Nhà văn Nguyên Cẩn

Tin thầy Đoàn lăng nhăng với vợ lão Thiên truyền đi khắp trường. Cái ngôi trường  êm ả  lờ  đờ bỗng như lên cơn sốt. Khu tập thể giáo viên ngày thường mang dáng vẻ uể oải khật khừ của cái  anh trí thức lắm chữ nghĩa nghèo tiền bạc kênh kiệu đấy mà cũng đầy mặc cảm nay lao xao hẳn lên. Khắp căng – tin, quán café quốc doanh trước cổng trường, các bà bán bánh mì bán chè góc phố đều lao xao xì xào; trong  các khoa, phòng đều râm ran bàn tán. Thôi thì lời ong tiếng ve không xao xiết kể. Có người còn quả quyết đã biết chuyện này cả năm trước.

Chuyện lẽ ra không ầm ĩ đến thế nhưng chẳng là vì hai nhân vật đều thuộc loại chức sắc trong một ngôi trường mà sự mô phạm được đề cao như  là lý tưởng . Chả gì thầy Đoàn cũng là Khoa trưởng khoa Văn còn cô Vân cũng là Thư ký Công đoàn, lại kiêm chức phu nhân của trưởng phòng giáo vụ Đặng Văn Thiên.

Không đẹp trai , nhưng rắn rỏi, gương mặt có phần ngang ngạnh, lì lợm đúng với tác phong một sĩ quan trinh sát thừa can đảm  ngoài chiến trường. Ăn to nói lớn, hay cười, và pha trò, cái con người thầy giáo Nguyễn Kết Đoàn  hình như đã là như thế từ lúc sinh ra. Giờ học của thầy luôn ồn ào những tiếng cười vì những cách nói ngoa ngữ, thậm xưng của một anh giáo có tác phong nhà binh.

Câu nói nổi tiếng của thầy mà thầy hay trích dẫn của một nhà văn nước ngoài nào đó mà lũ học trò hay truyền tụng  là “Cứ mỗi phụ nữ tạo ra một kẻ ngu ngốc từ một người đàn ông, lại có một phụ nữ tạo ra một người đàn ông từ một kẻ ngu ngốc.”

Và thầy ví dụ hàng loạt danh nhân, thi sĩ trong lịch sử  thành danh nhờ vợ hay như câu nói nổi tiếng mà thầy rất thích những khi uống café với đám giáo viên trẻ chúng tôi: "Đằng sau sự nghiệp thành công của mỗi người đàn ông luôn có một người phụ nữ.” Tụi bay phải tìm cho mình một ý trung nhân ưng ý mới lên cơ nghiệp được.”

Thế nhưng đàng sau câu chuyện mà thầy đang là nhân vật chính lại cũng có bóng dáng một người phụ nữ.

Người phụ nữ ấy chính là cô Vân. Trắng trẻo, khá xinh gái, ăn nói nhỏ nhẹ, cô Vân có thừa sức hấp dẫn đối với cánh đàn ông. Còn chuyện tin đồn thì thoạt nghe những người hiền lành trong cái trường này  không ai tin vì họ đều là những người đáng kính.

Thế nhưng cái sự vụ ông Thiên bắt quả tang  đôi gian phu dâm phụ lại li kì như chuyện trinh thám Sherlock Hommes  khiến nhiều người đổ xô tìm hiểu vì ít khi lại được nghe phim “cấm trẻ em dưới 18 tuổi" mô tả chi tiết đến thế.

Bỗng nhiên mọi người tỏ ra thân thiện với nhau trong những câu tâm sự như  những  đại biểu cho “những người đạo đức".

“Này, anh biết không , chuyện này tớ biết từ  lâu lắm dzồi . Ngày nào cũng thấy mụ ta liếc ngang liếc dọc với lão Đoàn mà mụ biết lão ấy sắp lên Phó hiệu trưởng nên lại càng  o bế tợn. Bề gì cũng là đương kim Khoa trưởng khoa Văn lại kiêm nhiệm hai ba chức khác.” Ông Phó phòng Hành chính phán đoán.

“Anh biết thằng cha Thiên bị cái bệnh sáu giờ rưỡi không?” Bệnh gì? Tôi gặng hỏi thằng Danh, sinh viên giữ lại trướng phụ trách sinh hoạt thanh niên, “ Bệnh  trên bảo dưới không nghe ấy?” hắn cười khoái trá.”. Nên bà Vân mới cho lão gài số  de."

Thật lòng mà nói , cô Vân xinh xắn  chỉ phải cái gò má xương xương nên số phải chịu cực. Còn ông Thiên, tướng hơi nhỏ con, ăn nói dịu dàng, khuôn phép, viết chữ trên  bảng rất đẹp. Các  thầy trong Ban Giám hiệu rất thích anh chàng này – dễ bảo, ngoan ngoãn phục tùng, cẩn trọng, chu đáo hết mực. Thường trang trí các lễ lộc, lại có khiếu làm M.C dù không thực sự sáng tạo và hoạt bát. Tuy nhiên trong cái thời buổi mà sự vâng lời và dễ bảo là tiêu chuẩn hàng đầu trong công tác nhân sự thì  Thiên Bảo lại trở thành “đắc địa". Cặp đôi Vân -Thiên luôn được xem là xứng đào xứng kép. Cả anh lẫn chị đều nhỏ nhẹ dịu dàng nền nã – con nhà gia giáo gốc Hà Nội . Tiếng nói của cả hai như luồn vào óc người nghe thấm đến tận  tim gan . Chả trách một người cứng cỏi từng trải vào sanh ra tử trong chiến trường , lăn lóc bao nhiêu giảng đường  như thầy Đoàn carré phải đổ .Gọi là thầy Đoàn carré vì tóc thầy lúc nào cũng rất “gương mẫu" chỉn chu bốn góc  vừa đủ làm cho cánh nam sinh phải noi theo vì hồi ây mốt ăn chơi vẫn còn là để tóc dài chứ không cạo trọc như bây giờ.

Câu chuyện thần tiên  ấy ai có ngờ  lại vỡ tan trong một đêm xuân không mộng. Thế mà mộng lại cứ vỡ như một cái chết bất ngờ không báo trước, ít ra với một người. Mà người ấy chính là thầy Đoàn.

Hôm ấy, theo lịch phân công hàng tuần, thầy Thiên nói với cô Vân là đêm nay phải trực hành chính ở trường. Cơm nước xong, thầy nhẹ nhàng nói: "Thôi, anh vào trừơng đây. Em liệu đi ngủ sớm, giữ sức khoẻ.”

Cô thì nhẹ nhàng lấy áo lạnh cho thầy, dặn dò quấn khăn vào cổ, coi chừng cảm đấy.

Họ chia tay đầy quyến luyến như những đôi vợ chồng son phải tạm xa nhau. Dù chỉ một đêm.

Định mệnh có những nước cờ oái oăm đầy bất trắc như cái định mệnh đổ ụp xuống cuộc đời thầy Đoàn đêm hôm ấy. Như thường lệ (hay là không thường lệ vì là  lần đầu hẹn hò tại nhà như lời thầy nói sau này), thầy được thông tin là có thể đến nhà  sau 9 giờ tối. Thầy đã nói dối vợ từ sớm là vào họp với sinh viên trong Khoa bàn về lịch công tác thực tập Sư phạm  và có thể liên hoan nhẹ về hơi trễ.

Và thầy lò mò đến tìm người tình đã hò hẹn lâu nay  kể từ ngày hai bên cùng nằm trong ban tổ chức Đại hội Công nhân Viên chức. Lần đầu, khi trao đổi  công việc  với Vân, thầy phát hiện người phụ nữ này đầy ma lực, lôi cuốn từ đầu mày cuối mắt. Tiếng sét giữa trời không mưa ấy  mang đầy chất lãng mạn ây, khốn nạn thay lại đến với thầy khá trễ đến gần 20 năm, sau khi lấy vợ, một cô giáo, dạy sử trong trường, một phụ nữ nhàn nhạt về mọi mặt từ nhan sắc đến cá tính .

Thế rồi họ mời nhau ra quán café quốc doanh ngoài cổng trường uống chút gì cho vui. Sau vài hớp bia hơi, những ánh mắt hoá nồng nàn, cái nhìn đâm ra bạo dạn hơn, và những câu nói bớt rào giậu ngăn sân, “xem trong âu yếm có phần lả lơi". Như những  hư chiêu được tung ra trước khi len lỏi vào tâm hồn nhau, cô Vân bắt đầu ca ngợi vợ thầy Đoàn nào là cô của thầy  giỏi chuyên môn, đảm việc nhà, xinh đẹp, nói như André Malraux, “Khi một người phụ nữ khen ngợi sắc đẹp của một người phụ nữ khác thì kẻ xấu số nhất sẽ là các ông chồng.”, và quả thực là thầy Đoàn khó nuốt nổi những lời khen ấy khi vợ thầy hoàn toàn không đẹp lại chẳng khéo léo gì cho cam. Người đàn bà ấy ăn to nói lớn vụt chạc và có phần vụng về trong  cư xử nên thầy đâm ra lúng túng không biết ứng đối thế nào. Nhưng  có lẽ do tác động của men bia nên thầy cũng đâm ra hoạt bát: "So với Vân sao bì được. Anh Thiên nhà ta đúng là có phước.” Khen nhau mãi thì cũng nhàm nên bắt đầu nói đến chuyện khó khăn trong cuộc sống riêng  và những nỗi lòng không hay là chưa ai hiểu. Cô Vân nói về nỗi buồn tìm một mụn con ẵm bồng nhưng khó quá. Thầy Đoàn nói về công việc và những ưu tư thiếu người chia sẻ. Cứ thế câu chuyện trôi dần vào những điểm đồng cảm mà hai người đều thấy ở người kia những điều tâm đắc không ngờ. Cái bất hạnh lớn nhất của con người là sau khi mua hàng lại phát hiện ra mình mua hớ hay mua nhầm và cả hai đều cảm thấy cuộc hôn nhân thứ nhất của mình có những điều na ná như thế.

Vậy mà mãi đến hàng tuần sau,   họ mới có dịp gặp lại trong đêm hội diễn văn nghệ, cô Vân cũng góp vui trong một tiết mục múa của văn phòng Đoàn trường. Người đã xinh, lại khéo hoá trang nên lại thêm phần quyến rũ. Cô mặc áo tứ thân, quấn khăn mỏ quạ, thướt tha trên sân khấu. Phía sau hậu trường cô gặp thầy Đoàn đang dặn dò gì đó cho tiết mục của sinh viên khoa Văn. Nhác trông thây cô, thầy buộc miệng khen: “Sao đêm nay em xinh thế? Cả khoa tôi chăng có ai bì nổi?"  “Gớm, anh quá lời rồi! Khoa cùa anh thì thiếu gì cô  vào hàng hoa khôi ấy chứ!”. Nói thì nói thế  thôi chứ mặt cô đỏ ửng lên vì sung sướng. Rõ tay này biết thưởng lãm hoa đẹp hơn cái ông chồng công chức mẫn cán và thiếu "testostérone" của mình nhiều. Lão này bỗ bã , xí trai nhưng đầy nam tính. Ồn ào, khen chê thẳng, lão có vẻ khí phách đấy.

Cuối buổi, đi ngang phòng Đoàn thanh niên, thấy cô còn đang lui cui dọn dẹp, thầy gợi ý: "Thôi, xin mời đồng chí Vân ngưng tay đi ăn chè khuya"

Phía trước trường là một quán chè bán rất khuya do một cô gái lớn tuổi chưa chồng mà bọn giáo  sinh hay gọi là bà Tính “Thôi Oanh Oanh" vì hàm răng vẩu của bà lúc nào cũng chìa ra như Mái Tây Hiên. Có đứa độc mồm còn bảo: "Trời mưa, chúng mày quên áo mưa cứ núp dưới răng bà Tính là bảo đảm có bão cũng chẳng sao. “

Câu chuyện của đôi tài tử giai nhân bắt đầu có lẽ từ đêm đó khi cô Vân không về nhà bằng con đường tắt ngay sau khi ăn chè lại đi vòng ra phía con đường chạy theo mé biển  để về xa hơn, theo lời cô nói là đi ra biển một tí cho nó mát. Điều này được Tính Thôi Oanh Oanh sau này xác nhận là đã thấy kỳ kỳ thế nào ấy khi một người con gái có chồng bỗng dưng sinh ra lãng mạn bất ngờ. “Tui biết là  có vấn đề.”

Nhưng đêm hôm nay, thầy Đoàn như mở cờ trong bụng khi được mời sang nhà người yêu  khi tên bảo vệ trung thành đi vắng. Thầy khe khẽ gõ cửa. Sau khi xác minh danh tính cho câu hỏi: "Ai đấy?”, thầy rón rén vào nhà. Khung cảnh huyền ảo, chỉ có đèn ngủ và Vân đứng đấy trong bộ áo mỏng manh. Cô khẽ nói, em sợ vợ lão Đông cứ hay rình trộm. Lão Đông làm tổ chức nên vợ lão cũng lây máu an ninh nội chính hay dòm ngó từng nhà xem có ai có khách hay mua sắm gì mới không?

Mặc, đã đến đây rồi thì còn ngán chi ai vả chăng ai dám nghĩ thầy và cô Vân, những tấm gương sống hàng ngày trên bục lại có thể dan díu với nhau .

Thầy toan ôm lấy Vân bỗng cô ấy nhắc: "Gượm đã anh, để em gài cửa  lại.”. Người Vân hừng hực, mắt long lên. Bỗng nhiên thầy thấy vừa sợ vừa liều. Thầy khẽ vuốt tóc nàng  và lại vồ vập sấn đến hôn tới tấp như mọi khi. Thầy ẵm nàng lên   trong tiếng thở hổn hển, van xin của nàng: "Anh ơi, từ từ thôi. Em ngộp thở quá!”. Và họ yêu nhau như những đứa trẻ mới biết hương vị tình yêu lần đầu. Trong cơn say đắm ấy, thầy bỗng nghe tiếng thở dài của cô Vân.

- Sao em buồn vậy ?

- Không có gì đâu anh, cô chống chế và lại tiếp tục ghì lấy Đoàn trong đôi tay run rẩy. Cô không còn trấn tĩnh nữa .

- Em sợ gì vậy Vân? Thầy Đoàn cảm thấy lạ.

- Em đang say anh ạ!

Cô khẽ xô Đoàn ra không cho  quá giới hạn như mọi khi dù có lúc lại kéo Đoàn tới.

Cuộc vui đang ở khúc dạo đầu  cuồng nhiệt thì thầy Đoàn  sững người chết điếng khi nghe một giọng nói gấp gáp vang lên ngoài cửa như phát súng lệnh bắn vào màng tang thầy: "Vân ơi, mở cửa, anh vào lấy thêm cái áo lạnh."

Vân run lên thì thầm: “Thôi chết, chúng mình tiêu rồi anh ơi!” . Chưa bao giờ kể cả trong những năm tháng ngoài chiến trường, thầy Đoàn lại thấy căng thẳng như bây giờ. Giá mà bắn nhau mình cũng không  sợ, đàng này…  Trong cơn nguy khốn, thầy nhìn Vân cầu cứu: "Sao đây em?”. Người phụ nữ vào những lúc hiểm nghèo, có khi lại sáng suốt gấp vạn lần cánh mày râu. Nàng ra lệnh: "Anh chạy ngay vào phòng vệ sinh cho em. Moi việc để em lo.”. Không còn cách nào khác, tù nhân phải liều mình theo con đường cứu rỗi duy nhất. Thầy Đoàn  chạy vào toilet. Nín thở. Có tiếng lão Thiên  ở ngoài: "Em chưa đi ngủ sao?". Tiếng cô Vân líu ríu: "Dạ, chưa anh, em còn xem nốt mấy bài báo tường". Hú vía. Nhưng mà sao lão này không đi ngay cho lại lần khần lục tìm gì đấy. Hồi lâu thấy lão rống lên như hô khẩu hiệu: "Dép ai thế này? Sao lại có dép đàn ông mà không phải của anh  trong cái  nhà này?” Tiếng cô Vân ngượng nghiụ: “Của anh Đoàn sang chơi hồi nãy, chắc lại xỏ nhầm dép em về rồi" "Sao lại thế, à mà em đang mang dép em mà!”. Tiếng lão gào to lên: "Cô trả lời ngay cho tôi. Nó đâu, thằng Đoàn đâu?” Có tiếng Vân lắp bắp: "Anh ấy chỉ sang chơi thôi mà!” “Có nghĩa là nó còn trong nhà này phải không? Để tôi đi mời ông Chương, ông Đông vào đây.” Thầy Đoàn nhớ đến Lang rận . Giá mà lúc ấy có một sợi giây. Khốn nạn. Chân thầy như hóa đá. Thầy xô cửa nhưng ai đã khoá bên ngoài. Chết  thật! Thầy nói khẽ: "Vân ơi, cứu anh .mở cửa ra đi Vân.”. Nhưng không ai trả lời.

Một lúc sau nghe lao xao ngoài cửa.Tiếng thầy Chương hiệu trưởng: "Sao lại là anh Đoàn được nhỉ?”. Tiếng lão Đông phòng tổ chức: "Tôi đề nghị lập biên bản". Rồi thì có người mở cửa  phòng vệ sinh cho thầy Đoàn ra. Thầy muốn xỉu khi ánh sáng bên ngoài loà cả  mắt .

Cái điều kinh hãi nhất đã xảy ra trong giờ phút tồi tệ nhất của đời thầy: lãnh đạo cơ quan , thầy Chương, lão Đông, lão Song phòng Giáo vụ, lão Chí phòng Hành Chính và ghê rợn hơn là  có cả vợ thầy, người  đàn bà ngày thường thô lỗ nhưng luôn thần tượng thầy. Thế là hết!!!

Hãy thử tưởng tượng Từ Hải chết đứng ra sao thì thầy Đoàn cũng bàng hoàng như vậy. Tiếc là khí thiêng lại chẳng lìa trần mà cứ đứng chần dần ra đấy. Giá mà độn thổ đựợc như Đậu Nhất Hổ thì cũng đã làm .

Rồi thì biên bản được quí ngài "đạo đức" lập ra – những con người mà thầy vẫn xem thường hàng ngày như một lũ mọt giấy vô tích sự – lão Đông chăm chỉ kém sáng tạo, lão Song xảo quyệt trưởng phòng Hành chính chuyên ăn xén bớt nhu yếu phẩm của công nhân viên và giáo sinh trong trường mà chuyện tình cảm của lão nào có trong sáng gì hơn thầy, lão cũng đang thậm thụt với con Tuyết thư ký có biệt danh tư lệnh phó bộ đội phòng không vì đã quá 35 mà vẫn chưa chồng vì lúc nào cũng   mặt xanh nanh vàng, nhất là  với lũ giáo sinh mỗi khi lãnh gạo.

Rồi thì kể từ đêm hôm ấy, thầy mất đi tất cả. Nào là cảnh cáo trong Đảng, nhưng cho tạm giữ chức  trưởng Khoa Văn, nhưng tất cả mọi việc theo yêu cầu của thầy Chương hiệu trưởng – một con người khá mực thước và sống có tình người là kỷ luật chỉ phổ biến trong nội bộ lãnh đạo, còn thì vẫn giữ những cương vị ấy tạm cho đến hết năm học, tuy có bổ sung người phụ tá.

Sự đời hễ cái gì càng bí mật, càng yêu cầu giữ kín thì người ta lại càng thích rêu rao. Y như một bộ phim ghi bảng cấm trẻ em dưới 18 tuổi thì lại chỉ thấy các em dưới 18 lũ lượt đi xem. Chuyện kín là thế mà vẫn lan nhanh còn hơn lửa cháy, ban đầu là cháy ngầm sau là cháy ngùn ngụt. Cả trường kể từ sáng hôm sau, cái tin bắt đầu loan ra từ  khu nhà tập thể giáo viên ấy ồn ào náo động còn hơn cả trận động đất 10 độ Rich-te. Người ta thấy cuộc đời bỗng dưng có ý nghĩa hơn khi cái ngày thường buồn bã lờ đờ bỗng dưng có chuyện để nói để bàn để bịa để tưởng tượng. Và người ta thấy mình cao thượng, đạo đức làm sao ấy khi hơn hẳn cái gã đang có danh có vọng lại đổ uỳnh xuống như một tượng đài bị giật sập.

Thôi thì trong lớp ngoài quán những câu chuyện thậm chí có khi còn ly kỳ hơn cả câu chuyện thật được thêu dệt đủ kiểu  lúc xì xào khi rôm rả. Nào là họ đã yêu nhau cả năm trời, có người còn thấy anh chị quấn lấy nhau trên bãi biển đến tận nửa đêm, có kẻ còn quả quyết là thấy hai anh chị hôm đi lao động ở  Suối Cái  đi kiểm tra sản xuất rất khuya vào tận khu trồng mía.

Những ngày ấy, thầy Đoàn như người bị điện giật, lơ lơ láo láo. Không nhìn ai và cũng chẳng nói với ai. Yên lặng là phương thức chống trả hay nhất khi bị bủa vây bằng những lời  cay nghiệt. Cô Vân thì xin nghỉ hẳn một tháng về  thăm mẹ ốm.

Thầy Thiên thì chỉ có một câu: "Vợ tôi không có lỗi. Hắn ta mới là kẽ đốn mạt. Hắn hứa đứng ra bảo lãnh  cô ấy vào Ban Tuyên huấn của trường.”

Tối hôm ấy, Thiên và Vân đèo nhau lòng vòng trong khu tập thể sau khi ra phố mua sắm ít đồ cho Vân về quê thăm mẹ, tiện thể,  chứng minh cho mọi người thấy chuyện vừa qua là một sự hiểu lầm ghê gớm về lòng chung thuỷ khi bị thử thách bởi một kẻ liều lĩnh ở cương vị cao. Và đức hạnh không phải là món quà  cứ lẻn vào là lấy được.

Thế còn cớ sự sao thầy lại trở về bất ưng như thế thì được giải thích là do đã mấy lần Vân  kể cho Thiên nghe thầy Đoàn có thái độ cợt nhả quấy rối với cô nên khi thấy thầy Đoàn lò mò đến trong đêm khuya khoắt, cô đã chủ động nhờ người nhắn thầy Thiên về.

Chuyện nghe như một bộ phim bố cục hơi lỏng lẻo vì chằng ai hiểu vì sao thầy Thiên lại về nhanh đến thế và nhân vật đi gọi thầy về là ai  nhưng trong lúc mà phần đoạn kết còn quá ly kỳ hấp dẫn chẳng ai hơi đâu mà thắc mắc.

Những ngày ấy, tôi cũng ít nói chuyện với thầy Đoàn vì nói gì bây giờ khi những viên đá dư luận đang dồn dập ném vào người đàn ông từng vào sinh ra tử nơi chiến trường, dạn dày là thế mà khi gặp cay đắng thì cũng đành ngậm bồ hòn làm ngọt mà thôi.

Câu chuyện tạm lắng sau khi nhân vật chính gần như đã chết .

Bẵng đi một dạo, một chiều trong buổi Đại hội Công nhân Viên chức,  tình cờ tôi lại ngồi kế thầy Đoàn. Khi không còn danh vọng, không còn gì phải vươn lên  phía trước hay ngó lại  phía sau, người ta bỗng dễ gần nhau. Thầy hỏi tôi về công việc trong Khoa và nói: "Cậu cũng hay, dám sống, chịu chơi, nhậu với học trò giữa sân cờ, phụ đạo miễn phí cho giáo sinh. Tớ nghe kể về cậu cũng nhiều từ cái xấu đến cái tốt. Tóm lại  cậu là thằng có bản lĩnh đấy!”

Nghe một nhân vật từng lên voi xuống chó khen mình, tôi cũng vui vì hiểu anh ta đang nói thực cái suy nghĩ của lòng anh dù đúng dù sai.

Chúng tôi đi uống café sau bữa liên hoan.

Sau một loạt các câu chuyện linh tinh về nhiều đề tài, một thoáng trầm ngâm, thầy nói: "Chắc cậu thắc mắc về cái chuyện của tớ chứ gì?" “Không", tôi vội chống chế, “Em hiểu anh cũng là con người mà, có lúc này lúc khác chứ.” Tôi sợ chạm vào vết thương lòng sâu hoẵm mà người ta đang muốn quên mà mình lại gợi ra. Quá tàn nhẫn!

“Tớ nói cậu nghe chuyện này nhé, tin hay không tuỳ cậu. Toàn bộ câu chuyện này là một âm mưu của hai vợ chồng chúng nó. Tớ không chỉ mất uy tín và danh dự, thân tàn ma dại mà còn mất tiền nữa.” “Sao, anh nói mất tiền à, vào việc gì?". Tôi gặng hỏi vì tò mò. Chậm rãi như một người đã quá chán chường mọi sự, thầy Đoàn  lặng lẽ nói: "Con Vân nó mượn tớ hai cây vàng trong thời gian nó gạ gẫm mình,  nói là lo cho anh nó vào Sài Gòn làm rồi chúng nó dựng câu chuyện này lên để chôn mình xuống bùn luôn. Mặt mũi nào mà tớ đòi lại vàng nữa dù đấy là gia tài tích cóp của gần một đời mình đấy. Cậu tin không?”

Bỗng dưng tôi cảm thấy miệng đắng ngắt dù người đang ngậm quả ấy  không phải là mình. Chúng tôi chia tay. Bên ngoài, trời đã sẫm lại và bắt đầu mưa. Tôi nhìn theo dáng thầy Đoàn  lặng lẽ bước đi, khuất dần trong mưa. Có cái gì nặng trĩu trên vai con người dạn dày ấy khi phía sau anh không còn bóng người phụ nữ nào nữa ngoài một khoảng không tối ám. Có cái gì tối hơn lòng người khi ta chưa thăm dò tận đáy!

N.C (TP. HCM)

Read more…

Bao chìm nổi trong đời
Tôi cúi đầu lặng im
Sao chìm nổi tình em
Tôi bàng hoàng chơi vơi.

Không biết em từ đâu
Đột nhiên vào hồn tôi
Rồi lặng lẽ ra đi
Tim tôi hằn vết sâu.

Tưởng chừng đã quên nhau
Nhưng một chiều mưa rớt
Bao ngậm ngùi thưa thớt
Hiện nguyên hình thương đau.

Con phố buồn hắt hiu
Tôi một mình đếm bước
Áo dài ai tha thướt
Nhớ dáng em yêu kiều.
*
Lòng tôi tràn cô liêu.

N.T.T (TP. HCM)

Read more…

Qua đi bao mùa nắng

Đã tàn mấy mùa mưa

Ngược xuôi từng năm tháng

Tình ngày xưa rất xưa.

Tường vôi màu rêu úa

Rộn ràng trái tim non

Gió bay tà áo lụa

Thắm hồng bờ môi son.

Nghe như tiếng chuông mơ

Của một thời xa quá

Để tình tôi ngẩn ngơ

Bên hiên đời trút lá.

Thời gian như cánh bướm

Mang theo hạt phấn vàng

Tìm đâu mùi hương nhụy

Giữa hai bờ nhân gian.

Em ơi chân trời cũ

Bụi xóa nhòa vết chân

Tiếng chim bên cửa lớp

Còn thoảng hương ngọc lan?

Tình tôi sao em giữ

Tình em tôi lạc loài

Đường phượng bay mù lối

Chỉ còn áo mơ phai.

           22/4/2015
           N.A.B (Cần Thơ)

Read more…

Trong thời buổi phổ cập điện thoại di động và internet, những cánh thư tay trở nên hiếm hoi. Bước tiến vũ bão của khoa học kỹ thuật có vài tác dụng phụ, những cánh thư vơi đi khiến người ta bùi ngùi… Những e-mail tiện lợi vô cùng, những tin nhắn nhanh như chớp, những cuộc gọi thực hiện dễ dàng mọi lúc mọi nơi … để lại một khoảng trống gì đó trong lòng, khao khát hơi ấm xưa cũ mới qua từ những dòng chữ nắn nót chân phương của những cánh thư đậm tình bè bạn, e ấp yêu thương, vỗ về an ủi… Nhiều lúc thèm làm sao hình ảnh anh bưu tá đến tận nhà gọi tên, mở cặp lấy ra cánh thư đẹp với con tem xinh xinh, vậy mà lâu lắm không thỏa được. Cứ như bước đi mà cứ ngoái lại, nhìn với lại, trong khi trong lòng vẫn hiểu tiến hóa là như thế như thế…

Hạnh phúc thật giản dị biết bao. Bệnh tật, cô đơn, đọc bài báo của một bác sĩ xa xôi viết cảm động lắm, thế là gửi thư xin tư vấn. Một cánh thư đầu thấu hiểu được viết nắn nót chân phương gửi về như phương thuốc chữa lành cơn bệnh trọng. Đọc, ngồi đọc, nằm đọc, ấp êm lá thư trong cặp, rồi lại đem ra… Bao nhiêu năm rồi mới nhận được một cánh thư! Bệnh cứ như không cần thuốc chữa, bớt dần bớt dần… Kinh nghiệm ấy trở thành vốn sống quý báu. Bữa nọ có cô gái làm nhân viên nhà sách lớn, có quen sơ, ngày tết nhứt mà gọi điện khóc nấc, mình bối rối làm sao. Tình chú cháu không một bợn nhơ, cầm bút viết một cánh thư gửi đi ngay lập tức, thay vì gọi điện an ủi. Vậy mà hay, cô ấy bỏ ý định dại dột, nay cứ nhắc lại hoài.

Đấy, những cánh thư quý như thế, ấm áp nghĩa tình như thế, công nghệ không thay thế được. Sáng nay lội bộ mang sách tặng ông giáo già, thầy lục lọi tìm cây bút yêu cầu trò ký tặng, rồi xem lại, mỉm cười… Mình coi đấy cũng là một “lá thư" nho nhỏ sưởi ấm lòng thầy, những dòng chữ mang đến hạnh phúc cho người ta. Ra về mà thấy xôn xao xôn xao như được sống lại một thời bút viết bảng đen, với thầy…

N.T.C (Bạc Liêu)

Read more…

NGƯỢC ĐÊM

Em ngược đêm tìm câu thơ mang nỗi đau từng viết

Gặp nỗi buồn giải mã những niềm riêng

Lay lắt hoàng hôn tím chân trời vắt kiệt

Mải miết cánh cò sấp ngửa phía trời xa...

Em ngược đêm tìm bình yên sau mùa dông bão

Gặp mảnh vườn xưa tím biếc nụ tầm xuân

Mười sáu núm cau em đánh lừa tuổi dại

Nghiêng nón theo người dòng đục dòng trong...

Em ngược đêm tịnh nhiên điệu ru thời thiếu nữ

Gặp tiếng cười trẻ thơ vỡ giấc thiên thần

Rồi mỗi chiều mưa em ngồi khâu nỗi nhớ

Và khóc cho mềm kỉ niệm ngả nghiêng rơi...

ĐOẢN KHÚC CHO EM

Gió vẫn hiền nhiên thổi

Chiều nghiêng vào câu thơ

Lặng thầm hoa dại nở

Dọc nẻo về dâng hương

Trái vườn khuya vừa rụng

Hương phả vào giấc mơ

Tiếng bầy chim ngơ ngác

Nhặt thưa kí ức buồn

Đi qua mùa dông bão

Sông trải lòng miên man

Em dại khờ một thuở

Ngồi chưng cất yên bình

Nắng vẫn giòn tan vỡ

Trên phím đàn bỏ quên

Mùa rót đầy nỗi nhớ

Đưa ta về tìm nhau...

NGƯỜI MẮC NỢ HẠNH PHÚC

Miễn cưỡng đắp tấm chăn ngày cũ

Sợ bừng lên hơi ấm buổi ban đầu

Anh vụng dại, còn em vô tâm quá

Để cạn lòng, day dứt một lần yêu.

Nghe bài hát buồn anh thấy mình trong đó

Giữa chốn đông người sao lạc lõng, cô đơn

Tìm về nơi em sự  bình yên trú ngụ

Nhưng cả nể nên đành phải ngược đời nhau.

Miễn cưỡng lời ru hạnh phúc muộn mằn

Anh thỏa hiệp bằng vòng ôm không chặt

 Để từng đêm tìm giấc mơ một thời đánh mất

Vụng trộm nụ cười sau làn tóc của đêm...

Dị thảo đẫm sương ủ niềm thương nhớ

Sắc lá cứa chùm kí ức nhớ và quên

Bừng ngộ mỗi sớm mai anh thấy mình mắc nợ

Tiếc nuối đong đầy, lòng cứ mãi chông chênh...

NGÀY TRỞ VỀ

Tôi trở về với khoảng trời tuổi thơ

Về với dòng sông gầy như nỗi nhớ

Về với lời ru nghe chừng nức nở

Mái tranh nghèo mẹ đợi những mùa xa...

Vọng tưởng những điều kí ức đã rêu phong

Tôi thầm gọi trước cổng làng phế tích

Trời trở gió lưng chừng đêm tĩnh mịch

Bỗng giật mình trước vời vợi trăng soi...

Tôi trở về với khoảng trời tuổi thơ

Về đứng trước ngõ xưa, thương dáng gầy của mẹ

Bên chiều vắng nghe lá rơi thềm cũ

Nhớ quặn lòng nước mắt ngược vào tim...

                                     

                      S.T (Trường THPT số 2 Mộ Đức, Quảng Ngãi)

 

Read more…

NGÀY MÙA ĐÔNG KHÔNG EM

Em không cần lời hứa
nên tình ta bể dâu
đi - ở
bao lần nữa
cho rưng rưng
mắt sầu.

Em ngày xưa tóc bím
mắt xinh và hiền ngoan
ta thương bờ môi chín
ai biết rằng…
đa đoan.

Ngày mùa đông ngập gió
đàn chim miên di rồi
Em vai gầy bé nhỏ
đi...
bỏ chiều
hoang vu.

Lá cũng bỏ mùa thu
sương lặng im lời cỏ
ta thành người lữ thứ
ôm mùa đông co ro!!!

CHO MÙA ĐÔNG NĂM XƯA

 Nơi em mùa này vẫn lạnh
 đàn chim tìm chỗ ngủ vùi
 Phố như chìm vào hư ảnh
 Ta cười…
 nhưng chắc có vui

 Em đi tìm bàn tay ấm
 để sầu giăng kín
 mùa đông
 ta vo nỗi buồn gặm nhấm
 ngày xưa ai vội theo chồng

 Hình như mười năm có lẻ
 tóc ta mấy sợi điểm màu
 hình như qua thời son trẻ
 nên giờ...
 chẳng trách gì nhau.

 Em của ngày xưa
 đẹp lắm
 tóc dài tha thướt đắm say
 Ta thân hải hồ muôn dặm
 biết yêu như thể
 ... trời đày

 Hình như là em chẳng nhớ
 cái ngày mùa đông năm xưa
 vấn tóc theo chồng làm vợ
 Bỏ mình...
 Ta đứng trong mưa.

… ... ...

Đôi mắt làm ta đau

Hình như em còn quá trẻ

mà sao đôi mất ủ sầu

Ta hỏi thầm lòng khe khẽ

Ngây thơ thủa ấy còn đâu.

Con sông bên bồi bên lở

Như ta rồi cũng sẽ già

Nửa đời đi qua thương nhớ

chưa lần

 hạnh phúc thoáng qua.

Hình như nghe buồn trong gió

hình như chất sầu vào mây

Thân ta

sống đời như cỏ

Đợi xuân

mà úa

vai gầy

Hình như em về một sáng

soi gương chải tóc theo chồng

hình như ta cần…

thủy táng

cho buồn giăng kín

bên sông!!!

N.Đ.T (TP. HCM)

Read more…

Về Nhơn Lộc, trong những ngày tháng 3 năm nay, tôi thực sự ngỡ ngàng vì được chứng kiến sự đổi thay kỳ diệu của một xã đạt chuẩn nông thôn mới đầu tiên của thị xã An Nhơn. Nhơn Lộc sau giải phóng là vùng đất từng được coi nghèo nhất huyện...

Với Nhơn Lộc, nhà thơ Yến Lan từng viết những câu thơ cháy lòng:

Lâu không về Đồng Gieo

Ngại Đồng Gieo khô khát

Nhớ cái xóm lưng đèo

Một năm, một vụ gặt

Ngọn cỏ như ngọn chông

Con bò ăn xốc cổ

Đầu gà trụi cả lông

Sục gai tìm dế mổ

Thương cái rựa lỏng khâu

Tất bật cùng than củi

Ngày lấn mãi vào sâu

Rượt cây rừng chém đuổi

…                

(Lâu không về Đồng Gieo – Yến Lan)

Nhơn Lộc vốn là xã nghèo, bởi đất thì bạc trắng, ruộng làm chỉ trông vào nước trời nên mỗi năm chỉ một vụ lúa Trì “gieo thúng sét cắt thúng vun”. Phần lớn người dân nơi đây phải vào rừng đốt than, bứt mây, hái lá dang, hái sim, suốt chà là… mang ra chợ Bình Định, chợ Cây Bông, chợ An Thái… đổi lấy gạo, mắm, rau, sách vở…

Nhưng rồi mọi thứ đã thay đổi khi hồ Núi Một hiện hình: năm 1978! Cái công trình thủy lợi được coi như là một biểu tượng đẹp của CNXH này được người nông dân Nhơn Lộc nói đến bằng cả sự trân trọng và biết ơn. Hồ Núi Một giúp Nhơn Lộc cải tạo và mở rộng đồng ruộng, thâm canh tăng năng suất và sản lượng cây trồng. Và ngoài chuyện góp phần làm nên áo cơm cho vùng đất phía tây nam An Nhơn và các xã khu đông Tuy Phước, hồ Núi Một còn là điểm du lịch sinh thái hấp dẫn, một bức tranh thiên nhiên quyến rũ giữa đại ngàn lung linh huyền ảo…

Giờ đây, ai lần đầu đến Nhơn Lộc đều không thể tin rằng nơi đây từng một thời gieo neo, khó khổ. Nhơn Lộc giờ đã là nơi chuyên canh lúa giống Nguyên chủng và cấp 1 của thị xã An Nhơn. Hằng năm Nhơn Lộc làm ra hơn 900 tấn lúa giống. Anh Cao Văn Nghĩa, Chủ tịch UBND xã không giấu được vẻ tự hào: “Nếu 2010, tỷ lệ hộ nghèo là 5,88% thì đến đầu năm 2015 này chỉ còn 3,81%. Thu nhập bình quân đầu người năm 2014 là 26,3 triệu đồng!”.

Là người có duyên nợ với Nhơn Lộc từ vài mươi năm trước, tôi hiểu cuộc “lột xác” ấn tượng hôm nay có vai trò kiến trúc rất lớn của anh Hồ Đình Long, vị lãnh đạo xã thâm niên (từ năm 1988 đến năm 2004). Tôi tìm gặp và nghe anh Long tâm sự: “Ngày nhận nhiệm vụ chủ tịch xã, tôi chỉ mới ngoài 30 tuổi. Với suy nghĩ phải cố gắng làm một điều gì đó cho quê hương và rồi tôi chọn Gò Dưa để bắt đầu cho sự nghiệp của mình…”.

Gò Dưa vốn là nghĩa địa, hoang vắng; là nỗi ám ảnh của người sợ ma khi có việc phải đi ngang qua vào thời điểm chạng vạng đến bình minh. Giờ đây Gò Dưa đã thành khu trung tâm sầm uất với trường học, bưu điện văn hóa xã, chợ, công viên, sân vận động, khu vui chơi thiếu niên, nhà văn hóa xã… Tôi biết để có được Gò Dưa như hôm nay là một sự nỗ lực vận động lớn của cả hệ thống chính trị ở Nhơn Lộc trong một thời gian khá dài, đặc biệt là tâm huyết và tầm nhìn của người “nhạc trưởng” Hồ Đình Long.

Ngồi với nhau bên chén trà trong buổi sáng đầu xuân 2015, khi tôi đã bấm máy ghi âm mà anh vẫn cứ trầm tư. Mãi sau, anh cười: “Nói gì đây anh? Người ta sẽ bảo mình kể công thì không hay lắm”. Tôi khuyến khích: “Anh à, nói mà không làm là có tội với Đảng, với dân. Nhưng làm được mà không nói cũng là người ích kỷ đấy!”. Có lẽ khúc dạo đầu này đã giúp anh thoải mái hơn. Thế là những thước phim của gần 30 năm về trước được anh thuyết minh rõ ràng, khúc chiết. Qua đó tôi hiểu thêm, anh không làm cho riêng mình, và thành quả từ những năm ấy thuộc về Đảng bộ và nhân dân Nhơn Lộc.  

Năm 2014, Nhơn Lộc đạt sản lượng hơn 8.450 tấn thóc (con số mà những năm 70 của thế kỷ trước người dân Nhơn Lộc nằm mơ cũng không thấy) có sự bắt nguồn từ dòng nước hồ Núi Một. Và nếu như ngày ấy không quy hoạch cải tạo Gò Dưa thì sao bây giờ có khu trung tâm xã sầm uất với nhiều công trình dân sinh và những con đường bê tông đẹp như tranh nối liền các thôn về chợ Nhơn Lộc, cũng như thông thương với các xã lân cận. Tất cả là tiền đề để 19 tiêu chí của Đề án xây dựng xã nông thôn mới giai đoạn 2012-2015 được Nhơn Lộc hoàn thành trước một năm và UBND tỉnh đã ra Quyết định công nhận.

Thế hệ lãnh đạo của Nhơn Lộc ở những năm 80-90 thế kỷ 20, có thể không nhận được nhiều huân, huy chương nhưng họ nhận được rất nhiều sự tin yêu của người dân. Cái nền móng họ xây dựng được không chỉ là công trình phục vụ an sinh xã hội mà đó còn là đội ngũ kế cận có phẩm chất và năng lực. Có thể đưa ra một con số khá thuyết phục: 21/22 cán bộ, công chức của xã có trình độ đại học với từng chuyên ngành cụ thể, phục vụ tốt yêu cầu nhiệm vụ của địa phương.

Tôi có dịp tiếp xúc với người nông dân từ Trường Cửu đến An Thành, từ Cù Lâm đến Tráng Long và cả những bạn trẻ, những doanh nhân của Nhơn Lộc... Điều chung nhất tôi nhận được ở họ là sự quý mến dành cho đội ngũ cán bộ chủ chốt của xã, nhất là khi Nhơn Lộc được công nhận xã nông thôn mới. Danh hiệu này đã đem lại cho người dân Nhơn Lộc nguồn kinh phí hỗ trợ rất lớn từ ngân sách thị xã, tỉnh, Trung ương và các nguồn vốn khác. Tổng kinh phí thực hiện xây dựng nông thôn mới hơn 88 tỷ đồng, trong đó ngân sách xã chỉ đầu tư hơn 12 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ gần 14%. Đường liên thôn, liên xã được nhựa hóa, bê tông hóa; hệ thống kênh mương nội đồng được kiên cố hóa; mạng lưới điện được bố trí 100% khu vực dân cư; cơ sở vật chất trường học, trạm y tế xã đạt chuẩn quốc gia… Riêng trong năm 2014, kinh tế của Nhơn Lộc tiếp tục tăng trưởng khá, tổng giá trị sản xuất ước đạt 102,77 tỷ đồng, tăng 11,53% so với năm 2013. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó tỷ trọng ngành nông nghiệp: 46,6%, công nghiệp tiểu thủ công nghiệp: 40%, và thương mại dịch vụ chiếm 13,4%...

Điều gì trong 40 năm qua đã giúp Nhơn Lộc làm nên điều kỳ diệu?

Anh Cao Văn Nghĩa, Chủ tịch UBND xã, xác định: “Đó là nhờ sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của lãnh đạo thị xã và sự nỗ lực của cán bộ, nhân dân địa phương. Đảng bộ và chính quyền xã đã cụ thể hóa chính sách về nông nghiệp, nông dân, nông thôn phù hợp với tình hình thực tế, lấy lợi ích của nhân dân làm trung tâm của mọi chương trình, kế hoạch hành động, được người dân đồng thuận và tích cực hưởng ứng”.

Tôi tâm đắc với anh Cao Văn Nghĩa với ý thức “lấy lợi ích của nhân dân làm trung tâm của mọi chương trình, kế hoạch hành động” của địa phương. Bởi nếu không vì điều đó, không thể biến khu Gò Dưa trở thành khu trung tâm xã sầm uất như hôm nay. Ai cũng biết việc đụng chạm đến mồ mả, một lĩnh vực của đời sống tâm linh, không hề dễ với người Việt nói chung và với người dân Nhơn Lộc. Nhưng nếu dân cư cả xã cứ co cụm dọc theo nhánh sông Côn ở phía bắc thì không thể phát triển được. Trong khi đó phía nam của xã giáp quốc lộ 19, thông thương với các tỉnh Tây Nguyên và thành phố Quy Nhơn dân cư lại thưa thớt! Muốn thoát nghèo, không có cách nào khác, trung tâm xã phải được mở về hướng nam mà khu Gò Dưa là điểm nhấn. Ý Đảng lòng dân đã như một. Nhơn Lộc đã đúng khi chọn Gò Dưa là điểm để “bay lên”. Và thôn Tân Lập được hình thành, trở thành khu đô thị trung tâm xã…  

Khai thác tối đa vị trí phong thủy tuyệt vời của khu đô thị trung tâm, chợ trung tâm xã cũng được dời về đây để kết nối thông thương hàng hóa với các xã Nhơn Hòa, Nhơn Phúc, Nhơn Thọ và hàng hóa từ Tây Nguyên xuống. Với quan niệm “chợ tan thì làng mạt”, việc mở ra chợ trung tâm để xóa đi 2 chợ cũ là An Thành và Đông Lâm cũng là một thách thức lớn đối với chính quyền địa phương. Song với cách làm hợp lý là “đột phá” vào các đảng viên lão thành, gia đình có công với cách mạng có lợi ích trực tiếp ở gần 2 chợ cũ để họ động viên các hộ dân khác ủng hộ việc làm vì lợi ích chung. Và cuối cùng cái chợ trung tâm cũng đi vào hoạt động ổn định mỗi ngày hai buổi nhóm, góp phần lớn vào việc đáp ứng nhu cầu trao đổi hàng hóa cho sản xuất và tiêu dùng của nhân dân. Chỉ tính riêng trong năm 2014, giá trị sản xuất ngành thương mại – dịch vụ ước đạt gần 25 tỷ đồng, tăng 26% so với năm trước, trong đó có sự đóng góp phần lớn của chợ trung tâm.

Uống với người bạn học vài ly rượu Bàu Đá sau bao tháng năm bận bịu áo cơm, tôi lại nhớ cái gánh than của ba anh, cái thúng chà là của mẹ anh để trước hè ngày ấy. Và, tôi lại nhớ những đêm say nghe anh Hồ Đình Long kể chuyện được mất của mùa màng, nghe Phi Yến, Lâm Xuân Sanh, Trần Văn Định kể chuyện vui buồn của Đồng Gieo, nghe Ngọc Thiện hát những bản tình ca ngọt ngào…

Nhớ có lần có lẽ vì say quá và vì ánh trăng đầu tháng lờ mờ, tôi và xe đạp nhào xuống ruộng. Tôi la lớn với anh Hồ Đình Long, nhớ cố gắng làm chủ tịch xã rồi làm đường cho ngon nghen anh. Đường sá thế này thì không say cũng té. Anh kéo tôi lên và chỉ cười. Không ngờ sau vài năm anh được tín nhiệm làm chủ tịch xã, chẳng những 34 km đường giao thông nông thôn được bê tông hóa, mà Nhơn Lộc còn có thêm thôn Tân Lập, có điện phục vụ sản xuất và dân sinh…

Sau mấy chục năm trở lại Nhơn Lộc, tôi thực sự choáng ngợp với những con số phản ánh sự phát triển của vùng đất này trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Tôi cố đi tìm câu trả lời vì đâu đồng gieo phát triển nhanh đến vậy? Những ngày ở lại với làng nghề đan tre Cù Lâm, làng nghề bánh tráng Trường Cửu, làng rượu Bàu Đá; đến với một số trang trại chăn nuôi và sản xuất của người nông dân; ngồi uống ly cà phê trước UBND xã, vòng xe trên các đường thôn ngõ xóm; ăn bữa cơm với người bạn thời còn học cùng lớp thời phổ thông… tôi đã nhận ra: dòng nước hồ Núi Một và cái Gò Dưa hoang vắng ngày nào thành thôn Tân Lập hôm nay chính là bệ phóng quan trọng để Nhơn Lộc phát triển, được công nhận là xã nông thôn mới trong năm 2014!

Anh Nguyễn Thành Sơn, Phó chủ tịch UBND xã, tâm tình: “Được công nhận xã nông thôn mới chỉ là bước đầu. Trong năm 2015 và những năm tiếp theo, Nhơn Lộc còn phải tập trung củng cố 19 tiêu chí xã nông thôn mới, bởi suy cho cùng 19 tiêu chí ấy sẽ giúp cho đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện”. Tôi hiểu ý anh Sơn và kỳ vọng Nhơn Lộc với quyết tâm tiếp tục giữ vững và nâng cao chất lượng các tiêu chí xã nông thôn mới, tiến tới xây dựng nông thôn tiên tiến, giảm tỷ lệ hộ nghèo đến cuối năm 2015 còn 3% - 3,5%... sẽ thành hiện thực.

Tạm biệt Nhơn Lộc, tạm biệt xã nông thôn mới được công nhận đầu tiên ở thị xã An Nhơn, trong tôi vẫn còn miên man bao cảm xúc...  

Có điều gì mà không thành khi trong mọi chương trình, kế hoạch hành động, Đảng bộ xã “luôn lấy lợi ích của nhân dân làm trung tâm”!

N.H.D

Read more…

Trên dốc đời sao ta mãi loanh quanh
Cứ trượt dần nhau bên bờ ngờ vực
Dẫu thời gian có phôi pha màu ký ức 
Khu vườn em còn đầy ắp những chờ mong

Giá được nghe anh hỏi "Nhỏ có ổn không?"
Được một lần bàn tay anh siết chặt
Những chở che cái nhìn sâu trong mắt
Chút vỗ về cho ấm lại bờ vai

Được một lần ôm hết nắng trong tay
Đang rơi rụng bên ngoài khung cửa sổ
Là khi trong lòng đang giăng đầy bão tố
Xa lạ rồi bàn tay lạnh đơn côi

Giá được một lần anh trở lại thăm tôi
Con thuyền đời chảy ngang qua dòng định mệnh
Dẫu suốt đời có bôn ba tìm kiếm
Giấc mơ xưa không nuôi nổi một tình yêu

Lội ngược cơn gió gầy về ôm lấy quạnh hiu
Mưa không về qua đây sao ướt đầy ngõ phố
Đêm - nhìn trời biết anh là ngôi sao nào trong vô số
Một chấm nhỏ xa kia - là nỗi nhớ là anh!

09/04/2015
M.T (Tây Ninh)

Read more…

Đêm thao thức bên song quạnh vắng

Ôm trái sầu lẳng lặng niềm đau

Thu vương lay lắt lá nhàu

Ngu ngơ ta để lạc nhau kiếp nào

Chiều tàn thu lao xao nỗi nhớ

Giấc mơ hoang trăn trở mộng du

Giọt sầu đong đẫm tương tư

Giọt thương lưu luyến kể từ biệt nhau

Em viễn xứ ru sầu duyên lỡ

Anh phố nghèo dang dở tình xưa

Ngậm ngùi ôm lạnh đêm mưa

Lênh loang kỷ niệm như vừa vỡ tan.

N.Q (TP. HCM)

Read more…

THÁNG CỦA MÙA

 Tháng của mùa lá gọi mưa bay

nắng giấu bóng chiều trong chéo áo

đường ướt mặt nên em rưng mắt bão

nhá nhem nỗi buồn tia chớp cong mi

Tháng của mùa tê tê ngón gầy

nhăn vân thâm không tay ai nắm

cứ những giọt thu lay phay chạm

chỗ không anh... môi đắng niềm đau!

Tháng của mùa nên ta không nhau

hạnh phúc trốn sau chòm mây xám

trăng không bóng chỗ anh ngồi lại trống

đêm mùa vàng thêm chút nữa… xanh xao

Tháng của mùa sao lại nghe nao nao!

lối xưa người sẽ về son gót mới

hồn đã cũ cớ gì ta cứ đợi!?

một vụn tình! Ai bảo chẳng hư hao?!

10-2014

Vũ Miên Thảo

Vế một của bài thơ:

Tháng của mùa lá gọi mưa bay

nắng giấu bóng chiều trong chéo áo

đường ướt mặt nên em rưng mắt bão

nhá nhem nỗi buồn tia chớp cong mi

“Tháng của mùa” là tháng mấy khó biết được, nhưng theo tôi thì  “lá gọi mưa bay” vì lá thiếu nước nên mới phải cần mưa. Thiếu nước lá phải vàng. Hơn nữa, “mưa bay” nên đường chỉ “ướt mặt”  chứ không sủng nước thường là về mùa thu. Vậy là nhà thơ ám chỉ, đến tháng của mùa thu rồi (Mùa của lá vàng và mưa bay).

“Nắng giấu bóng chiều trong chéo áo”, nghĩa là bóng chiều chỉ là những vết nhỏ nhoi, một chéo áo cũng che vừa hết, nên không gian đã sắp tối rồi. Ở câu thứ tư, tác giả dùng chữ “nhá nhem nỗi buồn”cũng có một phần ám chỉ đến không gian, thời gian lúc ấy sắp về đêm.

“Mắt bão” là tâm bão (vùng giữa các cơn lốc xoáy của bão). Mắt bão là một khu vực hầu như lặng gió, nơi yên bình nhất của cơn bão, thậm chí có khi trời quang mây tạnh, có thể thấy trăng sao vào buổi tối.“Nhá nhem nỗi buồn” là nỗi buồn của em cũng làm cho bầu trời sụp xuống như tối nhá nhem, nhưng khi em liếc nhìn thì vành mi cong chẳng khác gì tia chớp loé lên.  

Hai câu thơ đầu ám chỉ thời gian, không gian. Hai câu thơ sau ám chỉ mắt em. Cả bốn câu thơ hoà nhập mắt em trong mùa thu, nhưng không phải của một mùa thu bình yên, cũng không phải một mùa thu có bão tố. Vậy đó là mùa thu gì? Trả lời: – Mùa thu trong mắt em. Mùa thu ngoài trời bình yên chỉ có mưa bay, nhưng mùa thu trong mắt em đã hình thành một cơn bão tố. Cơn bão tố đến rồi, nhưng mắt em là tâm bão nên rờn rợn trong sự yên bình. Bốn câu thơ, mỗi câu vẽ nên những hình ảnh theo trường phái lập thể, trừu tượng... Lập thể vì nắng là chéo áo, con mắt ở trong bão, rèm mi ở trong tia chớp. Trừu tượng vì lấy mùa thu làm tâm trạng của em và lấy nỗi buồn của em làm một mùa thu khác lạ. Trong tác phẩm của họa sỹ lập thể, đối tượng được mổ xẻ, phân tích và được kết hợp lại trong một hình thức trừu tượng. Người họa sỹ không quan sát đối tượng ở một góc nhìn cố định, nhưng phân chia thành nhiều mặt khác nhau, nhiều khía cạnh khác nhau. Thông thường các bề mặt, các mặt phẳng giao với nhau không theo các quy tắc phối cảnh, làm cho người xem khó nhận ra chiều sâu của bức tranh, nhưng khi đã nhận ra sẽ thấy được giá trị nghệ thuật cao của nó. Ở bốn câu thơ nầy, hình ảnh và tâm trạng được cắt thành nhiều mảng, gắn bên nhau, liền cạnh nhau khiến cho bức tranh mưa, nắng, đường và mắt kết hợp lại, để diễn tả cái chiều sâu thẳm của mùa thu và nỗi buồn của em trừu tượng.  

Qua vế thứ hai, tác giả đem mùa thu vào cả trong bàn tay em và để nỗi buồn em chạy trong đường máu:

Tháng của mùa tê tê ngón gầy

Nhăn vân thâm không tay ai nắm

cứ những giọt thu lay phay chạm

chổ không anh… môi đắng niềm đau!

Thời tiết làm cho em tê tê ngón tay chăng? Không phải đâu. Nỗi buồn đã làm cho em tê ngón tay. Vì sao vậy? Vì “nhăn vân thâm không tay ai nắm” nghĩa là những vân tay trên bàn tay em chằng chịt, làm cho bàn tay em nhăn và thâm đen vì chẳng có ai cầm. Từ đó, em nghe ngón tay mình tê tê và hao gầy.

Theo khoa tử vi, đường vân tay em nhăn quá, thể hiện đường đời em gian truân biết bao.  

Em đi trong mưa, giọt thu chạm khắp mình em. Cứ chỗ nào “không anh” thì giọt thu chạm vào làm “môi đắng niềm đau”.Vậy là cả thể xác em đau? Thật ra, thể xác em không đau mà chính linh hồn em đau; đau đến độ đường gân, thớ thịt cũng đau theo.

Vũ Miên Thảo lấy cái đau của thể xác diễn tả nỗi đau tình cảm trong lòng. Nỗi đau đó rưng rưng từng thớ thịt, nhưng chính xác ra, nó đang gặm nhấm tâm tư của nàng. Vế thơ trên cho thấy, cơn đau trùm lên bóng chiều nhá nhem, vế thơ nầy cho ta hiểu cơn đau thu vào nội tâm, chạy trong đường máu, biểu hiện nỗi cô đơn cùng tận, chỉ một mình nàng gánh chịu.

Qua vế thơ thứ ba, tác giả đưa cái vu vơ của sự “không nhau” và bây giờ mới thấy có nột chút gì gió trăng trong cuộc tình:

Tháng của mùa nên ta không nhau

hạnh phúc trốn sau chòm mây xám

trăng không bóng chỗ anh ngồi lại trống

đêm mùa vàng thêm chút nữa xanh xao

À! Bây giờ mới vỡ lẽ ra, hai vế thơ trên chàng đã mang giùm tâm trạng đau buồn và than thở cho em. Ở hai vế thơ sau, chàng mới than thở cho chính mình.

“Tháng của mùa nên ta không nhau”. Câu thơ thể hiện đường tình bị chia cắt do đường đời làm đứt đoạn. Và họ vẫn yêu, vẫn chia đau khổ cho nhau, nhưng ngã rẽ cuộc đời buộc phải xa cách. Nàng đi trong trời nhá nhem, chàng ngồi trong bóng tối trống rỗng, xanh xao. Hai bức tranh buồn phát hoạ hai hình ảnh cô đơn, luỹ thừa sự trống vắng, xanh xao, đơn độc và phân rẽ tăng lên.

Qua vế thơ chót, tác giả đã nói lên sự dằn vặt trong tâm tư chàng. Chàng nói những điều ngược lại với lòng mình, như tự vỗ về nỗi đau đang cấu xé:

Tháng của mùa sao lại nghe nao nao!

lối xưa sẽ về son gót mới

hồn đã cũ cớ gì ta cứ đợi!?

một vụn tình! Ai bảo chẳng hư hao?!

Dấu than và dấu hỏi đánh liên tục trong vế thơ nầy, chứng tỏ sự bấn loạn trong tâm hồn tác giả. Tiếng kêu đau đớn xuất hiện trong dấu than, rồi sự thắc mắc vì sao phải đau xuất hiện trong dấu hỏi và ngược lại. Tác giả không bao giờ giải đáp được cho mình. Đó là tâm trạng của những loài yêu bằng trái tim không bằng lý trí.

Vũ Miên Thảo yêu bằng trái tim mình, một trái tim mang chung hai nỗi đau của cả hai người. Tác giả đau cho nàng trước, rồi đau cho mình sau. Muốn quên mà dễ đâu quên được, muốn xem sự hư hao là lẽ thường mà nào đâu làm được: “hồn đã cũ cớ gì ta cứ đợi!/một vụn tình! Ai bảo chẳng hư hao?!”

Thơ Vũ Miên Thảo là thế. Một thứ thơ như những bức tranh lập thể, chuyển các đối tượng ba chiều vào trong một mặt phẳng tranh, tạo thành tổng các thời khắc riêng biệt và góc nhìn khác nhau, được nhìn thấy bằng đôi mắt tâm trí. Vì vậy, đọc thơ Vũ Miên Thảo ta không những chỉ thấy cái hay bằng những gì ta hiểu mà ta còn thấy cái hay bằng những ý tứ xa vời, trừu tượng ngoài tầm hiểu biết của ta mà ta chỉ cảm nhận được./.

C.T

                                                 

Read more…