Xuân về mai nở trước sân

Gió đưa nắng chiếu sáng ngần khắp nơi

Bầy cò chao lượn thảnh thơi

Lúa non ngậm sữa hạt phơi giữa đồng

Mẹ già cặm cụi chờ mong

Đàn con- đám cháu: mừng ông, mừng bà

Dâng hương- hoa- quả- bánh- trà

Chúc mừng thịnh vượng cả nhà ấm no

An khang- hạnh phúc tự do

Xuân về với Mẹ- Mẹ cho cuộc đời

Lê Ngũ Nam Phong (Tiền Giang)

Read more…

Trong khu vườn ta mùa đông vừa chết
Xác lá vun thành nắm mộ tàn
Em đâu biết xuân đời vừa đến
Trên tay anh hồn đậu úa vàng

Giọt phúc mới mùa hoa đã rớt
Giữa cõi đời, ai khóc, ai vui
Em cũng vậy, xin đừng ngấn lệ
Cho đời nhau riêng chút ngậm ngùi

Giữa cảnh sắc, anh một lần đứng lại
Nhìn đời lên trên lá xuân hồng
Em cũng mất trong ngàn hương ngát
Như cuộc tình đến cũng như không

Ngày đã khởi cho mùa mơ ước
Nhưng riêng ta dành sẵn não nùng
Em cũng vậy, xin đừng nức nở
Cho nhau đời tựa máu rưng rưng

Lỡ đã khóc giữa trời phúc ước
Anh thu tay đếm nỗi buồn rời
Em dấu mặt rơi giòng lệ thảm
Bình minh nào sẽ thắp đêm vơi

Trong năm mới gót mềm sẽ bước
Đến với nhau chung cuộc buồn rầu
Em đâu biết đời kia cay đắng
Nên tay ôm không trọn nỗi sầu

Chu Trầm Nguyên Minh (TP. HCM)

Read more…

       Đôi bờ sông chảy mênh mông

con đò tách bến chìm trong sương mờ!

Ngủ mê

thức tiếng gọi đò

mở mắt chợt thấy

bóng cò vút qua

đàn cò trắng tít non xa

lòng sông trong vắt - chắt ra

bóng mình…

Con đò xuôi chảy lặng thinh

còn anh lái ngủ cười tình khoang mơ?

chiều nay,

đò lạc bến thơ

tưởng đâu xứ lạ

luân hồi hóa quen…

Mái chèo khua trắng lênh đênh

đi về cội thức xóa tên một người!

Bà Rịa, tháng 07/2013

Nguyễn Ngọc Thơ

Read more…

   

                       

Thế là tết lại đến, xuân lại về, con lại thêm nhớ má và thấy buồn. Bởi gần mười năm rồi con chưa được về quê trong dịp tết, thì làm sao có thể giúp được má dù đó là điều nhỏ nhặt nhất. Ngày giỗ nội thì con về được vì tiền tàu xe ổn định, chứ còn ngày tết thì gấp hai, gấp ba, mà cái quán bún của vợ chồng con thì chỉ dám nghỉ ngày mồng một tết. Những năm con mới vào Sài Gòn, trước và sau tết là thời điểm hầu như các quán đều nghỉ, quán bún của con bán được nhiều, lãi nhiều, nên giải quyết được tiền học phí học kỳ hai cho một đứa đại học, một đứa cao đẳng. Những năm sau này thì phải lấy tiền lãi từ doanh thu tết để trả nợ dần những năm nuôi hai đứa ăn học, vì sau khi ra trường chưa có việc làm ổn định nên không thể trông chờ vào việc chúng nó phụ được đồng nào, đó là chưa nói đến việc phải lo thêm tiền chúng nó đi đám cưới, dự sinh nhật của bạn bè…

Lần giỗ bà nội tháng mười âm lịch vừa qua con về thấy má đi lại vất vả hơn. Nếu những năm trước má còn giặt đồ cho con, năm nay là không được nữa rồi. Hồi con còn nhỏ, con nhớ là có một lần má dẫn con đi mua đường ở trên quê vào mùa mưa, đường sá ngập lún, chiếc xe lam ba bánh chở đường phải dừng lại nhiều lần để xử lý. Con thấy má chỉ một mình giở hỏng lên một góc xe để con và tài xế phụ đẩy qua khỏi chỗ lầy. Bây giờ nhìn má hằng đêm không ngủ được vì đau nhức xương khớp, con hiểu cái giá tất yếu của những năm tháng ấy một mình má gánh lấy để chín anh em chúng con có cơm ăn áo mặc và học lớp này lớp kia, đi chỗ này chỗ nọ mở mang tầm mắt như bao người khác. Lớn lên, con phải đùm túm vợ con tha hương cầu thực. Má buồn, con cũng chẳng vui, nhưng biết phải làm sao? Cuộc sống quá khắc nghiệt, má ơi! Giúp má trong những ngày tết đến xuân về, một điều đơn giản nhưng con lại không làm được. Sau bao năm lưu lạc, con đã nhận ra rằng, chuyện giàu nghèo, khổ sướng không còn là điều quan trọng nữa,  mà điều con lo lắng nhất là một lúc nào đó, con nghe một cuộc điện thoại của mấy đứa em là má đã mất rồi anh Hai ơi. Con sẽ trở thành đứa con đại bất hiếu, vì con là đứa con không vượt qua được chính mình bởi chuyện áo cơm, để có được những phút giây bên má khi má về gần đến cõi vĩnh hằng. Má ơi, mới chỉ nghĩ đến đó thôi con đã thấy lòng đau như cắt.

Tết đến xuân về với bao người khác cũng tha hương như con, nhưng phần lớn trong số họ đều trở về. Con thì không. Mà con lại là con trai trưởng. Con biết má không cần tiền con đem về cho má, nhưng má mong con về. Má là lớp người  được sinh ra từ những năm ba mươi của thế kỷ trước, nên trong má cái câu truyền miệng ngàn đời trong dân gian: “Con gái nhờ đức cha, con trai nhờ đức mẹ”, ăn sâu lắm. Vì vậy con hiểu, con về trong những ngày xuân là con đã giúp má. Và tết đến với má sẽ rất vui, vui như trẻ con được mặc quần áo mới, được người lớn lì xì tiền mới vậy. Nếu có ai hỏi thì má sẽ cười rất tươi mà bảo rằng, con bây giờ đã khá hơn nhiều. Ờ mà đúng vậy! Không khá hơn thì con về sao được, phải không má?

Má à, năm nay con không về được, nhưng hy vọng xuân năm sau con sẽ về. Năm 2014 này, con đã vào tuổi sáu mươi, nhưng con sẽ lao động nhiều hơn, cố gắng nhiều hơn để có dư sau khi trả nợ, được về thăm nhà trong những ngày xuân, và như vậy là con đã giúp được má một chút bằng sức của mình, bởi con hiểu má cần sự đoàn tụ đông đủ của con cháu khi xuân về tết đến hơn cả mọi thứ khác trên đời.

Không biết bây giờ má còn nhớ, năm con gần bốn mươi tuổi, trong một lần đi công tác hai ngày một xã phía tây nam của huyện, ghé ngang nhà, má nấu nước bồ kết gội đầu cho con vì má thấy đầu tóc con bám đầy bụi đất. Năm đó, thằng con trai lớn của con cũng đã học lớp ba rồi, con gái út thì đã vào lớp một.

Và con hiểu, suốt sáu mươi năm qua, má đã làm tất cả vì con và tám đứa em của con. Riêng con chưa làm được gì để giúp má, nhất là trong dịp xuân về. Khi viết những dòng này, con lại ước ao, không biết đến bao giờ con mới có tiền để mua cho má cái máy giặt để khi giặt đồ, má sẽ đỡ vất vả, bớt đau nhức hơn! Má ơi, đối với rất nhiều người khác, có gì lớn lắm đâu, nhưng với con, điều đó còn rất xa…

Con đành cúi đầu chịu lỗi vậy!  

Nguyễn Hữu Duyên 

Read more…

(Tặng T. và mẹ)

Sài Gòn những ngày mưa… Tôi nằm trên chiếc giường gỗ cũ kỹ và ngắm mưa qua ô cửa sổ nhỏ của căn phòng trọ trong con hẻm nghèo nàn, mẹ cũng ngồi lặng im hết nhìn mưa lại nhìn tôi và khóc: “Gạo sắp hết, mà trời mưa quá, chẳng ra được chợ xin ít rau về nấu cơm…”. Tôi đoán là mẹ đang suy nghĩ về chuyện ăn uống, điều rất đơn giản mà sao bây giờ phức tạp với mẹ và tôi quá.

Đến giờ ăn trưa, mẹ lấy một chén cơm, chan nước canh rau muống rồi trải một tờ báo trên giường, xoay cho người tôi nằm ngửa ra. Mẹ múc từng muỗng cơm nhỏ đưa vào miệng cho tôi ăn. Sao mà đôi bàn tay của mẹ lại run rẩy như vậy, nhưng mẹ cố làm động tác đút cơm cho tôi, nhẹ nhàng, cẩn trọng, tình cảm của mẹ sao lại như thời mẹ còn trẻ đã âu yếm lo cho đứa con thơ là tôi cách đây gần hai mươi năm trước…

- Cố gắng ăn đi con, phải có sức khỏe để mẹ yên tâm lo cho con nữa…

Mẹ nói trong nước mắt, hình như chén cơm hôm nay lại có vị mặn hơi khác một chút. Tôi khẽ chớp mắt nhìn mẹ, rồi gượng cười…

o0o

Quê tôi ở gần dòng sông Mã, cha mẹ tôi nghèo lắm, quanh năm lo chuyện ruộng đồng, nên gánh nặng của năm người con đã làm cho gia đình càng vất vả từng bữa ăn. Tôi là con trai út, lúc nhỏ được cái khỏe mạnh và thông minh, nên cố gắng học thật giỏi để thi vào đại học, tôi vừa học vừa làm được hơn một năm thì không còn gắng gượng được nữa, nên đành xin nghỉ học, để vào miền Nam làm thuê mướn đủ thứ việc. 

Rồi tai nạn đã đến, khi tôi đang đi làm phụ hồ cho một công trình, thì ngã từ lầu ba xuống bị chấn thương đốt sống cổ, sau đó thì liệt tứ chi. Tôi không dám báo về cho gia đình biết, vì sợ cha mẹ sẽ lo lắng và đau đớn thêm vì đứa con út là niềm vui sống của hai người. Nhưng nỗi đau lại dâng lên như thử thách sự chịu đựng của mẹ tôi, ở quê cha tôi đã qua đời... 

Mẹ lo cho bố xong, thì vội vã vào tìm tôi, rồi nói như người vô hồn: “Đám tang bố, mà con không về được, mẹ đã nghĩ có chuyện chẳng lành…” .

Mẹ nhìn thấy tôi nằm trên giường bệnh, không nhúc nhích được thì mẹ như quỵ xuống, có lẽ mẹ đã nghĩ là vào cho gần con, rồi sau này đỡ đần con bế bồng cháu nội, nhưng mà đứa con trai hai mươi tuổi của mẹ giờ đã thành kẻ tàn phế, chỉ nằm một chỗ thế này thôi.

o0o

Những đêm dài mất ngủ... Căn phòng trọ quá chật chội, chỉ để được một chiếc giường gỗ nhỏ xíu vừa đủ cho tôi nằm. Buổi tối, mẹ lấy chiếc ghế bố cũ của người hàng xóm thương tình cho, rồi để xuống dưới sàn nằm ngủ, cứ hai tiếng mẹ lại dậy trở mình cho con một lần.

 Nhìn mẹ tuổi đã già, lại khó ngủ nên cứ mỗi lần đối diện với bóng đêm yên lặng, nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương, thương con, thì mẹ lại tủi thân nằm khóc. Tôi biết mẹ không làm gì ra tiền, nên mỗi khi thấy con đau đớn thì lại đi quanh khu chợ nghèo để xin ít tiền để đưa tôi đi khám, nhưng không có tiền chữa trị, nên mẹ lại đưa tôi về.

Những đêm mưa trời lạnh, tôi bị co rút cơ, nên người bị co giật văng xuống đất trúng ngay chỗ mẹ nằm, giữa đêm khuya không biết nhờ ai giúp, nên mẹ lại gắng sức bế tôi lên giường, rồi vỗ về cho tôi vào giấc ngủ chập chờn...

 Có những đêm cả mẹ và tôi không ngủ được, mỗi người theo đuổi những ý nghĩ riêng của mình. Tôi đoán là mẹ đang mơ ước được trở về quê nhà, nơi có căn nhà cũ từ ngày mẹ vào thăm tôi đến nay chắc đã trở nên hoang vắng, các anh chị cũng nghèo xơ xác, lại phải lo cho đàn con, nên cũng không giúp được gì…

o0o

Mẹ vẫn giữ nếp quê, mặc quần đen áo bà ba nâu sờn rách đẩy xe lăn đưa tôi đi dọc trên khu nhà trọ nghèo nàn, với những con người xa lạ ở nhiều nơi tụ tập về đây, rồi tự nhiên trở thành hàng xóm và nương tựa vào nhau mà sống. Mẹ đẩy tôi trên chiếc xe lăn cũ kỹ, đi ra khu chợ Tân Phú, có người thì treo vào xe bó rau, người lại cho ít thịt, nhìn họ rất vui vẻ và thể hiện sự quan tâm đến mẹ và tôi. 

Mẹ gật đầu cám ơn những tấm lòng của các dì, các chị bán hàng. Rồi mẹ xoa đầu tôi, khẽ nói: “Nhờ tấm lòng tốt của mọi người, nên thời gian qua mẹ con mình có được những bữa ăn tình nghĩa...”. Tôi xúc động nhìn mẹ, những nếp nhăn trên trán mẹ như đang giãn ra. Đã gần sáu năm qua, hai mẹ con tôi đã được sống bằng sự cưu mang của bà con nghèo ở khu chợ tạm này.

Nhưng dạo gần đây tôi thấy mẹ đã ăn uống không tốt, chắc trong người mẹ mệt mỏi vì tuổi ngày càng cao, mà chiếc xe lăn của tôi đang dùng đã quá cũ kỹ, nên việc di chuyển đã làm mẹ rất vất vả.

   Rồi một lần đưa tôi đi khám bệnh ở trạm y tế, thì mẹ cũng được bác sĩ khám giúp, rồi nói là mẹ bị cao huyết áp, hở van tim hai lá, rất dễ bị ngất xỉu. Thì ra mẹ đã bị từ lâu, nên có một vài lần mẹ đã chóng mặt rồi ngất xỉu ngay trước mặt tôi, nhưng đứa con bại liệt là tôi vẫn nằm yên, thân thể bất động. Tôi chỉ có thể dùng ngón tay quờ quạng và khẽ kêu lên run rẩy, tim tôi nhói đau như có ai đang cào xé...

o0o

Những lúc bình tâm lại, nhìn mẹ đang chăm sóc đứa con tật nguyền, nhưng cũng chính là niềm tin vào cuộc sống của mẹ, thì tôi lại thầm cầu nguyện: “Ước sao mình có đôi bàn tay khỏe mạnh. Nếu như có ngày đó, thì tôi sẽ tự đẩy xe lăn đi bán vé số để mẹ được nghỉ ngơi, rồi được về thăm quê… Nếu như có ngày đó, thì tôi tự nhủ mình phải sống tốt để đáp lại tấm lòng của mọi người đã cưu mang mẹ con tôi lúc hoạn nạn này..."

Thanh Bình Nguyên (TP. HCM)

Read more…

GIỌNG BUỒN MÙA ĐÔNG

Cuối năm nằm nhớ sóng

Bờ bãi nào trôi dạt những thương yêu

Ngọn gió quạnh hiu thổi ngang ký ức

Trở thành đêm rét đậm kẻ tha hương

Quê nhà áo cơm một đời lận đận

Lũy tre xanh mờ gót người dưng!

  CHỢT NHỚ CHỐN QUEN

Phố mùa này có lạnh không em

Áo len xưa vai gầy lối nhỏ

Nhớ về nhau âm thầm cây thay lá

Nỗi xào xạc còn ngưng lại hồn anh!

 CHỚM XUÂN

Màu hoa cũ ngỡ lãng quên thềm

Bỗng tưng bừng sáng nay trong nắng sớm

Bao giấc mơ trai trẻ chưa nguôi lãng mạn

Cũng phập phồng vạt áo người yêu xưa.

HẠNH NGỘ

Sông trôi

Về phía vắng người

Bến đò kỷ niệm

Có tôi âm thầm

Em từ dạo bớt ân cần

Đất trời cũng bớt nợ nần mây bay

Mùa xuân trở lại

Ai hay?

Câu thơ chưa viết đã đầy nhớ nhung!

MÙA ĐÔNG ĐÃ QUA

Tạm biệt mùa đông tuổi nhỏ

Tiếng ca em

Bay khắp cánh đồng buồn

Sáng nay ven đê

Màu hoa dại

Nhắc tôi thơ ấu đã lỡ làng!

Bùi Đức Ánh (TP. HCM)

Read more…

Một đời người, mấy khúc sông

Bến đục thì lở, bến trong thì bồi

Anh xa, xa ngái vọng đời…

Nước không dừng lại tài bồi tuổi xuân

Mông mênh một cõi vô chừng

Tình em mặn xót, hỏi gừng còn cay?

Giận đời hai chữ lá lay

Giận duyên tơ tóc, giận khay trầu buồn

Múi chanh, chén thuốc còn hương

Giận ai sao nỡ yêu thương trễ tràng!!!

14 / 01 / 2011

Lâm Trúc (An Giang)

Read more…

                           ( Tiểu thuyết của Trương Văn Dân, Nxb Hội Nhà văn, 2011)

                                               

Cầm trên tay cuốn tiểu thuyết Bàn tay nhỏ dưới mưa (tác giả Trương Văn Dân), cảm giác đầu tiên của người có cặp mắt đã bắt đầu lão hóa là… ngán! Hơn 400 trang sách, mệt chứ chẳng chơi! Nhưng sách in đẹp, tác giả lại là người tuy có “quen” nhưng chưa thật “biết”, tôi tự nhủ, tại sao không nhân cơ hội này để “làm quen”. Thế là đọc. Và tôi mừng mình đã có quyết định sáng suốt.

Nếu bạn mong chờ sẽ gặp những trang tiểu thuyết hấp dẫn, lôi cuốn kiểu “phải đọc một mạch thâu đêm” thì e bạn có thể thất vọng, vì cuốn sách mở ra cho chúng ta khá nhiều vấn đề và đòi hỏi người đọc có lúc phải dừng lại, chiêm nghiệm nhiều điều.

Trước nhất, đó là một câu chuyện tình. Không giống như những chuyện tình diễm lệ khác, thường các nhân vật phải nếm đủ cung bậc hỷ nộ ái ố trong mối quan hệ yêu đương, tác giả  đã “cung cấp” cho hai nhân vật chính một môi trường sống quá “sạch”, không có một chút thất vọng nào về nhau trong ba năm chung sống (trừ một lần duy nhất họ bất đồng ý kiến về quan niệm hôn nhân). Họ yêu nhau nồng nàn từ ngày đầu cho đến phút giây cuối cùng, khi người nữ phải đầu hàng số phận vì căn bệnh ung thư quái ác. Rải rác giữa các trang viết, không thiếu những đoạn về sex nóng bỏng. Tôi ngạc nhiên vì đọc hết những dòng mô tả cảnh ái ân giữa hai con người đang hòa làm một ấy, người đọc không cảm thấy  gợn chút nhơ nhuốc nào trong hành động của họ (cảm giác này ít khi bắt gặp trong các tác phẩm có sex hiện nay). Ngược lại, tác giả đã thành công khi muốn cho độc giả thấy được sự cuốn hút thể xác chỉ là sự thăng hoa của một tình yêu đích thực. Họ yêu nhau say đắm, và họ muốn làm tất cả mọi điều để tạo hạnh phúc cho người kia. Một sự dâng hiến tự nhiên và trọn vẹn cho tình yêu, của cả hai phía (xin đừng nhầm lẫn với thứ tình nóng vội của một số giới trẻ hiện nay, thường chỉ có một người dâng hiến và một kẻ chỉ biết… đòi hỏi).

Tình yêu của họ làm tôi băn khoăn: liệu có thể có một thứ tình nào tòan bích như thế trong đời thực chăng? Mà có hề chi. Dù sao, đó cũng là “nhân vật tiểu thuyết” mà.

Nhưng điều khiến tôi ấn tượng nhất lại chính là… tác giả! Mặc dù ông có dụng ý hướng người đọc đến những mặt tích cực của tình yêu đôi lứa, sự bao dung, vị tha, sự đồng cảm về tâm hồn, sự hòa hợp của hai thể xác… Tôi có cảm giác ông không viết cuốn sách này để kể về một chuyện tình, có vẻ như ông chỉ muốn thông qua bối cảnh để chia sẻ tâm tư bức xúc của mình về nhiều vấn đề  của đất nước và thế giới. Ông có nhiều nỗi niềm đến độ ông đã để cho các nhân vật của mình – từ ông nhà báo đến người viết văn hay ông bác sĩ về hưu… thuyết trình “một thôi, một hồi” về nhiều vấn đề thuộc nhiều lãnh vực khác nhau. Điều dễ nhận thấy là dù nhân vật đó là ai, họ đều có điểm chung là những người tốt, có trình độ và lương tâm, luôn ưu tư về những tiêu cực trong đời sống mà họ khao khát có cơ hội sửa đổi. Phải chăng, thông qua tiểu thuyết, tác giả đang muốn tìm kiếm những tâm hồn đồng điệu, may ra “chung tay vỗ nên kêu”?

Vô tình hay cố ý mà tác giả đã khoanh vùng đối tượng độc giả của ông. Cuốn tiểu thuyết có vẻ không mấy dễ nuốt với những độc giả trẻ hời hợt. Nó dường như thích hợp hơn với những người đọc có nền tảng kiến thức, lại có một đời sống tinh thần sâu sắc đã quen với cách lật lại mọi vấn đề để tìm ra bản chất sự vật dù là ở lãnh vực nào: kinh tế, chính trị, xã hội cho đến triết học, tôn giáo…

Tôi có cảm giác tác giả như một công dân toàn cầu, mà trên hết là một công dân Việt Nam với lòng yêu nước tha thiết, đầy ý thức trách nhiêm, khao khát về một  thế giới tốt đẹp hơn.  Những trang viết cuồn cuộn cảm xúc chân thực của ông  khiến tôi tò mò, dở trang bìa của cuốn tiểu thuyết, đọc lại những dòng tiểu sử ngắn ngủi. Sinh ở Bình Định, du học từ 1971 và tốt nghiệp Hóa  và Công Nghệ Dược ở Italia, làm việc trong ngành hóa dược ở nước ngoài vài chục năm và hiện định cư tại Việt Nam. Có thể thấy đây là một trí thức thứ thiệt (bây giờ có khá nhiều trí thức thứ giả!), có thể tạo được cưộc sống ung dung ở một nước văn minh, nhưng ông lại quyết định bỏ hết để quay về Việt Nam, chấp nhận sống trong một môi trường còn lắm thứ phải bàn. Ô nhiễm từ không gian cho đến đạo đức con người, xuống cấp trầm trọng từ đường sá cho đến lương tâm, tinh thần trách nhiệm. Nếu không yêu, mà phải là yêu đến đắng lòng, ai có thể chấp nhận những đánh đổi mất cân xứng như thế?

Những ngày này, tôi hay nhìn thấy ông thường xuyên tham dự những buổi gặp bạn bè văn chương trong các quán nhỏ hay những căn phòng chật chội làm tòa soạn tại gia. Rất bình dị. Bên cạnh ông luôn là người vợ Ý Elena, một tiến sĩ ngôn ngữ và văn học nước ngoài với nụ cười dễ mến, rất hòa đồng với bạn bè của chồng, thường thoải mái chia sẻ câu chuyện giữa họ với âm điệu tiếng Việt lơ lớ dễ thương. Tôi chợt nghĩ, chấp nhận rời xa quê mình để cùng lặn lội về quê chồng như bà, sát cánh bên chồng trong cả niềm vui lẫn nỗi buồn như bà, phải chăng đó là thứ tình yêu đích thực tuyệt vời đã tạo cho nhà văn niềm cảm hứng để viết nên câu chuyện tỉnh thật đẹp trong Bàn tay nhỏ dưới mưa?

Cao Kim Quy (TP. HCM)

Read more…

                                           Nhà văn Nguyễn Khoa Đăng

Sáng nay, 8.1.2014, tôi đã tự tạo cho mình được một niềm vui nho nhỏ. Ấy là đóng gói rồi thuê người chuyển ra bến xe Sóng Thần để gửi về huyện Tiền Hải (Thái Bình) 500 cuốn truyện viết cho thiếu nhi  "Chim Mặt Người" mà tôi là tác giả do NXB Kim Đồng tái bản từ năm 2012. Đây là số sách nằm trong 15.000 cuốn sách mà con gái tôi đã mua lại của NXB chỉ để dùng cho bố mang đi tặng các nơi. Đáp lại lòng mong muốn của con gái, hai năm qua, mặc dù tuổi cao sức yếu,  tôi vẫn đã thân hành đi đến nhiều nơi vùng sâu vùng xa như U Minh, Hậu Giang, Tây Ninh, Bình Phước, Thái Bình, Ninh Bình, và đến nhiều trường trong TP Hồ Chí Minh để làm công việc nói trên. Những nơi không đi đến tận nơi được thì tôi gửi qua bưu điện như Huế, Thanh Hóa, Nghệ An, Long An… Nhờ thế, trong số 15 ngàn bản sách, hiện nay tôi chỉ còn khoảng vài trăm cuốn.

Lần này tôi còn có thêm một niềm vui khác. Ấy là trong số 2 trường nhận sách của tôi kỳ này, trường Đông Lâm và trường Nam Thịnh, thì Nam Thịnh, tại thôn Thiện Tường, lại là nơi có đền thờ ông nội, người thân sinh ra bố tôi, cụ Hàn Ngỗi. Ông nội tôi được dân vùng ven biển này tôn làm thành hoàng của làng, được lập đền thờ. Đền thờ này thời phong kiến đã nhận 5 sắc phong của triều Nguyễn (hiện còn giữ được nguyên vẹn) và sau này được UBND tỉnh Thái Bình cấp bằng công nhận là Di tích xếp hạng của tỉnh. Ông nội tôi được nhân dân trong vùng lập đền thờ vì cụ đã công lao khôi phục lại ấp Thiện Tường, sau trận bão (hình như vào năm 1904) mà toàn thôn bị sóng đánh tan kéo hết ra biển. Hiện nay hàng năm ngày giỗ của ông nội tôi vẫn được dân làng tổ chức trọng thể trang nghiêm, trong khi trên quê của cụ (cũng là quê tôi: xã Hòa Bình, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình) cách Tiền Hải khoảng 30 cây số thì không còn chỗ để thờ cúng cụ. Vì trận “bão năm Mùi” (Cải cách ruộng đất, 1955) các ông Đội đã tịch thu, xóa sạch nhà cửa và từ đường nơi thờ cúng cụ mất rồi.

Vậy là sinh thời cụ cứu được cả một làng với hàng ngàn nhân mạng thoát khỏi lưỡi hái tử thần của cơn bão năm Thìn (1904) do trời đất gây nên thì đến cơn bão năm Mùi (1955) do con người tạo ra thì không một ai chịu cứu để cụ có lại được nơi đặt bát nhang thờ cúng và cứu người con trai cả của cụ thoát khỏi án tử hình mà từ khi bắt đầu xét xử đến lúc hành quyết xong người lãnh án vẫn trừng mắt vì không biết mình mắc tội tình gì.

Sáng nay tôi nặng suy tư là vì chuyện đó.

TB: Để hiểu thế nào là “Bão năm Mùi”, tức là hiểu về cuộc Cải cách ruộng đất khốc liệt xảy ra đến nay gần 60 năm trên miền Bắc nước ta, mời các bạn nhất là các bạn trẻ tìm đọc cuốn truyện NƯỚC MẮT MỘT THỜI cũng của tác giả Nguyễn Khoa Đăng, do NXB Hội Nhà văn in năm 2009.

                                               NGUYỄN KHOA ĐĂNG

Read more…

                                          Nhà văn Võ Diệu Thanh

Chỉ là một tảng đá thôi mà ba.

Tam nhìn Phúc. Con gái anh vẫn còn nhỏ nhắn, nét mặt kinh hãi hôm nó ngồi khóc chỗ cầu thang vẫn rành rạnh trong trí nhớ của anh. Sao nó nói chuyện cứ như trần ai này khổ nào ta cũng đã nếm. Một tảng đá thôi mà. Nhưng cái đá tảng đó bằng cái nhà và đã có năm sáu  mạng người đã bẹp dí dưới nó.

Những tảng đá từng cheo leo nhiều trăm năm. Bên điện Huỳnh Long, vồ Bà cũng có những tảng đá như vậy. Ngồi dưới đất nhìn lên không thấy chỗ nào an toàn. Trước giờ không ai sợ vì tin vào những lạ lùng của thiên nhiên.  Nhưng giờ thì cái lạ lùng đó bị phá vỡ. Chuyên gia đã khảo sát. Đường lên xuống bị cấm nhiều ngày. Mấy xóm núi không khác gì trở về thời bao cấp. Đội thanh niên tình nguyện cõng gạo, mì và nhiều loại nhu yếu phẩm tiếp tế. Anh cũng cõng. Mươi ký gạo, một nồi thịt kho hột vịt. Người anh ướt mồ hôi. Mọi hình ảnh trước mặt cứ lờ mờ. Anh có cảm giác trước mặt là cái vực. Từng bước anh cứ chới với.

Con gái gầy đét. Nó đã ốm yếu từ nhỏ mà giờ chỉ toàn su su và măng xào. Tam châu mày, hơi thở lơ đãng.

- Con xuống núi dạy đi.

- Dưới núi trường tiểu học không có chỗ cho giáo viên ở ba à.

- Con về huyện nhà. Ba nhờ người xin cho con về trường gần nhà, dạy khỏe hơn.

Phúc cúi xuống. Đầu lắc nhẹ như nó đang luôn miệng nói với anh chữ không.

- Con sẽ có chồng trên núi.

…

Tam đứng nhìn con đường dốc, nghe cái lạnh chạy vào tận nơi sâu nhất của hơi thở, tỏa ra từng lỗ chân lông. Anh đi bộ lên dốc. Không biết hôm nay già Lâm có ở nhà không? Anh cứ bước, nếu không có già ở nhà anh sẽ ở vồ Cấm một mình. Sao lần nào anh đi trên con đường này tâm trạng đều luôn nặng nề. Lần đầu tiên anh lên cách đây đã mười mấy năm, leo trên từng bậc đá. Đó là lúc anh vừa bỏ lại sau lưng những đêm thức trắng lao lực kiếm tiền. Bỏ lại những ngày bệnh tật mà vợ không ngó ngàng. Sắp lắc, sạt bình, quấn mô tưa, cái nghề dễ kiếm ăn thời điện đóm khó khăn. Cày ngày cày đêm suốt mười mấy năm. Nhà cửa đã khang trang nhưng người đã rệu. Trong máu trong thịt vẫn còn những cơn đau do nhiễm độc chì. Cuối cùng anh được cái gì. À được một đứa con gái sẵn sàng theo anh đi tới bất cứ chốn nào. Con gái anh tìm tới núi có phải cũng giống như anh hồi mười năm trước?

*

Tam lên vồ chỉ vì chữ Cấm. Ví dụ như là đồi cấm, hang cấm anh cũng sẽ lên. Chính mắt anh chứng kiến những điều lạ lùng về vồ Cấm, anh đã coi nó như một chốn không dính gì tới loài người. Người chỉ đường cũng nói khó lắm, đừng đi. Thật ra không phải người ta nói khó ở đường đi. Mà là những linh thiêng của vồ Cấm.

Anh cứ hướng đó mà bước. Không định là sẽ đi tìm cái gì. Có cảm giác lỡ gặp một hang sâu anh sẽ chui xuống.  Nếu phải như bác vật Lang xuống hang Công Đức rồi tịnh khẩu luôn cũng được.

Gió bấc ve vẫy cái đuôi. Sương tụ tập từng đợt dầy. Hai đứa nó xúm lại đập vào mặt người đi đường. Cái lạnh tới sớm hơn bình thường. Anh không biết vồ Cấm còn xa không. Đôi chân đã đuối nhừ. Trước một ngôi nhà lẻ loi có một cái võng giăng giữa hai cây tràm bông vàng. Anh leo lên võng nằm, nhắm mắt lại. Trong đầu đầy ánh mắt lao xao của Linh. “Anh về đây làm gì? Cất cái nhà cho bự mà không ở, về đây không chia chác được gì đâu.” Anh không nói gì được. Rõ ràng đứa em nói đúng. Sự im lặng của anh không làm nguôi ngoai lo lắng của đứa em  “Anh không thấy chật sao?”

Có thấy. Chật không nhúc nhích nổi. Chật muốn nghẹt thở, đứng giữa núi rừng quang đãng, hít đầy ngực vẫn nghe ngột ngạt từng lỗ chân lông.  Nhưng anh còn chỗ nào đi nữa đâu. Không thể ước trên đời ta chỉ có mỗi ta. Để có thể bỏ hết vào chùa hay lên chỗ núi non ẩn dật. Anh cứ sợ cái ý nghĩ “muốn có một mình” sẽ dẫn đến một tình huống đột ngột bé Phúc biến mất khỏi cuộc đời anh. Anh hiểu tận cùng của cái chữ bế tắc. Đó là khi có nhiều con đường trước mặt mà chân không thể nhúc nhích được miếng nào.

- Dậy đi. Ở đây đêm lạnh lắm, ngủ không được đâu.

Anh mở mắt nhìn người đàn ông. Ông có gương mặt đầy góc cạnh. Lạ hoắc. Anh lại nhớ tới một gương mặt khác, hoàn toàn không góc cạnh mà còn quen thuộc. Thường thì mỗi khi về nhà khuya anh thường gặp? Linh có nét của anh, máu thịt lắm. Nhưng anh lại sợ nhìn thấy gương mặt em gái mình sau cửa… Thường là những cái ngái ngủ “Biết mấy giờ không? Sao mà có thứ người…”. Anh không nói tiếng nào. Có lần anh gọi cửa mãi cũng không ai ra mở. Họ ngủ mê rồi. Anh không thể gọi to hơn. Để bà già thức giấc coi như sẽ nghe rầy nguyên đêm. Vậy là anh cứ ngồi bên hàng ba nhà mình…

Đáng lẽ anh không nên đi khuya. Nhưng ở nhà càng đáng sợ hơn. Không ai nói chuyện với anh. Bé Phúc dạo này cũng lười nói. Nó chỉ cắm đầu vào cuốn vở. Đó là cách tốt nhất để má anh yên lòng. Anh thường một mình ra khỏi nhà, muốn chạy xa hơn, chạy mãi không về. Những lần sau anh không vào bằng cửa chính nữa. Anh theo cột, leo lên gác. Đã thủ sẵn cái mùng ngủ ở hàng ba. Nếu trời mưa bé Phúc giật mình thức dậy leo lên gác mở cửa cho anh vào. Chỉ khi trời mưa nó mới bậm gan leo lên gác. Nó rất sợ đi qua chỗ cầu thang. Ở đó có ngọn đèn. Trên vách tường thường đầy mấy con bồ hong. Thằn lằn lúc nào cũng có… Anh dẹp ngọn đèn đó hai lần. Linh vừa mướn thợ mắc lại vừa chửi “đồ phá hoại”

Ngôi nhà của anh. Những người thân của anh. Sao mỗi lần đứng trước họ anh luôn thấy lạc lõng. Lại thấy nhẹ lòng trước một người lạ hoắc. Anh mỉm cười với ông.

- Dạ, không sao đâu. Tôi không thấy lạnh.

- Nhưng cũng không ngủ ngoài này được. Ban đêm mấy ông trên cây rớt xuống... Vô nhà tôi ngủ.

- Ông nào?

- Ông dài ...

Lời ông nói về nguy cơ rắn rết lại như nói chuyện cái lá, nhánh cây. Anh theo ông vào nhà. Anh theo ông chớ không phải anh đang chạy trốn một nỗi sợ nào khác.

- Cậu lên đây làm gì? Vồ Cấm không phải là chỗ dễ chơi. Có nhiều thứ cậu không biết…

- Vồ Cấm? Hèn chi nhà cửa vắng vẻ.

Ở đây không có nước nên không ai tới ở.

Vào tới nhà, ông già chỉ chỗ cho anh ngồi rồi quay lại chất măng vào giỏ. Hai giỏ bàng lớn đầy măng. Không có nước mà măng tốt quá.

Ngoài trời chỉ tiếng gió và lá. Lá vỗ vào lá. Anh chợt buộc miệng.

- Ở đây vắng quá.

- Giờ đỡ lắm rồi, hồi kháng chiến ngay cả những ông cách mạng gan góc cũng ngại lên vồ Cấm hoạt động.

- Sao vậy chú. Họ sợ gì?

- Thời Mỹ, máy bay oanh tạc  trên đỉnh hằng ngày. Chụp hình rành rạnh từng hóc đá. Nhưng không chụp hình được vồ Cấm. Pháo cũng chưa từng nổ trên vồ. Dù xung quanh đã bị oanh tạc tơi tả. Người ta sợ vì người ta không biết ở đây có gì.

Anh nhớ hồi trước giải phóng có lần ba có dắt anh lên Tịnh Biên chơi. Chỗ anh ghé là đội pháo binh. Pháo trưởng là một người xứ khác chuyển tới. Mấy người lính khoe chiến tích của pháo trưởng.

- Số một, chấm tọa độ trăm phát như một.

- Nhưng đảm bảo không bắn tới vồ Cấm.

- Huốt luôn. 

Tại anh không biết. Không phải là không tới mà pháo không nổ.

Pháo trưởng nhìn lướt qua mọi người. Môi anh ta bậm bậm, hai mép trì xuống.

Anh tới bên khẩu pháo một trăm lẻ năm ly, nhìn sơ đồ, ngẫm ngợi tính toán... Gương mặt pháo trưởng tự tin tươi tắn. Tướng mạo thật sáng sủa. Người này giỏi toán là phải. Mọi người đều nhìn anh ta chờ đợi. Mắt anh ta vẫn cứ sáng, chớp nhẹ nhàng thư thái. Mâm nhậu dường như nghe được tiếng tim của của mỗi người. Anh ta sau một thoáng nhíu mày kêu lính pháo kéo thêm một trái nữa.

 Phía vồ Cấm như đang chìm trong một giấc ngủ hàng trăm ngàn năm. Tiếng thở của mọi người cũng nén lại. Người chủ xị rót rượu vào ly nhưng tai cứ nhóng nghe. Rượu tràn ra mâm, chảy tới chân mới giật mình. Trưởng pháo nhíu mày một lúc. Anh ta bậm môi hất hàm với người lính bên khẩu pháo. Dội lại là những ánh mắt lo lắng. Cái thinh lặng trùm xuống. Rồi tiếng xì xầm lớn dần. Đã nói mà không tin. Nhiều người bắn lắm rồi. Chỗ đó là vồ Chư Thần mà. Tên pháo trưởng ngồi xuống mâm giựt li rượu.

- Uống đi!

  Nhưng chưa ai uống anh ta đã ực một lúc mấy ly, mặt thờ thẫn.

- Kỳ vậy ta.

Tam đang ở vồ Cấm. Nằm im nghe. Bốn trái pháo hôm đó có rớt trúng đây không. Âm thanh xung quanh cũng không có gì lạ trừ tiếng lá lao xao. Anh chợt thấy lòng vừa nhẹ nhỏm vừa hoang mang. Tự nhiên muốn được ở lại...

Nhưng sự thích thú này qua mau khi anh nghĩ về bé Phúc. Anh không biết đêm nay có con thằn lằn nào chui vô mùng con. Có lần nó leo lên gác chờ mở cửa cho anh về, thấy mấy con thằn lằn nằm rình bên ngọn đèn cầu thang, nó đã không dám bước xuống, cũng không dám kêu nội hay cô. Chừng đi chơi về, anh thấy nó ngồi khóc một mình, tiếng khóc ri rỉ, giọt nước mắt mỏng như sợi chỉ lơ thơ thả xuống. Con gái anh lặng lẽ như một sợi nắng cuối chiều.

 Có anh bé Phúc được đi chơi. Anh dắt con tắm sông, thả diều, tới cửa hàng điện tử để xem đèn chớp. Anh nghĩ con rất thích. Cũng giống như hồi ba còn sống, hay dắt anh đi chơi. Ba lại qua đời sớm. Má anh thì nói chơi là hư. Mấy lúc bé Phúc muốn ngồi chơi khuya khuya, khi về má anh thường rầy. “Mày dắt con nhỏ đi đêm đi hôm nó bệnh rồi sao, tập cái gì tốt không tập. Theo mày là hư luôn.” Linh nói thêm. “Chẳng thấy làm cái gì coi cho được”. Những lần đầu anh cười nhưng vẫn dắt con đi chơi. Những lần sau bà nội đẩy bé Phúc vô phòng đóng cửa lại.  Mỗi lần muốn dắt con đi chơi anh phải canh lúc bà đã ngủ. Nếu không có anh, bé Phúc chỉ ngồi một góc học bài. Với nội và cô nó chỉ nói được duy nhất một chữ “Dạ”.

Già Lâm nấu một nồi đậu xanh với đường, múc hai chén mời anh một chén. Ăn cho mát.

 Tiếng chó sủa xa xa rồi gần, rồi lan thành một tràng rộ. Giống như có người đang rình rập thập thò theo đường suối. Anh bước ra ngoài. Già Lâm kéo tay anh lại biểu ngồi im. Già rón rén nhìn ra hướng cửa. Rồi già bước hẳn ra ngoài đi một vòng. Khi trở vô ông nói.

- Chó sủa trăng hay sủa ma gì đó. Tưởng đâu ổng lại về.

- Ông dài hả?

- Không, ông hổ. Một lần nghe chó sủa nhóng ra tôi gặp ổng.

Anh nhìn ra cửa để thấy được cái nơi ông hổ từng về.

- Bây giờ cũng còn ổng sao?

- Còn. Nhưng ít ai thấy. Chỉ những người có duyên. Ngày xưa thì nhiều lắm mỗi lần động núi tiếng gầm rợn óc.

Động núi? Núi Cấm có động núi sao. Giống động đất, rung chuyển, cát đá rơi xuống. À, giống như tảng đá đè chiếc xe vừa rồi.

- Hồi xưa người ít dám lên núi Cấm. Đạo Bửu Sơn Kỳ Hương thầy cấm không cho lên sống trên núi. Nên núi này gọi núi ông Cấm. Ai trụ được cũng là dân tứ cô vô thân. Vậy mà không thoát được cảnh khổ. Tây thường vô núi bắt phu bắt lính. Mỗi lần Tây lên núi phụ nữ thì bị hãm hiếp, đàn ông con trai thì bị trói đưa đi. Dân núi sợ lắm.  Rồi có một đêm nọ cọp rống sáng đêm, rền hết mấy vồ. Cọp bên vồ Cấm rống trước rồi lan sang bên Bồ Hong, vồ Thiên Tuế. Lúc đầu dân núi nghĩ chắc là động đực động cái mấy ổng gọi nhau. Đêm kiểu như vậy người ta gọi là động núi. Những đêm động núi không ai dám ra khỏi nhà. Hễ đêm nào động núi  là sáng ra Tây bố.  Một linh tính kỳ lạ của núi Ông.

- Từ sau này còn động núi không?

- Không hiểu sao không thấy săn bắn cũng không thấy mấy ông chết, mà giờ đây không nghe tiếng gầm.

- Có khi mấy ổng lẩn trốn trong hang.

- Không biết?  Ít cọp nhưng hình như rắn nhiều hơn. Rắn không lớn mà nhiều.

*

Rắn nhiều hơn.

Anh càng bước càng nhớ những gì già Lâm kể. Đầu anh lặp lại câu nói về rắn. Đối với anh rắn núi thì con nào cũng độc địa .

 “Con sẽ có chồng ở đây”. Câu nói chợt vọng lại như có ai vừa gào thét xuyên qua những tầng cây quanh núi. Anh quay về khu tập thể dắt chiếc xe máy của Phúc rồ ga chạy lên đường. Dựng xe bên lề anh bước vào nhà bếp.  Phúc đang chuẩn bị cơm chiều.

- Con đi theo ba.

- Mình đi đâu ba?

- Đi thăm một người bạn của ba.

Anh chở Phúc lên tới đỉnh, vòng qua bờ hồ chạy về hướng chùa Phật Nhỏ. Từ ngã ba gần chùa anh cho xe về hướng vồ Cấm. Anh đã không thuyết phục mình được nữa. Con anh muốn ở lại đó chung thân cùng núi. Có thật là vì tình yêu. Hay nó cảm thấy sợ chốn xô bồ ngoài kia. Chốn này thật đáng để lánh đời. Nhưng con gái anh mới đôi mươi thôi mà.

- Con cưới thật sao. Cưới là ở cả đời nghe con. Đường lên xuống…

- Ba đừng lo. Con biết tự lực mà. Ở đây còn nhiều thầy cô dạy xa nhà chớ không phải riêng mình con.

Phúc nói bằng giọng mạnh dạn. Như một con chim nhỏ được tung cánh trên bầu trời tự do. Tiếng nó réo rắc. Nhưng mà tiếng mỏng quá so với bầu trời mênh mông, so với xóm núi quạnh quẽ.

Già Lâm đón anh và Phúc bằng món mớ tép đã mua từ hôm trước. Anh nói tép xào su su ngon. Gìa nói ở núi như già và bé Phúc, món su su hay măng tre ngán lắm rồi. Ông xào tép với nắm giá hẹ.

Phúc ăn nhỏ nhẻ. Nó chịu ăn cơm chỗ lạ như vầy làm anh thấy dễ chịu. Hồi trước chở nó đi đâu gặp bữa đều không tài nào thuyết phục được nó ăn cơm. Anh không ăn được nhiều.

- Chú nói núi Ông nhiều rắn, chú có thấy rắn bao giờ chưa, rắn hổ mây đó, loại bằng khạp da bò.

 - Cỡ cái khạp thì không thấy. Ba tôi hồi đó cất một cái nhà nhỏ ở triền núi bên kia. Ở đó cũng như ở đây, nước nôi hiếm lắm, không nuôi nấng con gì được hết. Chỉ ăn su su là sống được. Hết su su thì tới mùa măng mạnh tông. Người dân ở đây trồng mạnh tông làm ranh. Khai khẩn tới đâu cắm tre tới đó. Như một quy ước. Hễ người đến sau đặt dao xuống dọn cây phát cỏ, thấy có tre là biết đất có người. Phía núi bên điện Bồ Hong có người nuôi được cặp heo.  Nuôi cả năm mà hai con heo không chịu lớn, chỉ năm sáu ký. Ba tôi đem mấy miếng sắt máy bay ông lượm được đổi cặp heo về làm thịt. Khi làm lòng xong bắt lên bếp nồi cháo. Trong lúc chờ cho cháo nhừ mấy người đàn ông trong xóm xúm lại nhậu lai rai với mớ lòng. Uống được ba bốn vòng  chợt nghe tiếng kêu thất thanh của con heo còn lại. Khi cả bàn nhậu chạy ra thì thấy một con rắn dài đã nuốt được nửa con heo.

Năm người đàn ông lực lưỡng gậy gộc dao mác vừa đánh vừa thủ. Nó ọc một cái con heo văng phịch trước mặt mọi người. Nó luồn theo khe núi bỏ đi.

Mọi người đem con heo đã ngất ngư quăng vô chuồng rồi ra ngoài trước nhậu tiếp. Có một cái gì đó thiếu thiếu. Lúc đầu nhậu có năm người, giờ còn bốn người. Ào đi kiếm. Bên hè nhà có tiếng người đang ứ ứ kêu la mà không thành tiếng. Khi mọi người tới nơi thì thấy người đàn ông hai tay đang ôm cứng đầu rắn cố sức đưa nó lên cao. Mình thì đã bị con rắn quấn trọn. Con rắn thường ngày mềm mại vậy. Khi nó quấn người thì mình nó cứng như cây…  Mọi người kéo khúc đuôi con rắn kê lên đá chặt đứt chót đuôi. Người xưa kể sức mạnh gân cốt của loài trăn rắn tập trung ở phần  đuôi.  Vậy là con rắn lơi vòng xiết. Cái đầu nó cũng được chặt ngang liền sau đó.

Rồi con rắn cũng được giải quyết.  Khi tỉnh hồn tỉnh vía người bị rắn quấn  mới kể. Sau khi con rắn bỏ đi ông ra khe núi đi tè. Thấy nó chui vào khe đé bị kẹt ngang bụng nằm im.  Ông nghĩ con rắn đáng sợ là hàm răng. Giờ chụp được đầu nắm cứng coi như nó hết cục cựa. Ông đã từng bắt nhiều con trăn con rắn kiểu vậy. Không ngờ con rắn mạnh hơn ông tưởng. Trong lúc nguy khốn nó rút mạnh thân mình  thoát khỏi khe đá quấn cứng ông.

Lòng tham khiến con người mù quáng như vậy.

- Nhiều người vẫn thích ăn thịt rắn hả ông ba.

- Nó ngon và bổ dưỡng.

Ông ba kể tiếp.

- Ông chủ nhà cạnh gốc ngọc lan đường lên hồ cũng mê thịt rắn. Hôm đó bên Cây Quế  có đập được một con. Ông xin về một khúc. Ông đang hầm khúc rắn thì có một con rắn rất lớn bò trên bàn thờ. Nó bò tới đâu lư hương, ly nước cúng, bình trà rớt xuống nền xi măng bể nát. Ông hoảng quá bỏ chạy ra ngoài đường. Người trong xóm túa lại coi. Ai cũng run. Họ khấn vái. Cho tới khi con rắn bò đi. Khúc rắn trong nồi được bưng đổ bỏ tuốt dưới triền núi.  Người ta nói rắn muốn báo thù giùm bạn nó. Vài hôm sau mọi người lập miếu thờ chỗ gốc cây ngọc lan.

- Đáng lý ra nó phải trả thù người giết, sao nó lại dọa người ăn.

- Cái này phải hỏi nó. Hôm đó chỉ thấy nó làm dữ lắm, mấy ông xe ôm thường ngày bậm trợn thấy nó đã không dám nhúc nhích. Không giỏi săn rắn thì phải sợ thôi. Có người săn giỏi nhưng gặp nó hung quá cũng ngán.

- Người ta nói núi Cấm rắn nhiều do mấy ông Việt cộng thả lên hả ông Ba?

- Việt  cộng sống trên núi Cấm. Thả rắn lên đặng bỏ núi hay sao. Đồn kiểu đó vô lý.

- Mà đúng là con thấy rắn nhiều lắm. Hôm đó con với nhỏ bạn đi họp dưới núi. Chạy từ đỉnh núi xuống, xe nó cán ba con rắn. Trên đường đi nó bị bể bánh xe ba lần. May mà không có chuyện gì. Người ta nói cán rắn xui.

- Cán con gì thì cũng là xui. Không xui mình cũng xui nó. Lạ một điều hồi xưa không có đường xá. Thanh niên muốn đi chơi đêm lần theo suối mà đi. Đường xá tối mịt, gan cỡ nào cũng phải sợ, phải ca hát đặng quên sợ. Vậy mà có khi nào đạp phải mấy ông dài đâu. Còn bây giờ thì xe dập dìu, nó băng ngang mặt xe như chơi.

- Chỗ của con ở hễ nghe tiếng sạt nhẹ trên mái nhà  là biết nó. Lúc đầu sợ lắm, nhưng sau phải thỏa thuận nhường mái nhà cho nó. Đêm vô mùng con phải bật đèn, rọi kỹ từng ngóc ngách, giũ kỹ từng cái gối cái mền…

Tam để chén cơm xuống nhìn con. Trước mắt anh là hình ảnh con gái mỏng manh với bầy rắn. Cách đây không lâu Phúc nói có một con rắn chui vô mùng một em học sinh. Thằng bé đã chết dù được thầy trị rắn giỏi cứu kịp. Nhớ tới đó mặt anh sa sầm. Chở con lên đây nghe ông ba kể chuyện rắn cốt là hù cho nó sợ. Ai dè…      

- Sáng ba chở con về. Rắn bị động ổ rồi. Nó chui tận trong mùng…

- Con thấy mà ba. Rủi ro thôi mà. Đã nói rủi ro thì mình tránh sao cho khỏi.

 - Sao ba nhớ con hồi đó con thằn lằn con cũng sợ.

- Hồi đó con sợ tất cả... Nhà mình không có rắn. Nhưng đêm ngủ con thấy rắn bò đầy mùng, bò lên người. Vì sao con nhút nhát như vậy, yếu ớt như vậy? Ba biết mà - Phúc nói tới đó rồi nhìn thẳng vào anh. Nó cười thật nhẹ như động viên anh-  Mười mấy năm chịu đựng, con thấy… đủ rồi. Ba cũng thấy vậy mà.

Tam hít một hơi dài nhìn xuống triền núi. Nơi đó nhấp nhô những tầng cây. Anh tự hỏi cây ở đây sống bằng gì? Nước quá ít, đất quá ít. Vậy mà nó vẫn sống, mọc tầng tầng lớp lớp.

*

Sáng ra anh xuống núi sớm. Sương vẫn còn dầy. Phúc đứng tiễn anh chỗ đầu dốc. Anh đi một đoạn nhìn lại con. Nó đang nói chuyện với một cô giáo ra đón chợ. Anh đứng lại đợi cô giáo đi khỏi rồi nói với Phúc.

- Chuyện rắn ông ba kể hồi chiều qua là giả thôi. Mấy ông kháng chiến hồi xưa đem rắn hù cho mọi người đừng lên núi Cấm đặng mấy ổng dễ hoạt động, con đừng tin rồi sợ nghe.

Phúc phì cười.

- Con biết mà ba.

Tam bước dồn xuống núi, đi lại con đường hôm qua, con đường có thể gặp rắn bất cứ lúc nào. Từng bước anh dựng ngược nhưng nhanh nhẹn, người như đang bay. Những tảng đá to đã bay khỏi ý nghĩ. Anh đang nhớ hình ảnh bé Phúc dám kể chuyện rắn nhẹ như kể chuyện học trò quậy. Rắn có thể bò ngang đường… Cũng dễ hiểu thôi. Mèo, chó, hay bất cứ động vật nào cũng đều có thể bò ngang đường. Chúng cũng cần đi kiếm ăn, đi thăm bạn bè con cái của chúng mà.

Võ Diệu Thanh (An Giang)

 

Read more…