Sáng nay, nhà ông Kỳ rộn ràng hơn mọi khi. Tiếng gà kêu quang quác sau vườn, tiếng dao thớt vọng ra đều đều trong gian bếp. Mùi chiên xào tỏa khắp không gian át hẳn cái mùi rỉ sét, hôi thối từ đống ve chai hàng ngày ông thu mua về bỏ ngoài sân. Cái nghèo khổ, lam lũ cũng tạm thu xếp đâu đó trong đôi quang gánh phía sau hè.

           Ông Kỳ tổ chức ăn mừng thằng con của mình mới được ra tù. Bao nhiêu ngày tháng nó bị giam cầm và cai nghiện là bấy nhiêu ngày ông đau khổ chờ tin con. Nhà nghèo khó, mẹ lại mất sớm ông Kỳ chỉ có thằng con duy nhất vậy mà cái thứ “yêu râu xanh” kia cũng không tha thứ cho nó. Nó lạc vào mê cung trận này cũng tại ông một phần. Gia cảnh túng thiếu, với đôi quang gánh trên vai ông rong ruổi khắp xóm thu mua ve chai kiếm từng đồng bạc lẻ. Ông có ngờ đâu trên đôi quang gánh mưa sinh của mình không gánh vác nổi cái tuổi mới lớn của thằng con trai. Ở cái tuổi phát triển tâm sinh lý này nếu không quan tâm dạy bảo cẩn thận sẽ đi sai lệch muôn phần. Ông hối hận, ông tự trách mình nhiều năm nay. Lần này nó về cho dù có cạp đất ăn ông nhất định dạy bảo nó nên người.

         Trong bữa tiệc, ông Kỳ dẫn thằng con 20 tuổi ốm nhom, với cái đầu trọc lóc đi đến từng bàn vui vẻ giới thiệu với bà con. Nó tên Tài, Nguyễn Thành Tài, Tài đây là tài lộc, tài giỏi, tài năng khéo léo… chứ đâu phải dạng vừa nghen bà con! Tại tôi vô tâm mà nó phải gánh chịu chừng ấy năm tù tội. Nỗi vui mừng thằng con được về đoàn tụ với gia đình làm cho ông Kỳ luôn cười nói, khác hẳn với cái tính lầm lũi hàng ngày. Ông nâng ly cùng mọi người trong tiếng cười sảng khoái, những nét nhăn trên vầng trán dường như cũng giãn ra làm cho gương mặt ông như trẻ thêm vài tuổi.

          Vậy mà, chỉ vài tháng sau ngày ăn mừng, người ta thấy ông Kỳ đi đến đâu cũng buồn rầu, ủ rũ. Gương mặt hiện rõ sự lo âu của một người cha già bất lực. Những ngày rong ruổi đi thu mua ve chai của ông thưa dần rồi bỗng dưng không thấy ông xuất hiện nơi đầu xóm nữa. Vắng ông, mớ phế liệu dậy lên thêm mùi hôi thối như lời đồn ác mồm ác miệng của mấy người trong xóm. Họ đồn lẽ nào thằng Tài tái nghiện để ông buồn lo đến nỗi ngả bệnh. Rồi lại có tin đồn ông Kỳ trúng số độc đắc nên giải nghệ nghề mua ve chai. Bậy bạ không nè, trúng số sao nhìn mặt ông giống như người đưa đám vậy? - Thằng Mẫn vừa nói vừa gom mớ sắt vụn lại chờ ông sáu đến giao. Trời cuối tháng tư nóng rưng rức, cái nóng làm tan chảy mọi nghi vấn trong lòng những người hàng xóm khi dáng ông Kỳ vẫn rầu rĩ với đôi quang gánh nặng nề đi về cuối xóm trong cái nắng chang chang.

+++

- Bây giờ có tiền rồi, ông làm ơn bỏ cái nghề ve chai giùm tôi được không? Ông đi mua ngay cho tôi một chiếc xe máy đời mới và cho một số tiền lớn để tôi đi làm ăn với người ta! - Thằng Tài ngồi trước mặt ông Kỳ buông ra một câu khiến ông giật mình, cái lo lắng mấy tháng nay của ông càng thêm nặng nề hơn.

     Vừa ra tù chỉ mới vài tháng, nghe đến hơi tiền là thằng con quý của ông lại giao du với đám bạn không ra gì, suốt ngày chỉ thấy nó long nhong ngoài đường hoặc chà lết nơi chiếu bài tứ sắc, nơi này toàn là đàn bà lớn tuổi dư tiền, lại ăn không ngồi rồi. Những người đàn bà này có thể vun tiền ra mua chuộc những thằng con trai mới lớn ham tiền như nó dễ như lật bàn tay. Giờ mà đưa cho nó một số tiền lớn nhất định nó sẽ trở thành con ngựa bất kham tung vó chạy trên bất cứ con đường nào mà nó thích.

Ông Kỳ rầu rĩ nói với thằng con:

- Dù gì thì cái nghề này cũng nuôi sống cha con mình chừng ấy thời gian con à, giờ có tiền mà mình phụ bạc nó coi sao đặng!

Thằng Tài trả lời nhát một:

- Nuôi cái con khỉ gì, nhà tù nuôi tôi thì có. Ông mà không mua xe cho tôi thì tôi bỏ nhà đi cho ông ở một mình!

     Thằng Tài nói là làm, nó bỏ nhà đi thiệt. Nó bước ra khỏi nhà trong một một buổi chiều đầy gió, gió lồng lộng trên khóm tre đầu ngõ làm tả tơi những chiếc lá vàng già cõi, gió làm lạc tiếng gọi con tha thiết của ông Kỳ trôi vào tận hư vô. Ngôi nhà ông Kỳ lâu nay vắng vẻ giờ đây càng thêm trống vắng. Người ta thấy thằng Tài cặp với một người đàn bà có tuổi hay lui tới nhà nghỉ trên phố. Thỉnh thoảng còn thấy Tài và bà bước ra từ sòng bài tứ sắc ở xóm trên. Sự thân thiện giữa Tài và người đàn bà kia ai nhìn vào cũng nghĩ rằng Tài cần tiền bà ta thì cần tình. Tiền bạc có thể bôi trơn mọi việc kể cả những đạo lý của cuộc đời. Nhưng tại sao giờ đây ông Kỳ có tiền trong tay rồi mà ông không giành lại được thằng con trai yêu quý của mình để cho người đàn bà kia nuốt chửng tuổi thanh xuân của nó như nuốt một miếng mồi ngon. Tất cả niềm hy vọng của ông bị thằng con đem tiêu xài hoang phí với người đàn bà lăng loàn.

+++

         Từ ngày trúng vé số, sau khi gửi ngân hàng để dưỡng già, số còn lại ông định làm vốn và nuôi dạy thằng Tài, cuộc sống thoát nghèo như vậy đáng lẽ ông Kỳ phải vui. Nhưng ngược lại ông nơm nớp lo sợ có nhiều tiền sẽ khiến thằng con trở nên ngựa quen đường cũ. Ông sợ đồng tiền có sức mạnh hơn những gì ông dạy bảo nó. Ôm núi tiền trong tay mà lòng ông cứ dậy lên những bất ổn.

        Ông Kỳ ngồi một mình bên ly trà đậm đặc trong đêm. Đêm bao giờ cũng miên man. Đêm bao giờ cũng toan tính với cuộc đời bằng những nỗi lo sợ mơ hồ. Chưa bao giờ ông cô đơn như thế. Chưa bao giờ ông cảm nhận được sâu sắc của việc có tiền nhiều mà khổ tâm đến như vậy. Bỗng có tiếng gõ cửa, thằng Tài bước vào nhà mang theo mùi nước hoa sang trọng. Mùi nước hoa làm ông Kỳ ho khan sau khi nghe nó nói:

-  Ông không cho tui tiền cũng được, nhưng ông phải chấp nhận với tui một điều kiện!

- Điều kiện gì?

Rít một hơi thuốc nhả khói mù mịt trong nhà, thằng Tài nheo mắt nói:

- Ông phải chấp nhận người đàn bà kia lui tới cái nhà này cùng với tôi, để tôi tiện lo cho bà ta và ngược lại!

Nghe thằng con nói vậy, ông Kỳ như ù hai cái lỗ tai. Cảm giác như có một bầy ong đang chui vào tận màng nhĩ. Một hồi lâu lấy lại bình tĩnh ông nói lớn:

- Cả cuộc đời tao nuôi dạy mày từ hồi còn đỏ hỏn, chưa bao giờ mày có thái độ lo cho tao như vậy, bây giờ mày lại lo cho người dưng!

Nghe ông Kỳ nói vậy, thằng Tài phủi tay lia lịa, nói giọng chua chát:

- Ông mà nuôi tôi à? Từ hồi tôi nhận biết tới giờ chỉ có nhà tù nuôi tôi, nhà tù cho tôi ăn, nhà tù cho tôi học, nhà tù cho tôi biết thế nào là đời. Tóm lại nhà tù dạy tôi tất tần tật.

Nghe thằng con trả treo cục tức trong lòng ông Kỳ dâng lên tới cổ.  Ông đập tay xuống bàn thật mạnh:

- Đồ mất dạy, ra khỏi nhà tao ngay!

Thằng Tài nghe ông Kỳ lớn tiếng nó vội đứng dậy, lùi ra cửa nói vọng vào:

- Ông đuổi tôi, được, tôi đi cho ông vừa lòng!

Tiếng đóng cửa cái rầm của thằng con, làm cho màn đêm trong nhà ông Kỳ như đông đặc lại. Nỗi cô đơn dựa vào bóng tối bao chặt lấy ông, dáng ông loạng choạng một mình trong đêm như một bóng ma lần từng bước đến cái bàn thờ nhìn di ảnh của vợ buông ra từng tiếng nấc nghẹn:

- Bà ơi, từ nào giờ nghèo khổ mà tôi cảm thấy bình yên, giờ có tiền rồi mà sao cái khổ trong tôi còn nặng hơn núi đá. Bà có linh thiêng khiến thằng con quay về đường cũ của nhà mình đi bà ơi!

     Không biết vợ ông Kỳ trên bàn thờ có hiểu ông nói gì không, trong di ảnh ánh mắt bà vẫn bình thản như muốn nói với ông rằng. Ông hiểu con mình được bao nhiêu?

         Ông Kỳ nhớ hồi thằng Tài mới lên chín tuổi nó hay hỏi ông những câu kiểu: “Tại sao mình phải đi lượm những thứ mà người ta bỏ đi vậy ba?” Hoặc: “Tại sao lúc nào mình cũng chỉ đi trên một con đường dẫn đến bãi rác mà không đi trên con đường khác đẹp hơn vậy ba?” Cái nghèo đôi khi làm cho con người ta quẩn trí. Lúc đó ông chỉ vội vã giải thích với con rằng vì mình nghèo nên phải vậy, ông không hề hướng cho con biết đến cái gì là tốt đẹp trong tương lai. Giờ đây, ngẫm lại thằng Tài nói đúng. Có lẽ nhà tù là nơi đã dạy nó trở thành một người biết khao khát một cuộc sống tự do, một cuộc sống đổi đời.

+++

          Thằng Tài dường như quên hẳn số tiền lớn mà ba nó vừa trúng số, suốt ngày chỉ thấy nó quanh quẩn bên người đàn bà đáng tuổi má nó. Người ta đồn nó được người đàn bà lắm tiền chăm sóc nó, nuôi nấng nó, yêu thương nó… Mà ở đời con gì nuôi mà không ăn thịt, chắc gì bà ta để thằng nhỏ còn “zin” từ đầu đến chân?! Mặc cho những lời ong tiếng ve, thằng Tài vẫn thản nhiên dẫn người đàn bà đó về nhà mình trong lúc ông Kỳ vắng nhà. Họ thấy hai người vào nhà chừng một hai tiếng thì chở nhau rời đi, đi một cách vội vã như sợ ai đó trong thấy. Họ đi như trốn chạy cái căn nhà ọp ẹp mà cả đời cha con thằng Tài gắn bó, nhưng họ quên rằng mùi nước hoa sang trọng đã tố cáo họ vừa ở đây bước ra. Ông Kỳ đi mua ve chai về ho khan vài tiếng. Như chợt nhớ ra điều gì ông vội vã chạy đến kéo cái hộc tủ ra, cọc tiền bọc trong túi nilon vẫn nằm yên trong đó. Vậy là nó không bị mất. Phải chi thằng con ông nó ngoan, nó hiền, nó nghe lời ông thì số tiền này đã thuộc về nó. Ông Kỳ mân mê bó tiền một hồi lâu rồi bỏ vào vị trí cũ. Trời đã chuyển sang đông, những cơn gió lạnh cứ thổi vù vù qua mái hiên làm tả tơi những cánh hoa phong du già cõi bay là đà trên mặt đất khô cằn. Lòng ông Kỳ vẫn cô độc lạnh giá ôm số tiền lớn trong tay chờ ngày đứa con trai quay đầu tìm về mái ấm.

        Thằng Tài và người đàn bà vẫn thường xuyên lui tới căn nhà của ông, nhưng cọc tiền nằm hớ hên trong hộc tủ vẫn còn nguyên vẹn, không thiếu một đồng. Từ lúc trúng số đến giờ lúc nào ông cũng dè chừng thằng Tài, ông sợ nó quen thói ngựa quen đường cũ rồi lại phải vào tù. Ông sợ cái chất trắng chết người kia tiếp tục hại thằng con trai duy nhất của ông. Nhưng bây giờ coi bộ cái lo sợ của ông trở nên thừa thãi. Thằng Tài không còn quan tâm đến tiền bạc nữa, trong đầu nó chỉ còn hình bóng người đàn bà giàu có và đầy mưu mẹo mà thôi. Nó đã mãi mãi xa rời ông, xa rời luôn số tiền trúng số mà ông cứ khư khư cất giữ không giao cho nó. Ngày xưa vì nghèo khó ông phải xa rời nó giờ đây có tiền rồi ông cũng không giữ được đứa con duy nhất của mình. Ông cảm nhận được sâu sắc rằng cuộc đời này đâu phải có tiền là có tất cả. Tuổi già của ông giờ đây chỉ cần thằng Tài, cần một nơi bình yên có cha, có con cùng nhau chia sẻ những vui buồn trong cuộc sống. Nghĩ vậy, lần này ông Kỳ ra khỏi nhà bỏ cọc tiền nằm ngay trên bàn kèm dòng chữ: “Tiền này là của con, con muốn lấy bất cứ lúc nào cũng được!”.

      Những ngày tiếp theo trong lúc ông đi mua ve chai người ta thấy thằng Tài và người đàn bà thường xuyên về nhà nhưng túi tiền vẫn nằm nguyên trong hộc bàn như chưa từng có ai dòm ngó. Dòng chữ “Tiền này của con…” như nhảy múa mỉm cười nói với ông rằng: “Ba hãy cất giữ nó để dưỡng tuổi già cô quạnh, con không cần nữa…!”.  Bỗng một buổi chiều nọ ông về nhà thì phát hiện số tiền trong tủ biến mất. Dường như đã biết trước được sự việc ông không ngạc nhiên. Chưa bao giờ ông có cảm giác mất tiền mà lòng vui như thế. Vậy là thằng Tài đã về lấy tiền và tha lỗi cho ông. Cho đến khi người hàng xóm báo với ông hôm ấy thấy người đàn bà vào nhà với một thanh niên lạ mà không phải là thằng Tài ông mới vỡ lẽ ra. Tài ơi là Tài, mày bị con mẹ này xỏ mũi mày như xỏ mũi trâu rồi!

+++

         Hỏi thăm mấy ngày ông Kỳ mới biết được chỗ ở của thằng Tài và người đàn bà thâm độc kia. Đường dẫn vào ngôi nhà ba tầng khang trang trồng rất nhiều hoa thơm cỏ lạ. Phía xa xa bên cạnh ngôi nhà một khoảng đất rộng mênh mông với những đống phế liệu chất cao như núi. Lách mình qua chiếc xe hơi đời mới, ông hỏi thăm một số công nhân đang tập trung trước sân:

- Mấy chú em cho tôi hỏi thăm, đây có phải là nhà của thằng Tài không?

- Dạ, ông chủ Tài ở trong kia ạ!

Ông chủ Tài? Tai ông có nghe nhầm không. Bước vào phòng máy lạnh ông Kỳ hơi co rúm người một chút, mùi nước hoa quen thuộc xộc vào mũi ông nhận ra ngay thằng Tài. Trước mặt ông, thằng Tài trong bộ com lê trắng đang ngồi trên vi tính. Vừa nhìn thấy ông, thằng Tài vội đứng dậy gọi lớn:

- Ba!

Tiếng ba phát ra từ miệng thằng Tài ông nghe như vừa lạ vừa quen. Tiếng gọi thân thương này nó đã không gọi ông từ rất lâu lắm rồi. Ông Kỳ chưa kịp phản ứng thì thằng Tài niềm nở:

-  Sao ba tìm được chỗ này? Con định sau khi ổn định con sẽ về quê rước ba lên.

Ông định nói vì mất tiền, vì xót của, vì người đàn bà khốn nạn kia ông mới lặn lội đến đây. Nhưng tiếng gọi ba ngọt sớt của thằng Tài làm cái ấm ức trong ông lắng xuống. Thằng Tài kéo tay ba ra phòng khách rồi gọi với xuống bếp:

- Má ơi, ba lên thăm con nè, má coi có gì ngon làm cho hai cha con lai rai nghen má!

Dưới bếp có tiếng người đàn bà trả lời nghe ngọt ngào và bình yên đến lạ.

Thằng Tài còn gọi điện cho một ai đó tên Thành về ra mắt ông Kỳ.

+++

Trong phòng khách giờ có bốn người hai già, hai trẻ. Họ nói cười thân quen với nhau như người cùng một gia đình. Qua lời kể của thằng Tài, ông Kỳ mới biết người đàn bà mà ông cho là tàn độc kia tên là bà Nga và cũng là ân nhân của thằng Tài trong những năm tháng tù tội. Bà Nga mất chồng có một người con trai tên Thành cũng nghiện ngập rồi cướp giật bị vào tù như thằng Tài. Bà với ông có cùng cảnh ngộ nhưng trái ngược nhau. Ông vì cuộc sống nghèo khổ mà bỏ bê con để nó đi vào con đường nghiện ngập, còn bà vì giàu có cưng chiều con quá mức mà đẩy con mình vào sa đọa. Những ngày tháng tù tội của con, bà thường xuyên vào trại thăm nuôi và biết được gia cảnh của Tài. Từ đó bà cảm thông và hết lòng yêu thương thằng Tài như đứa trai của mình. Từ những vật dụng nhỏ của người thăm nuôi bà đều gửi cho Tài và Thành. Bà luôn nhắn lời với cán bộ trại giam khuyên Thành và Tài cố gắng sửa sai để về với xã hội làm một người tốt, sau khi ra tù bà hứa sẽ giúp đỡ. Thằng Tài cũng đã nhận bà Nga là má nuôi từ đó.

Ông Kỳ gật gù uống cạn một ly rượu đưa mắt nhìn về hướng xa xa nơi dãy nhà xưởng có tấm bảng hiệu ghi “Vựa ve chai Thành Tài”. Bà Nga như hiểu ý ông liền nói:

- Vựa ve chai lớn này là ý nguyện của thằng Tài lúc nó mới ra tù. Nghe tin anh trúng số có rất nhiều tiền mà trong lòng cứ nơm nớp lo sợ thằng con quen thói  ngựa quen đường cũ mà không tin vào những giáo huấn của các cán bộ trong trại giam. Đâu phải trại giam là nơi chỉ biết giam cầm và hành hạ những người phạm tội, mà nơi đây còn là một ngôi trường đời cực kỳ nghiêm khắc dạy những giáo lý cho tù nhân trở thành một người tốt cho xã hội trong tương lai.

Bà Nga ngưng nói, đưa đũa gắp thức ăn bỏ vào chén ông Kỳ rồi tiếp lời:

- Mà em nghĩ, người đời cũng ác nghiệt thật. Đâu phải ai vào tù ra khám đều là người xấu. Tại sao họ không tin tưởng một chút gì về sự cải tạo của chế độ nhà tù. Lúc ông không tin tưởng giao tiền cho nó, ông có biết là nó rất khổ sở với lời dị nghị của xã hội không. Đi đến đâu người ta cũng dè chừng nó xem nó như một con vi rút hại người. Xin việc làm không ai nhận, cuối cùng thằng Tài đã tìm đến tôi. Và như đã hứa tôi quyết định mua lại miếng đất này để hai anh em nó làm lại cuộc đời.

Nói đến đây, người đàn bà bưng ly rượu bước đến gần ông Kỳ trịnh trọng thưa:

- Em xin lỗi anh về việc túi tiền trong nhà. Tháng trước trên đường đến xưởng ve chay làm, một nữ công nhân bị tai nạn giao thông tình trạng rất nguy cấp. Thằng Tài vội vã đưa công nhân đó vào bệnh viện cấp cứu. Trong lúc lên xe nó nói với tôi một câu: “Má về nhà con, trong hộc tủ có gói tiền ba đã cho con, mang lên đây gấp cứu người!”. Thật tình lúc đầu tôi cũng không muốn như vậy, thấy tôi còn chần chứ, thằng Tài gắt: “Má cứ đi đi, đừng ngại! Trên gói tiền có ghi dòng chữ của ba!”. Trong lúc gấp rút đóng viện phí để người ta truyền máu. Nên tôi nhờ thằng Thành chở tôi đường đột vào nhà anh. Còn việc người ta đồn thấy tôi với thằng Tài hay lui tới sòng bài và nhà nghỉ, tất cả là cũng do con Huệ, con bé bị tai nạn này, nó mồ côi cha mẹ từ nhỏ cũng dính vào lao lý. Sau khi ra tù nó không có chỗ nương thân, lại bất mãn đời nên nó thường xuyên cặp bồ với mấy tay anh chị hay chơi bài bạc rồi vào nhà nghỉ phí cả đời con gái. Tôi với thằng Tài nhiều lần đến sòng bài và nhà nghỉ để khuyên ngăn nó và kêu nó về đây cưu mang đến tận bây giờ.

Người đàn bà vừa dứt lời, từ ngoài sân một cô gái còn rất trẻ bước vào nhà quỳ xuống trước mặt ông Kỳ thưa:

- Con cảm ơn bác đã cứu con một mạng sống trong lúc bị tai nạn, nếu không có số tiền của bác đến kịp thời chắc con không còn trên cõi đời này.

Chiều hôm đó nắng rất đẹp, thằng Tài nắm tay ba đi trên con đường dẫn đến vựa ve chai lớn cách nhà vài trăm mét. Nắng chiều vàng ươm trải dài trên những luống hoa muôn màu sắc. Đi với con trai trên con đường đầy hoa thơm cỏ lạ ông Kỳ chợt nhớ đến câu nói xa lắc xa lơ của thằng con lúc mới lên chín tuổi: “Tại sao ngày nào mình cũng chỉ đi trên con đường dẫn đến bãi rác, mà không phải đi trên con đường nào đẹp hơn vậy ba?”

Giờ đây con đường dưới chân ông chắc có lẽ là con đường đẹp nhất của cuộc đời mình./.

Đ.V.Đ