Mai ta về Quy Nhơn
Thăm lại Hàn Mạc Tử
Gửi Dzũ Kha phong thư
Bấy lâu còn lưỡng lự...

Rồi chiều qua Nguyễn Huệ
Ngửi gió biển thơm nồng
Hôm chia tay mằn mặn
Biết ai còn khóc không

Góc phố nằm ngơ ngác
Bằng lăng sắp tím rồi
Tháng Sáu còn xa lắm
Vậy mà sợ chia phôi

Mai ta về quê cũ
Người muốn ăn món chi
Nhớ mong thì cứ gửi
Sao cố giữ làm gì

Biển Quy Nhơn nắng lắm
Bờ cát như ngủ yên
Hơn mười năm không gặp
Dấu chân vẫn vẹn nguyên

Người ở đâu chốn cũ
Ta gọi khản giọng rồi
Con đường xanh rêu phố
Thương nhớ đành cất thôi!

H.T

Read more…

Thời gian trôi nhanh quá, vậy là cũng sắp ngày tàn tháng cạn. Ngoài phố người ta đã bán lịch năm mới, trong nhà người ta đã tính chuyện thưởng tết. Diên bận quá. Ngày càng thưa thớt dần những cuộc điện về nhà. Công việc như một cỗ máy khổng lồ đầy ma lực sẽ vắt kiệt dần cái sự trẻ trong Diên. Nhiều lần ngủ gật bên bàn máy, lúc tỉnh dậy chỉ thèm thấy mình đang nằm bên cửa sổ nhà mẹ để nghe tiếng chim chuyền và ngửi mùi bã trầu của bà thoang thoảng đâu đó ngoài hiên. Diên đã từng nhiều lần ngồi buông thõng, lưng trũng xuống như một dấu hỏi buồn, cô đơn miên man vô tận. Những lúc ấy Diên mới hiểu nỗi đơn lạnh của bà suốt mấy chục năm vẫn một dáng ngồi khắc khoải đợi ông. Sự đợi chờ cách biệt hai thế giới ấy làm nhức nhối lòng người. Ông nằm đâu đó dọc dải Trường Sơn hùng vĩ, những câu chuyện về sự hy sinh của ông được đồng đội kể lại một cách mơ hồ. “Chiến tranh mà…”, bà vẫn thường bình thản nói thế thay cho tiếng thở dài để xoa dịu những mất mát giờ chỉ còn nhìn thấy trong dáng ngồi ấy mà thôi…

Diên đã từng nhiều lần hứa đi tìm ông. Ai cũng tin Diên sẽ tìm thấy ông bằng đôi chân của tuổi trẻ, bằng ước vọng đưa ông về với bà dù có thể ông chỉ là nắm đất giữa Trường Sơn. Nhưng chiến tranh xa rồi, còn cuộc sống trước mắt với nhiều lo toan đang thúc giục mỗi ngày. Làm sao để thoát được nó là câu hỏi đâu chỉ của mình Diên. Việc gối việc, lo toan kế tiếp lo toan nên lời hứa đi tìm ông cứ lần nữa mãi rồi bụi thời gian cũng phủ mờ. Về nhà không ai dám nhắc vì thấy Diên đang kiệt sức mỗi ngày, chỉ có dáng ngồi của bà là chất vấn lòng Diên. Dãy Trường Sơn, Diên từng đến một lần. Vào những năm tháng sinh viên cùng đoàn thực tế của khoa đi xuyên Việt. Xe dừng lại bên nghĩa trang Trường Sơn, những ngọn đồi nằm nín lặng cạnh thượng nguồn sông Bến Hải. Có một thứ hùng vĩ được xây trên đau thương, mất mát. Hơn mười nghìn phần mộ nằm lại nơi này có biết bao nhiêu liệt sĩ vô danh. Trong đó liệu có ông của Diên?

Cái dáng lặng lẽ, nhỏ nhoi của Diên lẫn trong những hàng mộ trắng. Đi đến rã rời chân và nhức nhối tâm can vẫn không gặp được ông ở nơi này. Có thể ông đang nằm đâu đó trong số bảy mươi hai nghĩa trang trên mảnh đất Quảng Trị đầy đau thương này, hoặc cũng có thể không. Núi rừng bao la, đất trời rộng lớn, Diên đã chẳng đủ thời gian để mà đi. Ông ở rất gần trong tiếng lá reo, trong từng cơn gió, trong bông hoa tím ngát mà Diên cúi xuống hôn trên đoạn đường nghỉ chân ngắn ngủi. Và cũng đã có lúc Diên nghĩ, nếu không thể tìm đón được ông về chắc Diên sẽ đưa bà vào thăm mảnh đất này để được hội ngộ cùng ông. Trường Sơn lùi lại phía sau, thành phố đã đón Diên trở lại. Suốt sáu năm qua, thỉnh thoảng Diên gặp lại Trường Sơn trong những giấc mơ đứt đoạn đến mệt nhoài.

Lần gần nhất Diên về thăm nhà nghe bà bảo: “Sáng nay thức dậy, bà lỡ quên mất khuôn mặt ông rồi, giờ biết làm sao?”. Trong câu nói tựa có hơi sương, như là nước mắt, như chiếc lá khô vừa rụng xuống ngoài vườn. Diên ôm vai bà thủ thỉ:

- Bà nhớ ông cháu lắm đúng không bà?

Bà vỗ nhẹ vào tay Diên cười móm mém:

- Nhanh thôi mà. Rồi bà sẽ gặp lại ông…

Diên không nói gì thêm, nằm xuống trên chiếc chõng che cạnh chỗ bà ngồi, muốn ngủ một giấc dài không mộng mị. Bà ngồi đó vừa nhai trầu vừa hồi tưởng những câu chuyện về ông. Vườn nhà lá lá xôn xao, mây trên trời bay ngang một dải… Hôm Diên quay lại thành phố, bà theo ra cổng dúi vào tay Diên một bì thư, bà bảo:

- Trong này có di ảnh ông và các thông tin cần thiết, cháu giúp bà gửi đến chương trình “Nhắn tìm đồng đội”. Bà thấy trên đài người ta tìm thấy cũng nhiều. Biết đâu…

Diên nắm tay bà, không biết nói câu gì nên lặng lẽ đi. Thành phố đang dần trước mặt còn quê nhà thì hun hút sau lưng.

* * *

Cuối năm, Diên quay cuồng trong lịch họp hành và những trang báo cáo tổng kết khô khan. Ngồi trên tầng bảy của tòa nhà, đủ mở rộng tầm nhìn bao quát phố xá đang chuyển động. Nhiều hàng hoa được bày bán trên vỉa hè, những người có thú chơi hoa tết hẳn sẽ công phu tìm mua vài chậu hoa ưng ý về chăm sóc để tết có hoa nở trong nhà. Diên nhớ đến vườn hoa của bà, những bông cúc vàng rực rỡ và lay ơn đỏ, bà đã trồng nó cho ông. Mấy mươi năm hoa nở vườn bà chắc đủ một thảm hoa vàng nối hai bờ sông Bến Hải. Chiến dịch Xuân- Hè 1972 đã nuốt ông Diên trong hố đen tử thần của con quái vật mang tên “chiến tranh”. Bức thư cuối cùng bà nhận được của ông giờ đã hoen màu. Ông lẫn vào cỏ cây, sông suối, xanh tốt và phẳng lặng thời bình. Vài người nói thoang thoảng như gió bên tai bà, rằng chiến tranh qua lâu rồi còn đau đáu làm chi…

Diên dừng lại sáu mươi giây đèn đỏ thì nhận được điện thoại của bố. Bố bảo bà dạo này yếu lắm, mấy hôm trời lạnh, khớp đau, bà đã không thể ra hiên ngồi được nữa. Diên trôi đi trong dòng người tấp nập, phố xá cuối năm nhộn nhịp và rực rỡ. Mùi của tết đã thoang thoảng đâu đó trong khắp đất trời, chỉ lòng Diên là lạnh. Có một nỗi mất mát mơ hồ, xa xôi nào đó ám ảnh Diên. Như là người ta nhìn thấy những cây cổ thụ giữa rừng đang cằn cỗi dần và úa vàng sắc lá. Đến một ngày nào đó cây lá trong rừng chỉ còn nghe thấy tiếng của mặt đất, của vòm lá um tùm, rậm rạp mà không còn nghe thấy gió lao xao của tầng cao. Có những khoảng trời chỉ có những cây đại thụ mới vươn tới được, khi cây mất đi thì hoài nệm cũng nhạt nhòa dần. Thế hệ của những người như ông bà Diên đến một lúc nào đó chỉ còn nằm trên trang sách, mà thế hệ sau đọc nó mơ hồ và xa lạ như bọn Diên học sử thời Đinh Bộ Lĩnh. Cây lá rồi sẽ hát giai điệu khác của một bản nhạc không bi thương nhưng cũng chẳng có khúc hào hùng.

Diên chìm vào giấc ngủ mệt mỏi sau cái ý nghĩ sẽ hoàn thành sớm công việc để trở về bên bà. Chuông điện thoại reo vang khúc nhạc xuân, một số máy lạ, đầu số có lẽ ở miền trong. Diên nghe máy, đầu dây bên kia có vẻ ngập ngừng rồi một giọng nói vang lên:

- Cô à! Cô có phải là thân nhân của liệt sỹ…

Giọng nói ấy nghẹn đi, Diên kịp nhận ra đó là giọng của một người già. Diên ngồi bật dậy, miệng ấp úng, muốn nói gì đó mà lời mắc kẹt trong lời.

- Ông cháu…

- Tôi thấy thông tin trên “Nhắn tìm đồng đội” nên liên lạc với cô. Tôi là đồng đội của đồng chí Phụng, chúng tôi cùng đơn vị với nhau.

Tim Diên như muốn vỡ òa. Cuộc điện thoại kéo dài khá lâu, hai thế hệ đứng trước câu chuyện về chiến tranh thành ra có quá nhiều điều để nói. Diên kể cho đồng đội của ông nghe về những năm tháng chờ đợi mỏi mòn của bà, về vườn hoa xuân vàng sắc nắng, về những cái giật mình thảng thốt giữa đêm. Đồng đội của ông thì kể về những ngày đêm chiến đấu của một thời hoa lửa, kể về những người đã ngã xuống, và cả những trăn trở, day dứt của người may mắn trở về.

- Đơn vị tôi mỗi người một quê, sau chiến tranh những người còn sống trở về với cuộc chiến mưu sinh. Ai cũng nhớ, chẳng ai quên những người nằm lại nhưng cứ lần nữa mãi cho đến tận bây giờ mới hội tụ nhau để quay lại chiến trường xưa tìm đồng đội.

- Giá mà một ngày nào đó ông cháu trở về sau chiến tranh như bác Phan Hữu Được thì thích ông nhỉ. Với cháu thì đó là cổ tích.

- Ông cháu rồi sẽ trở về bằng cách này hay cách khác. Chiến tranh mà…

Diên hiểu. Chỉ là thỉnh thoảng cũng tự vẽ lên trong mình thứ hy vọng mờ ảo như sương núi. Cuộc trò chuyện ấy kéo Diên trở lại Trường Sơn một lần nữa để tìm ông. Đồng đội của ông còn nhớ mang máng vị trí căn hầm bị sập nơi có chín liệt sĩ nằm lại khi xe tăng địch càn qua. Nhưng giữa bạt ngàn rừng núi, trí nhớ qua mấy chục năm mưa nắng liệu còn có thể dẫn đường? Dù thế nào Diên cũng phải đi, nhất định phải đi, ông đang đợi Diên nơi ấy.

Mọi công việc được gấp gáp hoàn thành, sếp không có lí do để từ chối lời khẩn cầu của Diên, lịch sử vẫn luôn được coi trọng. Diên điện về nhà dặn bố đừng vội nói với bà. Người già như sợi đàn tơ, căng ra mãi rồi cuối cùng sẽ đứt. Diên không muốn gieo vào lòng bà sự hy vọng quá lớn này khi không biết trước được kết quả sẽ ra sao. Bố định nói gì nhưng ngập ngừng hồi lâu, trước khi tắt máy Diên kịp nghe thấy tiếng ho của bà lẫn trong tiếng gió…

* * *

Tựa đầu vào cửa kính, thấy hơi thở của nhịp sống hiện đại đang trôi đi dọc hai bên đường Hồ Chí Minh. Nhìn màu xanh tốt tươi của sự sống những người trẻ như Diên thật không thể tưởng tượng được rằng mỗi tấc đất nơi đây từng bị bom cày, đạn xới, biết bao xương máu đã rơi. Nên trong cái màu xanh mơn mởn kia có gì đó xót xa, nhức nhối. Ừ mà thôi, chiến tranh đã qua lâu rồi, hãy cứ yêu những cung đường tươi đẹp này đi. Diên mỗi lúc lại cảm thấy ông đang ở gần hơn. Hay là những nơi Diên đi qua từng mòn vẹt dấu giày ông ở đó. Diên nhắm mắt, hít hà mùi hương gió trời đang lặng lẽ vào xuân. Mọi thứ thân thuộc đến kì lạ. Đồng đội của ông chắc đang chờ Diên ở đó.

Diên đến. Rất nhiều thân nhân liệt sĩ khác cũng có mặt. Vị trí của căn hầm bị vùi lấp đã được xác định. Các cựu chiến binh đã mất rất nhiều ngày mới có thể tìm ra, cũng là vì vị trí của căn hầm chiếu thẳng vào chóp một quả núi nhỏ phía trước. Quả núi nhỏ ấy chiến tranh, bom đạn đã oanh tạc, giờ đây cây cối mọc lên trùng điệp, bạt ngàn như muốn thử thách lòng người. Đồng đội của ông đã vỡ òa khi tìm thấy nó. Cuộc khai quật được bắt đầu vào buổi chiều hôm sau, một buổi chiều lặng gió. Diên đứng đó giữa bao nhiêu con người thuộc cả hai thế hệ nhưng không hề có một khoảng cách nào. Chờ đợi từng nhát cuốc bổ xuống, có một ý nghĩ đã an ủi Diên rằng ít ra ông đã không đơn độc. Suốt mấy chục năm qua như một giấc ngủ dài ông nằm gần đồng đội nghe lá lá xôn xao và lảnh lót tiếng chim chuyền.

Mọi thứ đã lẫn vào trong đất. Còn lại vài di vật và hài cốt lẫn lộn không rõ của ai nên được chính quyền đưa về quy tập trong nghĩa trang liệt sĩ. Diên cúi xuống, rưng rưng bốc một nắm đất gói vào chiếc khăn tay. Ông đây rồi, Diên sẽ đưa ông về bên bà, hồn ông đã lẫn vào hồn đất. Khi đoàn người đưa hài cốt các liệt sĩ trở về, gió đại ngàn thổi hun hút phía sau lưng như khúc tráng ca tiễn biệt. Khi đã ngồi trên chuyến xe Bắc Nam đông nghẹt, Diên cúi xuống hôn nắm đất trên tay, nước mắt lặng lẽ rơi. Chắc hẳn bà đang đứng trước vườn hoa vàng chờ ông về. Mùa xuân đã đến rồi, đường về nhà đẹp quá, ông có thấy vui không?

Ôm chiếc khăn tay vào lòng, Diên hát theo từng giai điệu rồi thiu thiu ngủ, tiếng hát vẫn ngân lên tha thiết trên cung đường lộng gió: “Anh người chiến sĩ và chiếc áo năm tháng dãi dầu/ Anh người chiến sĩ và chiếc áo mưa nắng bạc màu/ Đôi tay bâng khuâng nâng cành hoa tím/ Và anh nói tặng em mùa xuân…”

V.T.H.T (Hà Nội)

Read more…

Anh vội cầm ghi ta 
Vỗ và hát bản tình ca bất hủ:
Xưa cũ... 
Một loài hoa trong mùa lũ quê nhà 
Đi xa...
Lạc giữa chốn đô thành nhộn nhịp 
Đôi tay gầy vẫn níu kịp lời ca 
Trên nỗi nhớ in hình khung cửi 
Anh vội cầm ghi ta
Hát theo mưa lời tình xưa viết vội 
Trên lời cũ đã nhàu thư quên gởi 
Thời gian...
Lạc điệu 
Khoảnh khắc khoá chặt...
Phím đàn hồi âm...

H.B.V (Huế)

Read more…

Nguyễn Thị Mây

Vô danh. Hai chữ được điền vào chỗ ghi tên cha tôi trong tờ khai sinh.

Vô danh! Nghĩa là không tên. Trên đời, có thứ gì không tên, không nguồn cội? Từ đồ vật, con vật cho đến con người. Một cái bát sinh ra từ… đất. Một con chó cũng còn có chó bố kia mà. Còn tôi, sao không cha?

Thật ra, tôi cũng có một người cha. Nhưng ông không chấp nhận tôi. Ông từ chối cái bào thai mà ông đã góp phần tạo nên. Chỉ vì nó được tượng hình ở một thời điểm đáng ngờ. Khi ba bị đi tù về tội chính trị. Địch tình nghi ba tôi là “Việt cộng”. Sau nầy, ông thường nuối tiếc vì không đủ tài năng, đức độ để trở một người Cách mạng mà lại sống một cuộc đời tầm thường hơn những người tầm thường khác.

Cuộc đời ba tôi là sự kết nối những nỗi đau, hoài nghi, lạc hướng, thất vọng.

Lúc ấy, ba tôi chỉ là dân buôn chuyến theo tàu Sài Gòn – Huế. Ông bị mật thám của địch bắt nhầm vì có khuôn mặt giống hệt một cán bộ cao cấp nằm vùng. Ông cũng được nếm đủ mùi tra tấn mà một người tù yêu nước phải chịu. Nhưng ba tôi bảo không đau bằng khi được thả về thấy vợ đẻ. Khuôn mặt đỏ hỏn của tôi nhìn dễ ghét còn hơn bộ mặt hung tợn của lũ cai tù.

Ba bỏ đi sau khi làm xong khai sinh cho tôi. Tôi được mang họ mẹ. Phần ghi tên cha vỏn vẹn hai chữ VÔ DANH!

Ba năm sau, ba về. Mẹ bảo ông không sao chịu được khuôn mặt, giọng nói, tiếng cười của tôi. Mặc những lời giải thích của mẹ rằng đã có thai từ trước khi ba bị bắt. Tôi là con của ba. Hạnh phúc gia đình phục hồi khi mẹ sinh thằng Út. Nhưng ba lại đòi gởi tôi vào viện mồ côi. Ông hứa sẽ đóng nhiều tiền để tôi được chăm sóc chu đáo. Mẹ tôi không trả lời. Bà lặng lẽ gom quần áo của ba tôi ném ra sân.

Ba trở lại cùng những chuyến đò đưa khách dọc đường sông. Ba ghé lại bao nhiêu là bến. Nhưng suốt một thời gian dài chẳng một lần ghé lại bến xưa. Thỉnh thoảng, ba gởi tiền về. Mẹ không tiêu một đồng. Bà tảo tần nuôi chúng tôi ăn học. Những tờ giấy bạc ấy được xếp đầy trong một chiếc hộp gỗ nâu bóng. Lâu lâu, mẹ tôi lấy tiền ra săm soi, ve vuốt. Như một cô phụ tìm lại chút hương thừa ủ trong những bức tình thư cũ.

Thời gian lặng lẽ trôi. Ba tôi vẫn biền biệt nơi nào!

Năm tôi mười hai tuổi, ba bỗng gửi về một thùng quà to. Gồm rất nhiều gấm, lụa cho mẹ, rất nhiều quần áo may sẵn cho thằng Út và một đôi hài thêu màu đỏ cho tôi. Nhìn bàn chân tôi nằm vừa khít trong đôi giày xinh xắn, mẹ bật khóc: "Ba vẫn yêu thương con, vậy mà…”

Rồi ba về. Ông như mưa xuân mang sức sống tưới lên mảnh đát quê nghèo. Mẹ tôi như đóa hoa tàn chợt hồi sinh, phô sắc. Bà lau bụi bám trên chiếc gương soi từ lâu đã bị lãng quên và thay một chiếc lược mới.

Đây là khoảng đời đẹp nhất của tuổi thơ tôi. Ba che một tấm liếp nhỏ bên hiên để làm chỗ sửa chữa máy tàu. Suốt ngày, ông cặm cụi tháo ráp, gõ, hàn… Mặt mày lem luốc, tay ám khói lửa lò. Ngoài giờ học, tôi không rời ba nửa buớc. Tôi như chiếc bóng lặng thầm bên ba. Ông ít chịu hé môi nhưng tôi vẫn cảm thấy ấm áp. Tôi kiên nhẫn chờ đợi ba sai bảo để được vâng lời. Nhưng ông quên sự có mặt của tôi.

Hôm ấy, ngày ba tháng năm, ngày sinh của tôi. Ba không dọn hàng mà dẫn chúng tôi đi dạo. Ba cha con vào tiệm nước Hớn Hồ. Ba gọi hai cốc sữa. Một ly cho ba, ly kia ba sớt phân nửa ra cái đĩa lót ly rồi bảo: "Phần của mầy đó, uống đi!”. Tôi tủi thân vô cùng khi nhìn vào mắt ba đang ánh lên tia lửa căm giận. Trái tim trẻ thơ của tôi thầm thì: "Hãy uống đi dòng sữa đầu đời của ba ban cho” Và tôi đã cuối xuống thè lưỡi liếm sạch đĩa sữa như một con chó. Ngẩng lên, tôi bắt gặp nước mắt ba đoanh tròng. Ông ôm tôi vào lòng, nghẹn ngào: "Tội nghiệp con tôi!” Đó là khoảnh khắc hạnh phúc nhất đời tôi, khởi đầu cho những ngày tháng đẹp đẽ khác.

Từ ấy, buổi chiều ba thường dắt tôi và thằng Út đi dạo, ngồi nghỉ ở một Tha la vắng lặng. Lá vàng úa lót đầy lối đi. Ngôi chùa Khmer trầm tư, mái ngói rêu phong xám xịt thấp thoáng sau những hàng cây xếp hàng thẳng tắp. Ba bảo nơi nầy gợi nhớ quê nội xa xôi. Vùng đất hoang dã nghèo nàn . Mùa nước lũ về, ba chìm trong nỗi kinh hãi triền miên. Dòng nước như một nấm mồ to sẵn sàng vùi lấp bao cuộc sống, ước mơ, hy vọng. Ba đã bỏ làng đi biệt xứ sau trận lũ lớn. Cả nhà nội tôi không còn ai sống sót, trừ ba. Và, ba đã gặp mẹ. Nơi nầy là quê hương thứ hai của ba.

Nhưng rồi ba cũng lại ra đi. Ông trở lại cùng những con tàu bập bềnh trên sóng nước. Những kiện hàng, những tờ giấy bạc đã lôi cuốn ba tôi vào quĩ đạo khát vọng làm giàu. Ông muốn vợ con sung sướng. Thế là xa cách!

Thật lâu, ba về. Ông già đi nhưng túi đầy tiền. Ba bảo mẹ thu xếp lên Sài Gòn sống. Thấy mẹ dùng dằng, ba nói như đinh đóng cột: "Hãy chọn đi. Theo tôi hoặc là ở lại một mình, mãi mãi…”

Chúng tôi sống trong ngôi nhà ấy đúng một tuần. Bảy ngảy là bảy sự lặp lại rập khuôn buồn tẻ. Sáng thức dậy, cả nhà ăn điểm tâm. Xong, ba đi làm. Ở nhà, mẹ nấu nướng, dọn dẹp xong ba mẹ con tựa cửa nhìn xe cộ chạy qua chạy lại. Người người tất bật ngược xuôi. Chiều, ba về, cả nhà dùng cơm rồi đi xem chiếu bóng và… ngủ.

Sướng thật! Nhưng cả ba mẹ con đều cảm thấy nhớ Trà Vinh. Mẹ nhớ đôi quang gánh. Nhớ con đường mòn xanh ngắt những hàng cây. Nhớ dòng sông quê ngầu đục phù sa nhấp nhô con sóng nhỏ và nhớ mái lá núp dưới bóng cây sầu đông yên tĩnh… Tôi nhớ mái trường có ngôi miếu cổ huyền bí nằm giữa sân. Những bông dầu xoay tít. Bóng cò trắng chao lượn ngang khung trời hẹp nhìn ra từ ô cửa lớp học. Tôi nhớ từng viên sỏi lót đường cho đến những bóng mây trôi ngang ngõ sau nhà bếp. Còn thằng Út, nó nhớ con diều giấy lượn lờ trên cánh đồng hăng hăng mùi bùn. Nhớ chiếc bánh tằm chan nước cốt dừa. Nhớ thằng Lì, con Lượm cùng xóm. Nhớ đến ngã bệnh, lên cơn sốt.

Sang ngày thứ tám, mặt trời chưa kịp thức, mẹ đã giật chúng tôi dậy để về quê. Ba đưa chúng tôi ra xe. Xe rời bến, ba vẫy tay, gào to: "Vĩnh biệt!” Tôi òa khóc. Mẹ ôm thằng Út vào lòng, nước mắt đầm đìa rơi.

Ít lâu sau, chúng tôi được tin ba lấy vợ khác. Một người đàn bà có hai con riêng. Chẳng biết ba có hạnh phúc không? Nhưng sau trận hỏa hoạn xảy ra, ngôi nhà của ba bị thiêu rụi. Ba mất trắng. Họ đã bỏ ba mà đi. Không nhà, ba sống lang thang. Lúc có tiền, ba thuê phòng ngủ. Khi thắt ngặt, ba trải chiếu bên hè phòng ngủ dỗ giấc qua đêm.

Biết được, mẹ lên Sài Gòn tìm ba. Ông bỏ trốn. Hai người lớn cứ mãi chơi trò cút bắt. Chúng tôi đành phải thất lạc một người cha.

Bây giờ, chẳng biết ba tôi sống thác thế nào? Người bảo ba tôi về quê cũ. Người lại báo tin ba tôi bệnh chết ở một tỉnh lẻ thuộc đồng bằng sông Cửu Long. Người hảo tâm xứ này đã chôn cất ba tại một vùng đất hoang chi chít mộ.

Tôi và thằng Út theo mẹ tìm đến đó. Bàng hoàng. Đau đớn, tuyệt vọng khi trông thấy mộ bia ghi hai chữ: VÔ DANH.

N.T.M (Trà Vinh)

Read more…

LÀM SAO CHO ANH HIỂU
Anh bảo túi buồn của anh nay đã dần vơi em không biết sao trong muôn ngàn câu thơ anh viết ngập ngụa nỗi niềm. Anh bảo túi thơ của anh chứa đầy miền hoang dã em không biết ẩn sâu trong anh là một bầu nhiệt huyết nỗi đời rên siết đa đoan Anh bảo với em khu vườn địa đàng khi nào cũng xanh biếc mênh mang em làm sao hiểu? áng mây mãi mê phiêu lãng bên trời cánh gió miên man rong ruỗi bên đời vần thơ về neo vách chiều lặng lẽ là em ngày nắng vừa đi xanh màu vườn cỏ là anh? em không biết ... Anh bảo chưa say mà túi rượu của anh chiều nay đã cạn anh không say sao đưa tay bấu vào bầu trời không say … anh chỉ nhả thơ thôi ngày sao im vắng không lời có phải là anh say chiều lặng câm em không biết phải chi là anh say màu thu vàng bên sông phải chi là anh nghe được lời hoàng hôn về mênh mông anh biết không?!

BÌM BỊP KÊU CHIỀU CHÙNG PHÍM HOÀNG HÔN
Sóng vỗ lưng chiều con sóng oằn đầu bạc thuyền em đi thuyền em đã cập bờ lau lách gió thưa lau lách chờ mưa nắng bìm bip kêu chiều bìm bịp nhớ mong. Bìm bịp nhớ người ở bên kia sông em lấy chồng con nước ròng buồn lắng giọng Ông Sáu trầm thâu đêm vắng vọng cổ dài tích tịch nhớ em. Con nước mùa này con nước lênh đênh Vàm cỏ bên sông có chạnh dòng xuôi chảy chòm tím lục bình nhói tìm con Rô quẫy nhành điên điển triền đê ngong ngóng dáng ai về. Chùng phím hoàng hôn hay câu sáu xuống xề đêm vườn cũ lời thề chong cánh bên kia sông phố đèn lấp lánh thuyền ba lá chòng chành chở tiếng bìm bịp qua...
HÃY CỨ LÀ YÊU THƯƠNG
Em gói lại nụ hôn không phải bằng một tờ Pơ luya mỏng mà bằng nỗi khát khao không có dáng hình từ hôm anh cố tình bỏ quên tiếng cười nơi ngọn gió em nhặt rồi, giữ mãi... muốn làm tin. Xin trả lại cho nhau, đây khoảng nợ ta đã vay hôm tiền kiếp - hình như còn lãi ư! xin khất vài kiếp nữa ta sẽ cùng vây ra nợ, trả từ từ. Trong bề bộn cõi người, nào ai chẳng tâm tư này hanh phúc lên ngôi, này khổ đau trầm mặc xin trút bỏ... hết hoang liêu sầu đắng và giữ lại cho mình, dù một chút tin yêu. Em khắc họa tình mình bằng một bức phù điêu mang dấu ái đóng đinh cho hằn sâu vách nhớ xin anh cứ là áng trăng đầy, dẫu một ngày vỡ nợ ta rót ngập tâm hồn mặc cơn mớ đời mê. Xin cứ nắm chặt tay cùng năm tháng đi về cho dẫu thời gian xoáy mòn bao kí ức hãy bước cùng trên những nẻo đời hư thực
mặc dòng cuốn vô tình, ta hãy cứ thương yêu.
SAY ĐÊM
Vừa khuất mặt trời hoàng hôn khuất đàn chim về tổ muộn, kêu nhau vừa lúc vầng trăng nhô vừa lúc… gió đưa hương cúc thoảng quanh đồi. Trăng rớt bên thềm trăng rớt xuống mặt hồ im vắng mặt hồ im đàn ai reo rắt đàn ai ngỡ… âm mùa bung vỡ giữa không thinh. Với tay lên trời ta với tay hái sao ta hái cánh sao bay mây nhẹ như là… mây rất nhẹ nâng bổng hồn ta... say ... rất say.
N.T (Bình Thuận)

Read more…

Những cánh hoa hồng óng ánh sương mai nở rộ trước hiên nhà. Lối vào nhà Vi quanh co nhưng đầy màu sắc quyến rũ. Vi nổi bật trong bộ áo dài duyên dáng, vẻ đẹp thanh tao, búi tóc cao, hai lọn tóc xoắn thả ngang vai. Bầu trời thu trong vắt  màu xanh thẳm. Cô chuẩn bị đeo cặp đi học thì tiếng chuông ngoài cổng reo vang. Đến giờ đi học rồi, ai còn bấm chuông nhỉ? Cô dắt xe đạp ra cổng, đang lúi húi mở khóa thì đằng kia  một giọng nam trong trẻo vang lên: “Chào Vi, mình đợi Vi nãy giờ nè! Cho Nhật Anh quá giang xe đến trường sáng nay nhe!”. Vi cố tìm lại trong tâm trí mình người con trai có vóc dáng cao cao đang đứng trước mặt mình là ai sao thấy quen quen, hình như đã gặp lần nào thoáng qua ,cô lấy chiếc kính cận đeo vào mắt để nhìn  gã con trai tự nhiên sáng nay chờ  mình đi học, nhưng chưa nhớ ra nổi. Cô đưa tay xem đồng hồ chỉ còn mười phút nữa vào lớp. Vi  mở khóa cho xe đạp điện vọt tới, bỏ gã lạ sau lưng với cái nhìn  ngơ ngác, gương mặt tái đi vì ngượng trước những ánh mắt thoáng qua vội vã của dòng người, rồi mất hút trong khói sương dày đặc. Kế thượng sách  không thành, thôi đành quay về hạ sách.  Nhật Anh cắm cổ chạy thật nhanh, bụi đường lẫn trong sương mù mịt quấn theo gót chân. Lúc này trong đầu không còn thời gian để nghĩ gì, làm gì, chỉ nơm nớp lo sợ trễ tiết học văn đầu tiên. Trong các môn học Nhật Anh chỉ nổi trội  các môn toán, lý, hóa. Còn môn văn là dở nhất nên bị cô giáo chiếu cố.

                                                                        ***                 

Chỉ vì hôm qua, giờ ra chơi cả nhóm “Ngũ hải giai huynh đệ” ngồi trên ghế đá bên gốc cây bàng hóng mát, bất ngờ tốp áo dài tha thước đi qua. Thanh Tuấn nhốn nháo nói đùa với cả nhóm:

- Tôi đố mấy ông trong năm đứa mình thằng nào cưa đổ con nhỏ Yến Vi, hoa hậu trường mình đang học lớp 10A1, thì tôi sẽ đi đầu xuống đất! Thanh Tuấn nói chưa dứt lời thì Nhật Anh cười xòa ra dáng là người có kinh nghiệm trong sở trường tán gái nhất, xen vào:

- Tưởng gì, tao tán là phát một, nàng chạy theo tao qua lớp 10A3 học luôn. Nói phải giữ lời đấy đại ca Tuấn nhé!

- Nhưng ngược lại nếu tán không đặng thì sao? Mày phải chịu hoàn toàn chi phí chuyến đi chơi vào dịp cuối tuần cho cả nhóm “Ngũ hải giai huynh đệ” này nhé!

Nhật Anh cuối xuống nhặt chiếc lá vàng vừa rơi trên ghế đá đưa lên, khẽ vai vừa cười vừa nói :

- Hãy đợi đấy! Tớ không phải “nhân tài như chiếc lá mùa thu” này đâu.

Trong nhóm, Trí Dũng là thằng đô con, xấu trai nhưng lại hiền và thật thà nhất, nãy giờ ngồi im re giờ mới lên tiếng, giọng như con gái vang lên làm phá tan bầu không khí đang vui nhộn:

- Thôi vào lớp đi, cô Hoa đến rồi. Coi chừng bị ghi tên vào sổ trực cờ đỏ của trường là trốn tiết!

Cả nhóm kéo nhau vào lớp để không gian buồn với cây bàng ngơ ngác và sân trường im lặng. Những vạt nắng  cuối ngày đang  trườn mình theo từng bước  chân …

                                                                                    ***

Những tia nắng vắt mình trên tán lá cây bàng còn ẩm hơi sương. Tiếng trống trường vang lên một hồi “Bùm, bùm, bùm…” báo hiệu giờ vào lớp. Nhật Anh chạy vào lớp, mồ hôi nhễ nhại, da mặt xanh xao, thở dồn dập:

- Dạ, thưa cô em vào lớp. Sáng nay em bị hư xe nên đến muộn!

Cô giáo nhìn Nhật Anh như thông cảm rồi chỉ về chỗ ngồi, tiếp tục giảng bài mới. Giọng cô nhẹ nhàng vang lên trong từng lời thơ: “Tiếng diều sáo nao nao trong vắt, trời quang mây xanh ngắt màu lơ. Mặc dầu hai chữ “nao nao” có đưa vào trong câu thơ  như một chút rung động, ta vẫn chưa xa không khí bình yên trên bến Tầm Dương. Với Xuân Diệu cả tình và cảnh trở nên xôn xao vô cùng. Nhưng nàng kĩ nữ của Xuân Diệu cũng bơ vơ như người tì bà phụ. Nhưng nàng không lặng lẽ buồn, ta thấy nàng run lên vì đau khổ:

Em sợ lắm. Giá băng tràn mọi nẻo;

Trời đầy trăng lạnh lẽo suốt xương da”. Giảng đến đây cô giáo nhìn xuống lớp, thấy Nhật Anh nhìn ra cửa sổ, ánh mắt bơ phờ. Cô giáo gọi:

- Em đứng lên, cho biết bài cô giảng đến đâu rồi. Em lặp lại lời cô vừa giảng xem!

Nhật Anh đứng lên bối rối, ngơ ngác nhìn  bảng đen, chỉ thấy bụi phấn trắng rơi rơi. Nãy giờ lời cô giáo giảng có thấm vào đầu chữ nào đâu. Cô giáo giận dỗi cho Nhật Anh ngồi xuống, tiếng trống hết giờ lại vang lên. Tiếng cười, tiếng nói xôn xao, chỉ duy có một người đang ngồi chống cằm ưu tư. Rồi bất ngờ bị một cái đấm thật mạnh trên bả vai. Đau quá. Nhật Anh lấy tay xoa nhẹ vai mình vừa than thở:

- Thanh Tuấn, sao cậu đánh tớ đau dữ vậy? Tớ làm gì đâu?

- Làm gì thì cậu tự biết đi, đánh đau một cái cho tỉnh người hẳn ra,  cưa con nhỏ đó đến đâu rồi mà sáng nay đi học trễ, bơ phờ quá vậy? Ai bảo ta đây anh hùng! Thanh Tuấn chưa dứt lời, cả lớp kéo lại vây quanh cười rộ lên, chọc ghẹo. Yên Trinh la lên giữa lớp như phóng thanh:

- Thì ra sáng nay ông đi học trễ là do hồi hôm không ngủ, nằm trằn trọc suy nghĩ ra thượng sách để chinh phục trái tim nàng. Nhã Lan đưa tay vuốt tóc, xoa đầu Nhật Anh nhép miệng :

- Hèn gì, tiết học văn sáng nay ổng thả hồn qua cửa sổ...

Những tia nắng tinh nghịch, nhảy nhót như đồng lõa với lũ bạn trèo qua qua ô cửa  chỗ Nhật Anh ngồi, chiếu vào gương mặt đang nhạt dần vì biến sắc. Một làn gió vô tình lướt qua hất tung mái tóc Nhật Anh bay xuống phủ ngay trước trán  che giấu đi cái khóe mắt rưng rưng, hình như nó đang chờ cuộc nội chiến sắp diễn ra. Tiếng trống vào tiết học lại vang lên  giải vây rắc rối cho Nhật Anh. Mọi người ai vào chỗ nấy, trả lại không gian bình yên.

Cuối buổi học trôi qua, một hồi trống lại vang lên. Học sinh cả trường ùa ra như đàn ong đang vỡ tổ. Cả nhóm đang dắt xe ra phía cổng trường thì gặp một bóng dáng áo dài đạp xe nhanh đến trước chặn lại, cô nàng vui vẻ nói:

- Chàng nào có tên Nhật Anh dừng xe lại nhận quà từ  Nhàn Vi công chúa lớp tôi nè!

Nghe nhắc đến tên mình, gương mặt Nhật Anh thay đổi lạ thường từ đôi mắt rầu rầu,  gương mặt nặng trĩu bỗng tươi rói hẳn lên. Cậu nhận chiếc hộp giấy màu xanh từ tay cô gái. Chẳng ai biết bí mật trong chiếc hộp giấy xinh ấy là gì? Mọi rắc rối sáng nay như được giải tỏa hết. Trên đường về, cả nhóm ghé vào quán Tuổi Teen. Thanh Tuấn lúc này lại ga lăng dữ, vừa vịn vai vừa kéo ghế lại sát cho Nhật Anh ngồi, hạ giọng khiêm tốn:

- Cậu ngồi xuống đi, uống gì để tớ kêu.

 Những ngày trước kia Thanh Tuấn chưa bao giờ hạ mình như thế, luôn tỏ ra mình là đàn anh trong nhóm. Chắc tại vì nôn nóng muốn xem cho bằng được bí mật trong chiếc hộp giấy màu xanh ấy là gì thôi. Nhật Anh ngồi xuống đặt chiếc hộp giấy ngang trước mặt mình. Phước Hoàng đưa tay kéo chiếc hộp đến sát bên mình, rồi dùng tay định gỡ ra cho cả nhóm xem, vừa phân bua:

- Có gì bí mật đâu, ngũ hải giai huynh đệ mình đã từng sống chết có nhau thì hôm nay có bí mật gì riêng tư cũng bật mí xem.

 Thanh Tuấn như thừa nước đục thả câu cũng xen vào:

- Ừ, đúng rồi đó, mở ra xem thử con nhỏ đó bày tỏ thế nào? Mai mốt tôi có gì bí mật, tôi cũng cho xem như thế.

Trí Dũng kéo chiếc hộp về phía chỗ Nhật Anh, tỏ vẻ không đồng ý  nghiêm mặt nói:

- Tớ thì không đồng ý khui ra lúc này, nhỏ Vi đó tặng riêng cho Nhật Anh thì chỉ có cậu mới có quyền mở ra xem ở một nơi chỉ có mình bạn biết.

Nãy giờ Nhật Anh ngồi yên không đếm xỉa gì giờ nghe Trí Dũng phân bua thế, như mở nước cờ trong bụng tiếp lời:

- Cơ bản là nàng đã tặng tôi món quà, điều này có nghĩa tớ đã vất vả chinh phục trái tim nàng 80%. Còn ai là kẻ hứa mà không giữ lời thì sẽ bị xử theo luật.

 Cả nhóm cười òa cả lên, duy chỉ có Thanh Tuấn là không thể cười, cậu liếm môi, đưa tay gãi cái đầu hết bên trái sang bên phải, như cầu thủ sắp thua nước cờ nên lúng túng. Nhật Anh đưa tay xem đồng hồ đã quá trưa, nên ra hiệu để nhóm bạn cùng đèo nhau về.

Về đến nhà Nhật Anh cất chiếc hội chiếc hộp vào ngăn tủ và vội xuống ăn cơm. Mẹ nhìn thấy gương mặt con trai cười thật tươi nên cũng vui vẻ không hỏi đến chuyện đi học về muộn. Buổi cơm trưa đã xong. Nhật Anh lên phòng, miệng huýt sáo râm ran. Chiếc đồng hồ đổ chuông mười ba giờ. Cậu giật mình, chiều nay lớp tập trung tại trường để chuẩn bị cho buổi học tập quân sự. Nhật Anh đạp xe thật nhanh đến trường trong trang phục chỉnh tề như những buổi học.

                                                                            ***

     Bao chiếc lá vàng úa rơi lả chả, nắng nhuộm màu vàng óng ả trên những mái đầu xanh. Buổi chiều nay trường đông vui, rộn ràng thế sao trong lòng Nhật Anh cảm thấy trống trải, anh cố nhìn qua lớp bên cạnh nhiều lần như thế vẫn không thấy Nhàn Vi xếp hàng. Linh tính có điều không vui, anh lẫn sang lớp bên cạnh để hỏi thăm. Một nỗi buồn dâng lên chất ngất trong lòng khi hay tin mười ba giờ chiều nay Vi lên máy bay sang Úc để đi du học, do cả gia đình hiện đang định cư bên đó và  cô đi theo sự  sắp xếp của bố mẹ. Trước đây Vi ở Việt Nam sống cùng ông bà ngoại, ba mẹ sang Úc khi cô mới hai tuổi. Vi hằng ngày lớn lên trong vòng tay thương yêu của ông bà ngoại. Tuy rất thương ông bà nhưng vì tương lai, Vi đành tạm xa quê nhà thời gian và hứa khi thành tài sẽ quay về Việt Nam đoàn tụ cùng ông bà.

Sau buổi chiều tập quân sự, Nhật Anh ra về với hai chiếc bánh xe lăn nặng nề, cố gắng lắm anh mới lê từng bước chân vô nhà. Anh đi vội vào phòng và mở chiếc hộp giấy ra xem,  hàng chữ xinh xinh hiện ra trên trang giấy trắng: “Vi xin lỗi nhé, vì sáng nay tâm trạng không vui nên mình xử sự không đúng. Hôm nay là buổi học cuối cùng Vi  chia tay bạn bè. Vi đi du học sang Úc. Mình sẽ về, người mà mình sẽ tìm là Nhật Anh… Hôm nay như một kỉ niệm đẹp mà Vi không thể nào quên…”. Xem đến đây Nhật Anh không thể cầm lòng được, anh ứa nước mắt như một đứa trẻ bị bố mẹ rầy. Hối hận muộn màng, anh tiếc nuối hay hồi đó mình để Thanh Tuấn, Phước Hoàng mở chiếc hộp ra xem rồi cả nhóm cùng đợi Vi về nói lời chia tay nhỉ. Rồi Nhật Anh đưa tay lên vò đầu, anh tự trách mình thật ích kỷ.

Những chiếc lá bay đi rất xa, mùa thu rồi cũng chuẩn bị trôi qua, hơi lạnh mùa đông  đang ngấp nghé sắp tràn vào thị trấn, nơi diễn ra kỉ niệm đẹp mà cả người ở lại và đi xa cũng không dễ dàng quên. Cả nhóm ngũ hải giai huynh đệ khi nghe Nhật Anh kể lại, chẳng còn ai trách cứ ai nữa, bên cạnh đó là niềm động viên chia sẻ nhau cùng học, cùng tiến bộ. Anh  nhìn ra cửa sổ hoa bằng lăng tím rụng trước sân nhà, trên khắp cả lối đi, trong mắt anh màu tím giăng đầy nỗi đợi chờ. Rồi nàng xuân cũng sẽ quay về!

B.Đ.A (TP.HCM)

Read more…

Rồi một ngày em sẽ lại yêu
Bỏ lại sau lưng những nhỏ nhen, ghen tuông, hờn trách
Bỏ lại những điều trong quá khứ đã từng chân thật
Em sẽ lại yêu bằng nghi kỵ, dối gian
Phải, em đã từng có một vòng tay ấm áp, an toàn
Nhưng lòng người thẳm sâu như dâu bể
Em đâu biết ngoài kia tình đời chua chát thế
Nay ngọt ngào, thoắt đã hóa tàn tro
Em sẽ lại yêu, lòng chất ngất sầu lo
Sẽ mỏi mệt, chán chường, có thể hơn thế nữa
Nhưng rồi một ngày, em tìm thấy đâu đó dưới bầu trời này một nửa
Em sẽ lại yêu người, thực sự, của riêng em...

L.T (Sinh viên Khoa báo chí ĐH Đà Nẵng)

Read more…

Lê Thị Xuyên, sinh năm 1983, quê Thanh Hóa, hiện đang sống và làm việc tại Bình Định

Những ai còn mẹ đều cảm thấy mình là người may mắn và hạnh phúc. Từ khi còn ẩn mình trong hình hài là giọt máu đỏ hỏn, được nuôi dưỡng trong bào thai chín tháng mười ngày, lúc cất tiếng khóc chào đời, được hiện diện trong thế giới của cuộc đời biết bao tươi đẹp, rồi những bước đi đầu đời vụng dại, thành công và thất bại, niềm vui và nỗi buồn, hạnh phúc và khổ đau… đến khi nhắm mắt xuôi tay cũng chẳng thể nào nói hết tình yêu của mẹ dành cho con. Chín chữ cao sâu vẫn vang vọng như lời nhắc nhở của đấng sinh thành đối với mỗi chúng ta, những đứa con của mẹ.

Tôi thầm cảm ơn cuộc đời đã cho tôi được là con của mẹ, người đã mang lại sự sống, thành công, hạnh phúc cho tôi như hiện tại. Những ngày còn thơ dại, tôi được đắm mình trong lời ru à ơi ngọt ngào của mẹ trên cánh võng, nhoẻn miệng cười và bi bô tập nói, tiếng nói đầu tiên không gì khác là “mẹ”, nhấm nháp miếng cơm mẹ nhai búng, há miệng khóc đòi ăn khi mẹ chưa kịp đút cho mình. Lớn hơn một chút, mẹ lại chăm lo cho mấy chị em tôi chuyện học hành. Mẹ thức khuya cùng chị em tôi và nấu bát chè đậu xanh những ngày thi cuối cấp, mẹ ân cần nắm tay tôi căn dặn, động viên khi tim tôi đập mạnh trước thềm thi đại học, mẹ dúi vào tay tôi những đồng tiền mẹ kiếm được sau những ngày đi chạy gạch thuê cho người ta và thủ thỉ: “Con mua quà vặt ăn đỡ đói mỗi tối học khuya”. Có những hôm trời nắng nóng như đổ lửa, mẹ vẫn cần mẫn như con ong chăm chỉ để có thêm vài đồng cho chúng tôi mỗi tháng. Tôi không biết với mọi người, mẹ quan trọng như thế nào? Còn với tôi, tất cả đều là mẹ. Bốn chị em tôi dần lớn lên trong sự tảo tần, thương yêu của mẹ.

Bố tôi rất thương con, nhưng tình thương của bố thường gửi trong những câu nói răn đe, những nguyên tắc bất di bất dịch của gia đình và những làn roi nhớ đời sau những lần chúng tôi sai phạm. Còn mẹ, tình yêu mẹ dành cho chúng tôi là những đêm không ngủ vì lo và nhớ khi chúng tôi học xa nhà, là những bánh, những rau, những gaọ… được gói ghém cẩn thận đặt trong túi xách khi chúng tôi quay lại trường học sau dịp về ăn tết ngắn ngủi, là những giọt nước mắt hạnh phúc của mẹ khi chị em tôi học hành đỗ đạt, có công việc ổn định, có gia đình và con cái đề huề.

Chúng tôi đã trưởng thành, mỗi người đều tự chọn cho mình một con đường và đi theo tiếng gọi của hoài bão, lí tưởng, mang trong lòng quyết tâm phấn đấu để đạt được sở nguyện. Thế nên, những tháng ngày được ở bên mẹ trở khiêm tốn và thưa dần. Vì hoàn cảnh và công việc, chúng tôi được gặp mẹ qua những cuộc điện thoại mỗi khi rảnh rỗi. Những lúc đó, mẹ lại khóc, mẹ nói vui vì được nói chuyện với các con, nhưng tôi hiểu mẹ đang khóc vì nhớ thương chúng tôi. Bởi tôi biết dù đã lớn khôn thì chúng tôi vẫn là đứa con bé bỏng của mẹ, vẫn cần được mẹ vỗ về, vẫn muốn gục đầu vào lòng mẹ, được mẹ chở che mỗi khi vấp ngã hay khi đứng trên đỉnh cao của danh vọng.

Tháng ba về, thời gian chảy trôi vô tình nhanh đến mức mái tóc mẹ mới ngày nào đen óng, mượt mà giờ đã lấm tấm những sợi bạc. Mẹ tôi vẫn thế. Tảo tần hôm sớm với ruộng đồng, với những luống rau xanh, với đàn lợn, gà kêu vang inh ỏi suốt cả ngày. Hạnh phúc của mẹ đơn giản chỉ là được nấu những bữa cơm canh đạm bạc, hợp khẩu vị cho bố, là nụ cười thoải mái khi trò chuyện với xóm giềng về chúng tôi, những đứa con của mẹ giờ đã trưởng thành và có chỗ đứng trong xã hội, là sự bằng lòng với những công việc sớm sớm, chiều chiều không tên lặp lại.

Khi nhìn thấy những đứa bạn cùng trang lứa về sum họp gia đình, mẹ lại trông ngóng chúng tôi. Mẹ gọi điện hỏi thăm chúng tôi. Mẹ vui mừng thông báo bố vừa nhờ mấy chú thợ sửa sang lại cái sân gạch và nhà tắm, mấy chị em mày mà về thì tha hồ, thoải mái tắm giặt. Mẹ khoe lúa nếp năm nay được mùa nhưng không bán mà để dành làm giỗ ông nội, và bố nói sẽ làm bánh nếp thật nhiều (vì mẹ biết chị em tôi rất thích ăn). Mẹ nói thật nhiều trong niềm vui mong đợi. Đã gần bốn năm, tôi chưa được về quê cùng gia đình sum họp. Em trai tôi lấy vợ và sống trong miền Nam nên ít có dịp về, chỉ có hai cô em gái chưa lập gia đình mới có thể về thường xuyên. Bố mẹ tôi vui lắm nhưng tôi cảm nhận được niềm vui tuôn chảy trong giọt nước mắt lăn dài nơi khóe mắt đã nhiều nếp nhăn của mẹ chưa thể nào trọn vẹn vì thiếu vắng tôi và em trai.

Trên đường đi làm về, chứng kiến câu chuyện thương tâm của một người mẹ đang quỳ lạy khóc lóc, van xin con trai mình trở về nhà sau thời gian bỏ đi cùng đám bạn, trong khi anh ta vẫn một mực phớt lờ, không hề quan tâm. Chợt lòng tôi se sắt. Giá như anh ta hiểu được mẹ cần anh ta như thế nào, tôi tin chắc anh sẽ không làm như vậy. Tôi lại lan man nghĩ về cuộc đời, về gia đình, về những người xung quanh tôi, và về mẹ. Tôi thấy mình là kẻ diễm phúc hơn bao người khi còn mẹ. Song xã hội hiện đại với những bước tiến của văn minh lại có những bước thụt lùi về đạo đức, đặc biệt trong cách đối nhân xử thế, giữa con cái với bậc sinh thành. Biết bao người mẹ bị ruồng bỏ, xua đuổi khỏi nhà vì bị xem là gánh nặng cho những đứa con; bao người mẹ phải vào viện dưỡng lão, đi ăn xin, lang thang, không nơi nương tựa; bao người mẹ lại trở thành nạn nhân của chính đứa con mà mình đứt ruột sinh ra, nuôi dưỡng.

Tôi tự hỏi làm sao để mọi người hiểu hết được nỗi khổ đau của người mẹ khi bị con cái ngược đãi, làm sao cho những đứa con hiểu rằng cuộc đời mỗi chúng ta ai rồi cũng sẽ phải trải qua những ngày buồn thảm nhưng những ngày buồn thảm nhất có lẽ là những ngày chúng ta không còn được nhìn thấy mẹ!

L.T.X (Bình Định)

Read more…

            

                                    * Tặng Th...

Mùa Xuân chậm đến bên khung cửa

Phố cũ quen tên vắng bóng người

Lặng lẽ tôi ngồi nơi quán nhỏ

Mà nghe hương toả khắp muôn nơi

         

Có phải trong ta đã vào Xuân!?

Bên dòng tóc xoả thoáng bâng khuâng

Em ngây thơ quá nên hờ hững

Lá trút tàn đông cũng lạnh lùng

Nghe bỗng nhớ về nơi lối cũ

Cỏ mềm sương lạnh lối em qua

Nhưng đành mộng ước xa xăm quá

Hoa thắm hương phai giữa điệp trùng

Viết một bài thơ mừng năm mới

Nghe lòng ấm lại giữa Xuân sang

Ngoài kia nắng trải vàng như lụa!

Chiếc lá bay theo gió chập chùng

Đầu Xuân 2016

Q.T.D

Read more…

Thi sĩ Tản Đà

Kỳ 5:

T Ả N   Đ À

Tản Đà tên thật là Nguyễn Khắc Hiếu, sinh ngày 20 tháng tư năm Kỷ Sửu, nhằm ngày 25 tháng 5 năm 1889 tại làng Khê Thượng, huyện Bất Bạt, tỉnh Sơn Tây; nay là xã Sơn Đà, huyện Ba Vì, Hà Nội. Ông sinh ra bên dòng Đà Giang, dưới chân núi Tản Viên, nên lấy bút hiệu là Tản Đà.

Ông sinh ra trong một dòng họ có truyền thống khoa bảng, gốc người Kim Lũ, xã Đại Kim, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Tổ tiên Tản Đà có nhiều người làm quan giúp nước, như Nguyễn Công Thể là Tả thị lang Bộ Lại, Thượng thư Bộ Lễ… Đến triều Nguyễn, các bậc trưởng lão trong tộc họ có ý bất hợp tác, không ra làm quan, chỉ làm đồ Nho, nên cuộc sống có phần sa sút.

Cha Tản Đà là Nguyễn Danh Kế vì không chịu nổi sự nghèo khó nên vừa làm thuê vừa đi học, thi đậu cử nhân và ra làm Tri huyện Nam Sang thời Tự Đức, rồi Tri phủ Lý Nhân, Tri phủ Xuân Trường, thăng lên Án sát Ninh Bình thì qua đời.

Nguyễn Danh Kế tuy làm quan nhưng vẫn quen cách sống phong lưu tài tử. Khi làm Tri phủ Xuân Trường ông phải lòng một đào nương tài sắc ở Nam Định là Nhữ Thị Nghiêm, sau đó hai người lấy nhau và sinh ra bốn người con. Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu còn có tên cúng cơm là Cửu, người ta thường gọi là “Ấm Cửu” hoặc “Ấm Hiếu”, là con thứ tư cũng là út của bà Nghiêm, nhưng là con trai thứ mười một trong số mười một người con trai của Nguyễn Danh Kế và ba bà vợ.

Cha mất khi Tản Đà mới lên ba. Sau đó mẹ lại rời gia đình trở lại nghề ca hát nên ông được người anh cùng cha khác mẹ là Nguyễn Tái Tích đùm bọc, nuôi dưỡng và cho ăn học. Năm 1912, Tản Đà trượt khóa thi ở Nam Định, tan mộng cử nhân và mất luôn người yêu là cô gái họ Đỗ ở phố Hàng Bồ. Chứng kiến người yêu lên xe hoa, Tản Đà đau khổ gần như điên loạn, đi vào nơi thâm sơn cùng cốc tự đày đọa bản thân. May nhờ Nê Xuyên Nguyễn Thiện Kế, anh rể cùng cha khác mẹ là một nhà thơ trào phúng có tiếng thời bấy giờ, đưa ông về tá túc tại nhà Bạch Thái Bưởi, một người giàu có. Ở đây ông được đọc bộ Tân thư, bắt đầu có niềm tin cuộc sống và vun đắp ước mơ, lý tưởng; dần quên đi nỗi buồn khoa cử và tình duyên.

Tản Đà bắt đầu viết những bài triết luận đăng trên Đông Dương tạp chí từ năm 1915 và cũng lập gia đình trong năm này. Sau đó ông làm thơ và được đọc giả hâm mộ, bắt đầu nổi tiếng trên văn đàn. Đi vào văn chương trong buổi giao thời giữa thơ cũ và thơ mới, Tản Đà bắt nhịp được cả hai bằng sự tài hoa của mình. Từ năm 1916 đến khi qua đời, ông xuất bản gần 30 tác phẩm đủ thể loại: thơ, truyện, luận thuyết, triết học, nghiên cứu, kịch, giáo khoa, dịch thuật…

Tản Đà mất tại nhà ở đường Cầu Mới, Ngã Tư Sở, Hà Nội vào ngày 20 tháng tư năm Kỷ Mão, nhằm ngày 7 tháng 6 năm 1939. Có một điều trùng hợp hi hữu là Tản Đà sinh và mất đều vào ngày 20 tháng tư âm lịch.

Tản Đà thích sống ngao du, rong chơi cho thỏa chí, như ông tự sự: Trời sinh ra bác Tản Đà. Quê hương thời có cửa nhà thời không (Thú ăn chơi). Trên con đường phiêu bạt ấy, ông có thú uống rượu và ăn ngon. Làm thơ say có thể nói ông là số một với nhiều câu để đời: Đất say đất cũng lăn quay. Trời say mặt cũng đỏ gay, ai cười? (Lại say). Một người như thế thì “chơi” chắc chắn thành công hơn “làm”, nhưng chính sự mê chơi nầy đã giúp Tản Đà hiểu được cõi mênh mông rộng hẹp của thiên hạ: Dân hai nhăm triệu ai người lớn. Đất bốn nghìn năm vẫn trẻ con (Mậu Thìn xuân cảm). Trong cơn say ông ngạo mạn, khinh bạc tất cả, tưởng chừng như chán đời như thực ra ông rất yêu đời, ông cần có đời để sống mà chơi và say: Đời là chỗ bắt người ta phải sống (Nhàn tưởng).

Rong chơi và say rượu đã hình thành nên một tính cách của Tản Đà, và từ đó có thêm nhiều vần thơ tuyệt tác trong kho tàng văn học Việt Nam. Thú ăn chơi của Tản Đà rất tao nhã và không giới hạn, không tận cùng: Đời chưa chán tớ, tớ còn chơi. Nhưng khi chơi đã thì: Đời dẫu cho thôi, tớ chửa thôi… Xin đọc tiếp bài thơ Còn chơi để hiểu cách chơi của Tản Đà.

TRỊNH BỬU HOÀI

C Ò N  C H Ơ I

Ai đã hay đâu tớ chán đời,
Đời chưa chán tớ, tớ còn chơi.
Chơi cho thật chán, cho đời chán,
Đời chán nhau rồi tớ sẽ thôi.

Nói thế, can gì tớ đã thôi,
Đời đương có tớ, tớ còn chơi.
Người ta chơi đã già đời cả,
Như tớ năm nay mới nửa đời.

Nửa đời chính độ tớ đương chơi,
Chơi muốn cho sao thật sướng đời.
Người đời ai có chơi như tớ,
Chơi cứ bằng văn mãi chửa thôi.

Chơi văn sướng đến thế thì thôi,
Một mảnh trăng non chiếu cõi đời.
Văn vận nước nhà đương buổi mới,
Như trăng mới mọc, tớ còn chơi.

Làng văn chỉ thiếu khách đua chơi,
Dan díu, ai như tớ với đời.
Tớ đã với đời dan díu mãi,
Muốn thôi, đời cũng chửa cho thôi.

Đời đương dang díu, chửa cho thôi,
Tớ dám xa xôi để phụ đời.
Vắng tớ bấy lâu đời nhớ tớ,
Nhớ đời nên tớ vội ra chơi.

Tớ hãy chơi cho quá nửa đời,
Đời chưa quá nửa, tớ chưa thôi.
Tớ thôi, tớ nghĩ buồn cho tớ,
Buồn cả cho đời vắng bạn chơi.

Nào những ai đâu, bạn của đời?
Sao mà bỏ vắng, ít ra chơi?
Chờ ai chờ mãi, ai đâu tá?
Hay ngán cho đời chẳng muốn chơi?

Nếu tớ như ai: cũng ngán đời,
Đời thêm vắng bạn, lấy ai chơi?
Cuộc đời tớ nghĩ chưa nên ngán,
Nếu ngán thời xưa tớ đã thôi.

Tớ nhớ năm xưa nửa ngán đời,
Nghĩ đi, nghĩ lại, lại ra chơi.
Mê chơi cho tới thành dan díu,
Đời dẫu cho thôi, tớ chửa thôi.

Nghĩ tớ bao nhiêu, lại nghĩ đời,
Nghĩ đời như thế, dám nào thôi.
Còn đời, còn tớ, còn chơi mãi,
Chơi mãi cho đời có bạn chơi.

Tớ muốn chơi cho thật mãn đời,
Đời chưa thật mãn tớ chưa thôi.
Chẳng hay đời tớ lâu hay chóng!
Dù chóng hay lâu tớ hãy chơi.

Trăm năm, tớ độ thế mà thôi,
Ức, triệu, nghìn năm chửa hết đời.
Chắc có một phen đời khóc tớ.
Đời chưa khóc tớ, tớ còn chơi.

Trăm năm còn độ bấy nhiêu thôi,
Ngoài cuộc trăm năm tớ dặn đời.
Ức, triệu, nghìn năm đời nhớ tớ.
Tớ thôi, tớ cũng hãy còn chơi.

Bút đã thôi rồi, lại chửa thôi,
Viết thêm câu nữa hỏi đời chơi:
"Lộng hoàn" này điệu từ đâu trước,
Họa được hay không? Tớ đố đời.

TẢN ĐÀ

Read more…