Cây bút Vĩnh Tuy


LỜI CỎ

Đêm nghe 
Mùa đã cựa mình
Đồng mênh mông gió
Rùng rình bão qua

Đêm nghe
Cuốc giục bờ xa
Gọi tình
Dắt díu nhau qua giao thời

Mùa theo
Lá úa về trời
Thân cò gầy rạc giữa lời thiên di 

Đêm nghe
Hồn cỏ nói gì?
Mùa đi
Mùa đến
Vẫn rì rầm xanh!


LỜI QUÊ

Sài Gòn 
nắng dịu chưa con?
Quê mình vẫn vậy 
lúa còn đương xanh
Chợ quê, rau mắm quẩn quanh
canh cà, cơm trắng 
ngọt lành 
rưng rưng. . .
Thương con sống giữa người dưng
Lúc cô đơn
ngắm núi rừng phía xa!
Nơi đâu 
 ta ở là nhà
nhưng sao sánh được mẹ cha cận kề
Ru con bằng mấy lời quê
Những khi mỏi mệt hãy về . . .
với quê!


KÍ ỨC MỘT MIỀN QUÊ 

Lặng nhìn về phía quê xa
Nhớ bầy đom đóm bay ra từ rừng
Đàn dơi vỗ cánh không ngừng 
Mang mùi ổi chín đến từng góc sân.

Lặng nhìn về phía dòng sông
Dáng con diều nhỏ bềnh bồng tuổi thơ
Thuyền nan đứng bến đợi chờ
Chở bao khát vọng sang bờ đi xa.

Lặng nhìn về phía mẹ ta
Mặt trời đứng bóng, chợ xa theo về
Lăn xăn mấy chén chè quê
Mừng vui như hội mẹ về bên con!

Lặng nhìn về phía trăng non
Ngày em mười tám tôi còn học xa
Mỗi lần xuống bến thuyền qua
Bờ sông ai đứng như là tiễn đưa.

Chợ quê, hương ổi, hàng dừa
Dòng sông, dáng đứng như vừa hôm qua
Lặng nhìn về phía quê xa
Nôn nao tiếng gọi: chờ ta, ơi đò! 


KHÚC ĐỒNG DAO

Về quê cuối vụ lúa chiêm
Gặp mê thóc lửng chợt thèm cốm xanh
Nước lên lấp ló đầu gành
Nhớ con rô thóc nướng chanh sau vườn
Một thời rơm rạ dễ thương
Mỏng tan mấy đụn khói vương góc chiều
Mồ hôi lem luốc khoai lùi 
Lưng trần đánh trận đẫm mùi bùn non
Dây diều níu cọc bờ đơm
Mải mê đến tận mùi cơm khét lòe
Chụm đầu to nhỏ trưa hè
Chang chang theo những tiếng ve rì rầm
Trăng từ cổ tích lặng thầm 
Đêm treo lơ lững mấy tầng mơ xa!

V.T

Read more…

Sáng nào cũng vậy, Tân đưa chiếc lưng trần, tay cầm cái áo, dẫn đàn cháu đi tắm biển. Khi đến ngã tư, quẹo qua hẻm, lướt nhanh qua đường ray xe lửa để về nhà.

 Anh bảo đi tắt gọn hơn, cuộc đời của anh cũng thế, cái gì cũng không bằng thực tế, con đường thẳng nhất dễ thành công, dễ tính nhanh gọn. Nhờ cái nhanh gọn ấy, ngày nay Tân có được ngôi nhà lầu, bốn tầng, cửa đóng, then cài, sơn màu xanh lam tuyệt đẹp.

Ngày xưa, nơi này, nằm trên con đường có chiều dài mà thiếu chiều rộng. Cái thuở chiến tranh, ở thế nào cũng được, miễn sao có chỗ trú nắng mưa. Nhà Tân cũng nằm trong số phận đó. Mặt nhà quay về hướng bắc, gió đông lạnh lẽo. Bên trái là một chiếc mả lớn, không biết có tự bao giờ. Từ ngày Tân ở đến nay, ngày mồng năm, hay ngày tết, không thấy người nào đến  thắp hương. Tân ở nơi này, nhớ ngày lo quét dọn, hương khói để thể hiện lòng thành. Rồi đời sống xã hội vươn lên, người càng đông, bên nhà Tân, mọc lên ngôi chợ chồm hỗm, không che lều bạt gì hết, chỉ có con đuờng hình chữ U, người ta chọn nơi đây làm chợ. Được sự đồng ý của chính quyền, các nhà chung quanh  giải tỏa, có tiền,   những người bị cấn đất  đi tìm nơi khác, có nhà chỉ vài mét vuông vẫn bám lại để buôn bán, kiếm sống qua ngày. Ở nơi chật chội ồn ào, mà làm ra đồng tiền, còn hơn chốn rộng rãi mà không phải chỗ buôn bán. Chợ mở ra nằm bên nhà Tân, thuận tiện quá chừng, Tân làm bốn phòng trọ, phía trước cho người thuê làm tóc, đồ cưới, còn người trong nhà lên hết tầng trên.

Nhớ đến Tân, tôi mê anh, nhờ cái siêng năng, cần mẫn, lo làm ăn nuôi ba đứa con, nay đều có gia đình, anh hôm nay chỉ ngồi đếm tiền, quản lí nhà, dầu anh có của vẫn thích lao động, anh sống hòa nhã với mọi người, giản dị, ít giao tiếp. Anh sợ những lúc đói không biết nhờ vả ai? Nhớ truớc đây, anh dạy học, ngày  một buổi, còn buổi chiều về lại thành phố, làm xe đạp. Anh chăm chỉ, siêng tay, gặp ai cũng cười xòa, rồi đi! Lúc bấy giờ xe gắn máy xin dừng bước, vì xăng giá cao. Anh đi làm bằng xe đạp, nhà nhà xe đạp, người người xe đạp. Trời ngã bóng về chiều, người công sở đổ ra đường tấp nập, xe ô tô cũng có, mà xe đạp càng nhiều, lúc này chỉ có chiếc xe hai bánh là thuận tiện. Tân đi tìm một khoảng đất trống, trên đường Diên Hồng, người dân ở còn thưa thớt. Nơi đây anh kéo một chiếc lều, đón xe đạp qua lại. Ai có điều kiện thì ghé vào, trên lều có dòng chữ to: Vá Xe, Thay Xăm Lốp. Ai có nhu cầu  mang  đến. Lúc đầu tôi nhìn anh với cái nhìn chân yếu tay mềm, bó gà không chặt, chọn đi sửa xe đạp! Làm xe đạp phải có đôi tay rắn chắc, vặm vỡ. Tay có mạnh mới mở ốc ra chứ? Có nhiều cái xe quá cũ, để lâu  bị rỉ sắt, tưởng chừng bỏ xó. Nay lại có dịp, đem ra tân trang, các trục đều khô dầu, lúc này anh nhanh trí cho lin vào, chầm chậm mới mở ra. Anh nói: Đồ dùng Trung Quốc, khác đồ Việt Nam, trục của họ có kích thước khác nhau. Vì vậy,  muốn làm được phải sửa laị. Có nhiều xe cũ quá, mở các ốc phải toát mồ hôi.Tôi thưa: nghe người ta nói làm xe đạp, khó nhất là cân vành. Anh làm sao? Tân trả lời gọn trơn, dễ ợt! Đưa vành vào một kẽ tường gạch, mà bẻ lại, hay lấy chân đạp cho thẳng, rồi đem ra cân vành. Anh nói, làm xe đạp phải có trí tướng. Nếu không biết bắc vành, gặp ca khó quá, không mở ốc ra ngồi đó mà gặm gân! Tân vừa làm vừa nói chuyện, tôi thêm vào, đúng là lí thuyết gắn liền với lao động. Người ta nói không sai. Anh cười, hai tay lau lau mồ hôi trên trán.

Bây giờ, trên cao, trời nắng chan chan, cái nắng mùa hè khó chịu. Gió từ biển đưa lại không hết oi bức. Tân giống anh thợ sửa xe chính hiệu. Chiếc áo kaki này làm ra tiền đây! Anh nói vui, xong, giờ vắng khách, đem cái lon ra, anh ngồi lộn sên. Lúc đầu không ai biết lộn sên là cái gì? Ai đi xe hư sên là bỏ, giờ sáng tạo, lộn sên để đi. Câu chuyện buồn cười, trong cái khó, nó ló cái khôn. Tân nói tiếp, xe honda còn mài đĩa, lộn sên quá trời, tại ngã ba Cai Lang, bạn dừng xe lại là có người chạy ra, làm xe? Thay gì? Thôi thì đủ các loại, loại khá và loại thường, tùy khách hàng chọn. Xe lộn sên đi không ngon bằng xe mới, tiếng kêu rát rạt, máy nổ ầm ầm. Đó là cách sáng tạo của các kĩ sư bình dân, tự chế để phục vụ ngắn ngày. Nhìn lại chao ôi thật là vui!

Tân nhớ lời thầy dạy: Học sư phạm là để làm thầy giáo dạy trẻ! Nhưng, gặp lúc khó khăn quá,  phải cố tìm cách để tồn tại?  Có người mang bệnh sĩ, không dám xông lướt để vợ con phải khổ. Tân thì khác, anh thích nghi, nhập cuộc, làm việc để tìm cái sống. Chủ nhật, gia đình con cái quanh mâm cơm sáng, anh tranh thủ lấy xe đi chở mấy bà đi chợ sớm, kiếm tiền cải tạo bữa chiều, đời sống kinh tế còn khó khăn. Người xưa có nói: Thà bật đốm lửa lên mà đi, còn hơn ngồi nguyền rủa bóng tối. Tân lo làm ăn, siêng bữa, cố gắng nuôi đàn con. Ngày nghỉ, anh phân các con đi bán muối, ớt, ở chợ, đứa có giờ ở lớp thì đi học, đứa không có giờ phải trực gian hàng, vì vậy, cửa hàng dầu muối của anh không có ngày nào đóng cửa. Các con  hay than vãn:  Mẹ hay về trễ, không tham gia công việc gia đình, anh thường biện hộ, nào là công tác ở cơ quan rất vất vả, còn trực ca đêm nữa. Nghề này cần lương tâm nhiều hơn trách nhiệm, thầy thuốc như mẹ hiền. Như nghề của ba đây, ba phải lo giáo án, dự giờ, thao giảng, bận rộn qua các kì thi đua. Khi con chim tu hú gọi bầy, báo hiệu mùa hè đến, thầy cô giáo mới xa trường.  

Vào đêm tối, thành phố mọi người đang say vào giấc ngủ, lúc bấy giờ, anh lo dạy đàn con. Các con nay đã lớn rồi, tập tính tự lập, tập làm tròn bổn phận, đừng để ai phải nói đến mình. Ở trường, các con cố gắng đạt con ngoan, trò giỏi, về nhà, anh em thương yêu,  đoàn kết,  giúp đỡ cho nhau. Mẹ hay đi về trễ, bỏ cơm tối, vì công việc. Mẹ con lam lũ, con thương và đừng trách mẹ. Những buổi cơm chiều, thiếu một thành viên trong gia đình, ai không buồn? Nhưng làm gì hơn? Vì mẹ con bận công việc, cứ mỗi lần các con nhắc đến mẹ, là Tân biện hộ vì lí do này, hay lí do khác. Lúc nào Tân cũng lo làm ăn và lo hạnh phúc gia đình.

Thế rồi một buổi chiều, một tin động trời đăng trên mặt báo, câu chuyện trở nên nóng sốt với các chị phụ nữ lối xóm. Vợ Tân bỏ nhà ra đi với một người cùng  ở cơ quan,  làm hạnh phúc gia đình gãy đổ. Tân đang lo lắng, bâng khuâng, một người đàn bà lạ mặt đến mắng vốn anh, mặt đỏ phừng phừng, anh bực quá, liền nói lại. Ai dẫn chồng chị? Sao chị không biết giữ chồng để chừ đến đây trách móc gì? Hai bên cãi vả, lời qua tiếng lại, có người hàng xóm góp vào: Thôi hai bên phanh giảm cơn giận lại, bên nào cũng có lỗi, hai người cũng có lỗi. Theo tôi đoán thời gian ngắn hai người sẽ quay về. Anh hàng xóm nói phải, hai người ra đi trốn gia đình như một con thuyền ra khỏi biển, chậm mau gì cũng bị sóng xã hội nhận chìm, và cuối cùng họ sẽ quay về?                                     

 Ba năm sau, có người nói, mẹ của các cháu, tức vợ của Tân đang ở tại nhà bà ngoại, qua chuyến đi, chị hối hận, chị cố gắng sống bằng yên lặng, lánh mặt người quen, chị cảm thấy mất mát lớn, mất chồng và mất luôn con. Thế là bao nhiêu năm ẵm bồng nuôi nấng, bây giờ hai bàn tay trắng. Tân nghe tin, liền tìm qua nhà ngoại, mong hàn gắn lại hạnh phúc gia đình. Nhưng chị lánh mặt,  sống trơ trọi, hàng ngày lo yên lặng tự ân hận. Theo như người khác nhận định, chị trước đây có tính phóng khoáng, thích giao lưu với những người thiếu công việc căn bản, thích phim ảnh… Nay chị tìm quên vào những ngày đã qua, mến thanh lặng,  lấy tiếng mõ, tiếng chuông làm bè bạn... Vào buổi chiều, chị hay ngồi trước thềm nhà nhìn từng chiếc lá vàng rơi, rồi thương cho đời mình khó khăn lận đận?

Còn anh, anh muốn nối lại tình xưa, dầu sao cũng là người vợ có hai bên cha mẹ đồng ý, anh lúc nào cũng yêu thương chị không một lời than thở trách móc. Tân không còn yêu ai nữa, vì theo tình yêu, là do tiếng sét đầu tiên và cũng là ga đời cuối cùng, còn bước thêm một bước nữa, chỉ là mối tình kế tiếp mà thôi? Tân sống cùng con cháu, ngày ngày, dẫn cháu đi tắm biển, biển quê hương đẹp tuyệt vời, biển tha thiết như mối tình đầu mới chớm, anh không trách đời, mỗi người có một cuộc đời, đừng vô tâm xé nát cuộc đời, tiếc lắm!

Chiều nay,  gió nồm lên hây hẩy, lòng Tân cảm thấy vui cùng con cháu, nhìn biển sóng giận hờn, từng đợt sóng nô đùa đuổi nhau. Anh ham thích lao động, vì lao động là của hiếm, là niềm vui cho cuộc đời này.

C.Q.P

Read more…

Và thế là đám cưới của Hào – Thủy hay nói đúng hơn, một màn kịch tuyệt vời đến nỗi  diễn viên chính không nhận ra mình đang đóng kịch do một đạo diễn tài ba dàn dựng, đã được tổ chức trình diễn vào chiều chủ nhật của tuần đó.

Ông Văn Hữu không về dự!

Kể ra nếu cố gắng thì ông có thể về dự được, vì ông vào viện hôm thứ ba thì đến hôm thứ sáu đã khỏi bệnh rồi. Cái bệnh nhồi máu cơ tim phát triển nhanh mà bình phục cũng chóng. Nhưng ông không muốn về, mặc dù ông biết như thế chỉ tổ tạo thêm đề tài cho ông Nguyễn Trắc đàm tiếu. Gì không biết, chứ cái ý “xấu hổ vì con cái mà nhồi máu cơ tim” nhất định sẽ được ông Trắc đem ra sử dụng. Rồi, chưa biết chừng, cái số báo có bài của Hoàng Vũ nói về con gái ông cũng đã được in xong và Nguyễn Trắc  không dại gì mà không phát nó ra trong tiệc cưới để làm nhục ông. Đã vậy thì ông không về dự đám cưới nữa. Mấy hôm nay, ngày nào Nguyễn Trắc cũng cho ông Mười đánh xe đến đón ông nhưng ông vẫn cứ một mực lắc đầu.

Tuy vậy ông vẫn nhớ bỏ vào phong bì, một khoản tiền bằng nửa tháng lương của ông để mừng. Chẳng gì hai đứa này đều là cán bộ của ông.

Nguyễn Trắc đứng ra lo liệu tất cả. Về địa điểm, ông ta sử dụng phòng họp của tòa báo, ngoài ra còn che thêm một chiếc dù trắng mượn được của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh lên mảnh sân cỏ trước cửa. Bàn ghế thì ngoài số hiện có của cơ quan, ông Trắc  giao cho Đoàn thanh niên phải lo mượn về cho đầy đủ. Riêng khoản nấu bếp, chạy bàn, ăn uống, chén bát ông giao cho công đoàn dưới sự điều khiển của mấy ông đầu bếp cỡ giỏi, được mượn từ một số cửa hàng ăn uống tư nhân mà ông Trắc quen biết.

Cũng như trăm ngàn đám cưới khác, đám cưới Hào – Thủy cũng có chiếc cổng chào kết bằng những tầu dừa và đám lá đủng đỉnh, trên đó treo sừng sững tấm biển “Tuyên hôn”. Cũng có dàn nhạc sống mượn từ phòng văn hóa thông tin thị xã, chơi đủ các loại nhạc từ đít – cô, lý ngựa ô đến sáu câu vọng cổ.

Để đón dâu, dù từ nhà Thủy ra đây chỉ vài ba trăm mét, người ta vẫn mượn về tới ba bốn chiếc xe du lịch và cô dâu chú rể, và những người phù dâu, phù rể , dù trời nắng nóng đến bốn mươi hai độ vẫn cứ trùm lên người chếc váy chùng đỏ bằng nhung dài loẹt xoẹt và bộ com lê bằng len mà những người không phải là họ nhìn thấy cũng phát rung mình phát sốt.

Và đám cưới này cũng còn giống như đám cưới khác là ai đã đến đây cũng phải đem theo chiếc phong bì bên trong đựng số tiền ít ra là bằng chi phí của bữa ăn họ được thiết đãi hôm đó… Và khi cô dâu được chú rể cầm tay xềnh xệch lôi kéo đến từng bàn ăn thì ông chủ hôn đi cùng lại phải  thay mặt đôi vợ chồng mới cưới uống cạn một ly cối rượu để nhận thay cho lời chúc mừng hạnh phúc nồng nhiệt của thực khách cùng những chiếc phong bì đựng tiền tặng cho cặp vợ chồng mới cưới. Rồi người ta vỗ tay hoan hô rầm rầm và ông thợ ảnh phải nháy cho được một kiểu. Có thế mới vui, có thế mới là chịu chơi…

Tóm lại, dù chủ hôn là ông Nguyễn Trắc, một nhà báo cách tân thì tiệc cưới của hai đứa cháu vẫn giống như trăm ngàn đám cưới khác. Thế thôi! Nhưng thực ra cái gọi là “giống” này làm sao che đậy được những cái “khác”, cái “dị biệt” mà chỉ đám cưới này mới có.

Ấy là ở hai con mắt của Nguyễn Trắc, loang loáng, ranh mãnh như diều hâu, nửa tiếc rẻ nửa lại như thỏa mãn, tràn trề khi tự hào ngầm rằng, cái thân hình mơn mởn tuổi xuân của cô “nàng dâu” kia, ông đã từng có đêm được thỏa thuê tận hưởng.

Đấy là cái miệng như mếu, như khóc thầm, méo xẹo của bà Năm Trắc, khi bà chua chát nghĩ rằng: “Thủy ơi, vì cái ghế của chồng tao mà tao phải giả câm giả điếc cho chúng mày đóng với nhau cái vở tuồng “chú cháu” để làm đủ trò quỷ ma sau tấm màn nhung.

Ấy là cái vẻ mặt nửa sáng, nửa tối , nửa vui, nửa buồn của Hào. Nó không giấu nổi sự dày vò bên trong nhưng cũng không che đậy được nỗi hào hứng của một người vừa thắng cuộc.

Nhưng vượt lên tất cả là Lệ Thủy. Không ai có thể đọc được ở cô một điều khác ngoài sự lễ độ, khiêm nhường và tràn đầy hạnh phúc của một cô gái có sắc đẹp, có học vấn lại lấy được người chồng vừa lứa xứng đôi. Đó không phải là do cô giỏi đóng kịch mà là thực tế những ngày qua đã giúp cô có được một nhận thức, một phân tuyến rõ ràng giữa trắng với đen, giữa thực với giả. Nhờ đó mà hôm nay trước mắt cô đã hiện rõ nguyên hình một Nguyễn Trắc. Trong dòng suy tưởng cô nghĩ đến Hào. Từ một nạn nhân của Trắc anh trở thành ân nhân của Thủy. Anh là một con người tuyệt vời, một tâm hồn trong trắng. Anh chỉ có một lỗi lầm là trong cuộc sống đầy rẫy những phản trắc này lại cả tin quá. Cả tin đến mức ngây thơ. Thủy nhớ lại một đêm gần đây khi hai người nằm bên nhau.

- Kết quả rồi đó!

Thủy phát tín hiệu thăm dò anh mà nào anh có biết. Đã vậy anh còn ngây thơ hỏi lại:

- Thật thế hả?

Yêu say đắm làm cho anh quên tất cả . Anh như người đi biển quá say mê đại dương mà không cần biết đến sống gió quanh mình:

- Em định đặt tên con là gì?

Thủy tủm tỉm cười. Hãy thử tài phán đoán của anh chàng si mê này lần nữa xem sao. Thủy trả lời ngay:

- Nguyễn Phản , nếu là con trai…

Anh giãy nãy lên:

- Sao lại là Phản? Phản đi kèm với Trắc thì nó trở thành phản trắc à. Giá có là con chú Trắc thì mới đặt tên như thế chứ!

Hào cười làm Thủy giật mình. Chết cha, sao mình lại ngu thế. Anh ấy đoán ra được thì nguy to. Thủy chờ Hào một câu phán đoán nhưng không thấy gì, chỉ thấy anh ôm ghì lấy Thủy mà thều thào:

- Đặt tên nó là Phóng . Hào – Phóng. Thế mới có lý.

Vậy là an toàn tuyệt đối rồi! Thủy khấp khởi mừng thầm.

Ý nghĩ về Hào lại gợi thêm ý nghĩ về Nguyễn Trắc. Thủy nhớ lại đêm hôm xưa, Trắc lại dặn cô đến phòng làm việc để bàn một số việc riêng trước ngày cưới.

Hôm đó ông ta sờ tay vào bụng Thủy:

- Cho anh xem đứa con anh trong bụng em với!

Rồi còn nhảy chồm lên định dằn ngửa Thủy ra. May sao cô kịp thời đạp cho ông ta mấy đạp:

- Đồ đê hèn… cút đi !

Thế là ông ta phải buông ra năn nỉ:

- Thôi bỏ qua cho chú. Cách đây một phút chú không phải là chú nữa.

Lúc ấy trông mặt ông ta nhăn nhíu đến bỉ ổi. Ấy thế mà chỉ qua mới một đêm, bây giờ ông ta đã có thể oai vệ trong chiếc áo vét, thắt cà vạt đen trịnh trọng tuyên bố:

- Thay mặt cơ quan, đoàn thể và gia đình, tôi xin được khuyên nhủ hai cháu mấy điều. Hai cháu phải nhớ rằng có được ngày vui hôm nay là phải nhờ công sức của bao nhiêu người.

Nghe vậy, Thủy chỉ còn biết có cười. Cười một mình. Chua chát.

- Em cười gì vậy?

Hào đã phát hiện ra nụ cười ấy khi anh cùng Thủy ôm bó hoa trắng muốt trinh bạch cho ông thợ ảnh đang tìm nhiều góc độ để chụp hình:

- Em cười cái ông thợ kia. Ban tổ chức chưa mời ông ấy ăn cơm hay sao mà chốc chốc lại lấy tay kéo chiếc thắt lưng lên.

Đám cưới này còn có cái khác nữa là trong tiệc cưới chuyện vui, chuyện tiếu lâm không đem ra kể mà chỉ toàn đem chuyện đấu nhau ra bàn luận thôi. Kìa, hãy xem ông Nguyễn Trắc. Đi đến bàn ăn nào cũng nâng cốc lên cao rồi thao thao bất tuyệt: “Nào, chúng ta cùng nâng cốc chúc cho mọi sự đổi mới thành công trong đó có tờ báo của chúng ta!”  Rồi lại tuôn ra hàng tràng những câu có sẵn mà lúc này ông đã khéo léo gài vào một lý do mới: ”Đổi mới à? Trước tiên phải đổi mới tư duy, đổi mới lý luận mà đầu tiên phải là đổi mới con người lãnh đạo. Đã đến lúc những con người là sản phẩm của chế độ quan liêu bao cấp cũ không còn chỗ đứng nữa, chứ đừng nói đến cái ghế của họ ngồi trong xã hội chúng ta…”

- Con người đó là ông Văn Hữu, Tổng biên tập báo chúng ta phải không ông Năm Trắc?

Phóng viên Mạc Vận mượn ly rượu để nói to lên cho mọi người nghe thấy câu châm chọc của mình. Nguyễn Trắc không những không tự ái mà còn cho đó là biệu lộ sự đồng tình với ông nên vẫn cứ huênh hoang, lè nhè. Mặt ông ta đã bắt đầu đỏ gay nhưng ngôn ngữ vẫn chưa bị lộn xộn:

- Bản báo chúng tôi đang đổi mới quyết liệt. Được nhất trí của Ban tuyên huấn chúng tôi bắt đầu cho mở mục: “Nói thẳng, nói thật” nhằm giúp Đảng nắm được tâm tư nguyện vọng của quần chúng và phê phán những kẻ làm ăn bất chính. Nào, sau đây mời bà con ta đóng góp bài vở. Nhuận bút cũng đã đổi mới… Nào, xin mời, xin mời… chỗ này trăm phần trăm hay cưa đôi đây?

Chả ai hiểu ông Trắc: “Xin mời, xin mời” là kêu gọi mọi người viết bài cho báo hay là mời nâng ly nữa. Rõ ràng là ông Trắc bắt đầu xỉn rồi nhưng ông vẫn chưa chịu thôi, vẫn nín thở dốc cạn ly liền liền. Bỗng mọi người thấy ông ngó nghiêng như có ý tìm ai. Bà Chín đang ngồi cùng bàn với Thủy và mấy cô gái khác vội vàng đứng lên:

- Chú kiếm nước chấm hả?

Năm Trắc lắc đầu, không nói nốt. Mãi sau ông ta mới hết kiếm tìm khi ‘’bắt’’ được cô Hồng, nhân viên sửa bản in của tòa soạn đang ngồi cười cợt với mấy anh em nhạc công.

- A, con Hồng đây rồi, định ca hát hay sao?

Hồng lẽn bẽn:

- Đâu có, chú.

- Báo in xong chưa? Chạy qua nhà in đem về mấy chục số để biếu Hội nghị này đi!

Mọi người cười ồ lên vì tiếng ‘’hội nghị’’ mà Nguyễn Trắc vừa nói. Hồng ngước mắt nhìn lên, tủm tỉm cười:

- Chú xỉn rồi, chú ơi! Còn báo ấy à, in sắp xong rồi chú ạ. Cháu vừa mới sửa bông hai xong.

Nguyễn Trắc phần chấn hẳn lên:

- Cũng được, đâu, đưa bản sửa bông đó cho chú!

Hồng chạy lên lầu mang xuống tờ giấy to bằng nửa trang báo lớn đưa cho Nguyễn Trắc. Ông ta mở ra coi ngay rồi mừng rỡ vỗ hai tay vào nhau nói lớn:

- Xin mời bà con giữ trật tự để nghe tôi đọc bài đầu tiên trong mục “Nói thẳng nói thật” của báo chúng ta. Nào tắt nhạc đi!

Cả đám tiệc im bặt. Người ta nghe rõ tiếng lỗ mũi ông Trắc thở phì phò.

Nguyễn Trắc hắng giọng rồi đọc: “Một vụ lợi dụng công tác để buôn lậu”.

Hào thấy tim mình muốn bật ra khỏi lồng ngực. Chết thật, sự việc ấy lại xảy ra đến nỗi này ư? Lần đầu anh cảm thấy mình mắc phải một cái lỗi lớn hèn hạ là nói dối. Anh đã nói dối ông Văn Hữu, nói dối cơ quan, nói dối bạn đọc… Thực ra lúc đầu anh chỉ định nói dối ông Văn Hữu thôi. Nói dối vì sự tự ái với Diệp Mỹ, vì ghen với thằng cha lái xe ấy. Hôm ấy, sau khi nói dối với ông Văn Hữu rằng: “Cháu đã đi xác minh cẩn thận và thấy sự thật quả là như thế” thì đáng lẽ ra ông Văn Hữu phải cho người đi xác minh lại một lần nữa rồi hãy cho đăng lên báo mới đúng. Đằng này lại giao cả quyền xác minh cho ông Nguyễn Trắc. Thế là…

Hào bỗng thấy ớn lạnh sống lưng. Xấu hổ quá! Ti tiện, nhỏ nhen quá! Diệp Mỹ ơi, em có hiểu cho anh không?

“Cô Trần Thị Diệp Mỹ, nhân viên hướng dẫn của Công ty Du lịch…”. Trong cơn chập chờn hoảng loạn, giọng Nguyễn Trắc cứ như chiếc kim nhọn chích từng mũi, từng mũi vào ruột gan của Hào.

- Diệp Mỹ là cô nào? Con cái nhà ai mà động trời vậy?

Nhiều người hỏi. Nguyễn Trắc cứ để mọi người xì xào bàn tán cho đã rồi ông mới đến đứng trước máy phóng thanh:

- Vì bà con thắc mắc cho nên tôi xin được phép tiết lộ chuyện nội bộ: Diệp Mỹ là con một đồng chí trong cơ quan chúng tôi.

Vừa nghe câu nói đó nhiều người đã vỗ tay hoan hô rầm rầm. Có những người còn nói to như hô khẩu hiệu:

- Con ông Văn Hữu chứ gì! Thì nói toẹt mẹ nó ra. Thế mới là nói thẳng nói thật chứ.

- Con cái như thế thì còn thay mặt ai mà dạy chúng tôi được.

Nghe những tiếng bàn tán ồn ào như đám mổ bò ấy, Nguyễn Trắc thấy vui hơn cả niềm vui trong tiệc cưới. Ông chỉ buồn một nỗi hôm nay lại vắng mặt Văn Hữu.

Lát sau tiếng cười nói lặng dần. Bấy giờ mọi người mới phát hiện ra phòng bên có tiếng chuông điện thoại réo. Cô Hồng vội vã chạy sang nghe rồi hốt hoảng trở về, mặt cắt không còn giọt máu:

- Chú Năm, có điện!...

- Điện gì?

- Cô Diệp Mỹ!

- Buôn lậu bị bắt phải không?

- Không phải, cô ấy… sắp chết!

- Nhưng sao người ta lại kêu về đây?

Hồng vẫn chưa hết lo sợ:

- Dạ, nhà thương… Họ điện kiếm chú Tám Hữu.

Hào vội vã bỏ Thủy đứng một mình để chạy sang vồ lấy máy điện thoại:

- Sao?… Diệp Mỹ làm sao kia?

Hào trở lại hốt hoảng báo tin:

- Cô Diệp Mỹ, con gái ông Văn Hữu, thủ trưởng của chúng ta đây, bị bọn lưu manh dùng dao đâm trọng thương đang hấp hối ở bệnh viện… Xin phép bà con cho tôi được vắng mặt ít phút.

Hào vừa bước ra ngoài liền bị Nguyễn Trắc nắm lấy tay kéo lại:

- Cháu không được làm thế ! Nó đi buôn lậu bị đồng bọn giết chết thì có gì phải bận tâm. Cháu có biết lúc này ở đây đang làm gì không?

Ba Hai Thình mặt tái xanh tái xám chạy ra ôm chầm lấy Hào,  mếu máo:

- Con ơi, con thương lấy mẹ đi… con mà bỏ đi bây giờ khác nào con nhổ nước miếng vào mặt mọi người ở đây. Khổ, số tôi nó khốn nạn thế đó… Đang tiệc cưới lại hóa ra tiệc đám ma…

Hào cầm tay mẹ van xin:

- Nghĩa tử là nghĩa tận… Cô ấy sắp chết rồi. Con xin má và các cô bác cho con được chạy sang đó ít phút rồi con trở lại đây ngay… Cô ấy đang muốn gặp con… Chúng ta thì còn cả một cuộc đời mà cô ấy chỉ còn lại ít phút.

Hào chạy vụt ra ngoài.

Ông Mười khẩn khoản đề nghị nhưng Nguyễn Trắc đã xua tay:

- Khỏi! Khỏi! Ông cứ việc vui với các cháu. Đang xỉn thế kia lái xe làm sao được.

Nói được câu ấy chứng tỏ ông Nguyễn Trắc vẫn còn tỉnh lắm, chứ đã say đâu.

                                (Hết chương 19)

Read more…

                                                  Cây bút trẻ Tần Khánh 

“Quê hương nếu ai không nhớ, sẽ không lớn nổi thành người”(*) . Quê hương thì nhất định phải nhớ, vì đó là nơi chôn nhau cắt rốn, nơi sinh ra, lớn lên và biết bao kỉ niệm gắn bó với mỗi đời người. Nhưng với anh, ngoài quê hương thì còn một nơi anh không thể nào quên, nơi mà đối với anh, những kỉ niệm đã gắn liền với một thời tuổi trẻ ngây thơ, bồng bột, có chút dại khờ và đặc biệt nơi đó có em – Sài Gòn.

Em còn nhớ cái lần đầu tiên anh gặp em chứ? Ngày ấy, em chỉ mới là cô sinh viên năm nhất ngây thơ và lạ lẫm với Sài Gòn, còn anh, dù chưa thể gọi “lão làng” nhưng cũng đã là “cáo”, chí ít thì cũng đối với cái nơi được mệnh danh là “khu đô thị Đại học Quốc gia”. Ngày ấy, với sự nhiệt huyết và năng động của tuổi trẻ, em nộp hồ sơ tham gia vào tất cả các Câu lạc bộ - Đội – Nhóm của trường và của khoa, trong đó có Câu lạc bộ mà anh từng làm chủ nhiệm. Hôm đó, có phải ông trời đã cố tình sắp xếp, anh về tham gia buổi phỏng vấn tuyển thành viên với tư cách cựu thành viên Câu lạc bộ, và anh đã được gặp em. Ấn tượng bởi những kinh nghiệm em từng trãi, cuốn hút bởi cách trả lời phỏng vấn và khâm phục bởi sự khoa học, logic trong cách trình bày vấn đề, anh đã thích em ngay từ lúc đó. Rồi thì em cũng là thành viên của Câu lạc bộ, anh và em có dịp làm việc chung, tiếp xúc với nhau nhiều hơn, có cơ hội để anh tìm hiểu em nhiều hơn, tình cảm anh dành cho em cũng ngày lớn dần thêm. Anh ngỏ lời yêu em, em đồng ý. Đối với anh, giây phút ấy thật hạnh phúc biết dường nào.

Tuy rằng chúng ta chính thức có một mối quan hệ ràng buộc, nhưng anh và em vẫn cho nhau những khoảnh khắc riêng tư, không giống như nhiều đôi bạn trẻ yêu nhau là quấn quít lấy nhau không rời, có phải vì thế mà đến tận bây giờ anh vẫn không thể quên em, không thể quên cái suy nghĩ người lớn trong thân hình trẻ con của em. Nhớ lắm những tin nhắn hỏi thăm nhau, hay những cuộc gọi kêu dậy ăn sáng tăng dần đều tần suất vào những ngày cuối tuần anh cố gắng ngủ thêm chút nữa.

Bốn năm quen nhau, những con đường của Sài Gòn in dấu chân hai đứa nhiều hơn số ngón tay, ngón chân của hai đứa nhân cho mười. Anh nhớ những ngày đầu hẹn hò em đi chơi, cứ mỗi lần anh rẽ vào một con đường mới em lại nhẩm đếm xem mình đã đi được bao nhiêu con đường, nhưng rồi con số ấy vượt quá khả năng nhớ nên em chẳng còn đếm nổi nữa. Chuyện tình mình dường như gắn liền với những con đường phải không em?

Gắn liền với những con đường nên ngày chia tay cũng gắn với đường. Tối ấy, em nhẹ nhàng nói với anh rằng sắp tới em sẽ ra nước ngoài để tiếp tục con đường chinh phục học hàm, học vị của em. Anh không quá ngạc nhiên vì anh thừa hiểu em là người như thế nào. Đối với em, việc tìm tòi học hỏi những kiến thức mới, chinh phục kho tàng kiến thức là niềm yêu thích tột bậc trong em, và khi yêu em, anh đã vui vẻ chấp nhận niềm yêu thích đó, anh yêu em và tôn trọng cả niềm đam mê của em. Nhưng anh đau em à, và anh biết em cũng đau không kém. Trong câu nói của em, đã không còn sự tinh anh hay đầy sự lém lỉnh như trước mà ẩn trong đó là vô vàn cảm xúc, vừa có sự tự hào về bản thân, vừa có sự hồi hộp về con đường phía trước và có cả sự nuối tiếc. Anh biết hết nên anh chỉ nhẹ nhàng gật đầu và động viên em cố gắng trên con đường em đã chọn, rồi anh và em sẽ được gặp lại nhau, anh cũng sẽ cố gắng để ngày em về, anh và em sẽ cùng bắt đầu xây dựng một hành trình mới. Cái ôm động viên giữa đêm thấy ấm bên ngoài nhưng lạnh thấu tận tim.

 “- Em nè, anh có đề nghị này em thấy được không?

- Gì thế anh?

- Từ chỗ này về đến nhà em, cứ mỗi khi dừng chờ đèn đỏ, cho anh hôn em một cái được không?

- Anh lại học theo tình tiết trong truyện nữa phải không? Khéo vẽ chuyện. Vậy thì hãy chọn con đường dài nhất để về nhà em”

Dù đường có dài bao nhiêu, xa bao nhiêu và có bao nhiêu đèn đỏ thì anh cũng phải đưa em về tới nhà. Chia tay trước cổng, anh hỏi ngày em bay, em im lặng. Lặng một lúc lâu em mỉm cười bảo, xíu nữa em xem lịch bay rồi sẽ cho anh biết, yên tâm nhé. Anh về, đợi hoài không thấy em báo. Hôm sau hỏi thì em nói ngày bay nhưng không nói giờ, anh biết em không muốn anh ra tiễn em, nhưng lần chia tay này không phải là một ngày, một tuần như những lần hẹn trước mà là vài tháng, có khi cả vài năm, sao em lại đối xử với anh như vậy? Nhưng thôi, anh không muốn làm khó em, còn mấy ngày bên nhau mà cứ làm nhau khó chịu để làm gì.

Sáng hôm ấy, có người giao đến cho anh chậu lan hồ điệp và lá thư, anh mới biết là em đã bay, khi lá thư này đến tay anh thì em chắc chắn đã yên vị trên máy bay để chinh phục con đường tri thức em đã chọn. Nét chữ nắn nót, nghiêng nghiêng, anh như nhìn thấy chính em trong đó.

Em đi rồi, anh không thể bỏ thói quen chạy vòng vòng những con đường của Sài Gòn như thuở anh còn em, điều đó làm anh càng nhớ về em. Anh nhớ những ổ bánh mì và ly café sữa em vội vàng đút vào tay anh mỗi lần anh đưa em đi học. Nhớ cả những lần vô quán nước, không cần người phục vụ hỏi em đã kêu hai ly café sữa đá ít sữa. Nhớ da diết những lân lê la quán cóc ăn vặt, nhớ nụ cười tít mắt của em khi cô bán hàng vui tính khen hai đứa đẹp đôi. Nhớ những cơn gió lạnh ở bến Bạch Đằng khi hai đứa ngồi nói chuyện đến khuya lơ khuya lắc, nhớ cái nép mình vào anh mỗi khi gió đông về dù Sài Gòn lạnh không bằng một góc Đà Lạt, nhớ nhiều và nhớ lắm…

Tối nay, lại một tối cuối tuần nữa anh ngồi nhâm nhi café sữa và nhấm nháp nỗi nhớ em. Một năm, thời gian không quá dài nhưng đối với những người đang yêu mà xa nhau thì dài như vô tận. Vẫn hỏi thăm đều đặn, vẫn thấy mặt nhau thường xuyên nhưng cái lạnh ở bàn tay khi đêm về thì không sao khỏa lấp được. Em đi, Sài Gòn vẫn vậy và còn phát triển hơn xưa. Vẫn còn những quán hàng vỉa hè, quán quen vẫn còn những ly café sữa ít sữa như ngày nào nhưng anh lại thấy nhớ, nhớ một cái gì đó khó gọi tên, chắc có lẽ là kỉ niệm. Chiếc Vietnam Airline nhấp nháy trên bầu trời chuẩn bị hạ cánh, đã bao lần rồi anh mong khi chiếc phi cơ kia hạ cánh sẽ thấy bóng em tươi cười ở cửa đón khách, để không còn những nỗi nhớ không tên…

T.K

(*) Trong ca khúc Quê hương, nhạc Giáp Văn Thạch, thơ Đỗ Trung Quân 

Read more…

GIẤC MƠ QUÊ NHÀ

cơn mưa đêm

dài dằng dặc trong cái nhìn của ba

con ngồi đây

vẫn chưa thoát khỏi vòng tay quê nhà

đôi mắt giàn giụa

những con đường thẳng

mưa rơi từng giọt, từng giọt

mà giấc mơ vẫn cong cong, theo năm tháng

củ khoai, củ sắn thuở vi hàn

đong đầy từng lon gạo

gom góp

hình hài những đứa con

gió mưa tạo thành những giấc mơ khác

trong cơn mộng du

thế giới ẩn chứa bao điều bí mật

dẫn dắt con đi.

BÀI THƠ HẠNH PHÚC

khi cuống lá mùa xuân rơi

nắng mưa thanh bình đến lạ

em ra bờ sông

bỏ quên chiếc lá, tự thân trôi

trôi đến vô cùng

trôi đến bất tận

của sự an nhiên

nụ hôn ban đầu hằn lên đôi môi người con gái

hòa mình vào cỏ dại

bài thơ cất lên từ lòng thành

đất trời chứng dám cho đôi ta

thêu dệt sắc màu hoan ca

và dòng sông hát lên tâm tình đôi trẻ

vượt cơn mê

qua cơn lũ

xé trăm năm về trăm năm

em ngủ gục

bên bài thơ hạnh phúc

nguyên tiêu óng ánh trăng vàng.

Nguyên tiêu, đinh dậu 2017

MẸ VÀ BỮA CƠM NẤU DỞ

những đứa con

rong chơi trên cuộc đời

chúng đâu biết những cuộc rong chơi khác

cũng ở trái đất này

khi mái ấm được tết bằng lá cỏ

ngôi nhà nũng nịu giấc mơ

những đứa con

ôm vào lòng bước đi đầu đời, trong đôi chân bé nhỏ

thoát xoác

trong bầu trời rộng lớn

và tiếp tục thoát xác

bằng những cuộc gặp gỡ, tự thân nuôi dưỡng khuôn mặt

khi ngọn lửa tắt

người mẹ ngồi um sợi khói

hoàng hôn bẽn lẽn

hôn lén nết nhăn, chảy xuống

một vòng tròn quấn từng nghĩ suy, bơ vơ

bữa cơm nấu dở

đợi ai về...

Đà Nẵng, 08.02.2016

CÁNH THƯ QUÊ NHÀ

giọt nước mắt của mẹ

giọt nước mắt hạnh phúc

hòa lẫn nụ cười

hoa lẫn giây phút

một mình vượt cạn bên bến đời

ngày con nhìn thấy ánh mặt trời

mẹ khóc

ngày con theo tiếng gọi đất nước

mẹ lại khóc

ngày tin chiến thắng bay khắp mọi miền tổ quốc

mẹ vẫn khóc

quãng đường nào đo dấu chân mẹ

quãng đường nào đo tuổi trẻ con

những lúc trăng treo ánh đèn dầu leo lét

con viết thơ nhớ mẹ

con viết thơ nhớ quê

con viết thơ nhớ cô bé nhà bên

núp bóng mẹ trong đôi mắt ngây thơ

cánh thư đi, cánh thư về

cội tre nghiêng mình ngóng đợi

phía hoàng hôn xào xạc lá thu rơi...

Đà Nẵng, 06.03.2017

P.N

Read more…

Trong nhịp sống hối hả dường như con người như đang mê đắm trong guồng quay của vật chất. Nhưng đôi khi trong tim lại có những phút yên bình khi được quay về mái ấm tuổi thơ, được sống trong vòng tay yêu thương che chở của bố mẹ. Chốn bình yên ta muốn quay về.
Những sớm mai thức dậy ta nghe thấy tiếng chim hót líu lo trên cành cây trước hiên nhà. Ngắm đàn ong siêng năng chăm chỉ đang hút mật hoa trên giàn mướp. Nhìn say sưa lũ bướm sặc sỡ sắc màu trên vườn hoa của mẹ. Những tia nắng ban mai tinh nghịch len qua khe cửa, trêu đùa với chị gió. Hương của hoa ngâu thoảng trong gió thật êm dịu. Giọt sương mai ngủ muộn choàng thức giấc, rớt giọt long lanh. Một buổi sớm nồng nàn, tinh khiết.


Cả căn nhà tràn đầy tiếng cười hạnh phúc. Mẹ chuẩn bị bữa sáng thật đẹp mắt, ngon miệng. Tiếng ríu ran của trẻ thơ khi lăng xăng cùng mẹ trong bếp. Thế giới của con như nằm gọn trong các câu trả lời của mẹ. Bố ra vườn vươn vai hít thở không khí trong lành, sợi nắng rón rén đậu trên vai áo. Ấm trà thơn hoa ngâu đã được pha sẵn để lát nữa bố cùng với mấy bác thưởng thức bên bàn cờ tướng. Dư vị cuộc sống thường đến trong những điều bình dị nhất. Làm ấm lòng người con phương xa mỗi khi nhớ lại.
Hương mít quê làm lòng người không cưỡng lại được mỗi độ mùa mít chín. Hương ổi phả se sẽ vào gió mang giọt tình quê trang trải khắp xóm làng. Hương chuối thơm lừng gọi râm ran mùa tới. Vác cây sào tre đi xem trái mít nào chín, vỗ bịch bịch mà tiếng cười giòn tan. Thoăn thoắt leo lên cây ổi hái vài quả chín lát để tặng bạn bè. Vị tuổi thơ cay nồng trong gói muối ớt, mẹ chuẩn bị để con đãi bạn “cây nhà lá vườn”. Có những khoảnh khắc bình yên không có gì thay thế được... Bình yên trong hương vị quê hương.
Chiếc chõng tre được bố kê đầu hồi, nằm trên đó những buổi trưa hè, hít hà mùi gió, hít hà mùi rơm rạ. Nhìn ngắm vườn hoa bách nhật rực rỡ khoác áo hồng phai. Chú chó con đuổi bóng quanh sân, chạy chán chê nằm duỗi dài ra sân phơi nắng. Đang mải ngắm mây bay, bỗng giật mình nghe tiếng chí chóe ở sau hè. Hai mẹ gà đang giành mồi cho con không ai nhường ai. Tiếng chíp chíp như cổ vũ tinh thần gà mẹ, nghĩ thế nào mà một mẹ dẫn đàn con đi, làm chúng tiếc ngẩn ngơ. Cả khu vườn bị xới tung lên như chúng đang đi tìm kho báu. Điều đơn giản thật bình dị khi nghe âm thanh như hối thúc quay về. Giai điệu cuộc sống bình yên với chiếc cõng tre, phủ kín tâm hồn, mảnh đất đã nuôi ta khôn lớn.


Bình yên lắm trong hương thơm thoang thoảng của mùi bồ kết có lẫn nồng nàn hoa bưởi, hương sả, hương nhu, lá mè trong nồi nước gội đầu. Tiếng mè nheo của cô bé khi không thích gội đầu mà không có mẹ. Tiếng mắng yêu khe khẽ. Tiếng gàu va thành giếng. Tiếng nước chảy trong ấm áp yêu thương. Hạnh phúc vô ngần khi được mẹ chăm sóc. Miệng mỉm cười khi thấy tóc cứ mượt đen. Mỗi lần gội đầu, mỗi lần mẹ chăm chút, giây phút đó thật ngọt ngào.
Nhìn đứa bạn thân thích thú mỗi lần tắm mưa, tiếng cười trong trẻo ấy như xóa tan cái nóng nực của mùa hè. Đuổi nhau chạy, tiếng mưa như hòa chung với tiếng cười. Giờ nhắc lại đứa nào cũng thấy bùi ngùi. Xa quê mới thấy bình yên là những điều bình thường nhất trong cuộc sống. Nó cũng đã sang sông theo chồng, sóng gió cuộc đời bình lặng, hạnh phúc mỉm cười chào đón lứa đôi. Bình yên mang theo tiếng cười lẫn vào trong giấc mơ nơi phố thị của bao người.
Mỗi khi nhìn thấy ông cùng bà trò chuyện vui vẻ với nhau. Bà pha cho ông ấm trà nóng. Ông chẻ cau cho bà ăn trầu. Niềm vui dường như không phân biệt tuổi. Bình yên về trong sự chăm sóc lẫn nhau. Mỗi khi trái gió trở trời đôi bàn chân không lạnh, cổ luôn ấm bởi bàn tay chăm sóc của người bạn đồng hành. Chẳng biết tình yêu có sức mạnh như thế nào nhưng cháu vẫn ước sau này cuộc sống của cháu cũng được như vậy. Đi đến tận cùng của yêu thương, bàn tay vẫn được bàn tay kia nắm chặt dù tuổi đã xế chiều.
Bình yên chẳng cần tìm kiếm đâu xa. Sống đơn giản để lòng thanh thản. Bình yên lại ngập tràn khi quay lại quê xưa. Được nũng nịu, được chăm chút, được gối đầu nghển cổ nghe chim hót, ngắm lũ bướm lơ đãng bay qua, nghe âm thanh quê hương vọng lại trong tiếng gió. Bình yên lại quay gót bước về.

P.T.M.L

Read more…

                                       Cây bút trẻ Lê Quang Trạng

PHÙ SA

Gom góp những phận đời từ vết nứt núi cao

trôi tuột qua hàng trăm cây số

đội nắng đội mưa đi trong bão tố

gom góp thành bầy chung hướng trôi đi

vượt sóng xa xôi vượt đáy nước lầm lỳ

neo đậu thân cây nắm tay nhau góp bãi bồi xanh tốt

đứng lại thành hàng thành lớp

lắng đọng đục trong cho cây trái trĩu cành

cho lúa vàng đồng cho mùa đất mãi xanh

nâng bước chân người trên bãi bồi mát rượi

trăm năm lại đi, đi tới…

như giọt sữa mẹ đất bao dung ban phát cho người.

SÔNG

Nhánh sông chia đôi dòng tâm sự

hóa đất phù sa điên điển trổ vàng

doi đất lở đứt hàng dương đình trăm tuổi

hóa cát bồi cuối bãi bùng binh

con sóng vỗ mạn xuồng giấc ngủ lung linh

bờ lau sậy trắng chiều ôm kén gió

con bìm bịp lạc bầy rát cổ kêu vò võ

sóng lạc loài khuya con nước buồn hiu

phía cuối trời in dáng mái nhà xiêu

kèo nắm cột ngó nhìn chân tán đá

mùa nắng khô ran cằn đồng trơ gốc rạ

mùa lũ trắng đồng con nước rượt đuổi nhau

những con đò xa bến cũ nôn nao

mắt của dòng sông đong đầy ký ức

người ra đi, người trở về ray rứt

có một miền thương nhớ để mà yêu!

CON SÁO GỌI ĐÒ

Mỗi lần qua đò về quê ngoại

tôi chợt thân quen với con sáo nói tiếng người

đò ơi

đò ơi

con sáo gọi đò cho ai

lâu lắm rồi tôi mới trở về đây

con đò nhỏ

vẫn bên kia bến đợi

tôi gọi khan cả tiếng

đò ơi

đò ơi

chợt nhớ con sáo nơi này gọi đò ơi

con nước đầy vơi

con đò sang sông rồi trở lại

hỏi mới biết

con sáo già đã chết

tội nghiệp con sáo cả đời

nó đâu gọi đò cho nó sang sông!

 KHÓI ĐỒNG THƠM

Đâu phải vô hình hóa trắng cơn say

đâu phải vô tâm hóa cay sống mũi

đâu phải vô duyên chở theo cơn bụi

sao nhớ suốt đời mùi khói đồng thơm?

đâu phải hiếm hoi mà vắng bóng hình

giữa phố thị không tìm ra ngọn gốc

đâu phải xa xôi mà mắt nhìn khô khốc

khói ở trong lòng, hóa nỗi nhớ trắng cơn mơ.

L.Q.T

Read more…

                                         Nhà văn Nguyễn Khoa Đăng

Tên em là Sa. Ngày sinh ra em, gia đình sống ở ngoài bãi sông Luộc. Con nước lên, phù sa tràn ngập nền nhà. Một lần sơ ý mẹ đánh rơi em xuống đất. Em không chết nhưng mình mẩy nhuộm đầy phù sa. Bố em lấy luôn cái sự tích ấy đặt tên cho em. Nhưng đến lượt chúng tôi, chúng tôi lại thêm vào cho em mấy chữ nữa, chữ Tây lạ hoắc, là Natasa, Bùi Thị Natasa. Đây lại là một sự tích khác. Gắn liền với tên tuổi đại văn hào Nga Leptonxtoi.

Năm 16 tuổi em là học sinh lớp 7 do tôi làm chủ nhiệm. Tôi năm ấy mới ra trường. Hai mươi hai tuổi. Tháng giêng tháng hai, cán mai nảy lộc. Cả em với tôi đều trổ mã với mùa xuân cuộc đời. Em như búp non đâm chồi, còn tôi tuy lớn hơn em nhưng vẫn là cành bánh tẻ.

Thời chúng tôi, trí thức trong làng còn đếm được trên đầu ngón tay nên đám giáo viên thường được cả xã nể trọng, đặc biệt là các cô thôn nữ. Nữ sinh, thì càng quý chúng tôi hơn.

Đó là lý do vì sao tôi sớm lọt được vào mắt xanh của Sa. Có những tiết học, tôi đứng trên bục giảng, vừa giảng bài vừa nhìn xuống dưới lớp, thấy Sa cứ lấy hai bàn tay che mặt nhưng che mà như không che. Vì em để lộ giữa kẽ hở các ngón tay một đôi mắt đen láy đang loang loáng đung đưa. Em đang ngắm nhìn tôi, tôi biết thế. Vào trường hợp khác, tôi sẽ ném cục phấn vào người em hoặc bắt em nhắc lại câu tôi vừa giảng, nhưng trường hợp này tôi đâu dám làm thế.

Thời gian càng trôi, em càng lớn càng xinh đẹp. 16 tuổi, ai ở tuổi này mà chả xinh đẹp. Những cử chỉ em đối với tôi cũng theo thời gian mà đẹp hẳn lên. Hôm trước còn bình thường, kiểu như trong bữa liên hoan em tranh được ngồi gần tôi hoặc gắp cho tôi miếng giò nạc của hiếm lúc bấy giờ. Sau thì tiến xa hơn.

Xa hơn là thế này.  Ngày ấy, khu tập thể giáo viên, nhà tranh vách đất sơ sài lắm nhưng chúng tôi vẫn có phòng riêng để vừa ở vừa làm việc. Phòng của tôi nằm sát lối đi, nhìn ra ngoài bằng cái cửa sổ, chấn song bằng tre sơ sài, người bên ngoài muốn mở muốn đóng lúc nào cũng được. Một đêm tôi đi họp Hội đồng nhà trường về, lật tấm chăn lên thì lạ thay cứ như có cô Tấm trong quả thị bước ra làm chuyện ấy. Mấy củ khoai luộc gói lá chuối đang còn nóng hổi ai bí mật giấu dưới gối. Và chuyện này không phải chỉ diễn ra một lần mà tiếp tục dài dài về phía sau. Có khác chăng chỉ là những hiện vật, khi bắp ngô luộc, khi quả dưa gang… Tôi biết tỏng là ai rồi nên chẳng cần nấp rình để bắt quả tang như bà hàng nước trong truyện.  Tôi chẳng cần tìm nhưng rồi một lần lại chính em cho tôi đáp số. Lần ấy, tôi phải xa trường mấy ngày để đi dự một đợt chỉnh huấn chính trị ở huyện bên. Tối hôm ấy em đến phòng tôi sụt sùi khóc. Tôi hỏi lý do em không nói. Và cái quà em gửi lại tôi đã nói thay em. Một bọc giấy học sinh. Tôi mở ra. Thật không ngờ lại là tờ nhạc bướm, thứ văn hóa phẩm ướp nước hoa thơm phức thường được bày bán ở các hiệu sách thời kỳ này. Tôi nhớ mãi, đó là bài nhạc có tên là “Nhớ”, một sáng tác của Hoàng Vân phổ thơ Nguyễn Đình Thi, với những câu như hơi thở của em phả sang tôi: “Ngôi sao nhớ ai mà sao không tắt- Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh”.  

Đúng dịp này, ông Hoàng Thiếu Sơn, dịch giả cuốn “Chiến tranh và hòa bình” của Leptonxtoi được mời về huyện tôi nói chuyện về cuốn sách do ông dịch. Ông hiệu phó trường tôi phải đạp xe 30 cây số lên tận thị xã mới mua về được. Thời kỳ này giáo viên trường tôi yêu văn học đến mức kỳ lạ. Hễ nghe nói có nhà văn nhà báo về tỉnh là phân công nhau tìm cách mời bằng được về trường để nói chuyện với giáo viên và học sinh.

Hôm ông Hoàng Thiếu Sơn nói chuyện ở trường tôi, do là học sinh giỏi văn nên Sa cũng được gọi đến dự. Buổi nói chuyện thật thích thú. Mọi người như muốn bay lên khi diễn giả nói về tâm lý và cử chỉ của nổi loạn của một nhân vật mới lớn có tên là Natasa.

Có người nói vào tai tôi rằng em Sa của tôi chính là Natasa của Lepxtontoi đấy. Tôi gật gù chấp nhận. Tôi nói với em. Em cũng rất vui với cái tên ấy.   

 Đó là về phía em. Tôi biết là em rất yêu tôi. Còn về phía tôi, dù là gỗ đá, tôi cũng không thể không rung động trước nhiều cử chỉ đậm chất yêu thương của em. Thế là bất chấp lệnh của hiệu trưởng “cấm ngặt giáo viên được yêu học sinh”, hôm sau tôi phê vào mặt sau tờ đơn xin phép nghỉ học một buổi của Sa, mấy cấu thơ:

Lớp vắng em một hôm

Mà buồn đi trông thấy

Những dòng chữ mất hồn

Nặng đè lên trang giấy

Đâu rồi đôi mắt ấy

Nhìn thầy qua kẽ tay

Đâu rồi tiếng thở dài

Mỗi lần em hờn dỗi…

Lần này, do vô ý tôi đã kẹp tờ giấy có bài thơ ấy vào quyển sổ ghi đầu bài thường vẫn đặt trên bàn giáo viên. Thật vô phúc cho tôi, ông hiệu trưởng Lê Mộng Thành lại vớ được tờ giấy ấy. Và thế là một buổi họp kiểm điểm phê bình tôi đã diễn ra. Ông hiệu trưởng Thành đánh phủ đầu ngay:

- Đồng chí có hiểu không, đồng chí được cử về trường này là để lấp vào chỗ trống của đồng chí Quyền, người vừa bị chuyển đi trường khác vì cái tội thô bạo ôm hôn em My, học sinh của trường.  Chúng tôi tưởng đồng chí sẽ không ngu gì mà bước lên gót chân của đồng chí Quyền,  nào ngờ…

Ông Thành nhìn tôi không nói tiếp nữa. Tức quá, tôi cãi lại:

- Ngờ sao? Xin đồng chí nói rõ hơn…

- Còn phải giải thích nữa à. Nào ngờ đồng chí còn tệ hại hơn. Đồng chí đã gọi em Sa là Natasa, là đồng chí đã phạm tội quyến rũ gái vị thành niên. Rồi đồng chí còn làm thơ để tán tỉnh em nữa… Thôi, không nói dài dòng nữa, hôm nay, tôi quyết định đình chỉ chức chủ nhiệm lớp 7b của đồng chí, đồng thời chuyển đồng chí về làm chủ nhiệm lớp 5 B. Lớp này toàn các em nhi đồng… tôi dám chắc đồng chí có yêu cũng không làm gì nổi.

Sau buổi kiểm thảo ấy, tinh thần tôi sa sút nghiêm trọng. Tôi chán nản, không muốn gặp Natasa của tôi nữa. Tôi thể hiện sự quyết tâm của mình bằng cách dùng dây thép cột chắt cái cửa sổ song bằng tre lại, để bên ngoài không thể nào mở được.   

     Rồi đến một hôm bỗng dưng bà mẹ của Natasa tìm đến gặp tôi. Tim tôi suýt bắn ra ngoài. Kéo tôi ra gốc phi lao trong sân trường, bà nhìn thẳng vào mắt tôi rồi nói:

- Nguy rồi thầy ạ! Thầy giúp tôi với. Con Sa mấy hôm nay không ăn không ngủ. Trước sau nó chỉ đòi nhảy xuống ao tự tử thôi. ..

Tôi lo quá. Tôi đâu có ngờ sự việc lại ra nông nỗi này. May sao bà lại nở nụ cười đen nhánh nói với tôi. Tôi biết với nó chỉ có thầy là bảo được. Tôi nói với bà, hiện nay tôi rất bận nên không vào nhà gặp em được.  Bà bảo tôi vậy thì viết vào giấy cho nó mấy chữ.

Nghe bà nói thế tôi vui ngay. Và do biết bà không biết chữ, không thể hiểu được những góc khuất trong câu chữ nên tôi không ngần ngại bộc lộ những uẩn khúc của lòng mình. Tôi viết: “Natasa, thầy vẫn rất yêu em. Điều này không ai làm gì thay đổi được. Thầy chỉ mong em, thương thầy, thì đừng làm điều dại dột”.

Thật không ngờ, nhờ mấy dòng chữ ấy mà mọi việc sau đấy êm xuôi.

*

Hè năm ấy, sau gần 3 tháng vừa nghỉ hè vừa tham dự các lớp bồi dưỡng chính trị ở trên tỉnh, về trường, tôi không khỏi sửng sốt khi thấy các phòng ở của giáo viên bị xáo trộn một cách khó hiểu. Hiện tại không còn phòng riêng dành cho một ai nữa. Tất cả các bức vách ngăn cách giữa phòng đã bị phá bỏ. Thay vào đây là thông thoáng một phòng chung cho hai ba người.

Một giáo viên nói với tôi:

- Cậu làm khổ chúng tớ. Đang yên lành mỗi người một phòng, độc lập, tự do, hạnh phúc… thì cậu dở chứng, hết Natasa lại Leptonxtoi. Rõ khổ!

 23.3.2016

 N.K.Đ

                                                                     

Read more…