởng suốt ngày thì thà ở một mình cho nhẹ thân. Nhưng Thìn chưa bao giờ tính chuyện bỏ đi. Nhất định phải ở lại chịu trách nhiệm về cuộc đời Bấn. Nếu không vì Thìn thì chắc gì Bấn đã ra nông nỗi thế này. Bấn mồ côi nên thiếu thốn tình thương từ nhỏ. Sống với bà đến năm mười tuổi thì bà mất. Từ đó Bấn neo vào cuộc đời bằng những bữa cơm không đủ no, áo không đủ ấm. Thìn vẫn nhớ như in cậu bé rách rưới đứng trước cửa nhà mình ngó lên những quả ổi chín vàng. Ăn miếng cơm cháy mà Thìn đưa nghẹn lồi cả mắt. Từng lao vào đấm mấy đứa trai làng vì dám chọc nghẹo Thìn. Từng rụt rè đưa lại Thìn chiếc cúc áo đánh rơi hôm Thìn hẹn Du bên gốc sung ở ao làng. Nhớ nhất là ánh mắt ngời sáng như đứa trẻ hôm Thìn đứng trước mặt hỏi “Bấn có chịu lấy tôi không?”. Hôm dẫn Thìn về ngôi nhà lá tuềnh toàng, Bấn ngượng ngùng như muốn phân bua phận nghèo hèn. Lúc ấy Thìn đã tự hỏi liệu mình có ác quá không khi chọn Bấn thế chấp cho mục đích của mình. Bấn nghèo quá mà, nghèo đến mức tưởng như chẳng có gì để mất. Ấy vậy mà Thìn lỡ lòng nào đánh cắp đi thứ niềm tin duy nhất trong cuộc đời của Bấn. 

Những lúc say Bấn hay tự đấm ngực mình thùm thụp. Tự chửi mình ngu nên mới mắc lừa Thìn. Bấn từng mong mình lấy vợ sinh con. Bấn sẽ chịu khó làm ăn để dựng lại ngôi nhà. Sẽ đưa vai gánh gồng để vợ con no đủ. Bao nhiêu thiếu thốn thương yêu sẽ được bù đắp lại bằng tiếng cười trẻ thơ đầy ắp ngôi nhà. Vậy mà cưới Thìn về gần mười năm vẫn không có tin vui. Lúc ngửa chén rượu dốc thẳng vào họng mình Bấn nghĩ đến hình ảnh chiếc cúc áo Thìn rơi dưới gốc sung. Mường tượng ra bầu ngực ấy từng nhiều lần bật tung cúc áo bởi bàn tay người đàn ông khác. Hôm Thìn chạy đến hỏi “có chịu lấy tôi không?” với đôi mắt ráo hoảnh. Nhẽ ra Bấn chớ vội mừng. Giờ thì phải uống cho say để quên đi thực tại bẽ bàng. Rằng Thìn đã nhiều mưu mô chứ không thật tâm khi trao đời mình cho Bấn. Có đay nghiến cả nghìn lần thì Thìn cũng chọn cách lặng im. Lầm lũi cam chịu đến phát ghét. Mà ghét thì phải đánh. Đánh đã tay thì nằm lăn ra ngủ. Sáng ra nhìn vết bầm trên người vợ, Bấn lại thấy ăn năn. Lại tự trách mình nhẽ ra phải thương Thìn nhiều hơn. Đàn bà không có con cũng giống như mùa hạn. Không thể gieo trồng được thứ gì tốt tươi. Mọi ý nghĩ tốt đẹp đều chết yểu.

Lần chạm mặt gần nhất Thìn giục Du mau lấy vợ đi. Du tính nói câu gì cay nghiệt nhưng may mà kìm được trong cổ họng. Giờ trách nhau thì có ích gì. Chỉ cười chua chát bảo “chuyện tôi lấy vợ hay không thì có liên quan gì tới Thìn mà phải bận tâm”. Thìn đi rồi mà tiếng nói còn giỡn chơi rơi rớt lại phía sau “anh cứ vậy là tôi bỏ đi bán xứ”. Ơ kìa! Du bực mình như thể cơn giận của mười năm bỗng nhiên như gió đổi chiều quay trở lại. Nhưng dáng Thìn nhỏ quá, vai gầy quá. Chẳng cần một cơn gió nào cũng đã đủ liêu xiêu. Du về nhà nằm vắt tay lên trán nghĩ suy. Đã từng có ý nghĩ nếu không vướng mẹ già sẽ cướp Thìn đi đến một nơi nào đó thật xa. Sẽ ủi lại phẳng phiu đời Thìn bằng thương yêu. Sau đó sống ra sao thì Du chưa nghĩ ra. Bởi biết đâu Thìn không muốn, hoặc chưa sẵn sàng cho cuộc phưu lưu như thế. Hay là hôm nào đó thử ướm lời hỏi Thìn xem sao. Biết đâu Thìn gật.

Nhưng Du không có cơ hội hỏi Thìn. Một sáng thức dậy Bấn thấy chán ngán những cơn say. Nhìn ruộng đồng khô hạn kéo dài chỉ thấy những mùa sau tàn lụi. Bấn bỗng nhiên muốn sống khác đi. Muốn rời bỏ mảnh đất đã có quá nhiều ký ức buồn đau để đi tìm một miền sống mới. Thìn không trả lời câu hỏi của chồng chỉ lặng lẽ thu dọn đồ đạc trong nhà. Bấn nhìn những vỏ chai lăn lóc góc vườn thử đếm xem mình đã lãng phí bao nhiêu ngày tháng. Thìn ngó qua hàng rào xương rồng và nghĩ chắc mình phải đi thôi. Mười năm trước Thìn phát hiện ra mình không thể có con nên chạy trốn tình yêu của Du bằng một đám cưới vội vàng. Giờ thì thêm một lần trốn chạy nhưng chắc chắn không phải vì Du. Thìn thấy mình cần phải bù đắp lại cho Bấn những mất mát mà mình mang đến. Mùa hạn, chỉ có xương rồng mới nở được hoa.

Hôm vợ chồng Thìn bỏ đi thì trời bất ngờ đổ trận mưa rào. Mưa đổ rào rào trên mái nhà. Róc rách khắp các mương máng dọc ngang. Mưa ngập ruộng đồng. Mưa thông cống rãnh. Những gã đàn ông giật mình buông lơi ly rượu. Đàn bà gác lại chuyện phấn son để vấn tóc gọn gàng sẵn sàng cho một mùa vụ mới. Bà già tám mươi tuổi vạch cơn lẫn của mình sang một bên để tỉnh táo giục Du “cưới vợ nhanh nhanh thôi, trời đang thuận. Cái Thắm làng bên cũng đã luống tuổi rồi”. 

V.T.H.T

Read more…

                                Nhà thơ Huy Thông


Kỳ 24:
(KỈ NIỆM 100 NĂM NGÀY SINH NHÀ THƠ HUY THÔNG, 1916-2016)

H U Y   T H Ô N G

Huy Thông tên thật là Phạm Huy Thông, sinh ngày 22 tháng 11 năm 1916 tại Hà Nội, trong một gia đình kinh doanh giàu có. Quê gốc của họ tộc ông ở làng Đào Xá, Bãi Sậy, Ân Thi, Hưng Yên; hậu duệ của Phạm Ngũ Lão. Cha là Phạm Chân Hưng, chủ tiệm vàng Chân Hưng ở phố Hàng Bạc, chủ nhiệm báo Nông Công Thương, chủ tịch khu Đông Kinh Nghĩa thục…
Thuở nhỏ, Huy Thông đi học ở trường Thầy dòng, trường Albert Sarraut, rồi sau đó là trường Luật. Thời đi học ông lộ rõ trí thông minh và mê thích thơ văn. Năm 16 tuổi ông đã được đọc giả biết đến trong phong trào thơ mới. Ông đăng thơ trên các báo: Phong hóa ngày nay, Đông Dương tạp chí, Tân thiếu niên, Hà Nội báo… Ông học giỏi và có điều kiện để theo đuổi con đường học vấn. Năm 21 tuổi ông đậu cử nhân ngành Luật tại Viện đại học Đông Dương và sang Pháp du học theo chương trình trên đại học. Năm 1942 ông lấy bằng thạc sĩ Sử địa và tiến sĩ Luật tại Pháp. Năm năm sau ông được phong giáo sư và là ủy viên Hội đồng giáo dục tối cao của Pháp.

                         Nhà thơ Huy Thông hồi trẻ 

Năm 1949 ông gia nhập đảng Cộng Sản Pháp, sau đó phụ trách tổ chức Việt kiều hải ngoại, bị Pháp trục xuất về nước năm 1952. Về Sài Gòn, ông tiếp tục hoạt động chính trị, tổ chức đấu tranh đòi hòa bình, bị chánh quyền thực dân đưa đi quản thúc tại Hải Phòng. Khi miền Bắc được giải phóng, ông trở về Hà Nội.
Từ năm 1956 đến năm 1987 Huy Thông kinh qua các chức vụ: Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Viện trưởng Viện khảo cổ học, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử Việt Nam… Năm 1987 ông được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Cộng hòa dân chủ Đức.
Huy Thông qua đời tại Hà Nội ngày 21 tháng 6 năm 1988.
Huy Thông là một trí thức tài hoa trên nhiều lãnh vực như thi ca, sử học, luật học, khảo cổ học. Bài Tiếng địch sông Ô đã tạo nên tên tuổi ông trên thi đàn. Nhưng sau đó ông nghiêng về nghiên cứu lịch sử cho đến cuối đời, nên tác phẩm ông để lại không nhiều. Các tập thơ, kịch thơ được xuất bản và còn lưu giữ đến ngày nay như:  Tiếng sóng (1934), Yêu đương (1934), Tiếng địch sông Ô (1936), Anh Nga (1936), Tần Ngọc (1937)… Có thể nói ông là một trong những người khởi đầu của thể loại kịch thơ của nước ta. Các vở Anh Nga, Tần Hồng Châu, Kinh Kha… là những trang tình sử lãng mạn nhưng đậm chất hùng tráng: Niềm ái ân chưa được biết bao giờ. Ta vừa biết phút giây trong giấc mộng. Mà mộng nọ, than ôi! còn đâu bóng! Ta gục đầu thổn thức nhớ điệu đàn. Và âm thầm tưởng tiếc bóng đêm tan (Anh Nga).

Bà Huy Thông phát biểu tại buổi tọa đàm kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Huy Thông

Huy Thông đến với thơ khá sớm và hồn thơ ông bắt nhịp với thơ mới một cách mênh mông, rộng mở và sung mãn. Bài Tiếng địch sông Ô đã nói lên bút lực của ông khi chưa đầy 20 tuổi và liên tục sau đó là những kịch thơ đồ sộ. Tiếc rằng cuộc đời ông ngoặc sang nhiều lãnh vực khác nên không được trọn đời với thơ. Mà tiếng địch âm thầm trong bóng đêm văng vẳng. Trên Ô giang, đã bặt hẳn tự bao giờ. Những dòng thơ hào sảng ấy trong Tiếng địch sông Ô, bài thơ nổi tiếng nhất của Huy Thông.
TRỊNH BỬU HOÀI

TIẾNG ĐỊCH SÔNG Ô

Hán binh dĩ lược địa,
Tứ diện Sở ca thanh.
Đại vương ý khí tận,
Tiện thiếp hà liêu sinh?
(Ngu Cơ)

Quân Hán lấy hết đất,
Khúc Sở vang bốn bề.
Đại vương chí lớn cạn,
Tiện thiếp sống làm chi?

I

Sở Bá Vương ngồi yên trên mình ngựa,
Giương mắt buồn say ngắm chân trời xa.

Trong sương thu nhẹ đượm ánh dương tà,
Quân Lưu Bang đang tưng bừng hạ trại.
Khói tung bay trên vòm trời rộng rãi
Như muôn sao trong đám tối mơ màng.
Khắp bốn phương, giáo mác tỏa hào quang,
Liên tiếp nhau chen chúc xung quanh ven trời lớn.
Mấy làn trại (lưới xa xôi, mịt mùng và chắc chắn)
Đóng trùng trùng, điệp điệp trên đầu non.
Cờ chư hầu đỏ rực như pha son,
Quằn quại cong trên nền trời lá mạ.
Gió quát bên tai Vương, và rộn rã,
Tiếng quân reo, tiếng ngựa hí, tiếng loa vang,
Theo gió chiều vi vút vẳng đưa sang.

Nhưng, lặng lẽ, bâng khuâng, vua nước Sở,
Như pho tượng đồng, ngồi yên trên lưng ngựa,
Để luồng mắt mênh mang
Như vấn vương, như vơ vẩn trên Ô giang.
Vì Vương rõ, phía sông Ô, binh Phàn Khoái,
Mới hôm trước bị quân mình xô qua ải,
Nên vòng vây chưa kịp khóa trước bình minh.
Vương toan, khi đêm tối, chỉ huy binh,
Chém quân Khoái vừa thua như cắt cỏ,
Phá trùng vi tan tành về hướng đó.
Vương sẽ dàn tướng sĩ bên kia sông,
Họp chư hầu còn trung tín cho thật đông,
Rồi máu Hán rửa lâng lâng hờn Cai Hạ.
Vương sẽ như năm nào đem binh mã
Lại tung hoành trên thế giới mênh mông,
Vương sẽ lại (ôi vinh quang) trong bão lửa vẫy vùng,
Vương sẽ lại tơi bời vung kiếm thép,
Và, đưa tay, giành lại tấm giang sơn,
Vương sẽ lại...
Nhưng bóng đêm đã xoá cảnh hoàng hôn,
Và phương xa, mơ hồ, trăng le lói,
Một trận gió hung hăng đùng đùng nổi,
Vặn mạnh cờ trên nóc trại ngất cao,
Vương khoan thai, buộc lại dải chiến bào,
Rồi xuống ngựa bước vào trong trướng gấm.


II

Trướng thênh thang, lạnh lùng và u ám,
Sở Bá Vương đứng sững trước cửa phòng,
Để nỗi buồn, một nỗi buồn u uất mênh mông,
Ngao ngán nhẽ, nặng đè lòng người chiến sĩ...
Và chống kiếm trước phòng sầu quạnh quẽ,
Hạng Vương vừa nhác thấy bóng Ngu Cơ,
Nên hỡi ôi! Tia hy vọng lờ mờ
Vương cảm thấy trong lòng ngầm ngấm tắt.
Vương trông...

Vẫn như gặp nàng lần thứ nhất,
Tim anh hùng như ngây ngất say sưa.
Tựa thân mềm vào lưng ỷ, nàng Ngu Cơ
Mắt mơ màng nhìn qua khung cửa sổ,
Để hồn buồn chơi vơi như bay trên cành gió.
Chỗ nàng ngồi,
Một luồng trăng biêng biếc riêng soi,
Khiến Hạng Vương, trong lòng say, những tưởng
Rời cung Quảng, ả Hằng vừa bay xuống...

Thấy rèm châu êm ái bỗng cuốn lên,
Nàng bâng khuâng sực tỉnh giấc mơ tiên,
Ngoảnh đầu trông thấy quân vương bên trướng,
Nàng đứng dậy. Rồi cúi chào phu tướng,
Bước lại gần, chàng hé miệng, xót đau,
Rồi ngập ngừng toan nói...

Bỗng âu sầu,
Vẳng bên tai như từng lời thổn thức,
Như suối vắng âm thầm chiều thu khóc,
Địch xa xôi dìu dặt trên Ô giang,
Khúc bi ca não ruột và mơ màng,
Như càng khêu những nỗi sầu tịch mịch,
Như ôm ấp, như nấu nung lòng Hạng Tịch.

Hồn đê mê, Sở chúa vuốt tua rèm,
Say sưa nhìn cặp mắt long lanh đen,
Cặp mắt nồng nàn, mà xa xăm, mà say đắm,
Như chan hoà niềm ái ân đằm thắm,
Cặp mày thanh, êm ái như mây cong,
Như núi xuân lưu luyến hơi xuân phong,
Dưới vầng trán bâng khuâng sẽ dịu dàng uốn nét.
Tóc óng đen, như ao trong dưới bóng đêm mù mịt,
Chập chờn bay theo áng gió heo may,
Và êm buông như sóng cuốn trên lưng gầy.
Trên Ô giang đương mơ hồ dìu dặt,
Trong vùng tối âm u, dần dần tiếng địch... tắt.
Tiếng địch tắt. Nhưng dư âm
Trong sương khuya còn văng vẳng điệu âm thầm.

Nén thương đau, Vương ngậm ngùi sẽ kể
Niềm ngao ngán vô biên như trời bể.
Ôi! Tấm gan bền chặt như Thái Sơn
Bao nhiêu thu cay đắng chẳng hề sờn!
Ôi! Những trận mạc khiến "trời long đất lở"!

Những chiến thắng tưng bừng, những vinh quang rực rỡ!
Ôi! Những võ công oanh liệt chốn sa trường!
Những buổi tung hoành, lăn lộn trong rừng thương!
Những tướng dũng bị đầu văng trước trận...!
Nhưng, than ôi! Vận trời khi đã tận,
Sức "lay thành, nhổ núi" mà làm chi?
Rồi buồn rầu, Vương tỏ cho nàng nghe
Hy vọng cuối cùng trong tim Vương còn sót lại,
Rồi Vương nói:
- "Nhưng đau lòng ta biết mấy!
Ngay đêm nay, ta phải quyết... biệt ái khanh
Thì, nàng ôi, việc lớn mới mong thành.
Nhưng rời nàng, ôi... rời nàng, ta đâu nỡ...?
Mà mang nàng xông pha trong mưa lửa
Trùng vi kia ta thoát khỏi làm sao?"

Giọt châu sa lã chã trên áo bào,
Nàng Ngu Cơ bên mình chàng thổn thức.
Địch Trương Lương như ngậm sầu quyện khóc,
Lại não nùng dìu dặt trên Ô giang.
Trên Ô giang, tiếng địch thiết tha than,
Như tiếng nhạn kêu đêm nơi ven trời vò võ,
Như tiếng nhạn canh khuya thầm nhủ gió
Tự hư vô lại nức nở tiếng mơ màng,
Nàng Ngu Cơ...
Nàng Ngu Cơ, khẳng khái nắm tay chàng:
"Quân vương ơi! Còn đợi chờ chi nữa
Mà đường xa chàng còn chưa ruổi ngựa?
Trống canh hai trong bóng sẫm đổ hồi,
Còn dùng dằng chi nữa, đi đi thôi!
Kìa! Thờ ơ, trăng mờ đang chênh chếch...
Còn ngồi đó mà nghe chi tiếng địch,
Cho chí đầy dần cạn trong tim đau.
Đừng nghe! Đừng nghe nữa! Hãy đi mau!
Nghe làm chi tiếng tre đằng than ai oán,
Khúc bi ca nặng nề và đòi đoạn,
Đầy những lời thương tiếc điệu thê lương.
Quân vương ôi! Mau sửa soạn lên đường,
Lên đường xa nơi mơ màng sương phủ...
Nào đâu trái tim xưa? Nào đâu tâm hồn cũ?
Lãnh truân chuyên xin gắng giữ chí bình sinh,
Khách anh hào chi xá kể nỗi điêu linh,
Ngày gian lao với quãng đường khe khắt?"

Địch Trương Lương trên Ô giang dìu dặt,
Tưởng trời đêm, trăng biếc lạnh lùng than.
Quỳ sát bên, nàng tha thiết tiếng khuyên van
"Đi đi chàng, nơi xa xăm, tiếng địch
Càng não lòng, càng âm u, càng tịch mịch...
Đi đi chàng, còn thân Ngu đâu đáng bận trí quân vương?
Lá lìa cây dù gió xé bên vệ đường,
Dù nắng hun, dù mưa dầm làm tan nát,
Xin quân vương chớ bận lòng vì phận bạc!"

Nhưng lời lời tuy dũng cảm, oai linh,
Trong lòng đau niềm thống khổ vẫn mênh mông,
Cố... nàng cố nén u buồn... nhưng không được,
Và sóng lệ ào tuôn, nàng bưng đầu thổn thức...
Tiếng du hồn trong bóng tối vẫn lang thang,
Vẫn âu sầu dìu dặt phía Ô giang.
Địch âm thầm bên tai đưa văng vẳng,
Đương bâng khuâng trong khoảng trời yên lặng,
Bỗng véo von như chim hót, rồi bỗng ngừng,
Rồi lại nổi... xa xôi, và u uất não nùng.
Gan sắt đá như chơi vơi theo tiếng địch,
Vương thấy tan đâu chí anh hùng vô địch,
Cất tiếng buồn, chàng sẽ nói:
"Ái khanh ơi!
Đành... Vận trời khi đã hết cũng đành thôi!
Không, phi ơi!... Thà cùng phi cùng sống chết
Còn hơn phải... phải trọn đời cách biệt!"
Rồi đỡ cằm, chán nản, Sở Bá Vương
Để cặp mắt im giương
Đuổi bóng những ngày vinh trong âm tối.

Nhưng nàng Ngu lại băn khoăn, tha thiết gọi:
"Thiếp đâu ngờ, Quân vương hỡi, trí trượng phu
Lại không hơn lòng nhi nữ chút nào ư?
Nếu vì thiếp, chỉ than ôi, vì tiện thiếp
Mà chàng quên chí cao cùng sự nghiệp,
Thì thân hèn thà vơ vất dưới tuyền đài
Để, đành lòng, chàng nghĩ đến cuộc tương lai.
Đi đi, chàng, đi đi, phu tướng hỡi!
Ngại ngần chi, và u sầu chi mãi...!
Niềm ái ân xưa, chàng hãy gác một bên lòng
Và, quyết tình lên ngựa, thẳng xa rong!
Quân vương trông, trăng liềm càng phai ánh.
Đi đi thôi!"
Sở Bá Vương, lòng quyết định,
Nhìn Ngu Cơ lần cuối và nghẹn ngào:
"Ta đi đây... nàng ở lại... Dù sao,
Có nhan sắc nhường kia nàng chớ sợ...
Vì nay mai khi Hán binh vào trại Sở,
Ta quyết Bang phải hậu đãi riêng nàng."
Rồi đi ra.

Nhưng trầm trầm bổng bổng trên Ô giang
Địch Trương Lương vẫn vô hình nức nở,
Như non nước tô sương ngùi than thở
Hoà nỗi lòng u uất cõi đêm sâu.
Vương dừng hia đứng lại trước rèm châu,
Rồi, e ấp, ngoảnh nhìn người dưới trướng.
Tiếng than dài vẫn đâu đây bay lưởng vưởng...
Khi nặng nề, khi đắm đuối, khi ngân nga,
Khi mơ hồ, khi êm ả, khi cao xa.
Tiếng địch rung trong cảnh sầu không giới hạn.
Hy vọng gần tàn trong tim Vương như tàn hẳn.
Nhưng bỗng:
- "Buổi gió cuồng xa tống lá vàng bay,
Ta muốn nàng tường lòng son sắt chẳng đổi thay.
Lúc gian nguy cách biệt nàng, ta đâu nỡ!...
Đi! Ta cùng đi! Cùng xông pha trong sóng lửa!
Ta quyết sẽ mang nàng vượt khỏi trùng vi,
Rồi, cùng nhau ta cùng dấn bước lưu ly!
Mà ví bằng Cao Xanh kia không tựa nữa,
Đôi ta, cùng nhau, cùng chôn thây trong da ngựa:
Bên mình phi, dù bỏ mạng cũng cam tâm".

- "Nếu chàng mong còn trở lại đất Hoài Âm.
Nếu chí xưa, chí nghiêng trời lệch đất,
Trong trái tim anh hùng chưa tan nát,
Thì, chàng ơi!
Đường mênh mông chàng vỗ ngựa ra đi thôi.
Bằng vì quyến, vì thương thân hèn mọn,
Mà đễn nỗi chàng đành buông chí lớn,
Tiện thiếp đây xin khuất bóng trước mặt chàng,
Cho chàng đi, đi ngang dọc bước ngang tàng,
Cho phỉ sức cường long nơi hồ hải".
Dứt lời, nàng hăng hái,
Tới bên chàng, cao tuốt lưỡi gươm xanh.
Rồi tự ải.

Vẫn âm thầm trong cõi tối mênh mông,
Địch Trương Lương như ngậm ngùi kể lể,
Nghẹn lời thương chiếc vong hồn quạnh quẽ,
Liều theo mây bạt gởi kiếp lênh đênh!
Như đã dày, đã dạn nỗi điêu linh
Hạng Vũ như không còn biết đau đớn,
Mặt gang thép, nỗi u buồn chẳng gợn,
Chàng nghiêng mình lặng đứng trông người yêu.
Nhưng... hồn bâng khuâng trong cảnh mộng tiêu điều,
Chàng còn cố hình dung đôi mắt sáng,
Đôi mắt sâu xa, và ảo huyền, và xán lạn,
Mà ngàn thu đành tối mãi tự đêm nay.
Nên, tuy nhường... không cảm động mảy may,
Như thản nhiên, như lạnh lùng, như vô giác,
Mà, ngập ngừng trong khoé mắt,
Lần đầu tiên, lệ chiến sĩ long lanh.
Lần đầu tiên, người chiến sĩ đa tình
Để lệ bạc thầm lăn trên gò má.
Trong khi tiếng địch thổi, âm thầm và buồn bã,
Trên Ô giang như khóc lóc nỗi phân ly,
Càng ngày càng réo rắt, càng lâm ly,
Càng âm u, càng mơ màng, càng thảm thiết.


III

Bên mình Ngu Cơ đứng bao lâu, chàng không biết
Nhưng, đến khi, bàng hoàng, chàng lặng lẽ ngẩng trông,
Thì Hán binh đã đông nghịt bên bờ sông,
Và trời cao, than ôi, vừa quyết trắng.
Mà...!
Mà tiếng địch âm thầm trong bóng đêm văng vẳng
Trên Ô giang, đã bặt hẳn tự bao giờ.
1935
HUY THÔNG

Read more…

QUA MÙA

Em có về kịp Tết?
cả quê hương mong chờ
lấy chồng nơi xa lắc
nỗi nhớ thành bơ vơ

Chiều nao mai nở sớm
vàng rơi giữa sân người
gió đông tàn vẫn thổi
lành lạnh khói sương rơi

Đi qua mùa hoài cảm
nghe ngày tháng phai tàn
bàn chân ai níu gót
với tuổi đời mênh mông.

MÂY XUÂN

Chiều nao mây chợt quên bay
Dùng dằng trong gió Xuân đầy yêu thương
Dưới vầng nhật nguyệt khói sương
Hóa thành chuỗi ngọc vô thường long lanh.


VỀ QUÊ

Trở về quê sống an lành
Gửi phồn hoa tiếng em, anh ngọt ngào
Thả hồn vào áng ca dao
Tình người dân dã xưa- sau đậm đà.


CUNG ĐÀN XUÂN

Cung đàn Xuân vọng ngân nga
Tháng giêng vừa trỗi bài ca Thái Bình
Đất trời rung nhịp giao duyên
Non sông đất Việt bồng bềnh gấm hoa. 


TÌNH KHÚC CUỐI NĂM

Chỉ còn dăm ba tờ lịch
phất phơ trong gió đông tàn
tiếng con thạch sùng chắt lưỡi
như còn tiếc chút thời gian

Hương Giang những ngày mưa gió
giờ đây trong vắt xuôi dòng
hoa đèn mênh mang tình đạo
đôi bờ thanh thoát nguồn thương

Cuối năm nghe đời tan, hợp
bâng khuâng nhìn nắng trên đồi
Huế xưa chiều nao chợt thức  
Xuân về cho kịp. Xuân ơi! 

N.T (Huế) 

Read more…

Nhân dịp năm mới 2017, Hương Quê Nhà kính chúc các tác giả và bạn đọc gần xa sức khoẻ, hạnh phúc, thành đạt trong cuộc sống và luôn gắn bó với trang nhà. 

H.Q.N

Read more…